George Knight

Debat tussen links en rechts

De Sacklers profiteren van opioide crisis en sponsoren kunst. Daartegen komt verzet

leave a comment »

De VS zucht onder een crisis van pijnstillers, de ‘opioide crisis’. Verslavende middelen die mensen afhankelijk maakt. Sommigen plegen zelfmoord. De Sackler familie die het bedrijf bezit dat de middelen verkoopt wordt er superrijk van. Afgelopen jaren hebben de Sacklers daarvoor veel kritiek gekregen. Maar zoals altijd in dit soort gevallen willen de leden van zo’n familie niet bekend staan als ordinaire geldboeren en zoeken ze maatschappelijke acceptatie om hun ware aard te verhullen. In dit geval doen ze dat via het sponsoren van kunst. Zo ploegen ze het geld van de verslaafden om naar musea. Kunstenaar Nan Goldin die ooit verslaafd was aan zo’n middel van de Sacklers voert in de VS en het VK al geruimte tijd actie tegen musea die geld van de Sacklers accepteren. Dat is een lastige strijd omdat musea zich afhankelijk hebben gemaakt van sponsors. Maar afgelopen week boekte Goldin succes toen de National Portrait Gallery in Londen bekendmaakte een sponsorbedrag van 1 miljoen pond van de Sacklers af te wijzen. Musea zijn gewaarschuwd, publiek en kunstenaars pikken niet langer dat musea geld van dubieuze geldschieters aanvaarden. Musea die dat (nog) wel doen kunnen op negatieve publiciteit rekenen.

Advertenties

Berichtgeving over de aanslag in Utrecht valt niet mee. NIet voor makers en kijkers

leave a comment »

Gisteren, 18 maart 2019 zagen we niet alleen een vreselijke aanslag op een tram in Utrecht waarbij drie doden te betreuren vielen, maar ook een ellenlange nieuwsuitzending van de nationale omroep met herhalingen, herhalingen, aannames die dan weer bevestigd en dan weer ontkend werden en feiten die nog niet duidelijk waren. Wat was het motief van de Turks-Nederlandse dader? Was hij een draaideur-crimineel, een jihadistische soepjurk, een onevenwichtige persoon of iemand met ‘problemen in de relationele sfeer’? Of alles tegelijk? Er werd steeds expliciet gezegd dat moskeeën beveiligd werden terwijl ze overduidelijk geen doelwit waren. Maar waarom werd dat dan gezegd? Was het een verre echo van de aanslag in Christchurch? De tragische gebeurtenis werd zo tot een ratjetoe van berichtgeving vol doodlopende paden. Wellicht onvermijdelijk bij dit soort berichtgeving die improvisatie vraagt, maar het geeft ook aan dat zonder goede voorbereiding én oefening een kwalitatief hoogstaand programma over een nationale calamiteit niet te maken valt.

De buitenlandse media hebben het makkelijk, ze vatten na afloop gewoon de hoofdpunten samen. Zoals Nederlandse media dagelijks doen als er zich iets belangrijks afspeelt in het buitenland. Op 18 maart 2019 was Nederland voor even voor de hele wereld het buitenland. Echter niet voor Nederlandse kijkers, en die hebben het geweten.

Een stem op Forum voor Democratie is een stem op wit superioriteitsdenken

leave a comment »

Politici zijn net gewone mensen. Ze wijzen met hun vinger naar anderen, maar steken niet de hand in eigen boezem. Midden in een verkiezingscampagne veroordeelde Mark Rutte de Britse partijpolitiek van Labour en de rechts-nationalistische ERG-groep in de Conservatieve partij omdat ze geen oog zouden hebben voor het landsbelang. Rutte die tegen de consensus in de Nederlandse partijpolitiek in vorig jaar de dividendbelasting voor buitenlandse aandeelhouders wilde afschaffen. Nog bonter maakt Thierry Baudet het. Enkele jaren geleden zei hij dat hij ongeschikt was voor het vak van politicus en dat hij dan ook nooit politicus zou willen worden. Nu heeft hij zich de politieke marketing eigen gemaakt en komt met slogans als ‘een stem op de VVD is een stem op GroenLinks’. Dat tekent de flinterdunne logica van de partijpolitiek. Evengoed kan men zeggen ‘een stem op Forum voor Democratie is een stem op wit superioriteitsdenken’ of ‘een stem op Forum voor Democratie is een stem op zogenaamde antipolitieke partijpolitiek’. Alle claims zijn waar omdat ze nietszeggend zijn. Dat is het voordeel van uitspraken over partijpolitiek. Ze zijn altijd tegelijk waar en onwaar. Ze betekenen niks, behalve de marketing zelf.

