Karel van Wolferen ziet in de oefening ‘Defender Europe 20’ een provocatie van de Russische Federatie en een opmaat naar oorlog

Mijn reactie bij de video ‘#1 | Karel van Wolferen | Grootse NAVO oefening ondermijnt Europese veiligheid’ op Café Weltschmerz van 13 februari 2020. De toelichting bij de video zegt: ‘De nieuwe regelmatige column van Karel van Wolferen wordt opgenomen in zijn werkkamer, thuis. Deze eerste handelt over de aankomende NAVO oefening die ‘noodzakelijk’ wordt geacht voor de ‘oorlog van de toekomst’. Een uitstekende remedie wanneer je het plan hebt om een oorlog te beginnen, maar tegelijk een provocatie aan het adres van Rusland. Een Amerikaanse manipulatie dat een veiligheidsprobleem voor Europa veroorzaakt. Onze, door Brussel gecontroleerde Nederlandse media, zwijgt in alle talen.

Karel van Wolferen gaat voorbij aan de vraag wie op wie reageert. Het is inderdaad waar dat de oefening ‘Defender Europe 20’ de grootste in 25 jaar is. Het is trouwens in de kern geen NAVO-oefening, maar een oefening van het Amerikaanse leger dat in de NAVO wordt geïntegreerd. Er nemen 20.000 Amerikaanse militairen aan deel die vanuit de VS worden getransporteerd naar Europa.

De afgelopen jaren heeft de Russische Federatie in samenwerking met Wit-Rusland herhaaldelijk de zogenaamde Zapad-oefeningen gehouden in de noordwestelijke sector aan de oostgrens van de EU. Zoals Zapad 2017 met naar verluidt ruim 12.000 Russische en Wit-Russische militairen. Hogere schattingen tot zelfs 100.000 militairen bleken achteraf onjuist te zijn.

Deze veldoefeningen zijn noodzakelijk om de afstemming tussen landen en krijgsmachtonderdelen te toetsen en daarvan te leren. Synchronisatie een standaardisatie dus. Dat doen beide partijen die willen weten hoe het met hun daadwerkelijke gevechtsbereidheid staat en waar de knelpunten liggen. Maar militaire oefeningen bevatten ook een element van propaganda. De waarheid wordt hierbij vaak uit het oog verloren. Aan beide kanten. Want de paradox is dat zowel de Russische als Westerse militairen er het grootste belang bij hebben om de kracht en dreiging van de tegenstander groter voor te stellen dan die werkelijk is. Maar in vergelijking met de Koude Oorlog die in 1991 met de val van het IJzeren Gordijn ten einde kwam zijn de aantallen aan beide kanten aanmerkelijk teruggeschroefd. Ter verduidelijking: aan de NAVO-oefening Battle Royal namen in 1954 137.000 militairen deel.

De meningen van Van Wolferen gaan zoals vaak voorbij aan de hechte relatie tussen de presidenten Trump en Poetin. Hij moffelt weg dat Trump kritisch staat tegenover de NAVO en er weinig betrokkenheid bij voelt. Trump gelooft de Russische president meer dan zijn eigen veiligheidsdiensten en hoge militairen waarmee hij een verstoorde relatie heeft. Dat bleek tijdens de Amerikaans-Russische top in Helsinki in 2018 en op vele momenten daarna waarop Trump zich kritisch uitliet over zijn eigen generaals die hij bij herhaling incapabel noemde. De huidige minister van Defensie Mark Esper probeert weliswaar een onafhankelijke koers tegenover het Witte Huis te varen, maar wordt geregeld overruled door Trump (kwestie Eddie Gallagher) en buitenlandminister Mike Pompeo. De hoge militairen zijn door Trump en zijn entourage praktisch politiek vleugellam gemaakt.

Van Wolferen gaat er dus grotendeels aan voorbij dat er geen eenduidigheid is tussen de politieke en militaire leiding van de VS en er daarom geen blauwdruk kan liggen om een oorlog tegen de Russische Federatie te beginnen. Die gedachte is onrealistisch en achterhaald en gaat niet uit van de huidige politieke situatie in het Witte Huis. Daarbij komt dat president Trump terughoudend is met militaire buitenlandse interventies (zoals zijn terugtrekking uit Noord-Syrië liet zien) en in de kritiek op zijn voorganger Obama daar een politiek speerpunt van maakt. Zonder de VS is een oorlog tegen de Russische Federatie hoe dan ook onrealistisch.

