George Knight

Debat tussen links en rechts

Posts Tagged ‘Duitsland

The Lubitz Touch. Op zoek naar een nieuw woord voor ‘zelfmoord’

leave a comment »

Apostol-Andrey-Pervozvannyj

De naam van de co-piloot van het Airbus A320 toestel van Germanwings dat afgelopen dinsdag in de Franse Alpen neerstortte is bekend: Andreas Lubitz. Volgens het onderzoek werd de gezagvoerder die de cockpit verlaten had door Lubitz buitengesloten. Aldus AFP. De Franse openbare aanklager Brice Robin bevestigt dat er gedacht wordt dat Lubitz moedwillig het vliegtuig heeft vernietigd: ‘comme une volonté de détruire cet avion’. Wat twee opties overlaat: een gemotiveerde daad of zelfmoord. Een onderbreking van 11 maanden in 2008 in zijn opleiding geeft volop voer voor speculatie. Hoewel zo’n onderbreking niet ongebruikelijk is.

Als het om zelfmoord gaat dan schiet het woord ‘zelfmoord‘ tekort. Het dekt gewoonweg niet de lading door de neveneffecten die de zelfmoord verre overtreffen. Dit gaat om meer dan ‘zelf‘. Zo’n zelfmoord is immers niet alleen zelfmoord, maar ook een moord op 144 passagiers en 5 collega’s. Er is een nieuw woord voor nodig om zo’n zelfdoding te omschrijven. Kamikaze is een begrip dat in ons historisch geheugen opgeborgen zit en zelfmoord, vliegtuig en extreme schade verbindt. Maar opoffering voor een hoger doel, in dit voorbeeld: Japan en de keizer, maakt het toch tot iets anders. Zelfmoord was immers niet het doel, maar het middel.

De woordspeling The Lubitz Touch is een afleiding van het in de Hollywood-cinema bekende begrip The Lubitsch TouchDe elegante en subtiele stijl uit vooral de jaren ’30 van de Duitse regisseur Ernst Lubitsch om via een omweg inzichtelijk te maken wat volgens de toen gangbare, restrictieve code op zedelijk gebied niet getoond kon worden. The Lubitz Touch doet het omgekeerde. Het is de subtiliteit en elegantie voorbij, eindigt in wanhoop en neemt de ander daarin ongewild mee als slachtoffer. Een grover middel is nauwelijks denkbaar.

USS_White_Plains_attack_by_Tokkotai_unit_25.10.1945_kk1a

Foto 1: Griekse icoon van de heilige Andreas.

Foto 2: Japanse Kamikaze-piloot vlak voordat het explodeert bij de USS White Plains op 25 oktober 1944.

Vertrouwen in journalisten afgenomen. Politici scoren opnieuw laag

leave a comment »

Screen-Shot-2015-03-19-at-12.12.09-630x563

Reader’s Digest Trusted Brand is een jaarlijks onderzoek onder consumenten. In Europa werden consumenten in Oostenrijk, Finland, Duitsland, Portugal, Roemenië, Rusland en Zwitserland gevraagd hun voorkeur te geven over merken. Het onderzoek vraag ook naar het vertrouwen in mensen, zoals familie, vrienden, collega’s, buren, bazen of professionals. Zo worden de Russen gevraagd naar hun vertrouwen in de EU. Het is geen wonder dat dat met afstand het laagst is van alle landen. Opvallend, maar goed verklaarbaar is dat de Roemenen juist meer EU willen, waarschijnlijk om de corruptie van hun eigen leiders een halt toe te roepen.

De voorspelbaarheid van het vertrouwen in beroepen is groot. Brandweerlui, verpleegkundigen, piloten, artsen en apothekers staan steevast bovenaan, politici, autoverkopers, makelaars, financieel adviseurs en voetballers onderaan. Van de eersten bestaat het beeld dat ze na een gedegen vooropleiding nauwgezet een beroep uitoefenen en onmisbaar zijn. Ze stralen vertrouwen uit. Van de laatsten bestaat het omgekeerde beeld, hun beroep vereist geen specifieke vooropleiding, is niet beschermd en ze kunnen goed gemist worden door de samenleving. Hun overwaardering wordt afgestraft. Duitse consumenten geven echter ook aan dat vertrouwen incidenteel gestuurd wordt. Want de vertrouwenssprong van liefst 11% in vier jaar voor voetballers valt niet anders te verklaren dan door het in eigen land behaalde wereldkampioenschap in 2014 voor Duitsland.

