Nederland wordt al sinds 2021 toen het kabinet Rutte III viel gegijzeld door een generatie politici die zich gedraagt als kleuters. Dat lijkt in elk geval de mening van vele Nederlanders.
Topkleuter is partijleider Dilan Yesilgöz van VVD die door toenmalig informateur Hans Wijers (D66) ‘die feeks van de VVD’ werd genoemd. Een kwalificatie die als vrouwonvriendelijk of als archaïsch wordt gezien, maar taalkundig verre van eenduidig is.
Door een bondje tussen de VVD en NRC werd Wijers publicitair uitgerangeerd. Zodat de toenmalige PvdA niet kon worden uitgenodigd om mee te doen aan de onderhandelingen.
Nu zijn we precies een jaar verder en blijkt opnieuw dat de blokkade van de PvdA (nu PRO) door de VVD vooral tot instabiliteit heeft geleid. NRC heeft van de dubieuze rol die het in november 2025 speelde nooit ondubbelzinnig afstand genomen. Nederlandse media zijn erg rechts geworden.
De timing van de aanval van Dilan Yesilgöz op het belastingplan dat coalitiepartijen D66 en CDA met PRO en Volt sloten kan niet anders worden gezien als reactie op VVD’er Frans Weekers die zich begin deze week kandideerde om namens zijn partij fractievoorzitter in de Eerste Kamer te worden.
Weekers ging hierbij voorbij aan de wens van de partijleiding en kreeg steun van prominente VVD’ers als Jan van Zanen, Johan Remkes en Loek Hermans. De actie van Weekers ondermijnde de positie van Yesilgöz als partijleider. Er werd aan haar stoelpoten gezaagd.
In de peilingen voor de Tweede Kamer staat de VVD op zo’n 15 zetels, een verlies van 7 zetels. Een verlies dat vooral Yesilgöz aangerekend wordt door haar onverzoenlijke opstelling die niet in het landsbelang is. Het lijkt erop dat Yesilgöz niet kan accepeteren dat D66 de grootste partij is.
De in het kabinet Jetten ontstane crisis over het belastingplan met een tamelijk onzichtbare premier Rob Jetten heeft weinig met het belastingplan te maken. De plannen die PRO en Volt op tafel legden is in onderhandelingen tussen de vier partijen door D66 en CDA van scherpe kantjes ontdaan.
De instabiliteit die het gevolg is als de VVD de stekker uit het minderheidskabinet trekt en de schade die dat voor economie, ondernemingsklimaat en het aanzien van Nederland met zich meebrengt is groter dan de aanname van het geamendeerde, afgezwakte belastingplan van PRO en Volt. Yesilgöz’ argumentatie is niet houdbaar dat het haar om het ondernemingsklimaat is te doen.
De crisis die door Yesilgöz op 11 november op scherp is gezet gaat over haar eigen machtspositie binnen de VVD. Ze wil alle kikkers terug in de kruiwagen en weer ondubbelzinnig de regie hernemen over alles wat VVD’ers doen en laten.
Met het oog op electorale winst probeert Yesilgöz een crisis te forceren door D66 en CDA als onbetrouwbaar en PRO als extremistisch of links-radicaal te omschrijven. Haar opzet is om te breken met D66 en CDA op een onderwerp dat de achterban van de VVD aanspreekt: het eigen vermogen en de belastbaarheid daarvan. De VVD heeft onder Yesilgöz in 2023 en 2025 bij landelijke verkiezingen in totaal 12 zetels verloren. Krijgt ze een derde kans?
Door het zoeken van een gemeenschappelijke vijand probeert Yesilgöz de eenheid en haar leiderschap binnen de VVD te herstellen. Ten koste van de geloofwaardigheid van de Nederlandse politiek. Zo manifesteert zich de topkleuter van Nederland die als uiterste horizon het partijbelang en haar eigen belang als partijleider heeft. Waarin een klein land klein kan zijn.
