George Knight

Debat tussen links en rechts

Posts Tagged ‘Cultuur

Museum Jan Cunen spiegelt zich aan De Fundatie. Waarom?

with one comment

Spreekt bestuursvoorzitter Peter van der Steen van Museum Jan Cunen in Oss zichzelf tegen? Hij meent dat een museum voor meer mensen aantrekkelijk gemaakt moet zijn dan alleen deskundigen die kunst echt weten te waarderen. Vraag is wie hij hiermee bedoelt en of 25.000 bezoekers per jaar allemaal deskundigen kunnen zijn. Zo’n museum voor deskundigen bestaat namelijk nergens in Nederland. Mede door de educatieve programma’s is Van der Steens suggestie dat het museum met de rug naar de eigen bevolking stond onjuist.

Van der Steen ziet Museum de Fundatie als voorbeeld, maar vergeet hierbij dat dit museum tamelijk uniek is, meer armslag heeft omdat het in een hoger segment van de museumsector opereert en een veel betere uitgangspositie heeft door de eigen collectie die is gevormd rond de verzameling van Dirk Hannema. Het is ook een weinig logische keuze omdat De Fundatie kiest voor intuïtie en gevoel, terwijl het Jan Cunen Museum zich in de museum- en kunstzinnige vormingssector profileerde met een tegengesteld profiel van kunsthistorische wetenschappelijkheid. Waarom in Noord-Brabant geen logische match gezocht met het Van Abbe Museum of het Noordbrabants Museum? Berust het voorbeeld Museum de Fundatie op meer dan toeval?

Peter van der Steen bedoelt het ongetwijfeld goed en kan als iemand met weinig verstand van beeldende kunst en de museumsector best een goede bestuursvoorzitter zijn. Hij moet ook maar helpen de ellende op te lossen die door toedoen van het Osse college is ontstaan. Jammer is dat hij zijn uitvinden van het wiel als iets opzienbarends en nieuws presenteert. De geldkraan is dicht. Dom geklets maakt het er alleen maar erger op.

Grand Theatre Groningen failliet. Een doorstart wordt onderzocht

leave a comment »

In Groningen gaat het Grand Theatre dicht. In elk geval voorlopig. Afgelopen woensdag werd het failliet verklaard.  Sinds het Rijk een paar jaar geleden de subsidie schrapte, kampte het theater al met tekorten. Toen onlangs ook de gemeente weigerde het theater te steunen met een overbruggingskrediet van 457.000 euro, werd een bankroet onvermijdelijk, aldus RTV Noord. Er komt een plan voor een doorstart waarbij talentontwikkeling vermoedelijk centraal staat. Cultuur staat onder druk door de terugtredende overheid.

Written by George Knight

21 maart 2015 at 18:20

Energiehuis Dordrecht heeft structureel exploitatietekort. Dus?

with one comment

Het exploitatietekort van het Energiehuis in Dordrecht bedraagt over 2014 naar verwachting zo’n 450.000 euro, aldus RTV Rijnmond. Op 14 maart staat dit dus nog niet vast. Het tekort is structureel. Het Energiehuis is 2 jaar open en werd op kosten van de gemeente Dordrecht voor bijna 30 miljoen euro verbouwd. De vaste gebruikers ervan zijn schouwburg Kunstmin, poppodium Bibelot en muziek- en toneelschool ToBE.

Er is dus te optimistisch gerekend om de plannen van het Energiehuis op papier kloppend te maken en het gebouw te realiseren. Het zich rijk rekenen door ambtenaren, politici en deskundigen is een oude kwaal. Inkomsten te optimistisch inschatten is een wetmatigheid waarover altijd achteraf spijt wordt betuigd. Reken maar na, wie kon nou voorzien dat de inkomsten door de verhuur van zalen en de horeca-inkomsten fors tegen zouden vallen? Niemand toch? Dus niemand is verantwoordelijk. En da’s een hele geruststelling.

De gebruikelijke oplossing is een onderzoek dat de problemen inventariseert en aangeeft hoe ze opgelost moeten worden. Een gokje wagen in welke richting de uitkomst van het onderzoek zal wijzen? Verhoging van de huur door de vaste gebruikers en het verhogen van efficiency door het ontslaan van medewerkers. Die winst kan over enkele maanden boekhoudkundig ingeboekt worden. Als ook die verwachting over twee jaar niet blijkt te kloppen, dan ligt de oplossing klaar. Hoe? Een nieuw onderzoek. Om energie van te krijgen.

