George Knight

Debat tussen links en rechts

Posts Tagged ‘Duitsland

Wolfgang Münchau: EU stuurloos in Griekse en Oekraïense crises

with one comment

2f84e957e6f2e31dee220d2c9b17e0a6

Ik heb euroscepsis altijd een irrationeel onderbuikgevoel gevonden. Maar inmiddels bestaan er volkomen rationele redenen om tegen een lidmaatschap van de eurozone en de EU zelf te zijn‘, aldus de Der Spiegel- en Financial Times-columnist Wolfgang Münchau in de NRC van woensdag 4 maart 2015. Een eerdere versie die inging op de rol van Duitsland binnen de EU verscheen op 9 februari 2015 in Der Spiegel onder de titel ‘Was Griechenland und die Ukraine gemein haben’.

Ook wie zich niet in EU-politiek, Griekenland of Oekraïne verdiept heeft zal aanvoelen wat Münchau bedoelt. De opstelling van de EU uit zich in beide kwesties in pappen en nathouden. Niet in daadkrachtig handelen. De aanpak bestaat uit doorschuiven, aarzelen en reageren op incidenten. Dat maakt een onmachtige indruk en tast het vertrouwen in de Europese leiders aan. Griekenland heeft ‘in de economische geschiedenis slechter gepresteerd’ dan welk land ook, maar de EU zet het bestaande beleid voort. Is dat logisch? Oekraïne zal straks met gespeelde verbazing en ontzetting aan zijn lot overgelaten worden. Zonder toegenomen zelfkennis.

Münchau: ‘De EU had de Griekse schuld en de territoriale ambities van Poetin in een vroeg stadium moeten aanpakken, in plaats van beide uit de hand te laten lopen.’ Wat is de oplossing? ‘Wil de EU een zeker moreel en politiek gezag herwinnen, dan zal ze de Griekse schuldencrisis moeten oplossen en moeten opkomen voor Oekraïne.’ Het zit er niet in met een verdeelde, chaotische en besluiteloze EU. Wie gelooft op dit moment nog in een EU die krachtig opkomt voor de waarden waarvoor het staat en doet wat het zegt te doen?

Nog in 2005 keek een zich kosmopolitisch voelende elite hooghartig neer op de meerderheid van 61,5% van de Nederlanders die tegen het referendum over de Europese grondwet stemde. Het licht zou volgens D66 uitgaan als Nederland tegenstemde. De VVD suggereerde dat de Holocaust alleen door een JA-stem was te voorkomen. Dus al in 2005 spraken niet alleen de eurosceptici  de onderbuik aan, maar de eurofielen evenzeer. In het Duitsland van Münchau lag dat mogelijk anders. Maar nu zijn de rollen in Europa omgekeerd.

Iedereen die nu nog ondubbelzinnig voor de EU is kan zich niet meer op rationele gronden beroepen, maar moet dat beredeneren met irrationele onderbuikgevoelens. Want wie nadenkt komt tot de conclusie dat de EU in z’n huidige vorm leidt tot de ondergang van Europa. Wat is de oplossing? De regeneratie van de natiestaat?

Foto: Affiche Griekenland.

Eerlijke Verkiezingen. Wat is daar voor nodig? Een voorstel

leave a comment »

ev

Via een petitie van de Vrouwenpartij kwam ik terecht bij de pressiegroep en ‘beweging ter bevordering van de radicale democratisering van Nederland’ Eerlijke Verkiezingen. Het is op juli 2014 opgericht en meent dat ‘er een machtssysteem is dat oneerlijk met haar stemgerechtigden omgaat’. Die kritiek klinkt aannemelijk. De Wet Financiering Politieke Partijen laat geen ruimte om beginnende partijen startsubsidie te geven. Zelfs niet op experimentele basis. Het verklaart waarom in Duitsland dat wel zo’n subsidie kent de Piratenpartie een vliegende start kon maken, terwijl de Nederlandse Piratenpartij rond de halve kamerzetel blijft hangen door onvoldoende middelen. Om mee te draaien in het systeem heeft in Nederland een politieke partij ten minste 1000 leden en een zetel in Eerste of Tweede Kamer nodig. Een hoge drempel die tot een stagnerend politiek stelsel zonder doorstroming leidt. Even opvallend is trouwens het feit dat partijen niet makkelijk verdwijnen.

Eerlijke Verkiezingen ziet oneerlijke aspecten in het politieke bestel dat niet beredeneerd wordt vanuit de volksvertegenwoordiging, maar vanuit de politieke partijen. Die ondanks alle maatschappelijke en technische veranderingen nog op dezelfde manier opereren als in de tijd dat ze opgericht werden. De meeste vlak na de Tweede Wereldoorlog, maar de voorlopers ervan al eind 19de eeuw. Politieke partijen opereren nog steeds door interne disciplinering, mandatering en interne organisatie binnen een papieren werkelijkheid die niet alleen vanwege de financiering, maar ook vanwege de wettelijke bepaling door de staat opgelegd wordt.