Oorlog tegen de Russische Federatie is alleen voorstelbaar als de politiek leiding van de VS dat van plan zou zijn en het Pentagon die lijn volgt. Zowel het een als het ander is niet aan de orde en verre van logisch. Dat alleen al geeft aan dat de meningen van Van Wolferen losstaan van de werkelijkheid en hij geen deugdelijke en waarachtige analyse geeft van de huidige politieke situatie in de VS en de geopolitieke relatie van dat land met de Russische Federatie. De fantasie van Van Wolferen spreekt voor zichzelf en heeft onbetwistbaar een zekere amusementswaarde, maar heeft niets te maken met de realiteit.

Kwalijker is dat Karel van Wolferen sommigen van ons angst aanpraat en een gevoel van onveiligheid bezorgt. Het zou de verantwoordelijkheid van Café Weltschmerz moeten zijn om aan die oorlogshitserij geen platform te bieden. Of het te voorzien van een disclaimer, zoals de mededeling dat het is bedoeld als satire of parodie op een Karel Roskam-commentaar uit de hoogtijdagen van de Koude Oorlog. Gelukkig zijn de politici en militairen van zowel de VS als de Russische Federatie realistischer in hun denken dan Van Wolferen die niet alleen midden in zijn studeerkamer oreert, maar ook mentaal nog midden in de sfeer van de Koude Oorlog klem zit.

Russische majoor in Oekraïne op heterdaad betrapt. Het Kremlin ontkent

Euronews spreekt Vladimir Starkov die op 25 juli werd gearresteerd met een vrachtwagen vol munitie bij het Berezove checkpoint. Hij was van Donetsk op weg naar het dorp Yasne in het door het Russische hybride leger gecontroleerd gebied maar raakte de weg kwijt en werd onderschept door een Oekraïense patrouille.

Starkov geeft toe dat hij bij zijn arrestatie majoor in het Russische leger was: ‘At the time of I was detained, I was a regular serviceman in the armed forces of the Russian Federation with the rank of Major. I was chief of missile and artillery weapons service in the military unit in the Russian city of Novocherkassk.’ Hij vertelde tevens munitie te vervoeren die niet in Oekraïne, maar wel in de Russische Federatie wordt geproduceerd.

Maakt de zoveelste getuigenis van een in Oekraïne gevangen genomen Russische militair iets uit? Euronews kreeg gevraagd om commentaar geen antwoord van het Russische ministerie van Defensie en de Russische ambassade in Kiev. Het Kremlin ontkent stelselmatig dat er militairen als onderdeel van het Russische leger in Oekraïne opereren. Ondanks bewijzen van het tegendeel. Starkov wordt beschuldigd van terrorisme. Het wrange is dat de ontkenning van het Kremlin hem de bescherming ontneemt van het oorlogsrecht.

Al Jazeera: Russische militairen deserteren vanwege Oekraïne

Al Jazeera English gaat in het Russische Maikop op onderzoek uit naar deserterende militairen. Naast pesten en misbruik is de oorlog in Oost-Oekraïne een reden voor desertie. Maar het Kremlin ontkent dat er Russische militairen naar Oekraïne gezonden worden. Zo wordt in de Russische Federatie het laatste hoofdstuk van het Theater van het Absurde geschreven. Inwoners, maar vooral de militairen zitten gevangen in de tandwielen van een sociaal systeem dat geen ademruimte geeft en individuen langzaam fijnmaalt. Er heerst een politiek taboe om voor zichzelf op te komen. Mensen mogen niet zijn wie ze zijn. De enige mogelijkheid om eraan te ontsnappen is het vernietigen van het systeem. Het meest absurde van de situatie is dat die vernietiging in gang is gezet door de leiders die de Russische economie kapotmaken. Spoedig staan de tandwielen stil.