Nieuw inzicht: Cultuurbeleid draait om cultuur. In Vishallen wordt de vis goedkoop betaald

leave a comment »

unnamed

Twee berichten die niets met elkaar te maken lijken te hebben, worden hier in een kader gezet. Afgelopen donderdag 5 maart 2015 presenteerde de WRR verkenning 30: Cultuur herwaarderen van Erik Schrijvers, Anne-Greet Keizer en Godfried Engbersen. De opzienbare conclusie is dat de ‘wrr-verkenning bepleit een herwaardering van het ‘culturele’ binnen het cultuurbeleid.’ Dus niet de sociale en economische effecten van cultuur geeft de waarde van cultuur aan, maar de waarde van cultuur is gelegen in cultuur. Een terechte, maar in wezen schandalige conclusie die aangeeft dat het cultuurbeleid de afgelopen jaren behoorlijk uit de koers is geraakt. Van het padje zelfs. En voor allerlei karretjes gespannen is, maar niet voor dat van de cultuur zelf.

De conclusie dat cultuur om cultuur draait is van het kaliber dat de waarde van de zorg in zorg ligt, de waarde van sport in sport, de waarde van defensie in defensie of de waarde van de slager in vlees. Generaties politici die met hun pseudo-intellectuele timmerdoos hun hobbyisme botvierden met praatjes over emancipatie, allochtonen, stadspromotie, stadsvernieuwing, creatieve klassen of andere afgeleiden van cultuur zouden het schaamrood op hun kaken moeten krijgen. Als ze al tot zelfinzicht te brengen zijn. Gelukkig is een kenmerk van de Nederlandse politiek dat partijen het geheugen van een muis hebben en liefst tezamen met z’n allen door de wind gaan om fouten uit het verleden zo snel mogelijk te vergeten. Zonder nog ooit achterom te kijken. Zonder verwondering over de ooit ingenomen standpunten of de aangebrachte schade aan de cultuur.

Het gevaar van de verkenning is levensgroot en kan anders uitpakken dan bedoeld. Nederlandse politici geven persoonlijk doorgaans geen snars om cultuur zodat bij de pacificatie van hun programmatische strijdpunten over cultuur hun interesse ervoor tot het nulpunt zal dalen. Want als partijen elkaar over cultuur geen vliegen meer af kunnen vangen ontbreekt de noodzaak om er ter onderscheid nog politieke strijd over te voeren. Hoe averechts dat in het verleden ook uitpakte, maar wel investeringen in cultuur opleverde. Nu de verheffing van het volk zo goed als voltooid is, ontbreekt de noodzaak om overheidssubsidie in kunst en cultuur te stoppen.

Hoe de cultuursector in de praktijk werkt maakt een vacature van kunstenaarsvereniging De Vishal in Haarlem inzichtelijk. Het zoekt een Artistiek Coördinator die voor een vergoeding van € 12.500 per jaar ongeveer tien tentoonstellingen moet organiseren, vormgeven en uitvoeren; een tentoonstellingscommissie moet voorzitten; atelierbezoeken moet afleggen; dient te netwerken; dient te inspireren, begeleiden en binden; externe contacten dient te onderhouden; als ‘gastvrouw (!) bij openingen moet optreden en ook met het bestuur moet samenwerken. Een van de eisen is om De Vishal naar een hoger plan te tillen. Geen gebrek aan pretenties.

Maar wel aan middelen. De scheefgroei tussen schijn en wezen van het cultuurbeleid symboliseert de realiteit van de cultuursector. En leidt tot nederigheid. Dan past zwijgen. Of: wacht opstand. De vacature van De Vishal en al die andere Vishallen om voor een vergoeding van € 12.500 per jaar een hooggekwalificeerd medewerker te eisen die dag en nacht klaarstaat symboliseert het bedrijfsmodel van een sector die in de politieke prioriteit eenzaam onderaan de lijst bungelt. En ook elders onvoldoende steun krijgt. Zolang de cultuursector op deze afhankelijke manier blijft opereren ondermijnt het de eigen geloofwaardigheid. Cultuur draait om cultuur.

