Museum Amersfoort mist moed om toegezegde tentoonstelling 300 jaar synagoge te houden

Schermafbeelding van deel artikel ‘Museum Amersfoort durft tentoonstelling 300 jaar synagoge niet aan, joodse gemeenschap diep teleurgesteld‘ van Eline Spit en Nieuwsplein33 op RTV Utrecht, 4 november 2026.

De kop van een artikel van 4 november 2026 van RTV Utrecht is dodelijk voor Museum Amersfoort en directeur ad interim Paul Baltus: ‘Museum Amersfoort durft tentoonstelling 300 jaar synagoge niet aan, joodse gemeenschap diep teleurgesteld’.

Het museum heeft vijf jaar geleden ingestemd om mee te doen met de viering in 2027 van het 300-jarig bestaan van de Amersfoortse synagoge, maar kwam daar in de zomer van 2026 op terug.

Baltus’ argumentatie om de samenwerking te stoppen is de veiligheid van zijn vrijwilligers. Concrete dreigingen zijn er niet. Baltus meent dat de vrijwilligers die in contact komen met het publiek kwetsbaar zijn.

‘Toenemende spanningen in de maatschappij‘ geeft Baltus als reden om de tentoonstelling af te blazen. Onduidelijk is wat hij daar precies mee bedoelt. Ook na de aanval van Hamas op Israël op 7 oktober 2023, het begin van de oorlog in Gaza en de aanvallen van kolonisten op de Westoever op Palestijnse inwoners gingen de voorbereidingen volgens Alexander van Voorthuizen door. Hij is voorzitter van de Joodse Gemeenschap Amersfoort.

Waarom het museum er in augustus 2026 ‘ineens‘ van afzag om de tentoonstelling over de 300 jaar oude synagoge te programmeren weet Van Voorthuizen niet.

Baltus heeft zijn excuses aangeboden aan de Joodse Gemeenschap Amersfoort omdat hij zijn afspraak niet nakomt.

De Amersfoortse burgemeester Lucas Bolsius wil het er niet bij laten zitten, zo heeft hij in een raadsvergadering verklaard. Hij wil op korte termijn samen met museum en de organisatie van de tentoonstelling een oplossing zoeken voor het probleem dat door het besluit van Baltus en de raad van toezicht van het museum is ontstaan.

Deze kwestie gaat erover dat een museumbestuur angst projecteert op de eigen organisatie. Men kan begrip hebben voor een museumdirecteur die zich zorgen maakt over de veiligheid van zijn personeel, maar zonder concrete bedreigingen is het de vraag of Baltus en de raad van toezicht de burgermoed en weerbaarheid tonen die past bij hun maatschappelijke functie.

Baltus strijkt de vlag voordat het eerste schot gevallen is. Hij vertoont de Karremans-reflex om op te staan voor eigen mensen ten koste van de ander. Was er geen oplossing mogelijk om de tentoonstelling door te laten gaan én de veiligheid van het museumpersoneel te garanderen? Is dat door de leiding met politie en burgemeester besproken voordat het museum het besluit nam om de tentoonstelling af te blazen? Hoe zorgvuldig heeft het museum gehandeld?

Wat de leiding van Museum Amersfoort doet geeft het verkeerde signaal aan de samenleving. Het laat de angst regeren en zwicht uit bangheid. Wellicht kan burgemeester Bolsius het museum moed inspreken.

Democraten winnen ruim de ‘midterms’ van 2026

De Democraten hebben meerderheden in Huis en Senaat behaald. Niet nipt, maar ruim. Dat laatste is belangrijk omdat het president Trump en zijn ministerie van Justitie weinig ruimte geeft om uitslagen terug te draaien. Dat is het goede nieuws. Een constitutionele crisis lijkt door de huidige opstelling van Trump afgewend, hoewel er nog veel kan gebeuren voordat het het nieuwe congres begin januari 2027 wordt geïnstalleerd.

