George Knight

Debat tussen links en rechts

Archive for the ‘Religie’ Category

Beschouwingen over onze beschaving naar aanleiding van de brand in de Notre-Dame laten ons naar onszelf kijken. Voor even

leave a comment »

De brand in de Parijse Notre-Dame heeft heel wat krachten gemobiliseerd. De spin kwam van alle kanten om het eigenbelang te dienen. Van de Franse president Emmanuel Macron, de katholieke kerk of radicaal-rechtse krachten zoals onderstaande activistische journalist van De Telegraaf die in een tweet de brand een symbool noemde ‘voor onze vermoeide beschaving’. Ik zie daarin het schoppen door alt-right en ultrarechts tegen de westerse beschaving (Baudet: ‘journalisten, cultuurmakers en academici ondermijnen onze cultuur’) die averechts werkt. Het verzwakt die beschaving. De brand in de Notre-Dame drukt ons met de neus op het feit wat de oorsprong, kracht en kern van de westerse beschaving is. Ook voor niet-christenen van belang. Het laat zien wie de vijanden ervan zijn: de nationaal-populisten en rechts-radicalen die zeggen de beschaving te willen redden, maar die in werkelijkheid afbreken. Dus laten we het spiegelen en Duk en de andere rechtse inwoners van Dukstad vragen waarom ze zo graag grossieren in ondergangsfantasieën en zand in de motor van de westerse beschaving willen strooien om op de puinhopen ervan in een vage toekomst hun raszuiver paradijs op te bouwen. Of is Duk tot inkeer gekomen en beseft hij eindelijk wat hij bezig is kapot te maken?

Het is opmerkelijk dat de brand van een iconische kathedraal de afgelopen dagen tot zulke beschouwingen over ‘de‘ of ‘onze‘ beschaving leidde. Dat komt nog zelden voor. Niet toevallig werd er uitgebreid verslag over gedaan in de Amerikaanse en Britse pers waar het sterke besef bestaat dat de lokale politiek de weg kwijt is.

Dat alleen al was een blijk van hunkering naar het vinden van gemeenschappelijke waarden met West-Europa. Hier moest blijkbaar een punt gemaakt worden, namelijk dat ‘we’ in de westerse democratieën (VS, Canada, EU-lidstaten en overige West-Europese landen, Australië, Nieuw-Zeeland) onvoldoende beseffen wat we in handen hebben en we ons af laten leiden door krachten die de beschaving bedreigen. Van buitenaf en van binnenuit. Hoewel ieder daar weer een eigen, specifiek vijandbeeld voor uit de kast haalt. Maar voor even werd de bedreiging als universeel gezien en was de overpeinzing erover mythisch. Totdat het onderscheidend werd wat of wie dat dan wel was en het debat weer afdaalde tot platte politisering of belangenbehartiging. Waaraan we graag ontsnappen omdat dat zo vervelend, voorspelbaar, vermoeiend, geestdodend en contraproductief is.

De boodschap die uit de berichtgeving kan worden gelezen is er een van ontevredenheid en gemiste kansen. Maar het bevat ook het verlangen om terug te keren naar iets wat was. Zo zit er er voor iedereen wel wat bij.

Foto 1: Paul Klemann, ‘De oceaan ontspring onder de ‘Notre Dame’’, Tekening met kleurpotlood en gouache verf, 2002. (Eigen collectie).

Foto 2: Tweet van Wierd Duk van 15 april 2019 (via posting op FB-account van Mihai Martoiu Ticu).

Advertenties

Indiase moslimleiders spreken zich uit voor het secularisme. Moslimleiders uit Pakistan en Bangladesh wijzen het af. Logisch?

with one comment

Het is typisch, maar verklaarbaar dat moslims in Bangladesh en Pakistan het secularisme afwijzen en zelfs verketteren, en het in India omhelzen. Het is duidelijk waar dat verschil uit voortkomt. In India zijn moslims een minderheidsgroep die onder vuur ligt door de aanhoudende aanvallen van hindoe-radicalen onder de bezielende leiding van premier Modi. Met parlementsverkiezingen in zicht is dat vuurtje alleen nog maar extra aangewakkerd. In Bangladesh en Pakistan zijn het juist de moslims die minderheidsgroepen als atheïsten en christenen aanvallen. Generaal Ziaur Rahman liet in de grondwet van Bangladesh het woord “secularisme” vervangen door “vertrouwen in God”. Daarom spreken Indiase moslimleiders zich uit (Zie video) voor het secularisme dat de moslims bescherming biedt. Zo simpel kan religie zijn: een kwestie van macht. Complicatie is dat secularisme, en de relatie tussen religie en staat in de Indiase grondwet niet eenduidig is geformuleerd.