Kan het politieke bestel zonder dat het volledig overhoop gegooid wordt en de continuïteit in gevaar komt anders ingericht worden zodat er verse lucht in het systeem komt? Daartoe is een mentaliteitsverandering nodig die ten koste gaat van de macht van de politieke partijen. Een begin van verandering kan bestaan uit de volgende maatregelen, gevolgd door een evaluatie met als doel meer burgerparticipatie: 1) Aanpassing van de Wet Financiering Politieke Partijen door het mogelijk maken van startsubsidies zodat nieuwkomers makkelijker kunnen toetreden; 2) Vaststelling van een quotum (zeg: 10%) binnen het openbaar bestuur voor functies (wethouders, burgemeesters) die niet door de politieke partijen worden ingenomen en de aantrekkelijkheid van die partijen op termijn terugdringt; 3) Invoering op lokaal niveau van vormen van E-Democracy om te experimenteren met technische digitale middelen en directe aanspreekbaarheid van burgers; 4) Aanpassing van de wettelijke bepalingen om burgerbewegingen gelijk te stellen aan traditionele politieke partijen.

Foto: Schermafbeelding van ‘Maakt dit eerlijke verkiezingen?’ van burgerbeweging ‘Eerlijke Verkiezingen’.

Trendbreuk van Rusland in internationale politiek is het probleem

with 2 comments

ERE1959038W00010/57

De positie van de VS is merkwaardig in Oekraïne. Voor de publieke tribune zegt het het als een zaak voor de Europeanen te beschouwen, maar achter de schermen is het al jaren bezig om de eigen positie in Oekraïne te verstevigen. Het zou wereldvreemd zijn om te vermoeden dat landen anders opereren. Het is ook logisch dat de Russische Federatie buiten de eigen grenzen de strategische belangen verdedigt. Dat recht heeft het evenzeer als de VS of de EU. Rusland claimt zelfs meer recht omdat Oekraïne de eigen achtertuin zou zijn.

Geopolitiek is een realiteit. Grote landen sturen, manipuleren en trachten direct of liefst indirect -zodat het het meest onzichtbaar is- hun belangen te behartigen. Via omkoping, spionage, invloed, druk of chantage.

Die vrije ruimte van manipulatie, beïnvloeding en vestiging van belangen door Rusland, de VS of China is wat de voormalige Amerikaanse defensieminister Donald Rumsfeld de known unknowns noemde. We weten dat het bestaat, het kan alleen niet gespecificeerd worden. Belangen werken binnen kaders die landen min of meer van elkaar aanvaarden. En die historisch gegroeid zijn. Dat kan een luisterpost in Polen of op Cuba zijn. Of een spionagesysteem. Of een black budget. Immers alle grote landen hebben een eigen veiligheidsindustrie waarin politiek, bedrijfsleven, media, wetenschappers en inlichtingendiensten hecht samenwerken.

Landen met tegengestelde belangen handelen met een zekere consensus en onderlinge verstandhouding binnen contouren. Als bedriegers onder elkaar die elkaar een poot uit willen draaien, maar waarvan iedereen wel dezelfde spelregels onderschrijft. Geopolitiek als psychologie van de boevenbende. Zelfs als het gaat om illegale acties zoals het met ondemocratische middelen omverwerpen van een vijandig staatshoofd wordt gepoogd dit te maskeren en op een oneigenlijke manier te legaliseren. Het overtredende land beseft dat dat verstandiger is. Een land wenst binnen de interne creditering van het onderlinge systeem van overtredingen er zo licht mogelijk voor aangeslagen worden. Op weg naar de volgende brandhaard of illegale actie.

Acties door de Russische Federatie van de afgelopen 7 jaar in Zuid-Ossetië, Abchazië, Moldavië, Transnistria, de Krim en Oost-Oekraïne kunnen als een trendbreuk gezien worden van deze schets. Door de contouren van de internationale rechtsorde in woord of handeling ter discussie te stellen geeft het de subversieve acties een andere inhoud. Het uitgangspunt ‘agree to disagree’ van tegenstanders die ondanks tegengestelde belangen volgens identieke patronen handelen binnen een stilzwijgend overeengekomen en historisch gegroeid handelingskader wordt doorbroken. Rusland ontkent wat het doet, wat het is en waarheen het naar op weg is. Dat maakt dat het gemeenschappelijke gesprek dat zelfs in de Koude Oorlog nog altijd een ondergrens van verstandhouding bood niet meer mogelijk is. In postmoderne non-communicatie. Daarom dienen de acties van Rusland en de VS die geen haartje van elkaar in doortraptheid verschillen, anders beoordeeld te worden.

