
Op Facebook kwam ik een open brief uit maart 2025 van vier ex-journalisten van de VRT tegen die ze aan de nieuwsredactie van de VRT schreven. Het wordt opnieuw geplaatst. Het gaat om Oekraïne, vrede, bewapening en de Russische Federatie.
De vier ex-journalisten Dirk Tieleman, Johan Depoortere, Ng Sauw Tjhoi en Walter Zinzen schreven in maart 2025 de open brief, waar ik in onderstaand commentaar op antwoord.
Zich ‘digitale maker’ noemende Bernard Claeys herplaatst de open brief. In maart 2025 plaatste Hugo van Dienderen de open brief op sociale media. Hij was lid van de politieke partijen Agalev en opvolger Groen die zich sterk maken voor pacifisme, en eveneens ex-journalist van de BRT, de voorloper van de VRT. Hij vatte de kern ervan samen als ‘oorlogshysterie en de eenzijdige voorlichting van de openbare omroep‘. Daarmee bedoelt hij de Vlaamse VRT.
Men kan zich afvragen over zowel Hugo van Dienderen als de vier ex-journalisten van de VRT gelukkig zijn met de steun van en associatie met Claeys. Goedgelovigheid is anders dan kwaadaardigheid. Op zijn tijdlijn deelt Claeys anti-EU en pro-Kremlin standpunten. Hij verspreidt kritiekloos en verwoed het narratief van het Kremlin. Mijn kritiek op Claeys is niet dat hij vragen stelt over bewapening, maar dat hij dat zo selectief en simpel doet.
Tekenend voor de fantasiewereld vol goedgelovigheid en een gebrek aan realiteitszin is een opinie uit november 2025 van Zinzen over een ‘Saarlandse oplossing‘ voor Oekraïne waar ik in een commentaar op reageerde. Dat sloot ik af met een verzuchting: ‘Pleidooien voor vrede lijken nastrevenswaardig, maar verkeren in hun tegendeel als ze zijdelings de partij steunen die de oorlog begonnen is. Dan werkt zo’n pleidooi averechts‘.
Het is ook een wereld waarin ze feiten verkeerd voorstellen. Ze verwijzen in hun open brief naar de toenmalige Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken James Baker die in 1990 publiekelijk gezegd heeft dat de NAVO na de hereniging van Duitsland “geen inch” zou opschuiven naar het oosten. Maar de ex-journalisten kunnen weten dat die uitspraak ging over het niet stationeren van NAVO-troepen in de DDR en niet over Oostblok-landen die lid werden van de NAVO. Daarnaast is de uitspraak van Baker nooit vastgelegd in een verdrag. Ze suggereren dat VS of NAVO de belofte niet hield. Dat is in strijd met de historische werkelijkheid van de twee laatste jaren van de Sovjet-Unie. Door deze passage in de open brief verliezen ze aan geloofwaardigheid.
Is het trouwens gepast van de vier ex-journalisten plus Van Dienderen om het medium waar ze voor werkten voor de voeten te lopen door het te beschuldigen van oorlogshysterie en eenzijdige berichtgeving? Dat is een aantijging die de journalistiek van VRT Nieuws bij de enkels afzaagt. Hoe collegiaal is dat? Mijn reactie:
‘Als het pleidooi voor vrede en ontwapening in Europa niet samengaat met de bereidwilligheid van de machthebbers in het Kremlin om hetzelfde te doen, dan is dat onrealistisch en naïef.
Dat geldt ook voor de historische inschatting die meent dat Poetin streefde naar een gezamenlijke veiligheidsstructuur. Echt? Poetin die na 2000 niet de directe toetredingsprocedure wilde doorlopen om lid van de NAVO te worden. Poetin die in de Russische propaganda de NAVO als een bedreiging ging aftekenen. Poetin die in 2008 delen van Georgië sluipend annexeerde.
De ex-journalisten vergeten dat Poetin al 26 jaar aan de macht is zonder vrije en eerlijke verkiezingen, en hij zijn politieke concurrenten Boris Nemtsov en Alexei Navalny heeft laten vermoorden. Hoe kan men met zo iemand op een redelijke en realistische manier onderhandelen?
Waarom begint Poetin oorlogen? Niet omdat landen een bedreiging voor de Russische Federatie vormen, maar omdat hij oorlogen nodig heeft om aan de macht te blijven. Ik zou zeggen, beste ex-journalisten van de VRT, ga naar Moskou om dit pleidooi voor vrede en ontwapening te toetsen en te testen. Dan wordt duidelijk hoeveel het in de praktijk waard is.
Want in Moskou worden de oorlogen begonnen waar NAVO-lidstaten tandenknarsend en met tegenzin op moeten reageren door zich te bewapenen. Onder druk van president Trump. Geld dat ze voorheen in onderwijs, zorg, infrastructuur en sociale zekerheid stopten.
Ga naar Moskou om te zien hoe daar een oorlogseconomie is opgezet en onderwijs, zorg, infrastructuur en pensioenen voor de gewone burgers zijn uitgekleed om de oorlog en de corruptie die de oorlog biedt te financieren.
Ga naar Moskou om te spreken met talkshowhost Vladimir Solovjov of Olga Skabejeva die op de staatstelevisiezender Russia-1 ongezouten pro-Kremlin meningen geven over Oekraïne dat van de kaart moet worden geveegd en Europese hoofdsteden die met een kernbom vernietigd moeten worden. Dat is geen eenzijdige voorlichting, dat is revanchistische, nationalistische, onverzoenlijke, oorlogszuchtige propaganda die de Russen hersenspoelt met desinformatie.
Ga naar Moskou, beste ex-journalisten van de VRT, want daar is in uw optiek de meeste winst te halen. Dan bereikt u meer dan de hoofdpersonen in ‘Drie Zusters’ van Anton Tsjechov.’