Trump weet dat de Democraten met hun nieuw behaalde meerderheden in het Congres onderzoeken zullen starten naar de onregelmatigheden en corruptie in de regering Trump van de afgelopen twee jaar. Dat kan tot afzettingsprocedures leiden van bijvoorbeeld de ministers Hegseth (Defensie) en Blanche (Justitie) die herhaaldelijk de grondwet hebben overtreden. Het verklaart wellicht waarom Trump nu een verzoenende toon aanslaat. Offert hij straks zijn pionnen op om zelf buiten schot te blijven?

Er wordt nog geteld. Nog niet alle resultaten zijn bekend. Belangrijk voor de toekomst is dat de Democraten ook meer gouverneurs hebben zodat ze bijvoorbeeld opengevallen functies kunnen invullen.

Democraten deden het goed in Texas, maar minder goed in Florida. Zetels in de Senaat die tientallen jaren in Republikeinse handen waren gingen naar Democraten. De paradox is dat de Democratische partij bij de kiezers zo’n 15% in de min staat. De partij is niet populair, maar de Republikeinse partij is met zo’n 28% in de min nog minder populair.

Dat geeft aan hoe weinig populair beide grote partijen zijn. Politici zouden vooral met zichzelf bezig zijn. Kiezers en partijpolitiek zijn van elkaar vervreemd. Het valt te hopen dat de doelmatigheid en samenwerking in het Congres hersteld wordt. Wellicht al vanaf 2027, maar zeker in het post-Trump tijdperk dat in 2029 aanbreekt.

MAGA-republikeinen en president Trump hebben bij de midterms aan invloed verloren, maar traditionele Republikeinen zijn nog zoekende naar zichzelf en hun oude partij. Van beide kanten moet een nieuw evenwicht gevonden worden.

Democraten hebben geen geloofwaardige leiders. Die moeten nog opstaan. De Democratische Senaatsleider Chuck Schumer heeft met zo’n 20% in de min weinig geloofwaardigheid. Namen van kanshebbers wisselen per jaar. Belangrijk is dat in de grote tent die het DNC is gematigden en democratische socialisten zich achter een compromiskandidaat kunnen scharen. Een naam van een opkomend talent die genoemd wordt is senator van Georgia Jon Ossoff.

Niet overal, maar wel in veel races was een stem voor een Democratische kandidaat een stem tegen de historisch onpopulaire president Trump. Dat moet de Democraten te denken geven over hun eigen stabiliteit ondanks hun overwinning. Democraten hadden goede kandidaten voor gouverneurs en senatoren, maar de samenhang aan de top ontbreekt. De blauwe golf spoelde de nuance weg van een race over standpunten en politieke keuzes. Dan neemt emotie de overhand. Tot in 2028 daar weer een reactie op komt.

Schermafbeelding van deel online voorpagina van The New York Times, 4 november 2026.

Trump Tarp: diversiteit aan het oog onttrekken

De vraag of president Trump en zijn team racistisch zijn laat zich het best aantonen door de praktijk. Voor een bijeenkomst van Trump in Dubuque, Iowa werd de muurschildering ‘Solidarity Mural’ met 10 geheven vuisten in verschillende kleuren door het campagneteam bedekt met een blauw dekzeil (‘tarp’). Een kunstwerk van de lokale Shelby Fry.

De stad had geen toestemming gegeven om de muurschildering te bedekken met een dekzeil. De stad sommeerde het campagneteam van Trump voor genoemde bijeenkomst om het dekzeil te verwijderen, wat gebeurde. Iowa is een rode (Republikeinse) staat en Dubuque een stad met Democratische invloed.

Muurschilderingen zorgen vaker voor controverses. Zoals dat nu eenmaal met kunst in de openbare ruimte gebeurt waar overtuigingen, oordelen, voorkeuren, beginselen en sentimenten botsen. Tekenend is dat Trumps campagneteam het nodig vond om een muurschildering die oproept tot solidariteit te bedekken.

Hoe gepast is het dat ex-journalisten voormalige werkgever VRT oorlogshysterie en eenzijdige voorlichting verwijten?

Schermafbeelding van deel opinie-artikel ‘Open brief aan de VRT: ‘Jullie hanteren een terminologie die de oorlogstaal normaliseert en banaliseert’ van Dirk Tieleman, Johan Depoortere, Ng Sauw Tjhoi en Walter Zinzen op De Morgen, 25 maart 2025.