Foto: Toenmalig vice-president Richard Nixon en de toenmalige leider van de Sovjet-Unie Nikita Chroetsjov tijdens diens bezoek aan de VS, 1962.

Evenaart het verraad van Minsk-II het verraad van München 1938?

with 7 comments

We schatten gebeurtenissen niet op waarde als ze in ontwikkeling zijn. Nog moeten bezinken. Zoals in 1938 mensen niet doorhadden wat het Verdrag van München betekende. Tussen Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, Duitsland en Italië over de toekomst van Tsjecho-Slowakije. Nu is er na Minsk-I, Minsk-II tussen Frankrijk, de Russische Federatie, Duitsland en Oekraïne over Oekraïne. Sommigen zoals de Litouwse oud-president Vytautas Landsbergis vinden het verraad van Minsk-II jegens Oekraïne groter dan het verraad van München jegens Tsjecho-Slowakije. Wie weet, de knieën van Europa lijken nog slapper dan toen. Minsk-II zit boordevol weeffouten. Zoals het niet bespreken van de Russische bezetting van de Krim. Of het verzwijgen van Russische troepen in Oost-Oekraïne. Nederland concentreert zich op de MH17. Een vlucht. Niets anders. 

Akkoord over Oekraïne. Strijd gaat door. EU moet initiatief nemen

with 7 comments

In Minsk is een akkoord bereikt over Oost-Oekraïne tussen Rusland, Oekraïne, Frankrijk en Duitsland. Ook de separatisten hebben hun handtekening eronder gezet. Het akkoord wordt fragiel en niet ideaal genoemd. De gevechten gaan vooralsnog door. Een staakt-het-vuur moet op 15 februari ingaan. Volgens afspraak krijgt Oekraïne controle over de Russisch-Oekraïense grens. Essentieel om de toevoer van manschappen, materiaal en bevoorrading vanuit Rusland te stoppen. Zwaar materiaal moet uit het gebied worden teruggetrokken, zodat honderden tanks en zwaar geschut terug naar Rusland moeten. Maar pas na een politiek akkoord. Niet valt in te zien dat de separatisten ook werkelijk de controle over de grens aan Oekraïne zullen overdragen.

Europa worstelt met het vervolg. Het kan vanwege onderlinge verdeeldheid achterover leunen en alles bij het oude laten of een pakket maatregelen op de rails zetten om deze oorlog definitief te beëindigen. Dat laatste verdient de voorkeur omdat Europa hierdoor het initiatief naar zich toe kan trekken. De economische sancties tegen Rusland werden op 21 maart 2014 van kracht vanwege de schending van de territoriale integriteit, soevereiniteit en onafhankelijkheid van Oekraïne. In enkele rondes werden ze uitgebreid. Belangrijkste reden was de in de Algemene Vergadering van de VN door een meerderheid beschouwde onrechtmatige annexatie van de Krim door Rusland. Dit gebied is door Rusland nog steeds niet teruggeven aan Oekraïne.

Als een akkoord het houdt dan dient zich een pakket maatregelen aan dat in samenhang en gelijktijdig uitgevoerd moet worden: 1) Training van het Oekraïense leger met moderne wapens en tactieken door de VS en Europese bondgenoten; 2) Aanscherping van economische sancties door Rusland af te sluiten van het internationale betalingssysteem SWIFT en de Westerse tegoeden van president Putin en zijn zakenpartners te confisceren; 3) Politieke isolatie van Rusland in de internationale gemeenschap en neutralisering van de extremistische anti-Europese partijen; 4) Samenwerking met China en de Centraal-Aziatische republieken om invloed Rusland terug te dringen; 5) Samenwerking met anti-Putin minderheden in de Russische Federatie.

Loopt Europa opnieuw slaapwandelend de oorlog in? Wie weet

with 5 comments

Dreigt er oorlog in Oekraïne? Nee, het is al sinds maart 2014 oorlog. Deze oorlog mist de kenmerken van een burgeroorlog die vanuit de bevolking gevoed wordt. Vanaf het begin was het een door Rusland van bovenaf gevoede en gecoördineerde strijd. De leiders van de VS, EU en Rusland zijn de fuik ingezwommen waarvan ze nu het einde naderen. Zo kan het niet verder. Er moet iets gebeuren. Doormodderen kan niet langer.

Wie heeft de grootste fouten gemaakt? Velen zijn verantwoordelijk, maar niet allen in dezelfde mate. De grote boosdoener is Rusland dat zich geopolitiek manifesteert terwijl het economisch wegzakt. Het jaarraport 2015 van de Euroasia Group ziet Rusland als grote bedreiging, maar tegelijk zegt het dat het dit land vooral te doen is om het testen van de standvastigheid en de reactiemogelijkheid van de NAVO, eerder dan het uitspelen van een open conflict of het vestigen van separatistische enclaves. Dat is in tegenspraak met de woorden van Euroasia Group president Ian Bremmer die juist redeneert vanuit een dreigend open conflict met Rusland.