Oekraïne: Vice News bezoekt front van een falende wapenstilstand (2)

Journalistiek en politiek, een kwestie van relativiteit. Door problemen elders, zoals Syrië, Irak en  Griekenland neemt de publicitaire aandacht voor Oekraïne af. Sinds februari 2015 is er een wapenstilstand. Oekraïense  strijdgroepen staan tegenover het door de Russische Federatie aangestuurde hybride leger van pro-Russische Oekraïners en Russische militairen. Maar de voorwaarden van de wapenstilstand worden niet nagekomen en de Russisch-Oekraïense oorlog eist bijna elke dag slachtoffers. De burgerbevolking zit klem en lijdt het meest. Vice News gaat op bezoek bij Oekraïense posities rond Donetsk. Wat is het perspectief van de oorlog?

Oekraïne: Vice News bezoekt front van een falende wapenstilstand

Journalistiek en politiek, een kwestie van relativiteit. Door problemen elders, zoals Syrië, Irak en Griekenland neemt de publicitaire aandacht voor Oekraïne af. Sinds februari 2015 is er een wapenstilstand (Minsk-II). Oekraïense strijdgroepen staan tegenover het door de Russische Federatie aangestuurde hybride leger van pro-Russische Oekraïners en Russische militairen. Maar de voorwaarden van de wapenstilstand worden niet nagekomen en de Russisch-Oekraïense oorlog eist bijna elke dag talloze slachtoffers. De burgerbevolking zit klem en lijdt het meest. Europa en de VS kijken weg. De tijd verstrijkt in het voordeel van het Oekraïense leger dat steeds sterker en beter georganiseerd is en weerstand biedt. Terwijl de Russische steun lijkt af te nemen. Vice News gaat op bezoek bij het Vostok bataljon bij Donetsk. Wat is het perspectief van deze oorlog?

Europa lijkt steeds meer op strategisch spelletje Risk. Wie wint?

Valt Europa steeds meer samen met het machtsdenken van het strategisch bordspel Risk? Woedt er een strijd tussen de Russische Federatie en het Westen (meeste EU-lidstaten, VS en Canada) waarbij de strijd vooral op afstand met zetstukken wordt gevoerd? Het gaat aan ons voorbij omdat media er nauwelijks verslag van doen.

De Russen interveniëren sinds augustus 2014 met een hybride oorlog in Oost-Oekraïne, hebben de Krim onrechtmatig ingepikt, voeren hun gevechtskracht en paraatheid op, bedreigen de Baltische staten, proberen de EU door verdeeldheid te verzwakken in het opkopen van radicale, eurosceptische politieke partijen en het neutraliseren van Duitsland dat als spookbeeld heeft dat het aan de basis van de derde wereldoorlog staat.

Westerse initiatieven kunnen niet uitblijven. Maar zijn a-synchroon. Geen wapengekletter, maar inzet van economische middelen om Rusland af te remmen. Mogelijk inmenging in de zwakke regio’s van de Russische Federatie: de Kaukasus en het Verre Oosten waar nu China goedkoop de buit binnenhaalt. Of pionnen het Kremlin insturen voor een paleisrevolutie. Passen de ‘Electric Maidan’ protesten in Armenië in de strategie?

Godfroid heeft geen enkele greep op Oekraïne. NOS vervang hem

djg

Rusland correspondent van de NOS David Jan Godfroid is een impressionist. De impressies van zijn reportages over Oekraïne munten uit door het schetsen van steeds weer dezelfde uitgangspunten, zonder de feiten in te kleuren. Godfroid is de ultieme relativist die beweert dat de waarheid niet bestaat, en alle opties open zijn. Hij verwart dat met de opvatting van wat journalistiek is: hoor en wederhoor en altijd twee kanten schetsen.

Relativering is een uitstekend uitgangspunt voor een filosoof, maar niet voor een journalist. Godfroid is dan ook een ongeschikte oorlogsjournalist die niet alleen nooit met onthullingen komt of het idee geeft van de laatste ontwikkelingen op de hoogte te zijn, maar evenmin door analyses situaties kernachtig weet te duiden. Hij maakt het zo bont in zijn filosofische nietszeggendheid dat zijn reportages de vraag oproepen waarom de redactionele leiding van de NOS hem het verslaan van de oorlog in het belangrijke Oekraïne toevertrouwt.