Foto: Pieter Claesz., Stilleven met vis, 1647. Collectie Rijksmuseum Amsterdam.

De botte bijl van de islam: moslims vernietigen kunst in Nineve

with 11 comments

Jihadisten van ISIS vernielen kunstschatten in een museum in Nineve bij het Irakse Mosoel. Ooit de grootste stad ter wereld. Rond 700 voor Christus was Nineve op zijn machtigst. Deze moslims lijken er volop plezier aan te beleven. ISIS is zo dol op onthoofdingen dat het dat bij gebrek aan mensen nu ook op standbeelden toepast. Straks gaan ze bij gebrek aan hoofden elkaar nog te lijf. Is het schandalig wat ze doen? Het antwoord is een kwestie van perspectief. Voor wie niets goeds verwacht van de islam bevestigen ze het beeld van een intolerante, onwetende en in zichzelf gesloten gemeenschap. Het zijn in elk geval geen cultuurliefhebbers.

Mogelijk zullen deze islamisten dat zelf anders zien. Ze plaatsen zich -waarschijnlijk onbewust- in de traditie van de beeldenstormers. Zoals die de kerken in 1566 trof toen de protestanten met hun hamers rondtrokken. Religies denken door hun hooghartig karakter en hun beroep op het hogere het altijd beter te weten. Daar is geen kruid tegen gewassen. Alleen jammer dat religies het plezier van anderen zo steeds weer vergallen.

Cartoontekenen bij Donner afgelast. Bij voorbaat regeert de vrees

leave a comment »

don

Boekhandel Donner in Rotterdam verdedigt de vrijheid van meningsuiting door een cursus cartoontekenen over de vrijheid van meningsuiting af te gelasten. Nieuwerwetse logica die directeur Leo van de Wetering in het AD verklaart: ‘Maar na de aanslag in Kopenhagen, die ook werd gepleegd in een openbare ruimte, moesten we ons de vraag stellen: willen we beveiligen? Dat laatste willen we pertinent niet. Je doet het óf wel en dan zonder beveiliging, met alle risico’s van dien, of helemaal niet.’ Wat je dualistisch denken noemt.

Van de Wetering stelt vragen waarop hij een verkeerd antwoord geeft. Zo’n directeur van een boekhandel die de weg kwijt is past stilte. Gewijde stilte. In aanloop naar de sluiting van weer één van die boekhandels die ooit een bastion van culturele vrijheid en sociale status in een van onze binnensteden was. Cursussen kunnen voortaan via internet gegeven worden. Donner zal gedacht hebben als de consument met de hand op de knip, de internetwinkels en de stagnerende binnensteden niet al definitief de poten onder onze stoel wegzagen, dan doen we het zelf wel. Van de Wetering zet eigenhandig de hand aan de zaag. En zaagt.

Waar Donner de dreiging op baseert is onduidelijk. Waren er bedreigingen binnengekomen, hebben politie en veiligheidsdiensten gewaarschuwd voor een aanslag? Da’s mogelijk, omdat in de aankondiging stond dat het extremisme te lijf zou worden gegaan met ‘HB-potlood, puntenslijper en papier’ . Da’s tamelijk extreem allemaal. Daarom wordt een spoedcursus cartoontekenen over de vrijheid van meningsuiting afgelast. Omdat de vrijheid van meningsuiting het risico niet waard is. In Rotterdam winnen de extremisten zonder dat ze in actie hoeven te komen. Donner is een voorbeeld van zelfterrorisme. Het spaart beveiligers en politie-inzet.

Het is een cliché, maar van toepassing op deze situatie: ‘De democratie is niet een staatsvorm voor bange mensen ’, aldus de liberale minister van Justitie Carel Polak in 1968 in de Tweede Kamer. Hij vervolgde: ‘… niet voor mensen die voor elke politieke beweging of elke politieke verandering angstig zijn. Wij mogen niet de orde en rust bij voorbaat stellen boven de vrijheid van het woord en de vrijheid van meningsuiting. Ook de vrijheid van degenen, die er prijs op stellen, dergelijke mensen te horen, moeten wij zoveel mogelijk eerbiedigen. In dit geval hebben wij die gesteld boven bij voorbaat een vrees voor het verstoren van de orde.’ Dat waren andere tijden. Bij velen in politiek en samenleving regeert bijna 50 jaar later bij voorbaat de vrees.

