George Knight

Debat tussen links en rechts

Posts Tagged ‘NRC

Premier May verdient geen respect, maar minachting voor haar opstelling in de onderhandelingen over de Brexit met de EU

with 4 comments

Wie afgelopen dagen de Britse premier Theresa May zag opereren op de EU-top in Salzburg en in de reactie in eigen land daarop kan niet anders dan haar voorstelling van zaken scherp afwijzen. Want zij geeft bewust een verkeerde voorstelling van zaken en probeert door misleiding de Britse onderhandelingspositie te versterken. Zoals journalist Joris Luyendijk in een opinie-artikel in NRC zegt: ‘Val niet voor valse retoriek uit Londen over Brexit’. De EU moet snel, hard en duidelijk afstand nemen van dit gestoethaspel uit Londen dat corrumperend werkt. Zelfs als dat economisch schadelijk is. Het perfide Albion gedraagt zich steeds meer zoals overeenkomt met deze oude scheldnaam. Het schermt met ‘fair play’ en redelijkheid, maar speelt vals en belazert de kluit. Dat verdient geen respect, maar minachting. Mijn commentaar bij bovenstaande video van CGTN America:

PM May is better in the form than in the content. Britain leaves an organization with 28 members on its own initiative and must be so mature to bear the consequences of that choice. But Britain refuses to face its own position. It wants to combine the advantages of its own course with the benefits of the EU single market. But a child can understand that that is impossible. Representatives of the EU warn May for two years that this is not possible. But May pretends not to understand that.

May and the largest parties Tories and Labour bear witness to childish behavior and a complete lack of political realism. And to blame the EU for its own mistakes is the drop that makes the bucket overflow.

If May does not get respect from the EU, it is because she has not earned that respect in the past two years by wanting to export the confusion and division in her own country to the EU. The EU leaders do not participate in that misrepresentation by May.

Advertenties

Written by George Knight

22 september 2018 at 11:39

Oudenampsen bespreekt boeken over neoliberalisme en geeft stof tot nadenken hoe de politiek macht over de economie kan krijgen

leave a comment »

Een interessante boekbespreking van socioloog Merijn Oudenampsen in NRC over het neoliberalisme en de invloed ervan op de samenleving. Overigens ontbreekt in de webversie zijn naam en is de titel ‘De maakbare markt’ van de papieren versie gewijzigd in ‘Waar komt toch dat hardnekkige geloof in de vrije markt vandaan?’. In april 2018 had ik per e-mail een uitwisseling van gedachten met Ombudsman NRC Sjoerd de Jong en wees ik hem erop dat de papieren versie niet meer op te roepen viel en vervangen was door de webversie, zoadat de archieffunctie van de krant verloren ging. Tot mijn genoegen zie ik dat dat gewijzigd is en dat online de optie ‘Oude digitale editie’ toegevoegd is waarmee men de papieren editie kan oproepen.

Oudenampsen bespreekt vier boeken over het neoliberalisme en kiest daarbij zijn woorden behoedzaam en zorgvuldig. Hij constateert dat het neoliberalisme diverser is dan vaak gedacht wordt, en meer is dan ‘het Amerikaans wildwestkapitalisme’. Tussen de regels door klinkt zijn politieke stellingname als hij constateert: ‘Het neveneffect van de depolitisering van economische vraagstukken is een sterke politisering van het culturele domein. Het paradoxale gevolg van de ontkoppeling van cultuur en economie is dat een cultureel nationalisme is opgekomen, dat zich eveneens keert tegen de internationale instituties van de markt.’ In de praktijk betekent dat kort door de bocht dat de sociaal-economie weggehaald is bij de politiek en vervangen is door sociaal-cultuur. Politieke partijen hebben geen zeggenschap meer over de eigendomsverhoudingen, inkomensverschillen en belastingheffing, en moeten zich tevreden stellen met debatten over identiteit, nationalisme of sociale cohesie van een volk. Deze ontkoppeling van cultuur en economie verklaart in welke fase van het politieke debat we verzeild zijn geraakt. Zijn slotnoot dat Trump en Brexit ertoe kunnen leiden dat de politiek opnieuw opgetuigd wordt klinkt merkwaardig omdat Trump en de Britse Tories niet tornen aan de depolitisering van de economie of de economisering van de politiek en zich bovenal cultureel uiten.

