George Knight

Debat tussen links en rechts

Archive for the ‘Religie’ Category

Haagse imam Fawaz krijgt gebiedsverbod. Openbaar bestuur weigert positie van religieuze organisaties ter discussie te stellen

leave a comment »

De omstreden salafistische prediker Fawaz Jneid is een gebiedsverbod voor de Haagse wijken Transvaal en Schilderswijk opgelegd. De Haagse burgemeester Pauline Krikke (VVD) verwoordt het ongenoegen. Fawaz zou geen ‘podium’ moeten hebben om zijn ‘intolerante boodschap’ te verspreiden. Zij krijgt kritiek van juristen die het gebiedsverbod als censuur zien. Volgens de Groningse hoogleraar algemene rechtswetenschap Jan Brouwer is het in strijd met de vrijheid van meningsuiting en godsdienst, aldus een bericht in Binnenlands Bestuur. Er kan pas ingegrepen worden nadat Fawaz een strafbaar feit gepleegd heeft. Niet vooraf.

Als Fawaz Jneid beroep aantekent en dat naar verwachting wint, dan bereikt de overheid het omgekeerde van wat het beoogt. Fawaz en de stroming van het salafisme dat hij vertegenwoordigt winnen aan prestige.

Als er al sprake van een probleem is, dan ligt dat niet bij Fawaz, maar in het feit dat religie een vrijplaats is waar straffeloos meningen kunnen worden verkondigd die haaks staan op de grondwet. Fawaz richt zich in zijn boodschap tegen homoseksuelen en vrouwen. Dat is ontoelaatbaar voor  het openbaar bestuur dat bevolkingsgroepen met elkaar probeert te verbinden. Binnen religieuze organisaties is het toelaatbaar. Zolang ze niet oproepen tot geweld kunnen binnen de eigen kring zonder interne tegenspraak of correctie en met een beroep op eigen leerstellingen deze vertegenwoordigers verkondigen wat ze willen. Ook intolerantie.

Wie het type religieuze leiders als Fawaz Jneid echt aan wil pakken moet de voorkeurspositie van religieuze organisaties afschaffen. Maar dat vraagt van bestuurders rechtlijnigheid, intellectuele durf en politieke bewegingsruimte. Burgemeester Krikke of minister van Veiligheid Stef Blok missen dat. Wat resteert is aanmodderen en het aanpakken van zondebokken als Fawaz zonder echt een fundamenteel debat op te willen starten over de positie van religieuze organisaties binnen onze samenleving. De publicitaire scoringsdrift van Krikke en Blok zegt ‘we willen wel, maar we kunnen niet’. Het lijkt bijna op een brevet van eigen onvermogen.

Film ‘Une Vie’ omvat het verhaal van de oude en de nieuwe pastoor

leave a comment »

Gisteren zag ik in filmtheater ’t Hoogt in Utrecht de Frans-Belgische filmUne Vie’ (2016) van regisseur Stéphane Brizé. Een verfilming van de gelijknamige roman van Guy de Maupassant (1883). Het speelt in de 19de eeuw in Normandië. Het leven van hoofdpersoon Jeanne Le Perthuis des Vauds wordt gevolgd. Van haar trouwen tot op haar oude dag. Ze is van lage adel en zit schijnbaar gevangen in de conventies van haar tijd. Maar waar Madame Bovary in de roman van Gustave Flaubert uit 1857 in datzelfde Normandië actie onderneemt -overigens met fatale afloop- doet Jeanne dat niet. De film geeft niet het idee dat zij ondanks de verstikkende conventies van haar tijd en milieu het in zich had meer individuele ruimte te nemen.

Het wordt interessant als achtereenvolgend twee katholieke plattelandspastoors worden opgevoerd. De oudere Picot wil een kwestie waar Jeanne en haar echtgenote Julien bij betrokken zijn tot een goed einde brengen voordat hij met emeritaat gaat. Julien pleegt overspel met de dienstmeid Rosalie en heeft haar een zoon geschonken. Picot wil sussen en verzoekt Jeanne om Julien te vergeven. Haar ouders de baron en barones zijn ook de mening toegedaan dat dat verstandig is. Aldus geschiedt, Jeanne vergeeft Julien.