Op Facebook kwam ik een open brief uit maart 2025 van vier ex-journalisten van de VRT tegen die ze aan de nieuwsredactie van de VRT schreven. Het wordt opnieuw geplaatst. Het gaat om Oekraïne, vrede, bewapening en de Russische Federatie.

De vier ex-journalisten Dirk Tieleman, Johan Depoortere, Ng Sauw Tjhoi en Walter Zinzen schreven in maart 2025 de open brief, waar ik in onderstaand commentaar op antwoord.

Zich ‘digitale maker’ noemende Bernard Claeys herplaatst de open brief. In maart 2025 plaatste Hugo van Dienderen de open brief op sociale media. Hij was lid van de politieke partijen Agalev en opvolger Groen die zich sterk maken voor pacifisme, en eveneens ex-journalist van de BRT, de voorloper van de VRT. Hij vatte de kern ervan samen als ‘oorlogshysterie en de eenzijdige voorlichting van de openbare omroep‘. Daarmee bedoelt hij de Vlaamse VRT.

Men kan zich afvragen over zowel Hugo van Dienderen als de vier ex-journalisten van de VRT gelukkig zijn met de steun van en associatie met Claeys. Goedgelovigheid is anders dan kwaadaardigheid. Op zijn tijdlijn deelt Claeys anti-EU en pro-Kremlin standpunten. Hij verspreidt kritiekloos en verwoed het narratief van het Kremlin. Mijn kritiek op Claeys is niet dat hij vragen stelt over bewapening, maar dat hij dat zo selectief en simpel doet.

Tekenend voor de fantasiewereld vol goedgelovigheid en een gebrek aan realiteitszin is een opinie uit november 2025 van Zinzen over een ‘Saarlandse oplossing‘ voor Oekraïne waar ik in een commentaar op reageerde. Dat sloot ik af met een verzuchting: ‘Pleidooien voor vrede lijken nastrevenswaardig, maar verkeren in hun tegendeel als ze zijdelings de partij steunen die de oorlog begonnen is. Dan werkt zo’n pleidooi averechts‘.

Het is ook een wereld waarin ze feiten verkeerd voorstellen. Ze verwijzen in hun open brief naar de toenmalige Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken James Baker die in 1990 publiekelijk gezegd heeft dat de NAVO na de hereniging van Duitsland “geen inch” zou opschuiven naar het oosten. Maar de ex-journalisten kunnen weten dat die uitspraak ging over het niet stationeren van NAVO-troepen in de DDR en niet over Oostblok-landen die lid werden van de NAVO. Daarnaast is de uitspraak van Baker nooit vastgelegd in een verdrag. Ze suggereren dat VS of NAVO de belofte niet hield. Dat is in strijd met de historische werkelijkheid van de twee laatste jaren van de Sovjet-Unie. Door deze passage in de open brief verliezen ze aan geloofwaardigheid.

Is het trouwens gepast van de vier ex-journalisten plus Van Dienderen om het medium waar ze voor werkten voor de voeten te lopen door het te beschuldigen van oorlogshysterie en eenzijdige berichtgeving? Dat is een aantijging die de journalistiek van VRT Nieuws bij de enkels afzaagt. Hoe collegiaal is dat? Mijn reactie:

‘Als het pleidooi voor vrede en ontwapening in Europa niet samengaat met de bereidwilligheid van de machthebbers in het Kremlin om hetzelfde te doen, dan is dat onrealistisch en naïef.

Dat geldt ook voor de historische inschatting die meent dat Poetin streefde naar een gezamenlijke veiligheidsstructuur. Echt? Poetin die na 2000 niet de directe toetredingsprocedure wilde doorlopen om lid van de NAVO te worden. Poetin die in de Russische propaganda de NAVO als een bedreiging ging aftekenen. Poetin die in 2008 delen van Georgië sluipend annexeerde.

De ex-journalisten vergeten dat Poetin al 26 jaar aan de macht is zonder vrije en eerlijke verkiezingen, en hij zijn politieke concurrenten Boris Nemtsov en Alexei Navalny heeft laten vermoorden. Hoe kan men met zo iemand op een redelijke en realistische manier onderhandelen?