De vraag die dat weer oproept en waar Oudenampsen binnen het kader van zijn boekbespreking niet aan toekomt is of er een masterplan ten grondslag ligt aan die ontkoppeling van economie en cultuur. Het staat buiten kijf dat sinds het tijdperk Reagan-Thatcher de besluiten over de economie de politiek ontnomen zijn, maar het is onduidelijk of die ook bewust zijn vervangen door debatten over cultuur. Want de politiek moet ergens over gaan, en als dat niet de economie is dan blijft cultuur als surrogaat over om de leegte op te vangen en de politiek een idee van urgentie te geven. Een en ander verklaart trouwens ook waarom de sociaal-democratie geen missie meer kan hebben nadat de arbeiders cultureel geëmancipeerd waren.

Oudenampsen wijst op Oostenrijkse denkers als Ludwig von Mises en Friedrich Hayek: ‘Naar het evenbeeld van het verdwenen Oostenrijks-Hongaarse Rijk ontwierpen zij een visie van een federale organisatievorm, waar natiestaten de controle zouden houden over culturele aangelegenheden, maar de vrije markt en vrije kapitaalstromen door een federale instantie gewaarborgd zouden worden.’ Die federale instantie is in de praktijk het internationale bedrijfsleven van multinationals en financiële instellingen geworden. Door deregulering en privatisering ontstonden ‘enorme bedrijven, die zoveel marktmacht hadden dat ze de concurrentie grotendeels konden negeren of uitschakelen.’ Door hun marktmacht konden ze niet alleen de concurrentie uitschakelen, maar ook de politiek opkopen. In combinatie met de afgenomen macht van vakbonden en overheid vertaalt zich dat in stabiliserende lonen die niet stijgen bij een florerende economie omdat de ‘enorme bedrijven’ dat eenzijdig blokkeren. De ideeëngeschiedenis die Oudenampsen aan de hand van deze boekbespreking schetst en voor een breed publiek bereikbaar maakt biedt stof tot nader nadenken.

Foto: Schermafbeelding van de ‘oude digitale editie’ (achter betaalmuur) van het artikelDe maakbare markt’ van Merijn Oudenampsen in NRC Boeken, 14 september 2018.

Gezag en geloofwaardigheid van de katholieke kerk in Nederland ligt van diverse kanten onder druk

with 4 comments

Het was een slechte week voor de katholieke kerk. Aartsbisschop Wim Eijk zegt in een interview met de Gelderlander dat de katholieke kerk in hoog tempo uit Nederland verdwijnt. Van de 280 kerken in het bisdom Utrecht blijven er over tien jaar waarschijnlijk hooguit 15 open. NRC constateert in een artikel dat ook in Nederland kardinalen en bisschoppen het seksueel misbruik van kinderen toedekten. En er is de schadeclaim van meisjes die in katholieke instellingen in de jaren ’50 en ’60 (vdve) dwangarbeid moesten verrichten, zoals RTV Rijnmond in een item meldt. Gezag en geloofwaardigheid van de katholieke kerk in Nederland wordt van verschillende kanten aangetast. Het valt niet in te zien hoe deze organisatie dat als volkskerk kan overleven.

Written by George Knight

15 september 2018 at 15:04

Anne Applebaum en Joshua Livestro willen het politieke midden laten herleven. Bestrijdt fraude en corruptie, niet de islam

with 5 comments

Twee recente opinie-artikelen zijn een pleidooi voor een nieuwe politiek van het politieke midden en een waarschuwing voor samenwerking met radicale partijen, vooral die van rechts. De Amerikaanse journaliste Anne Applebaum geeft in The Washington Post met het artikelWant to revive the political center? Fight corruption’ een omvattende checklist, ofwel programma waaraan centrumpartijen moeten voldoen om weer het initiatief naar zich toe te trekken. De conservatieve denker Joshua Livestro stelt aan de hand van de kwestie Blok in het artikelAffaire-Blok moet VVD en CDA wakker schudden’ in NRC dat de centrum-rechtse VVD en CDA hun ziel hebben verkocht door op te schuiven in de richting van de radicaal-rechtse PVV en FvD.