De Duitse pers vindt het afgenomen vertrouwen in journalisten het meest opvallend aan het onderzoek. Met taxichauffeurs is het vertrouwen in journalisten in 10 jaar het sterkt afgenomen. De lage score van politici valt niet eens meer op. Worden ze opgevat als de wortel van het kwaad dat de problemen niet kan oplossen? Of kunnen politici per definitie niet leveren wat ze beloven? Politici zijn handelaren in macht en onmacht en de vorm waarin ze hun eindproduct aanbieden zijn mooie praatjes. Dat wekt veel ergernis en weinig vertrouwen.

ber

Foto 1: Overzicht onderzoek onder Duitse consumenten naar vertrouwen in professionals. Bron Reader’s Digest Trusted Brand

Foto 2: Schermafbeelding van ‘Vertrouwen in politici naar dieptepunt’ in Binnenlands Bestuur van 14 mei 2009. Overzicht van Reader’s Digest Trusted Brand 2009 over Nederland.

Wolfgang Münchau: EU stuurloos in Griekse en Oekraïense crises

with 2 comments

2f84e957e6f2e31dee220d2c9b17e0a6

Ik heb euroscepsis altijd een irrationeel onderbuikgevoel gevonden. Maar inmiddels bestaan er volkomen rationele redenen om tegen een lidmaatschap van de eurozone en de EU zelf te zijn‘, aldus de Der Spiegel- en Financial Times-columnist Wolfgang Münchau in de NRC van woensdag 4 maart 2015. Een eerdere versie die inging op de rol van Duitsland binnen de EU verscheen op 9 februari 2015 in Der Spiegel onder de titel ‘Was Griechenland und die Ukraine gemein haben’.

Ook wie zich niet in EU-politiek, Griekenland of Oekraïne verdiept heeft zal aanvoelen wat Münchau bedoelt. De opstelling van de EU uit zich in beide kwesties in pappen en nathouden. Niet in daadkrachtig handelen. De aanpak bestaat uit doorschuiven, aarzelen en reageren op incidenten. Dat maakt een onmachtige indruk en tast het vertrouwen in de Europese leiders aan. Griekenland heeft ‘in de economische geschiedenis slechter gepresteerd’ dan welk land ook, maar de EU zet het bestaande beleid voort. Is dat logisch? Oekraïne zal straks met gespeelde verbazing en ontzetting aan zijn lot overgelaten worden. Zonder toegenomen zelfkennis.

Münchau: ‘De EU had de Griekse schuld en de territoriale ambities van Poetin in een vroeg stadium moeten aanpakken, in plaats van beide uit de hand te laten lopen.’ Wat is de oplossing? ‘Wil de EU een zeker moreel en politiek gezag herwinnen, dan zal ze de Griekse schuldencrisis moeten oplossen en moeten opkomen voor Oekraïne.’ Het zit er niet in met een verdeelde, chaotische en besluiteloze EU. Wie gelooft op dit moment nog in een EU die krachtig opkomt voor de waarden waarvoor het staat en doet wat het zegt te doen?

Nog in 2005 keek een zich kosmopolitisch voelende elite hooghartig neer op de meerderheid van 61,5% van de Nederlanders die tegen het referendum over de Europese grondwet stemde. Het licht zou volgens D66 uitgaan als Nederland tegenstemde. De VVD suggereerde dat de Holocaust alleen door een JA-stem was te voorkomen. Dus al in 2005 spraken niet alleen de eurosceptici  de onderbuik aan, maar de eurofielen evenzeer. In het Duitsland van Münchau lag dat mogelijk anders. Maar nu zijn de rollen in Europa omgekeerd.

Iedereen die nu nog ondubbelzinnig voor de EU is kan zich niet meer op rationele gronden beroepen, maar moet dat beredeneren met irrationele onderbuikgevoelens. Want wie nadenkt komt tot de conclusie dat de EU in z’n huidige vorm leidt tot de ondergang van Europa. Wat is de oplossing? De regeneratie van de natiestaat?

Foto: Affiche Griekenland.

Eerlijke Verkiezingen. Wat is daar voor nodig? Een voorstel

leave a comment »

ev

Via een petitie van de Vrouwenpartij kwam ik terecht bij de pressiegroep en ‘beweging ter bevordering van de radicale democratisering van Nederland’ Eerlijke Verkiezingen. Het is op juli 2014 opgericht en meent dat ‘er een machtssysteem is dat oneerlijk met haar stemgerechtigden omgaat’. Die kritiek klinkt aannemelijk. De Wet Financiering Politieke Partijen laat geen ruimte om beginnende partijen startsubsidie te geven. Zelfs niet op experimentele basis. Het verklaart waarom in Duitsland dat wel zo’n subsidie kent de Piratenpartie een vliegende start kon maken, terwijl de Nederlandse Piratenpartij rond de halve kamerzetel blijft hangen door onvoldoende middelen. Om mee te draaien in het systeem heeft in Nederland een politieke partij ten minste 1000 leden en een zetel in Eerste of Tweede Kamer nodig. Een hoge drempel die tot een stagnerend politiek stelsel zonder doorstroming leidt. Even opvallend is trouwens het feit dat partijen niet makkelijk verdwijnen.