Waarom begint Poetin oorlogen? Niet omdat landen een bedreiging voor de Russische Federatie vormen, maar omdat hij oorlogen nodig heeft om aan de macht te blijven. Ik zou zeggen, beste ex-journalisten van de VRT, ga naar Moskou om dit pleidooi voor vrede en ontwapening te toetsen en te testen. Dan wordt duidelijk hoeveel het in de praktijk waard is.

Want in Moskou worden de oorlogen begonnen waar NAVO-lidstaten tandenknarsend en met tegenzin op moeten reageren door zich te bewapenen. Onder druk van president Trump. Geld dat ze voorheen in onderwijs, zorg, infrastructuur en sociale zekerheid stopten.

Ga naar Moskou om te zien hoe daar een oorlogseconomie is opgezet en onderwijs, zorg, infrastructuur en pensioenen voor de gewone burgers zijn uitgekleed om de oorlog en de corruptie die de oorlog biedt te financieren.

Ga naar Moskou om te spreken met talkshowhost Vladimir Solovjov of Olga Skabejeva die op de staatstelevisiezender Russia-1 ongezouten pro-Kremlin meningen geven over Oekraïne dat van de kaart moet worden geveegd en Europese hoofdsteden die met een kernbom vernietigd moeten worden. Dat is geen eenzijdige voorlichting, dat is revanchistische, nationalistische, onverzoenlijke, oorlogszuchtige propaganda die de Russen hersenspoelt met desinformatie.

Ga naar Moskou, beste ex-journalisten van de VRT, want daar is in uw optiek de meeste winst te halen. Dan bereikt u meer dan de hoofdpersonen in ‘Drie Zusters’ van Anton Tsjechov.’

Beeldvorming met Eerdmans, Stoffer en Vermeer

Stoffer, Vermeer en Eerdmans in het gebouw van de Tweede Kamer, 29 oktober 2026. Still uit een video van RTL Nieuws.

Hoe toont het radicaal-rechtse gelegenheidsverbond van JA21, BBB en SGP? In de Tweede Kamer hebben ze samen 15 zetels. Op de schouders van welke reus denken ze te kunnen staan? Ze hebben beloofd om met elkaar op te trekken in het contact met het kabinet Jetten over de belastingplannen.

Daar voegen deze drie partijleiders voor hun achterban allerlei leuke dingen aan toe die niks met het belastingplan te maken hebben en de coalitiepartijen tot ergernis brengt. Over stikstof (BBB), migratiebeleid (JA21) en vrouwenrechten: abortus en draagmoederschap (SGP).

De ooit gouvernementele SGP radicaliseert onder partijleider Stoffer. Dat is nauwelijks een electoraal risico, want de trouwe reformatorische achterban bezorgt de partij bijna altijd drie kamerzetels.

De SGP kan niet meer schakelen naar een niveau waar het normaal omgaat met andere partijen. SGP-kamerlid Diederik Van Dijk leek progressief Nederland moedwillig te provoceren toen hij zei dat progressief Nederland vrouwen wil inzetten als legmoeders. Dat is niet alleen grof, oneerbiedig en vrouwonvriendelijk taalgebruik dat de huidige SGP definieert, maar het opzoeken van confrontatie die de partij onnodig isoleert.

Daar sta je dan in de Tweede Kamer. Eenheid in verscheidenheid. Toont het een beetje? Chris Stoffer (links) heeft een streepjesdas bij een geruit jasje. Heeft dat allure en kan dat ooit wat worden? Henk Vermeer (midden) draagt een jasje als juten zak. Maar lachen doen ze alledrie. Is dat een voorteken van hun succes of het weglachen van hun mislukking die ingebakken is?

Afrika Museum gaat drie dagen open voor publiek

Schermafbeelding bericht ‘Nieuws; Openstelling Afrika Museum‘ op website Afrika Museum, 29 oktober 2026.

Met beperkte middelen gaat het Afrika Museum in Berg en Dal voor het publiek drie dagen open op 25 november, 13 en 20 december 2026. Gratis toegang. Het is een proefopenstelling.