Livestro illustreert dat aan de hand van de controversiële uitspraken van de minister van Buitenlandse Zaken Blok die de retoriek en agenda van radicaal-rechts overneemt. Dat acht hij contra-productief en ongewenst. Livestro verwijst naar het begrip ‘ideological collusion’ – dat hij vertaalt als ‘ideologische samenspanning’ – van de Amerikaanse politicologen Steven Levitsky en Daniel Ziblatt dat inhoudt dat centrumpartijen in de samenwerking met radicale partijen de retoriek en agenda van die randpartij overnemen. Minister Blok is er het levende bewijs van, hij neemt de doembeelden over immigratie van radicaal-rechts over en centrum-rechtse partijen als VVD en CDA ondermijnen ermee hun eigen gedachtengoed. In bovenstaand citaat licht hij toe dat ze zich hiermee overbodig maken. Gevraagd wordt een nieuwe bewustwording bij de centrumpartijen en een koerswijziging weg van de retoriek en het gedachtengoed van radicaal-rechts. De samenspanning met de randpartijen of het buigen in hun richting brengt niets goeds. Noch electoraal, politiek of maatschappelijk.

Applebaum constateert dat de rechtse randpartijen van energie barsten en het ‘oude’ centrum-links of centrum-rechts uitgeblutst toont. De oude partijen zijn op zoek naar een programma dat ze niet kunnen vinden. Zij waarschuwt net als Livestro voor het aanhaken bij radicaal-rechts (‘Some aretrying to peddle milder versions of the far right’s racism‘). Applebaum doet een poging dat programma te formuleren. Haar alternatief bestaat eruit dat de centrumpartijen om te beginnen de agenda moeten wijzigen en het niet langer over immigratie, ras en de islam moeten hebben: ‘Change the subject. Centrists, and genuine democrats, should stop talking about immigration, race and Muslims, all issues blown well out of proportion by tabloids.’

Volgens Applebaum moeten centrumpartijen zich verenigen rond de echte thema’s die onze politiek en economie verstoren zoals ‘politieke corruptie, het witwassen van geld, en de belastingparadijzen en lege vennootschappen (‘Shell companies’) die een paar mensen toestaan veel geld uit onze landen weg te sluizen en het, soms letterlijk, op Caribische eilanden te verbergen. Hoewel dit allemaal afzonderlijke onderwerpen zijn, zijn ze verbonden.’ Volgens Applebaum moet dat gecorrumpeerd financieel systeem aangepakt worden omdat het de gewone mensen beschadigt en in de armen van de radicaal-rechts dwingt. Feitelijk leidt de heroriëntatie van de centrumpartijen tot twee vliegen in één klap: het maakt deze partijen weer relevant en ontneemt de randpartijen hun vijver van ontevreden burgers om in te vissen en electoraal mee te scoren.

Applebaum zegt dat het Westen initiatief moet nemen en terug moet naar de ideologie van vóór premier Thatcher en president Reagan die in de jaren 1980 de overheden terugtrokken en de vrije markt aan hun lot overlieten. Met als gevolg het neoliberalisme waarin politiek is geëconomiseerd, zwakkeren onbeschermd achterblijven en de staat nog slechts op een waakvlam opereert. Applebaum is niet de eerste dit dit zegt en daarom is het lastig in te zien hoe de geest weer terug in de fles kan. Een krachtige bestrijding tussen landen van belastingontwijking en corruptie, en het terugdringen van de macht van het internationaal opererende bedrijfsleven en de financiële instellingen is een eerste stap. Dit omvat overigens ook de bestrijding en bestraffing van autoritaire landen als de Russische Federatie die met corrupt geld in het Westen politici en radicaal-rechtse partijen kopen. Dat laten gebeuren ondermijnt het eigen zelfbeeld en het idee van moraliteit.