Neem zijn reportage ‘Waar zijn de Russische militairen in Oost-Oekraïne?’ van 1 juni 2015 voor Nieuwsuur: ‘De wegen zijn slecht, en je kunt niet overal zomaar een kijkje nemen. Het is zoeken naar een speld in een hooiberg.’ Nou nogal logisch, het is een oorlogsgebied. Want welke journalist gaat nou zonder degelijke voorbereiding een beetje rondrijden in de hoop kampen van Russische militairen tegen te komen? En als hij die wonder boven wonder niet treft, dan is de conclusie dat ze er misschien wel, misschien niet zijn. Waarom valt de NOS de kijker lastig met zulke onbenulligheden? Met de zwarte doos van Godfroid die hij niet opent.

De opstelling van David Jan Godfroid is een blamage voor de Nederlandse journalistiek en zijn reportages zijn ondermaats. Ze verklaren niet en voegen niets toe aan wat we al weten. Hij noemt recente rapporten die de aanwezigheid van Russische militairen in Oekraïne aantonen niet, evenmin als de gevangenname van twee Russische commando’s in Oekraïne. Godfroid veronachtzaamt actuele bevindingen en lijkt geen stelling te durven nemen in deze oorlog. Vreest hij voor zijn hachje in Moskou of heeft hij zich in Moskou een Russische bril aangemeten waardoor hij niet helder ziet wat er in Oekraïne gebeurt? De NOS zou er verstandig aan doen Godfroid niet meer richting Oekraïne  te sturen en tijdelijk een geschikte correspondent in Kiev te stationeren.

Foto: Schermafbeelding uit reportageWaar zijn de Russische militairen in Oost-Oekraïne?’ van 1 juni 2015 voor Nieuwsuur.

Rusland zet 89 Europese parlementariërs op zwarte lijst. Geuzen?

De Vlaamse politicus Mark Demesmaeker (N-VA) staat op de zwarte lijst van Putin. Hij mag de Russische Federatie niet meer in. Waarom? Hij is kritisch op wat hij als Russische agressie in Oekraïne ziet, maar eigenlijk nog meer op het slappe, weinig principiële en terughoudende antwoord op die agressie door Europa.

Ook zijn landgenoot Guy Verhofstadt (OpenVld) en de Nederlanders Michiel Servaes (PvdA), Hans van Baalen (VVD) en Louis Bontes (GPVK) staan op de lijst. In totaal 89 namen. Minister-presidenten zijn verontwaardigd, maar trekken niet de conclusie dat met dit Rusland van Putin geen zaken meer valt te doen. Nederland, Italië, Duitsland en andere Europese landen willen koste wat kost niet hun zakelijke belangen met Rusland schaden.

CGLs3X8WkAAUKGQ

Foto: Tweet van Mark Demesmaker, 29 mei 2015.

Rapport toont Russische militaire betrokkenheid in Oekraïne aan. En roept op tot bewustwording

hidin

Wie meer wil weten over de betrokkenheid van het Russische leger in Oekraïne geeft het rapport ‘Hiding in Plain Sight: Putin’s War in Ukrainevan The Atlantic Council informatie. De op openbare bronnen (commerciële satelliet-informatie en sociale media) gebaseerde conclusie is dat het om een heuse oorlog tussen Oekraïne en de Russische Federatie gaat. Het rapport stelt vast dat Rusland de agressor, de indringer is. Het Kremlin ontkent dat het Russische leger opereert in Oekraïne en vraagt steeds weer om feiten die dat bewijzen. Het rapport probeert de feiten zo overtuigend te presenteren dat het de Russische ontkenning ontmaskert.

Zo’n rapport met verfijnde details had 5 jaar geleden niet gemaakt kunnen worden doordat toen de technische tools ontbraken. Eliot Higgins van het in Groot-Brittannië gevestigde onderzoekscollectief bellincat speelt een doorslaggevende rol bij het opsporen en analyseren van de feiten. Geolocatie die foto’s van sociale media aan een locatie koppelt geeft aanwijzingen over verplaatsingen en locatie van Russische militairen en materieel.