Het museum zit in een ontwikkelproces. De openstelling dient als verfijning, testing en verbetering. Er zijn voorlopig drie zalen ingericht, de rest volgt in januari 2027.

Onduidelijk is of het Afrika Museum via structurele subsidies en bijdragen van overheden, publieke stimuleringsfondsen, vermogensfondsen, bedrijven en kleinere sponsors voldoende financiële ondersteuning voor exploitatie en presentaties kan vinden. De tekenen zijn onbepaald. Daarom is het verrassend dat er iets gebeurt, maar lijkt het tegelijk een zware strijd om vanwege de ontbrekende steun van overheden een doorstart te maken.

De tragiek is dat het Afrika Museum in Berg en Dal tijdens zijn bestaan tussen 1954 en 2014 grote bekendheid en artistieke waardering genoot. Tussen 2014 en 2024 werd die lijn afgebroken en het aanzien van het museum verkwanseld toen het museum onder druk van de landelijke overheid vanwege economische redenen moest opgaan in het Nationaal Museum voor Wereldculturen (NMVW) dat vanaf oktober 2023 bekend staat als Wereldmuseum. Nu wordt geprobeerd die lijn weer op te pakken die in 2014 werd afgebroken.

Staatssecretaris van Cultuur Halbe Zijlstra (VVD) legde in 2011 met zijn bezuinigingsoperaties van 200 miljoen euro de directe basis voor de fusie die in 2014 leidde tot het ontstaan van het NMVW.

Op 1 januari 2025 werd het landgoed met museumgebouwen, de collectie Afrikaanse kunst- en gebruiksvoorwerpen en de documentatie en bibliotheek door het NMVW, dat een rechtszaak erover verloor, met tegenzin en tegenwerking overgedragen aan de oorspronkelijke eigenaar, de Congregatie van de Heilige Geest. Een katholieke organisatie die met bestuursleden als Kenneth Ofoma, Titus Ikyomke, John Onoja, François Numbi en Marcel Uzoigwe verbinding met Afrika heeft.

De Congregatie had in september 2020 de huurovereenkomst met het NMVW opgezegd per 1 januari 2025. Reden was een meningsverschil over de koers van het museum en het feit dat het Afrika Museum -net als het Rotterdamse Wereldmuseum– binnen het NMVW geen eigen signatuur mocht ontwikkelen, en zelfs geen directeur, locatiehoofd of locatiegebonden conservator had.

Zodat binnen het NMVW niemand vanuit een aan het Afrika Museum verbonden functie het belang van het Afrika Museum kon bepleiten. Het evenwicht in het beleid was verstoord. Het Afrika Museum was binnen het NMVW monddood gemaakt. Terwijl het met het Amsterdamse Tropenmuseum en het Museum van Volkenkunde Leiden een van de drie fusiepartners was.

Na de overdracht heeft gedurende ruim een jaar een inspectie plaatsgevonden van gebouwen, Buitenmuseum en collectie, zo zegt de berichtgeving van het Afrika Museum. Dat was noodzakelijk vanwege achterstallig onderhoud dat door verwaarlozing, miskenning van het belang van het Afrika Museum, en onvoldoende investering door het NMVW was ontstaan.

Deel Buitenmuseum van Afrika Museum op Facebook-pagina van Afrika Museum.

Op de website van het Afrika Museum staat een beschrijving van wat er in verschillende zalen op de drie dagen in november en december 2026 valt te zien. Ook het Buitenmuseum zal toegankelijk zijn voor het publiek. Het museum is ook op zoek naar vrijwilligers die eraan mee willen helpen om het museum weer continuïteit te geven. Het prachtig in een parklandschap gelegen Afrika Museum is een aanlokkelijke plek om te verblijven.

Zoals gezegd streven bestuur en werkgroep ernaar om in 2027 de rest van het museum verder in te richten zodat het Afrika Museum met de vaste opstelling, incidentele tentoonstellingen en publieksevenementen de traumatische periode NMVW (2014-2024) definitief van zich af kan schudden en weer een volwaardig museum wordt. Hopelijk ziet de top van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap daar het belang van in voor het Afrika Museum, de regio Berg en Dal/Nijmegen, en de Nederlandse museumsector.