Applebaum schetst een blauwdruk voor centrumpartijen. In Nederland zijn dat partijen als de VVD, CDA, D66, GroenLinks en PvdA die in de kern voldoende overeenkomsten hebben om programmatisch samen te werken. Als ze ook nog eens gezamenlijk afstand nemen tot de randpartijen en zich in hun retoriek en agenda niet meer laten leiden door deze partijen met hun spookbeelden over immigratie, ras en islam dan kunnen ze in samenwerking hun eigen relevantie hervinden en hun onderlinge verbinding verder versterken. Dat werkt door van partijpolitiek naar democratie. Door de hervonden oriëntatie en focus van de centrumpartijen kunnen de democratie en de rechtsstaat overeind gehouden worden. Nodig is dan wel dat met name de centrum-rechtse partijen als VVD en CDA zowel duidelijk afstand nemen van die retoriek over immigratie en islam als de lef en durf vinden om zich te ontworstelen aan de grip van het bedrijfsleven en de financiële instellingen door de macht ervan terug te dringen. Een helder signaal om de nieuwe start van Nederland te vieren zou het ontslag van minister Blok en het niet schrappen van de dividendbelasting voor buitenlandse aandeelhouders zijn.

Foto 1: Schermafbeelding van deel artikelAffaire-Blok moet VVD en CDA wakker schudden’ van Joshua Livestro in NRC, 31 augustus 2018.

Foto 2: Schermafbeelding van deel artikelWant to revive the political center? Fight corruption’ van Anne Applebaum in The Washington Post, 31 augustus 2018.

Diversiteit kunst afdwingen met overheidssubsidie gaat ten koste van de kunst en vergroot de macht van grote culturele instellingen

with 2 comments

Op 22 augustus verscheen een opinie-artikel in NRC over diversiteit in de kunst dat geschreven was door zeven bestuurders van culturele instellingen. Het had de prikkelende en polemische titel ‘Diversiteit kunst dwingen wij vanaf nu af met subsidie’. Het heeft veel kritiek gekregen, onder meer van Kate Sinha en Stefan Ruitenbeek van Kirac die hun opinie ertegenover zetten op de rechtse nieuwssite TPO. Kirac heeft gelijk als het zegt: ‘(..) nu deze zeven ambtenaarsfiguren beloven dat zij voortaan in hun queeste naar diversiteit aan iedere ‘valse noot in de discussie’ voorbij zullen gaan. Zij ondermijnen daarmee met één klein gebaar alles wat subsidiecultuur democratisch en vooruitstrevend maakt. Het is namelijk niet de ambtenaar die bepaalt wat vals is en wat niet. Het is de kunstenaar die de valse noot een plek geeft in zijn werk, die haar laat zien voor wat zij is, en haar betekenis geeft in het grotere geheel.’ Zowel het opinie-artikel als reacties erop bevestigen jammergenoeg het beeld dat kunst een linkse hobby is in handen van een linkse bestuurdersklasse.

De zeven cultuurbobo’s overschatten hun eigen opinie en onderschatten de gevoeligheid van het onderwerp dat ze aankaarten. Ze vermengen twee aspecten die niet te vermengen zijn en spelen een rol die ze niet zouden moeten spelen. Ze gebruiken het streven naar diversiteit als legitimatie voor overheidssubsidie en bereiken mogelijk het omgekeerde van wat ze beogen. Door het te politiseren vergroten ze het risico – in het huidige politieke klimaat dat vijandig staat tegenover kunst – dat het draagvlak voor overheidssubsidie nog verder afneemt. Maar ze zeggen dat het verlenen van overheidssubsidie legitimatie kan geven aan diversiteit. Dat is prima als ze dat binnen hun eigen organisatie doen, maar ze gaan hun rol als bestuurders te buiten als ze hiermee (cultuur)politiek menen te kunnen bedrijven. Ze gaan niet over de verdeling van overheidsgeld en zijn er slechts de ontvangers of herverdelers van. Dat is daarenboven een ongewenste vermenging van functies. Het is een raadsel waarom ze meenden deze opinie op te moeten schrijven en te publiceren.