Eerlijke Verkiezingen ziet oneerlijke aspecten in het politieke bestel dat niet beredeneerd wordt vanuit de volksvertegenwoordiging, maar vanuit de politieke partijen. Die ondanks alle maatschappelijke en technische veranderingen nog op dezelfde manier opereren als in de tijd dat ze opgericht werden. De meeste vlak na de Tweede Wereldoorlog, maar de voorlopers ervan al eind 19de eeuw. Politieke partijen opereren nog steeds door interne disciplinering, mandatering en interne organisatie binnen een papieren werkelijkheid die niet alleen vanwege de financiering, maar ook vanwege de wettelijke bepaling door de staat opgelegd wordt.

Kan het politieke bestel zonder dat het volledig overhoop gegooid wordt en de continuïteit in gevaar komt anders ingericht worden zodat er verse lucht in het systeem komt? Daartoe is een mentaliteitsverandering nodig die ten koste gaat van de macht van de politieke partijen. Een begin van verandering kan bestaan uit de volgende maatregelen, gevolgd door een evaluatie met als doel meer burgerparticipatie: 1) Aanpassing van de Wet Financiering Politieke Partijen door het mogelijk maken van startsubsidies zodat nieuwkomers makkelijker kunnen toetreden; 2) Vaststelling van een quotum (zeg: 10%) binnen het openbaar bestuur voor functies (wethouders, burgemeesters) die niet door de politieke partijen worden ingenomen en de aantrekkelijkheid van die partijen op termijn terugdringt; 3) Invoering op lokaal niveau van vormen van E-Democracy om te experimenteren met technische digitale middelen en directe aanspreekbaarheid van burgers; 4) Aanpassing van de wettelijke bepalingen om burgerbewegingen gelijk te stellen aan traditionele politieke partijen.

Foto: Schermafbeelding van ‘Maakt dit eerlijke verkiezingen?’ van burgerbeweging ‘Eerlijke Verkiezingen’.

Trendbreuk van Rusland in internationale politiek is het probleem

with 2 comments

ERE1959038W00010/57

De positie van de VS is merkwaardig in Oekraïne. Voor de publieke tribune zegt het het als een zaak voor de Europeanen te beschouwen, maar achter de schermen is het al jaren bezig om de eigen positie in Oekraïne te verstevigen. Het zou wereldvreemd zijn om te vermoeden dat landen anders opereren. Het is ook logisch dat de Russische Federatie buiten de eigen grenzen de strategische belangen verdedigt. Dat recht heeft het evenzeer als de VS of de EU. Rusland claimt zelfs meer recht omdat Oekraïne de eigen achtertuin zou zijn.

Geopolitiek is een realiteit. Grote landen sturen, manipuleren en trachten direct of liefst indirect -zodat het het meest onzichtbaar is- hun belangen te behartigen. Via omkoping, spionage, invloed, druk of chantage.

Die vrije ruimte van manipulatie, beïnvloeding en vestiging van belangen door Rusland, de VS of China is wat de voormalige Amerikaanse defensieminister Donald Rumsfeld de known unknowns noemde. We weten dat het bestaat, het kan alleen niet gespecificeerd worden. Belangen werken binnen kaders die landen min of meer van elkaar aanvaarden. En die historisch gegroeid zijn. Dat kan een luisterpost in Polen of op Cuba zijn. Of een spionagesysteem. Of een black budget. Immers alle grote landen hebben een eigen veiligheidsindustrie waarin politiek, bedrijfsleven, media, wetenschappers en inlichtingendiensten hecht samenwerken.

Landen met tegengestelde belangen handelen met een zekere consensus en onderlinge verstandhouding binnen contouren. Als bedriegers onder elkaar die elkaar een poot uit willen draaien, maar waarvan iedereen wel dezelfde spelregels onderschrijft. Geopolitiek als psychologie van de boevenbende. Zelfs als het gaat om illegale acties zoals het met ondemocratische middelen omverwerpen van een vijandig staatshoofd wordt gepoogd dit te maskeren en op een oneigenlijke manier te legaliseren. Het overtredende land beseft dat dat verstandiger is. Een land wenst binnen de interne creditering van het onderlinge systeem van overtredingen er zo licht mogelijk voor aangeslagen worden. Op weg naar de volgende brandhaard of illegale actie.