Film noir ‘The Sound of Fury’ of ‘Try and Get Me!’, 1950

Cy Endfield is voor het brede publiek geen bekende regisseur, maar toch heeft hij in 1950 een prachtige film als ‘The Sound of Fury‘ gemaakt. Hij was een linkse regisseur die in de donkere jaren van het McCarthy tijdperk op de zwarte lijst geplaatst werd en uitweek naar Engeland. Na restauratie kreeg de film in 2020 waardering.

IMDb omschrijft de film zo: ‘Een chauffeur die alle hoop heeft verloren, raakt betrokken bij de overvallen van een misdadiger. Media-aandacht wakkert de publieke belangstelling aan naarmate de misdrijven steeds brutaler worden. Wanneer een gijzeling volledig uit de hand loopt, komen de gearresteerde verdachten in gevaar door woedende menigten. De politie heeft grote moeite om de orde te handhaven.’

De film is gebaseerd op het boek The Condemned (1947) van Jo Pagano. Vaak wordt ‘The Sound of Fury‘ vergeleken met ‘Fury‘ (1936) van Fritz Lang. Dat is begrijpelijk omdat het boek en beide films putten uit dezelfde historisch bron. Namelijk de ontvoering en lynchpartij van Brooke Hart in 1933 in San Jose, Californië. Hierbij werden twee mannen die de moord op de miljonairszoon hadden bekend, door een woedende menigte uit de gevangenis gesleurd en opgehangen.

Die andere film ‘To Kill a Mockinbird‘ (1962) van Robert Mulligan die is gebaseerd op de roman van Harper Lee grijpt terug op een andere historische gebeurtenis, maar gaat over dezelfde thema’s: massahysterie, lynchpartijen en (on)rechtvaardigheid in Amerika. Daarom werd Endfield na een viewing door acteur Joseph Cotten verweten een on-Amerikaanse film gemaakt te hebben toen hij hem zei ‘Het Amerika dat jij kent, is niet het Amerika dat ik ken’, aldus Wikipedia.

‘The Sound of Fury‘ werd niet door een van de grote studio’s geproduceerd en gedistribueerd. Van deze film noir die de zielenroerselen van inwoners van Arizona toont (waar de opnamen plaatsvonden) wordt gezegd dat het minder dan een A-film en meer dan een B-film is. Wellicht is de film hybride, traditioneel in vorm en voor 1950 vooruitstrevend in inhoud. De montage van de gevangenisscène tegen het einde als een opgehitste meute de gevangenis bestormt om de twee gevangenen ‘op te halen’ heeft veel vaart en toont het vakmanschap van editor George Amy.

Nederland doet toch niet mee aan Eurovisie Songfestival 2027

Schermafbeelding van deel artikel ‘NPO zet alsnog streep door Nederlandse deelname Eurovisie Songfestival’ op NOS, 27 oktober 2026.

Voor sommigen is het belangrijk, voor anderen niet. De Nederlandse deelname aan het Eurovisie Songfestival.

Eerst zou Nederland niet deelnemen in de volgende editie van 2027, toen wel en uiteindelijk toch weer niet. Dat lijkt op impulsief gedrag van de Nederlandse Publieke Omroep. Een duiventil van meningen, sentimenten en gevoeligheden.

Steen des aanstoots voor de tegenstanders blijft deelname van Israël dat lid is van organisator de Europese Radio-unie (EBU) via de Israëlische publieke omroep KAN.

Israël is niet in Europa, maar in Zuidwest-Azië gelegen. Dat het land toch kan deelnemen aan het Eurovisie Songfestival heeft te maken met een 19e eeuwse definitie. Het uitzendgebied van de European Broadcasting Area dat bekabeld was met telegraafkabels omvat delen van het Midden-Oosten.

Wellicht wordt het tijd om die oude definitie te herzien, ook omdat de European Broadcasting Area een koloniale definitie is die delen van het Midden-Oosten en Noord-Afrika bij Europa trekt. Dat is niet meer van deze tijd.