De Amerikanen en Europeanen hebben ook verantwoordelijkheid door hun terughoudende opstelling die Rusland het verkeerde signaal gaf. Het Westen had na de annexatie van de Krim in maart 2014 -die valt te kenschetsen als een staatsgreep en door een grote meerderheid van de Algemene Vergadering van de VN als onrechtmatig werd bestempeld- Rusland na een duidelijke waarschuwing gelijk de zwaarste sancties op moeten leggen. Inclusief het afsluiten van het internationaal betalingsverkeer SWIFT en het blokkeren van de Westerse tegoeden van president Putin en zijn zakenpartners. Het is opmerkelijk dat dat laatste nog steeds niet is gebeurd. Moeten er eerst kernwapens vallen voordat het Westen de economisch sancties aanscherpt?

Ook Oekraïne is verantwoordelijk. Het is het meest corrupte land van Europa dat slecht geleid wordt. De scherts is dat Oekraïne de oorlog tegen Rusland tot nu toe niet heeft verloren ondanks de eigen legerleiding die ondeskundig, zwak en verheven is van Russische spionnen. Vrijwilligers en gewone manschappen boden weerstand. Zo’n land is voor het Westen nu nog geen stabiele partner waarop gebouwd kan worden.

Dreigt er uitbreiding van de oorlog? Ja. Over het argument van kanselier Angela Merkel dat er geen militaire oplossing aan dit conflict is denkt Rusland anders. Het probeert door af en toe de kraan open te zetten met Russische troepen in de Donbas een militair antwoord te geven op een politiek probleem. Door de militaire optie bij voorbaar uit te sluiten geeft Europa toe aan de bluf van Putin die waarschijnlijk niet eens een open conflict wil. Merkel die van de ene kant zegt dat ze geen neutrale bemiddelaar is, maar het anderzijds niet hard durft te spelen. Wat voor onduidelijke positie is dat? Europa is de verliezer als Oekraïne het onderspit delft. Putin en Obama komen ook geschonden uit de strijd als te overmoedig en te terughoudend. Hopelijk wordt over 100 jaar niet het boek geschreven dat Europa slaapwandelend de oorlog inliep. Hopelijk niet. 

first-world-war-soldiers-004

Foto: Ieper, 1917. Credits: Frank Hurley/Getty Images.

Verraad van Oekraïne als opmaat naar een betere toekomst?

with 5 comments

Wat is de logica van een door de Russen ondertekend vredesplan dat niet nagekomen wordt? Die logica is te vinden in Berlijn en Parijs. Het is precies dat waar Oekraïne al sinds september voor vreest: verraden te worden door de VS en Europa. In het zicht van Amerikaanse leveranties van defensief materiaal en een humanitaire crisis in Oost-Oekraïne proberen beide Europese landen de VS de pas af te snijden. Reken maar na, op 5 september 2014 werd in Minsk een overeenkomst gesloten met de handtekening van een Russische vertegenwoordiger eronder. Maar het protocol werd vanaf het begin tegengewerkt.  Waarom zou een nieuwe wapenstilstand dat onder dezelfde voorwaarden gesloten wordt wel werken? Hollande praat manmoedig over de territoriale integriteit van Oekraïne. Maar die kan hij niet eenzijdig garanderen als de Russen niet willen. Amerikanen en Britten lieten eerder Oekraine in de steek, voegen zich daar nu Frankrijk en Duitsland bij?

Uit berichtgeving van de Süddeutsche Zeitung blijkt dat de zogenaamde separatisten meer gebied toegewezen krijgen dan waarvoor ze in Minsk tekenden. Zo belonen Frankrijk en Duitsland Rusland dat het Minsk-protocol het meest heeft geschonden en militair materiaal en manschappen Oekraïne in is blijven voeren.

Misschien is een wapenstilstand op oneerlijke voorwaarden toch de beste oplossing. Mits de Amerikaanse wapenleveranties doorgaan zodat Oekraine zich kan wapenen voor de toekomst. En het geen verzachting van de sancties en de politieke isolatie van Rusland bevat. Als dat ontbreekt dan heeft Putin echter geen belang om ermee in te stemmen. Bestuurlijk is Oekraïne politiek en militair een ramp. De verkeerde generatie zit nog aan de knoppen. Wat Oekraïne nodig heeft is een jonge generatie die het overneemt. Dus tijdwinst. Om de staat te organiseren en de strijdkrachten op te bouwen. Moeten we lachen of huilen om Hollande en Merkel?

Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

Doe mee met 237 andere volgers