Deze situatie waarin religieuze meerderheden de minderheid koeioneren en zelfs vervolgen is een pleidooi voor het secularisme. Secularisme is een politieke filosofie die onder de bescherming van de rechtsstaat en met de garantie van de nationale overheid een gelijke plaats geeft aan alle religies en levensovertuigingen. Secularisme is niet anti-religie of pro-atheïsme, maar neutraal. Secularisme beschermt minderheidsreligies tegen een meerderheidsreligie. Het optimaliseert zo de vrijheid voor alle religies en levensovertuigingen.

Foto: Schermafbeelding van still uit YouTube-videoCurrent Issues; Vote For Those Who Can Protect Constitution Secularism; Salim Engineer’ op You Tube-kanaal van Jamaat-e-Islami Hind.

Hebben Nederlandse christenen redenen voor steun aan Baudet? Het is maar hoe breed men kan kijken hoe dat oordeel uitpakt

leave a comment »

Een opmerkelijk opinie-artikel van Zmnako Karem in Trouw. De krant die zoveel religie in zijn berichtgeving doet. Hij meent dat de reden van de stem op Baudet ‘juist de aantrekkelijke cultuur-conservatieve boodschap over het behoud van de culturele identiteit van Nederland en het aanwakkeren van de nationale trots ten tijde van de culturele identiteitscrisis en van islamterrorisme’ is. Dat is ook een mening. Trouw biedt een platform.

Karem gaat voorbij aan wat Baudet ook is. Een volksmenner. Een ondergangsfilosoof. Een complotdenker. Een politicus die verdeelt. Een seksist. Een ontkenner van het klimaatakkoord. Een politicus die de Nederlandse identiteit eng definieert en aanhaakt bij christenen. Deze opinie-maker ziet dat allemaal door de vingers.

Foto 1: Schermafbeelding van deel artikelAlle reden voor steun van christenen aan Baudet’ van Zmnako Karem in Trouw, 10 april 2019.

Foto 2: Tweet, 10 april 2019.

Conservatieve, mannelijke, witte evangelicals zijn schijnheilig door Trump te steunen. Maar zo hebben ze de kern van de macht bereikt

with 3 comments

De Democratische presidentskandidaat Pete Buttigieg trok afgelopen weekend het geloof in God van president Trump in twijfel. Ook bekritiseerde hij de schijnheiligheid van Trumps evangelische supporters. Op de FB-pagina van Christian Headlines bij het artikelEvangelicals Are Hypocrites for Supporting Trump, Democratic Candidate Says’ plaatste ik onderstaande reactie. Zie hieronder bij reacties voor de Nederlandse vertaling.

The mistake that American politicians make is that they mix church and state. This is not the case in Western European countries. Some politicians there are religious, but they keep that to themselves and they don’t use it as marketing in their political career.

You could only wonder why American politicians are so explicitly showing off their beliefs. Why do they think that is necessary? What kind of mechanism is at work here?

This makes it difficult to criticize President Trump’s religion. Because he has the right to practice his personal faith. It is not decent to criticize this in the public domain because the personal faith belongs to the personal domain.

The condition for criticism is that a politician does not explicitly use his personal faith – or whatever goes for it – for political goals. Because then it ceases to belong to the personal domain and passes to the political domain. In that case, political opponents can say something about it in public.

President Trump clearly seems to have crossed this border. His background and testimony gives no reason to assume that he has a deep personal faith. Let alone that he wants to keep that for himself and his family. For political and electoral purposes, he expresses a picture of faith and Christian conviction with which he provokes a reaction.

President Trump may therefore be criticized for political reasons for marketing his religious beliefs.

On top of that comes the responsibility of the believers themselves. Just as Muslims in Islam nations are asked to speak out about Islamist fundamentalists who hijack Islam, the same can be asked of Christians in the US if it appears that Christian fundamentalists and evangelicals with Trump as political foreman hijack their faith.

That is the case in the US. The Christian faith has been hijacked by Trump and the racicals who use it for their populist, nationalist and conservative agenda. Critics as religious scientist Reza Aslan even speak of a cult led by guru Trump in which all balance, opposing power and dialogue have been silenced.

With the caveat that within the same election cycle these white, masculine, conservative evangelicals were first the group that it was most likely would claim that a politician’s ethics mattered, whereas this is now the group that is most likely to it says the ethics of a politician does not matter.

It depends on the personal circumstances, the political color and the personal ambition and courage how a Christian responds to the hijacking of his faith by Trump and the white, conservative, male evangelicals. These religious leaders usually lead major religious, commercial organizations whose main goal is to make a profit. They are not only politically and “mentally” linked to Trump, but also economically.