Laat de European Broadcasting Area gelden binnen de geografische grenzen van Europa. En laat alleen Europese landen lid zijn van de EBU, als ze dat willen.

Dan nog kunnen niet-Europese landen op initiatief van de EBU als gast uitgenodigd worden om deel te nemen aan het Eurovisie Songfestival. Verschil is dan dat landen buiten Europa niet meer het recht hebben om eraan deel te nemen en niet meer de EBU onder druk kunnen zetten met hun schreeuwerig, propagandistisch, nativistisch nationalisme dat een smet over het Songfestival werpt.

Pastoor Zimmermann is tegen draagmoederschap, homoseksualiteit en andere ‘vreemde praktijken’

De katholieke pastoor Pieter Zimmermann die ook directeur is van het conservatieve commerciële station Radio Maria Nederland moet niks hebben van homoseksuelen. In 2024 weigerde hij in Druten waar hij pastoor is de Heilige Communie aan homoseksuelen en ongehuwd samenwonende stellen. De helft van het parochiebestuur stapte op en noemde Zimmermann ‘orthodox’.

Premier Rob Jetten en zijn homoseksuele partner Nicolás Keenan hebben publiekelijk verklaard dat draagmoeder Lisa, van het kind dat wordt verwacht in het voorjaar van 2027, een actieve en betrokken rol in het leven van het kind krijgt als een hechte vriendin van de familie.

Het bericht over Rob Jetten en zijn vriend die vader worden is geen rimpeling waard. Het valt pas op nadat Zimmermann er tegen ageert en ‘triest nieuws‘ noemt. Het is onjuist dat Nederland vooroploopt met deze ‘vreemde praktijken‘. Nederland is allang geen gidsland meer. Het valt de bezien wat vreemder is, de actie van Rob Jetten of de reactie van Pieter Zimmermann?

Een conservatieve pastoor als Pieter Zimmermann grijpt deze gebeurtenis aan om zich en zijn radiostation te profileren met een orthodox geluid dat hamert op familiewaarden, de rol van de moeder en verdere uitwassen die volgens hem een gevolg zijn van het draagmoederschap.

Zimmermann wordt er niet geloofwaardiger op als hij het in zijn preek nodig vindt om te verwijzen naar het voorbeeld van een draagmoeder die juridisch haar kind opeiste dat niks met dit geval te maken heeft. De christelijke houding waar Zimmermann naar verwijst is er een van eigen voortreffelijkheid, en onbuigzaamheid en gebrek aan compassie jegens andersdenkenden.

Iemand die reageert bij deze video op Cvandaag merkt op: ‘Jouw RK kerk heeft gezien de donkere geschiedenis in kindermisbruik toch ook anno 2026 nog heel wat uit te leggen nietwaar!‘.

Hoe toevallig is het dat het protestante CVandaag op YouTube deze korte video met een Rooms-Katholieke pastoor plaatst die ageert tegen homoseksualiteit en draagmoederschap, en pleit voor traditionele familiewaarden en moederschap? Is de Maagd Maria de belangrijkste heilige en de spirituele moeder van alle gelovigen?

Bijbelgetrouwe christenen hebben moeite met Halloweenfeest in Laurenskerk

Schermafbeelding van deel hoofdredactioneel ‘Doe als christen meer dan je verzetten tegen Halloween in Laurenskerk’ in het RD, 24 oktober 2026.

Sommige christenen hebben het maar moeilijk met de moderne tijd. Ze zijn hun macht van weleer kwijt en moeten zich tot andere minderheden verhouden. Daar kunnen ze slecht aan wennen. RD’s hoofdredactie zinkt in een commentaar de moed in de schoenen als het ziet hoe ‘gestaag Nederland seculariseert en hoe snel moderne vormen van heidendom in ons land oprukken.‘

Aanleiding voor deze opmerking is een Halloweenfeest in de Rotterdamse Laurenskerk. Dit gebouw is sinds 1989 niet meer uitsluitend een religieuze plek. Dus al 37 jaar. Zoals vele kerken heeft het een andere of gemengde, multifuctionele bestemming gekregen vanwege de ontkerkelijking.