De zeven cultuurbobo’s spelen het opzichtig en eendimensionaal over de band van de overheidssubsidie. Ze zitten gevangen achter de muren van hun eigen visie op de cultuurpolitiek en willen die anderen opleggen. Zoals gezegd, kunnen ze ermee de weerstand tegen overheidssubsidie voor kunst vergroten. Hun lobby oogt te zichtbaar als lobby en verliest daardoor aan zeggingskracht. Hun betoog is te ambtelijk en leunt eenzijdig op de macht van maakbaarheid en overheid, de disciplinering van kunstenaars via subsidiepolitiek en de institutionalisering van de culturele infrastructuur die alle desorganisatie, anarchie en vrije ruimte sterk wil terugdringen. Deze opinie die ongetwijfeld uit goede bedoelingen voortkomt schiet hierdoor zijn doel voorbij.

Kritiek op deze opinie wil zeker niet zeggen dat hiermee diversiteit in de kunst afgewezen wordt. Integendeel, diversiteit in de kunst is gewenst en moet vergroot worden. Maar of het model van de overheidssubsidie en geïnstitutionaliseerde kunst daar de juiste instrumenten voor zijn valt te betwijfelen. Evenmin betekent deze kritiek dat het belang van overheidssubsidie gekleineerd wordt of als linkse hobby wordt gezien. Duizend bloemen kunnen het beste van onderop bloeien. Om niet te zeggen welig tieren op wilde plekken. Een groei die vanaf bovenaan wordt ‘ondernomen’ is kunstmatig, mist organische noodzaak, gaat de richting op van overheidskunst en grenst aan zelfoverschatting van de overheid of van degenen die zich in de plaats van de overheid stellen. Kunst die van boven (aan)gestuurd wordt houdt op kunst te zijn die per definitie ‘uit de toon’, tegenstrijdig en dwars is. Diversiteit moet niet direct, maar indirect gestimuleerd worden. Door beter onderwijs, maatschappelijke bewustwording en vooral een andere basisinfrastructuur van de culturele sector waar kleinere en middelgrote initiatieven beter gewaardeerd en gefinancierd worden dan nu het geval is.

Foto: Schermafbeelding van deel artikelDiversiteit kunst dwingen wij vanaf nu af met subsidie’ van Henriëtte Post, Andrée van Es, Birgit Donker, Doreen Boonekamp, Jan Jaap Knol, Tiziano Perez en Syb Groeneveld in NRC, 22 augustus 2018.

Bas Blokker meent dat kloof tussen Democraten en Republikeinen in alle gevallen komt door het Democratische electoraat. Serieus?

with 3 comments

Aldus Bas Blokker in het artikelAchterban gaat zijn eigen weg; Democraten in de VS’ in de NRC van 18 augustus 2018. Als deel van een hoogst teleurstellende en oppervlakkige reeks artikelen over de crisis van links en het antwoord daarop. Wat Blokker bezielt om deze aantoonbaar onjuiste observatie te maken is een raadsel. En een nog groter raadsel is waarom de eindredactie en factcheck-redactie dit hebben laten passeren.

Het is juist dat de Democratische partij linkser wordt. Het kan ook nauwelijks anders in reactie op de mislukte centrum presidentskandidaat Hillary Clinton die in 2016 tegen het bedrijfsleven en Wall Street aanleunde. Die verlinksing wordt van onderop gevoed. Opvallend meer vrouwen dan voorheen melden zich op dit moment aan als kandidaat. Maar de observatie dat ‘de kloof (..) in alle gevallen toe te schrijven [is] aan een snelle verlinksing van het Democratische electoraat’ is eenzijdig. Het mist de verTrumping van de Republikeinse partij (GOP). Traditionele conservatieven en gematigden zijn gemarginaliseerd of hebben de partij verlaten.

Die observatie mist de macht van Trump die de GOP door belastingwetten voor rijken, een immigratiepolitiek zonder compassie, samenwerking met evangelische groepen en benoemingen van behoudende rechters op allerlei niveau’s tot een radicaal-rechtse cultbeweging heeft omgevormd. Sinds januari 2017 is de GOP enorm naar rechts opgeschoven. Wie meent dat de verwijde kloof tussen beide partijen ‘in alle gevallen’ aan het Democratische electoraat is toe te schrijven begrijpt niets van het Trumpisme, de gijzeling door Trump van de GOP en diens vertrouwen op zijn achterban van 35% waardoor hij geen concessies meent te hoeven doen.