Pete Buttigieg himself has a long background as a professing Anglican who is a member of the Episcopal Church. It is indicative of the low level of American politics and the unwanted expansion of the faith into the public domain that a debate is emerging about this. It is unclear whether Buttigieg responds to Trump and the evangelicals because of his political ambitions or because of his own personal faith.

But it doesn’t really matter. That Buttigieg reacts is defensible. It cannot be that Trump can address anyone to belief or conviction and, for political-electoral reasons, knows how to win over white, conservative evangelicals with impunity. Without getting any response in the public domain. When Trump externalizes his faith, he evokes the reaction about himself and his evangelical sycophants.

It is high time for US Christians to reclaim their faith from the hands of the would-be believers who hijacked it for political and commercial purposes. Without a response, they hand over their faith to the modern Philistines.

Foto: Schermafbeelding van deel artikelEvangelicals Are Hypocrites for Supporting Trump, Democratic Candidate Says’ van Michael Foust op Christian Headlines, 8 april 2019.

Berichtgeving over de aanslag in Utrecht valt niet mee. NIet voor makers en kijkers

leave a comment »

Gisteren, 18 maart 2019 zagen we niet alleen een vreselijke aanslag op een tram in Utrecht waarbij drie doden te betreuren vielen, maar ook een ellenlange nieuwsuitzending van de nationale omroep met herhalingen, herhalingen, aannames die dan weer bevestigd en dan weer ontkend werden en feiten die nog niet duidelijk waren. Wat was het motief van de Turks-Nederlandse dader? Was hij een draaideur-crimineel, een jihadistische soepjurk, een onevenwichtige persoon of iemand met ‘problemen in de relationele sfeer’? Of alles tegelijk? Er werd steeds expliciet gezegd dat moskeeën beveiligd werden terwijl ze overduidelijk geen doelwit waren. Waarom werd dat dan gezegd? Was het een verre echo van de aanslag in Christchurch? De tragische gebeurtenis werd zo een ratjetoe van berichtgeving vol doodlopende paden. Wellicht onvermijdelijk bij dit soort berichtgeving die improvisatie vraagt, maar het geeft ook aan dat zonder goede voorbereiding én oefening een kwalitatief hoogstaand programma over een nationale calamiteit niet te maken valt.

De buitenlandse media hebben het makkelijk, ze vatten na afloop gewoon de hoofdpunten samen. Zoals Nederlandse media dagelijks doen als er zich iets belangrijks afspeelt in het buitenland. Op 18 maart 2019 was Nederland voor even voor de hele wereld het buitenland. Echter niet voor Nederlandse kijkers, en die hebben het geweten.

Reactie op schietpartij in Christchurch van Trump én NOS was ondermaats

with 3 comments

De reactie op een tragische gebeurtenis kan onthullend zijn. Neem de schietpartij in een moskee in het Nieuw-Zeelandse Christchurch waarbij 49 moskeebezoekers om het leven kwamen. Waarschijnlijk allen moslims. De dader is een Australische witte nationalist die zich op het beleid van president Trump beroept.

Juist daarom was de reactie van Trump van belang en werd ernaar uitgekeken. Maar net als de tragische gebeurtenis in Charlottesville waarbij een linkse demonstrant om het leven kwam liet de president na het witte nationalisme ondubbelzinnig te veroordelen. Door er zelfs een tirade (‘rant’) voor zijn achterban over immigratie van te maken, probeerde hij van de dader een slachtoffer te maken. De zoveelste gemiste kans op moreel leiderschap van Trump en de zoveelste kniebuiging voor zijn electorale en politieke marketing.

Niet heel veel beter was de opstelling van de NOS in de journaals en in het programma Nieuwsuur. Het reduceerde de schietpartij tot het slachtofferschap van Nederlandse moslims. Ze werden in de hoek gestopt van een minderheidsgroep die klappen ontvangt. Dat zou nog enige logica hebben als Nederlandse kerkgangers op dezelfde manier wordt gevraagd om te reageren op de reeks aanslagen op kerken met vele slachtoffers in Egypte, Pakistan, Indonesië, de Phillipijnen, Turkije of het Midden Oosten. Maar dat gebeurt niet. Het is ook niet zo zinvol omdat de situatie van Nederlandse christenen of moslims te veel verschillen kent met de situatie van hun geloofsgenoten in die uiteenlopende landen.