Enige tijd later biecht Jeanne bij de nieuwe priester Tolbiac. Ze laat zich in een opwelling ontvallen dat ze heeft ontdekt dat Julien een seksuele verhouding heeft met haar vriendin Gilberte de Fourville. Tolbiac vraagt of ze dat tegen Georges, de echtgenote van Gilberte heeft gezegd. Jeanne ontkent en zegt dat ook niet van plan te zijn. Tolbiac zet haar onder druk om dat wel te doen omdat het God om de waarheid te doen is. Jeanne blijft weigeren, waarna Tolbiac tot haar schrik zegt dat hij het tegen Georges de Fourville zal zeggen. Met fataal gevolg, zoals blijkt als de film terughoudend en bijna terloops de lijken met schotwonden van Julien en Gilberte toont. Met verderop Georges de Fourville die zich om het leven heeft gebracht met zijn jachtgeweer.

Welke pastoor heeft juist gehandeld, de oude of de jonge? Picot sust, lijkt ouderwets en wil geschillen met de mantel der liefde bedekken. Binnen de werkelijkheid van boek en film handelt hij vanuit zijn levenservaring. Tolbiac lijkt modern en op te komen voor het individu Jeanne, maar doet dat als ethisch reveillist in de praktijk van alledag juist niet. Hij maakt haar lot ondergeschikt aan zijn opvatting over christelijke ethiek. Tolbiac maakt de mensen die aan hem als geestelijk leidsman zijn toevertrouwd ondergeschikt aan zijn ethiek. Het inzicht dat de film biedt is dat de pastoor die eerst ouderwets leek modern is, en andersom. Een kruisstelling.

Het excessief geweld brengt hoofdpersoon Jeanne Le Perthuis des Vauds niet tot inzicht. Ze breekt niet door de conventies heen die haar beperken. Ze doet er niet eens een poging toe. Guy de Maupassant moet een gezonde hekel aan de religieuze praktijk van zijn tijd hebben gehad. Zo resteert een zedenschets van de 19de eeuw die een filmmaker in 2016 nog steeds relevant acht. Hij neemt stelling in een nauwgezette reconstructie.

Foto 1: Agrarische riten, Pastoor zegent de oogst. Frankrijk, 1943.

Foto 2: Affiche van ‘Une Vie’ (2016) van Stéphane Brizé.

Reuzenspin op Canadese kathedraal roept controverse op

leave a comment »

La Machine uit Nantes dat opereert op het raakvlak van publieksevenement, kunst en straattheater is in het Canadese Ottawa neergestreken. En wel met reuzenspin Kumo op de Notre-Dame Cathedral Basilica. Volgens een bericht in Hyperallergic niet tot genoegen van alle katholieken. De machinale spin zou in hun optiek ‘demonisch’ zijn en de heilige plek die hun kathedraal is ontheiligen. Een scheiding der geesten, want aartsbisschop Terrence Prendergast had het project omarmd om mensen te verbinden en de 150-jarige viering van de Canadese onafhankelijkheid luister bij te zetten. Het is lastig om de reactie goed in te schatten.

Zoals te verwachten wordt ook de strijd gevoerd op sociale media. Wel of niet voor Kumo en La Machine, wel of niet voor God. Mijn reactie: ‘I fear there is not much sense of humour in religieus institutions. Humour is not their core business. Last year I saw La Machine in Nantes and it was not my cup of tea. I found it intimidating, but not impressive. But of course it is OK for other people to like it. Religion is not my cup of tea either. And again, it is OK for other people to like it. Jonathan Andrews goes too far in lecturing other people about their life. It is OK for him to worship the God of Canada, but it is not OK to urge that same path for other people to follow. Let them decide for themselves. God, no God, another God or another no God, all tastes are available in a multiform society. Let people prefer a life without La Machine and without God.’