Foto: Schermafbeelding van deel artikelAchterban gaat zijn eigen weg; Democraten in de VS’ van Bas Blokker in NRC, 18 augustus 2018.

Written by George Knight

22 augustus 2018 at 00:16

Paul Scheffer hekelt in NRC-column CNN: ‘die allang integriteit heeft ingeruild voor campagnejournalistiek’

with one comment

Paul Scheffer zegt in een NRC-column dat CNN ‘allang integriteit heeft ingeruild voor campagnejournalistiek’. Het is een observatie die Scheffer op geen enkele manier onderbouwt of ook maar enigszins toelicht.

Het is ook een ongelukkig getimede observatie op het moment dat CNN en met name journalist Jim Acosta vanwege de verslaggeving zo onder druk liggen van Trump en Trumpgezinde media als Fox News, Sinclair en alt-right sociale media. Scheffer steekt CNN een dolk in de rug op het moment dat Trump CNN aanvalt en als afleiding voor zijn illegale samenwerking met het Kremlin voorstelt als ‘Fake News Network’. Acosta vreesde laatst op een Trump-bijeenkomst In Tampa, Florida fysiek aangevallen te worden. Wat is er in hemelsnaam in het hoofd van Scheffer gevaren dat hij nu zo’n opmerking over CNN meent te moeten -en te kunnen- maken?

Ok, er is veel aan te merken op liberale elites. Zoals er op vele elites veel is aan te merken. Vervolgens springt Scheffer van liberale elites plotsklaps naar CNN en suggereert daarmee dat CNN een liberaal medium is en ook op liberale media veel is aan te merken. Hierbij vergeet hij dat tijdens Trumps presidentschap media als de NY Times, Washington Post, MSNBC en CNN dagelijks onder vuur liggen van Trump, Trumps waterdragers en rechtse pro-Trump media. Niet omdat ze hun werk niet goed doen of ze zich tegen Trump keren, maar omdat ze met nieuws komen dat Trump onwelgevallig is en politiek bedreigt. Zoals over het onderzoek van speciale aanklager Mueller. Daarom zoekt Trump de afleiding in het bashen van deze liberale media. Dat Scheffer zonder nuancering de talking points van Trump overneemt is verbazingwekkend. Het diskwalificeert Scheffer.

Daarbij zijn deze volgens Scheffer ‘liberale media’ als CNN in eigenaar, bestuur en journalistieke staf zeker niet eenzijdig progressief, maar pluriform. Ze doen in een vijandig klimaat waarbij Trump en zijn aanhangers de media de vijand van het volk noemen, zorgvuldig en professioneel verslag. Juist omdat ze weten op elk foutje afgerekend te worden. Een foutje dat op sociale media vervolgens eindeloos uitvergroot wordt.

Colums zijn vrijplaatsen voor creativiteit, verregaande ideeën, probeersels, ongemak en gekke gedachten. Dat NRC in de eigen krant echter een columnist als Paul Scheffer laat debiteren dat CNN de integriteit allang ingewisseld heeft voor campagnejournalistiek gaat zelfs voor een column in een liberale krant ver. Scheffer spuugt hiermee niet alleen in eigen bron, hij beschaamt ook zijn geloofwaardigheid als vrijdenker. Hij maakt op het verkeerde moment de verkeerde relativering. In dit geval laat de flair van een interessante mening Paul Scheffer in de steek. Hopelijk zet hij de ongelukkige observatie over CNN recht in een volgende column.

Foto 1: Schermafbeelding van deel columnDe arrogantie van de onmacht’ van Paul Scheffer in NRC, 8 augustus 2018.

Foto 2: ‘President Trump supporters yell at CNN reporter Jim Acosta Tuesday, July 31, 2018 at the State Fairgrounds in Tampa prior to an appearance by the President. [Chris Urso, Tampa Bay Times]’

Written by George Knight

9 augustus 2018 at 20:44