Kortom, de reactie van Trump op de schietpartij in de moskeeën van Christchurch was dat hij het slachtofferschap van de slachtoffers ontkende evenals het witte nationalisme dat tot de daad leidde en de politieke ‘rechtvaardiging’ ervan was. De reactie van de NOS erop was dat het de gebeurtenis terugbracht tot slachtofferschap van (Nederlandse) moslims en zo een buitenlands tot een binnenlands onderwerp maakte met talloze incongruenties. Ook met onvoldoende aandacht voor de achtergrond van de dader. Trump en de NOS spanden op hun manier emoties en identiteitspolitiek voor hun karretje om hun punt te maken. Als ze al denken zo politiek of journalistiek succesvol te kunnen scoren. De waarheid ligt in het midden.

Verbod van religie is minder gek dan het lijkt. Laten we ons daarvan bewust zijn

with 2 comments

Het is vaker gezegd, religie kent een dubbel gebruik. Zoals een auto een nuttig transportmiddel of een moordwapen voor aanslagen kan zijn. Religie kan het beste in mensen naar boven halen, maar ook het slechtste. Kenmerk van religie is dat onder verwijzing naar niet te checken aannames degenen die het inspireert zin en troost probeert te geven. Dat gebeurt door insluiting en uitsluiting. Religie biedt mensen een veilige plek, of liever gezegd de suggestie daarvan, maar sluit tegelijk andersdenkenden uit. Dat zijn de voor- en nadelen van religie.

Feit dat dit naast elkaar bestaat maakt religie tot zo’n interessant fenomeen. Het maakt religie ook kwetsbaar om gekaapt te worden, inclusief de macht die het vertegenwoordigt. Dat is wereldwijd te zien. In de islamitische wereld hebben radicalen over de volle breedte de islam gekaapt en bezoedeld en spannen ze gelovigen voor hun karretje. Het gevolg daarvan is stilstand, geslotenheid, eenvormigheid en het accent op machtsvorming. In de VS gebeurt hetzelfde met de witte evangelische christenen die met president Trump als voorman erop uit zijn om een nieuw soort christendom en een christelijke natie te creëren dat onder de sluimerende verwijzing naar witte suprematie andersdenkenden probeert af te schrikken en uit te sluiten van de macht.

De slachtoffers van deze theocratische tendenzen in de islamstaten en de VS (en ook in India) zijn de minderheden in betreffende landen en de godsdiensten zelf die zich laten corrumperen. De traditionele, gematigde vertegenwoordigers van de godsdiensten zijn niet tegen de radicalen opgewassen die in samenwerking met radicale politieke krachten de macht binnen de godsdienst opeisen. En overnemen.

Moet deze ontwikkeling van invloed zijn op onze houding tegenover religie? Anders gezegd, wanneer komt het kantelpunt voor andersdenkenden die zich niet laten inspireren door religie (en zelfs voor ‘gematigde’ gelovigen), maar religie als fenomeen nu nog maatschappelijke en juridische ruimte gunnen, om ervoor te pleiten dat religie vanwege het gevaar dat het oplevert een te groot risico vormt en verboden moet worden? Dit gaat over het femomeen religie dat door opportunisten en kwaadwillenden misbruikt wordt en de gelovigen gijzelt en opsluit in een radicale stellingname. Juist deze gelovigen zouden beschermd moeten worden door het fenomeen religie te verbieden.

Een verbod van religie wereldwijd is echter politiek onhaalbaar. De verknoping van politieke macht en religieuze organisaties is te hecht. Daarnaast maakt men ook een einde aan de positieve component van religie. Ook is het de vraag wat ervoor in de plaats zal komen. Toch is het goed om de mogelijkheid van een verbod in een breed maatschappelijk debat ter discussie te stellen. Al is het maar om te laten zien dat het bestaan van religie minder vanzelfsprekend is dan het lijkt.

Historisch gezien heeft religie een belangrijke rol gespeeld in de ontwikkeling van de mensheid. Religie is een belangrijk cultureel verschijnsel dat mensen hebben uitgevonden en ontwikkeld met als doel om verbinding met elkaar te zoeken en de onzekerheden over het bestaan op afstand te houden. Dat heeft veel opgeleverd. Maar die fase lijkt nu op veel plekken tot een einde te zijn gekomen zoals de greep naar de macht van de islamfundamentalisten en de Amerikaanse christennationalisten aangeeft. Religie lijkt steeds meer in zijn tegendeel te verkeren. Laten we dat in elk geval beseffen. Religie had ooit een doel waarvan het in veel gevallen is afgedwaald. Vraag is of religie de huidige samenlevingen meer dient dan kwaad doet.

Foto: Vier vertegenwoordigers van religieuze organisaties. Credits: Marte Visser.

Written by George Knight

15 maart 2019 at 19:08