Voor wie de Russisch-Oekraïense gebeurtenissen sinds het voorjaar van 2014 op de voet gevolgd heeft biedt het rapport in de aanwezige feiten niets nieuws. De waarde ervan zit ‚m in de presentatie. Die bestaat uit een dwingende vorm met het accent op enkele duidelijke voorbeelden die onvermijdelijk tot de conclusie leiden dat het Russische leger in Oekraïne betrokken is. Die voorbeelden gaan over het in Oekraïne aanwezige Russisch militair materieel en personeel (inclusief doden), artilleriebeschietingen vanaf Russisch grondgebied en de vestiging van trainings- en doorgangskampen op Russisch grondgebied aan de Oekraïense grens.

Aanbevelingen voor ander beleid (zie hierboven) slaan een nieuwe toon aan en bewandelen een middenweg. Ze roepen niet op tot alertheid van de NAVO of bewapening van het Oekraïense leger met defensieve lethale wapens zoals een eerder rapport ‘Preserving Ukraine’s Independence, Resisting Russian Aggression: What the United States and NATO Must Do’ van maart 2015 deed waaraan The Atlantic Council ook meewerkte. ‘Hiding in Plain Sight‘ roept aan de hand van de feiten op tot bewustwording over de Russische agressie in Oekraïne.

Opvallend genoeg is die bewustwording niet alleen gericht op een onwetend westers publiek, maar ook op westerse politieke leiders van wie gezegd wordt dat ze niet altijd even duidelijk en moedig zeggen waar het bij deze oorlog op staat. Tevens menen de opstellers die het politiek deel voor hun rekening nemen dat de feiten eerder het aanscherpen, dan het versoepelen van de sancties tegen Rusland rechtvaardigen. Het rapport is feitelijk niet gericht aan Putin, maar aan Obama en die westerse leiders die de Russische agressie het liefst willen vergoelijken om zo snel mogelijk over te gaan tot de orde van de dag. Met voorbijgaan aan Oekraïne.

Foto: Schermafbeelding van ‘Policy Recommendations’ in het vandaag verschenen rapport Hiding in Plain Sight: Putin’s War in Ukraine’ van The Atlantic Council. 

Wat is invloed in Rusland van Nemtsov rapport ‘Putin. Oorlog’?

De liberale politicus, activist en vriend van de vermoorde oppositieleider Boris Nemtsov Ilya Yashin geeft de essentie uit het op 12 mei 2015 in Moskou gepresenteerde Russischtalige rapport ‘Putin. War’ waar Nemtsov aan werkte toe hij op 27 februari 2015 vermoord werd. Kyiv Post geeft een Engelstalige samenvatting. Op 28 mei verschijnen in samenwerking met Eliot Higgins van onderzoekscollectief Bellingcat het rapport ‘Hiding in Plain Sight: Putin’s War in Ukraine’ van The Atlantic Council en een Engelse vertaling van ‘Putin. War’.

Dit fragment laat zien hoe het Kremlin sinds februari 2014 opereert in Oekraïne. Het steunt de zogenaamde pro-Russische separatisten met onderdelen van het Russische leger die het Oekraïense leger een beslissende slag toebrengen als de separatisten in het nauw zijn gebracht. Ondanks het tegendeel ontkent het Kremlin de inzet van Russische onderdelen in Oekraïne. Behalve op de Krim waar president Putin die inzet wel toegaf.

In het Westen zal het rapport naar verwachting weinig veranderen omdat de feiten al geruime tijd bekend zijn. Vraag is eerder of westerse regeringen bereid zijn de consequenties eruit te trekken. Zelfs het onomstotelijk bewijs dat de MH17 met actieve medewerking van Rusland is neergehaald lijkt daarin niets te veranderen. Het rapport is op een Russisch publiek gericht dat door de propaganda van de Russische staatsmedia eenzijdig en foutief wordt voorgelicht. Maar of de gegevens het Russische publiek kunnen bereiken valt te bezien.