Acties door de Russische Federatie van de afgelopen 7 jaar in Zuid-Ossetië, Abchazië, Moldavië, Transnistria, de Krim en Oost-Oekraïne kunnen als een trendbreuk gezien worden van deze schets. Door de contouren van de internationale rechtsorde in woord of handeling ter discussie te stellen geeft het de subversieve acties een andere inhoud. Het uitgangspunt ‘agree to disagree’ van tegenstanders die ondanks tegengestelde belangen volgens identieke patronen handelen binnen een stilzwijgend overeengekomen en historisch gegroeid handelingskader wordt doorbroken. Rusland ontkent wat het doet, wat het is en waarheen het naar op weg is. Dat maakt dat het gemeenschappelijke gesprek dat zelfs in de Koude Oorlog nog altijd een ondergrens van verstandhouding bood niet meer mogelijk is. In postmoderne non-communicatie. Daarom dienen de acties van Rusland en de VS die geen haartje van elkaar in doortraptheid verschillen, anders beoordeeld te worden.

Foto: Toenmalig vice-president Richard Nixon en de toenmalige leider van de Sovjet-Unie Nikita Chroetsjov tijdens diens bezoek aan de VS, 1962.

Evenaart het verraad van Minsk-II het verraad van München 1938?

with 7 comments

We schatten gebeurtenissen niet op waarde als ze in ontwikkeling zijn. Nog moeten bezinken. Zoals in 1938 mensen niet doorhadden wat het Verdrag van München betekende. Tussen Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, Duitsland en Italië over de toekomst van Tsjecho-Slowakije. Nu is er na Minsk-I, Minsk-II tussen Frankrijk, de Russische Federatie, Duitsland en Oekraïne over Oekraïne. Sommigen zoals de Litouwse oud-president Vytautas Landsbergis vinden het verraad van Minsk-II jegens Oekraïne groter dan het verraad van München jegens Tsjecho-Slowakije. Wie weet, de knieën van Europa lijken nog slapper dan toen. Minsk-II zit boordevol weeffouten. Zoals het niet bespreken van de Russische bezetting van de Krim. Of het verzwijgen van Russische troepen in Oost-Oekraïne. Nederland concentreert zich op de MH17. Een vlucht. Niets anders. 

Akkoord over Oekraïne. Strijd gaat door. EU moet initiatief nemen

with 7 comments

In Minsk is een akkoord bereikt over Oost-Oekraïne tussen Rusland, Oekraïne, Frankrijk en Duitsland. Ook de separatisten hebben hun handtekening eronder gezet. Het akkoord wordt fragiel en niet ideaal genoemd. De gevechten gaan vooralsnog door. Een staakt-het-vuur moet op 15 februari ingaan. Volgens afspraak krijgt Oekraïne controle over de Russisch-Oekraïense grens. Essentieel om de toevoer van manschappen, materiaal en bevoorrading vanuit Rusland te stoppen. Zwaar materiaal moet uit het gebied worden teruggetrokken, zodat honderden tanks en zwaar geschut terug naar Rusland moeten. Maar pas na een politiek akkoord. Niet valt in te zien dat de separatisten ook werkelijk de controle over de grens aan Oekraïne zullen overdragen.

Europa worstelt met het vervolg. Het kan vanwege onderlinge verdeeldheid achterover leunen en alles bij het oude laten of een pakket maatregelen op de rails zetten om deze oorlog definitief te beëindigen. Dat laatste verdient de voorkeur omdat Europa hierdoor het initiatief naar zich toe kan trekken. De economische sancties tegen Rusland werden op 21 maart 2014 van kracht vanwege de schending van de territoriale integriteit, soevereiniteit en onafhankelijkheid van Oekraïne. In enkele rondes werden ze uitgebreid. Belangrijkste reden was de in de Algemene Vergadering van de VN door een meerderheid beschouwde onrechtmatige annexatie van de Krim door Rusland. Dit gebied is door Rusland nog steeds niet teruggeven aan Oekraïne.

Als een akkoord het houdt dan dient zich een pakket maatregelen aan dat in samenhang en gelijktijdig uitgevoerd moet worden: 1) Training van het Oekraïense leger met moderne wapens en tactieken door de VS en Europese bondgenoten; 2) Aanscherping van economische sancties door Rusland af te sluiten van het internationale betalingssysteem SWIFT en de Westerse tegoeden van president Putin en zijn zakenpartners te confisceren; 3) Politieke isolatie van Rusland in de internationale gemeenschap en neutralisering van de extremistische anti-Europese partijen; 4) Samenwerking met China en de Centraal-Aziatische republieken om invloed Rusland terug te dringen; 5) Samenwerking met anti-Putin minderheden in de Russische Federatie.

Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

Doe mee met 247 andere volgers