Kerken hebben moeten sluiten omdat veel gelovigen de afgelopen decennia het geloof de rug hebben toegekeerd. Onderhoud is financieel niet meer op te brengen voor krimpende geloofsgemeenschappen. Kerken stonden vanaf het midden van de 19e eeuw symbool voor de kerkenstrijd tussen katholieken en protestanten. Tot 1920 werden ongeveer 800 nieuwe katholieke kerken gebouwd.

De Laurenskerk is nog in gebruik voor zondagse diensten van de Protestante kerk. Tegelijk vinden er culturele evenementen plaats, zoals in 2020 een presentatie van schilderijen van kunstenaar Peter Koole.

SREBRENICA / Peter Koole paintings, Laurenskerk Rotterdam, 2020 (Photo: Peter Hilz)

Het is veelbetekenend dat het hoofdredactioneel van het RD een directe koppeling maakt tussen de secularisatie van Nederland en het snel oprukken van wat het ziet als moderne vormen van heidendom. Maar secularisatie leidt niet vanzelfsprekend tot heidendom dat als negatief wordt gezien. Deze christenen verstaan daar niet-bekeerde mensen onder. Historisch gezien bestond het heidendom voor de komst van het christendom naar Europa en zal het ook na het christendom bestaan.

De bevindelijke gereformeerden van het RD suggereren dat het christendom Nederland van het heidendom moet redden. De viering van een Halloweenfeest in de Laurenskerk ziet het als voorbeeld van oprukkend heidendom. Dat het moet redden van het secularisme die het als negatief ziet en niet als politieke filosofie die past bij de gefragmenteerde, pluriforme Nederlandse samenleving die bestaat uit louter minderheden: godsdiensten en levensovertuigingen worden gelijk gewaardeerd en gegarandeerd voor de wet.

Er werd zelfs door ‘Protestant Nederland’ met weinig succes een petitie gestart die 26.000 handtekeningen opleverde die werd overhandigd aan de beheersstichting van de Laurenskerk en verzocht om het Halloweenfeest te annuleren. Directeur Elles van Veghel constateerde dat het in protestante kringen blijkbaar gevoelig ligt, maar zal het Halloweenfeest niet annuleren omdat het gaat om een zakelijke overeenkomst die getekend is door de beheersstichting van de Laurenskerk en de organisatie van het feest.

Kritiek van protestanten op het feest is merkwaardig. Het is bekend dat de Laurenskerk een multifunctionele functie heeft. De hervormde gemeente Rotterdam Centrum is een van de huurders van de kerk en heeft over het gebruik en beheer van de kerk net zoveel te zeggen als andere gebruikers zoals organisatoren van congressen, tentoonstellingen, diners, concerten, beurzen of feesten.

Als het deze hervormde gemeente en Nederlandse protestanten in het algemeen niet bevalt wat er verder aan activiteiten in de Laurenskerk plaatsvindt die het negatief framet, dan doet het er verstandig aan om een eigen plek te zoeken voor de zondagse diensten om ergernis en koudwatervrees te voorkomen uit onbegrip voor de secularisatie en moderne vormen van de huidige samenleving.

Het hoofdredactioneel beseft dat de ‘Bijbelgetrouwe christenen‘ als zeurpieten worden gezien die anderen hun feestje niet gunnen en roept op om het niet bij klagen te laten en met een positief alternatief te komen. Dat is een goed streven. Maar het is niet genoeg omdat de ondertoon er een van verongelijktheid, en het eigen gelijk en voortreffelijkheid is.

De paradox is dat de ‘Bijbelgetrouwe christenen‘ onvoldoende beseffen dat zij door velen worden gezien zoals zij de vierders van het Halloweenfeest zien. Namelijk als aanhangers van een fictieve, marginale wereld vol menselijke constructies, legenden en dood die gebaseerd is op oudere heidense mythen. De overeenkomsten tussen de mythes die zowel de bijbel als Halloween schragen zijn groter dan ze denken, hoewel er uiteraard ook verschillen zijn.

Aankondiging van Halloweenfeest (‘masquerade ball’) op 31 oktober 2026 in agenda Laurenskerk.