Foto: Schermafbeelding van verklaring ‘Spoedcursus cartoontekenen afgelast’ van boekhandel Donner in Rotterdam.

Nelle Boer over kunst, artistieke vrijheid, censuur en underground

leave a comment »

Kunstenaar Nelle Boer heeft bovenstaand betoog over het kunstbeleid van de VVD’er Halbe ‘Hyena’ Zijlstra uitgewerkt in een opinieartikel dat gisteren op The Post-online werd geplaatst. Boer memoreert enkele voorbeelden van wat hij ziet als censuur  door (semi-)overheden. Zoals Elmer de Gruijl of Dirk Hardy. Boer: ‘Als gemeentebesturen, universiteiten, kasteelstichtingen en NS-personeel gaan bepalen welke kunst er in Nederland wordt tentoongesteld, is er sprake van censuur in een mate die serieus te nemen is. (..) Zij die kunst verwijderen en het kunstaanbod verarmen, zijn de ware vijanden van artistieke vrijheid in Nederland.’  Boer pleit er in elk geval voor dat kunstenaars zich juridisch wapenen en goed voor hun rechten opkomen.

Maar wacht even, de ware vijand van de kunst was toch Halbe ‘Hyena’ Zijlstra en de kunstvijandige VVD? Boer gooit het op het verslechterde politieke klimaat: ‘Voor de beeldend kunstenaar is het in deze vertruttende tijden erg lastig volwaardig gesprekspartner te zijn in maatschappelijke debatten. Door Jet Bussemaker en Halbe Zijlstra is het kunstenaarschap verworden tot een verdienmodel. Kritische, ongemakkelijke kunst verkoopt niet.’ Nee, het is nog erger voor wie afgelopen dagen op de beurzen van Art Rotterdam rondliep: in Nederland verkoopt zelfs gemakkelijke kunst nauwelijks die meer durft te zijn dan kassakoopjes. Maar goed, da’s de kunsthandel. Te mainstream en te corrupt voor de brains van Boer die het in een ander circuit zoekt.

Is de underground de redding voor de kunst? Boer: ‘In de underground-scene worden subsidies veracht, wordt men niet gedwongen deel te nemen aan de verwoestende commercialisering van cultuur en zijn beeldend kunstenaars nog werkelijk onafhankelijk. Daar kan dat het ‘heilige’ beschimpt en gehekeld wordt en hebben de Halbe Zijlstra’s van deze wereld geen invloed meer en zijn ze persona non grata.’ Boer doet niet anders dan Zijlstra en Wilders door kunstsubsidies verdacht te maken. Overheidssubsidies voor kunst zullen echter altijd nodig blijven. Zoals voor talentontwikkeling. Daarnaast hebben de professionals in de kunstsector niets aan het advies van Boer om underground te gaan. Door de marge op te zoeken geven kunstenaars die strijdbaar zijn het middensegment prijs. Daar wordt de strijd met de politiek gestreden. Als iedereen naar de underground verkast dan wordt cultuurpolitiek zeker een verlengde van handelspolitiek of citymarketing.

Of Boers analyse bruikbaar is valt daarom te bezien. Het valt eerder te lezen als een theoretische stellingname. De underground kan zeker dienen om de kunstscene intellectueel te voeden en anker te zijn voor politieke standvastigheid. Maar da’s een overloop van alle tijden en daarom niets nieuws onder de zon. Paradox voor het succes van die wisselwerking is dat de underground zich niet teveel moet afzonderen. De herbronning, heroriëntatie en het terugvinden van strijdbaarheid van de in de afgelopen jaren te lankmoedige, stuurloze, schreeuwerige en ook wel wat laffe kunstsector waarop Boer doelt is echter hard nodig. De confrontatie kan het elan terugbrengen en richting geven. Onbewust symboliseert Boer de verdeeldheid die dat zo lastig maakt.

Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

Doe mee met 244 andere volgers