Petitie ‘Godsdienstvrije basisscholen – De bijl in artikel 23’ verdient steun. Met een andere formulering

leave a comment »

Er zijn geen zwaarwegende argumenten tegen de petitieGodsdienstvrije basisscholen – De bijl in artikel 23’ of het moet de formulering ervan zijn. Want ‘godsdienstvrij’ is een ongelukkige beschrijving van waar het om gaat. Het roept bij sommigen wellicht het idee op dat er in de samenleving een beweging bestaat die zich afzet tegen godsdienst of bijzonder onderwijs. Het is de valkuil van framing door godsdiensten die het voordeel van de traditie hebben en de norm bepalen. Dat resulteert in onvolledige en onjuiste termen als ‘atheïsme’ of ‘godsdienstvrij’. Maar iemand die zich niet laat inspireren door godsdienst is niet specifiek ‘zonder godsdienst’, maar evengoed ‘zonder X’, ‘zonder sprookje’, ‘zonder kunst’ of ‘zonder wat dan ook’.

Dus ja, het verdient aanbeveling om artikel 23 af te schaffen als een relict van politieke koehandel die in 1917 resulteerde in artikel 23. Na 100 jaar kan dat geactualiseerd worden. Als politieke partijen dat blijkbaar onder elkaar niet voor elkaar krijgen moeten de burgers maar het initiatief nemen. Maar nee, de actualisering ervan heeft niets te maken met afwijzing van godsdienst, maar alles met de omarming van het openbaar onderwijs.

Foto: Schermafbeelding van de petitieGodsdienstvrije basisscholen – De bijl in artikel 23’ op Petities.nl.

Written by George Knight

26 juli 2017 at 16:07

SGP voert internationaal campagne voor standpunt euthanasie. Maar verliest ermee haar eerlijkheid en beschadigt Nederland

with 2 comments

De SGP is een partij die in artikel 3 van de statuten zegt: ‘Derhalve is haar streven erop gericht dat Gods Woord als norm aanvaard wordt voor het politieke en maatschappelijke leven.’ De SGP redeneert vanuit Gods woord en bedrijft vanuit die beginselen politiek. Dat leidt tot standpunten die buiten de hoofdstroom van de Nederlandse samenleving zijn komen te staan. Zoals artikel 7 van het beginselprogramma: ‘Gods Woord leert dat man en vrouw krachtens de scheppingsorde een eigen specifieke, van elkaar onderscheiden roeping en plaats hebben ontvangen. In deze orde is de man het hoofd van de vrouw.’ Tegelijk bedrijft de SGP praktische politiek en probeert het deze beginselen af te zwakken en te verbloemen zodat de partij weer enigszins aansluiting vindt bij de hoofdstroom. Dat gaat over de afwijzing van gelijkheid tussen man en vrouw of de vestiging van de theocratie. Maar over medisch-ethische standpunten doet de partij geen water bij de wijn.

SGP-leider Kees van der Staaij verkondigt in een opinie-stuk voor de conservatieve WSJ dat in Nederland de dokter je kan doden. Opvallend is overigens dat Van der Staaij in de ondertekening van zijn artikel niets meldt over zijn christelijke overtuiging of zijn christelijke partij, maar zich een Nederlands parlementslid noemt. Van der Staaij is echter geen doorsnee Nederlands parlementslid, maar een lid van de radicaal-christelijke SGP met veel standpunten die buiten de hoofdstroom van de Nederlandse politiek liggen. Van der Staaij is misleidend en vooringenomen -en gaat voorbij aan de zorgvuldigheid van de Nederlandse euthanasiepraktijk- als hij zegt: ‘Komt er een dag dat het normaal is voor oude mensen om een pil te nemen en simpelweg te verdwijnen?’ (‘Will the day come when society considers it entirely normal (..) to pop the pill and disappear?’).

Het zou beter zijn als Van der Staaij met zijn goedkope retoriek verdween uit het publieke debat. Met zijn verdachtmakingen over de vermeende onzorgvuldigheid van de bestaande euthanasiepraktijk met een onvermijdelijke glijdende schaal en de valse schets van een dystopisch toekomstbeeld van ouderen die worden ‘opgeruimd’ beschadigt hij bewust het beeld van Nederland in het buitenland. De SGP beweegt zich ermee op het terrein van de science fiction en neemt grote afstand tot de hoofdstroom van de Nederlandse politiek. Die harde profilering is een bewuste keuze van de SGP. Volgens een artikel in het RD wil Van der Staaij zijn opinie de komende tijd met vergelijkbare artikelen in vele talen in allerlei landen verspreiden.

Deze publiciteitscampagne kan niet los worden gezien van de formatie. D66 en de CU onderhandelen over medisch-ethische kwesties en schrijven erover samen een stuk voor de onderhandelingen. Met zijn opinie-artikel zet Van der Staaij via een omweg de CU onder druk. Deze ‘waarschuwing’ uit radicaal-rechtse hoek aan een andere christelijke partij kan ook in haar tegendeel verkeren. Vooral als D66 beseft dat pragmatisme niet eindeloos oprekbaar is. Het toont tevens de absurditeit aan dat D66 en CU met uiteenlopende standpunten over medisch-ethische onderwerpen deel van hetzelfde kabinet uitmaken. Mogelijk doodt in Nederland niet de dokter, maar de SGP bewust het leven. In dit geval van andere politieke partijen. Uit principiële afgunst.

Foto: Opinie-artikelIn the Netherlands, the Doctor Will Kill You Now’ van Kees van der Staaij in de WSJ, 21 juli 2017.

Volgens Trump roepen de Europeanen uit dat ze God willen. Ook dat is onzin

leave a comment »

Aldus president Trump vandaag in een toespraak in Warschau, Polen. Hier is de volledige tekst te lezen. Hij geeft tegengestelde signalen af. Over de NAVO, de Russische Federatie, Europa of wat dan ook. Daarom zijn z’n woorden moeilijk op waarde te schatten. Het zijn woorden die door een tweet of een interview achteraf weer een faliekant andere betekenis kunnen krijgen. Daarom moet er aan Trumps gemengde signalen maar niet veel belang worden gehecht. Dat Europeanen nog steeds uitroepen dat ze God willen is aantoonbare onzin. Dat is Trumps visie. Bedoeld voor de christelijke achterban in de Verenigde Staten. De Europese werkelijkheid is anders. Europeanen roepen vooral uit ‘We willen geen Trump’. Maar daar laten ze het bij.

Foto: Schermafbeelding van deel toespraak van Trump in Polen, 6 juli 2017. NBC News.

Written by George Knight

6 juli 2017 at 18:08

Geplaatst in Maatschappij, Media, Politiek, Religie

Tagged with , , ,

Petitie onder voorbehoud: ‘Geen moslims op belangrijke overheidsfuncties’

with 8 comments

De petitieGeen moslims op belangrijke overheidsfuncties’ heeft een voorbehoud. Dat maakt Petities.nl: ‘Aantekening van Petities.nl: deze petitie staat ‘onder voorbehoud’ zichtbaar en ondertekenbaar totdat er zekerheid is dat deze publicatie niet strafbaar is op grond van artikel 137c van het Wetboek van Strafrecht’.  

Het is moeilijk in te zien hoe de petitie niet op te vatten valt als groepsbelediging, en dus een misdrijf in het Nederlandse strafrecht is. De drijvende kracht achter Petities.nl Reinder Rustema heeft er een harde dobber aan. Want het toestaan ervan roept kritiek op en kan zelfs tot vervolging leiden van Petities.nl en weigeren speelt de initiatiefnemer(s) in de kaart die hun verbolgenheid in de publiciteit als troefkaart uitspelen.

Een alternatieve beslissing om de petitie te weigeren zou de slechte kwaliteit ervan kunnen zijn. Wat te denken van de overweging ‘dat belangrijke overheidsfunctionarissen die beslissingen mogen nemen over Nederlandse aangelegenheden niet door moslim-functionarissen zouden mogen worden vervuld.’ Overheidsfunctionarissen die niet door moslim-functionarissen mogen worden vervuld? Het valt niet makkelijk in te zien wat dat betekent. Het lijkt naar een overheid met verschillende, meervoudige persoonlijkheden te verwijzen. Naargelang de stemming van het moment wordt dan de persoonlijkheid van het moment gebruikt.

Als geboren en getogen Zeeuw die zich thuisvoelt in Utrecht voel ik er overigens niets voor om het bestuur en gezag in handen te leggen van ‘een Hollander’. Een groepsbelediging voor alle niet-Hollanders in Nederland.

Foto: Schermafbeelding van deel petitieGeen moslims op belangrijke overheidsfuncties’ op Petities.nl.