Written by George Knight

18 maart 2019 at 10:35

Reacties op de schietpartij in Christchurch van Trump én NOS was ondermaats

with 3 comments

De reactie op een tragische gebeurtenis kan onthullend zijn. Neem de schietpartij in een moskee in het Nieuw-Zeelandse Christchurch waarbij 49 moskeebezoekers om het leven kwamen. Waarschijnlijk allen moslims. De dader is een Australische witte nationalist die zich op het beleid van president Trump beroepen heeft.

Juist daarom was de reactie van Trump van belang en werd ernaar uitgekeken. Maar net als de tragische gebeurtenis in Charlottesville waarbij een linkse demonstrant om het leven kwam liet de president na het witte nationalisme ondubbelzinnig te veroordelen. Door er zelfs een tirade (‘rant’) voor zijn achterban over immigratie van te maken, probeerde hij van de dader een slachtoffer te maken. De zoveelste gemiste kans op moreel leiderschap van Trump en de zoveelste kniebuiging voor zijn electorale en politieke marketing.

Niet heel veel beter was de opstelling van de NOS in de journaals en in het programma Nieuwsuur. Het reduceerde de schietpartij tot het slachtofferschap van Nederlandse moslims. Ze werden in de hoek gestopt van een minderheidsgroep die klappen ontvangt. Dat zou nog enige logica hebben als Nederlandse kerkgangers op dezelfde manier wordt gevraagd om te reageren op de reeks aanslagen op kerken met vele slachtoffers in Egypte, Pakistan, Indonesië, de Phillipijnen, Turkije of het Midden Oosten. Maar dat gebeurt niet. Het is ook niet zo zinvol omdat de situatie van Nederlandse christenen of moslims te veel verschillen kent met de situatie van hun geloofsgenoten in die uiteenlopende landen.

Kortom, de reactie van Trump op de schietpartij in de moskee van Christchurch was dat hij het slachtofferschap van de slachtoffers ontkende evenals het witte nationalisme dat tot de daad leidde en de politieke ‘rechtvaardiging’ ervan was. De reactie van de NOS erop was dat het de gebeurtenis terugbracht tot slachtofferschap van (Nederlandse) moslims en zo een buitenlands tot een binnenlands onderwerp maakte met talloze incongruenties. Ook met onvoldoende aandacht voor de achtergrond van de dader. Trump en de NOS spanden op hun uiteenlopende manier emoties en identiteitspolitiek voor hun karretje om hun punt te maken. Als ze al denken zo succesvol politiek of journalistiek te kunnen scoren. De waarheid ligt in het midden.

Verbod van religie is minder gek dan het lijkt. Laten we ons daarvan bewust zijn

with 2 comments

Het is vaker gezegd, religie kent een dubbel gebruik. Zoals een auto een nuttig transportmiddel of een moordwapen voor aanslagen kan zijn. Religie kan het beste in mensen naar boven halen, maar ook het slechtste. Kenmerk van religie is dat onder verwijzing naar niet te checken aannames degenen die het inspireert zin en troost probeert te geven. Dat gebeurt door insluiting en uitsluiting. Religie biedt mensen een veilige plek, of liever gezegd de suggestie daarvan, maar sluit tegelijk andersdenkenden uit. Dat zijn de voor- en nadelen van religie.

Feit dat dit naast elkaar bestaat maakt religie tot zo’n interessant fenomeen. Het maakt religie ook kwetsbaar om gekaapt te worden, inclusief de macht die het vertegenwoordigt. Dat is wereldwijd te zien. In de islamitische wereld hebben radicalen over de volle breedte de islam gekaapt en bezoedeld en spannen ze gelovigen voor hun karretje. Het gevolg daarvan is stilstand, geslotenheid, eenvormigheid en het accent op machtsvorming. In de VS gebeurt hetzelfde met de witte evangelische christenen die met president Trump als voorman erop uit zijn om een nieuw soort christendom en een christelijke natie te creëren dat onder de sluimerende verwijzing naar witte suprematie andersdenkenden probeert af te schrikken en uit te sluiten van de macht.

De slachtoffers van deze theocratische tendenzen in de islamstaten en de VS (en ook in India) zijn de minderheden in betreffende landen en de godsdiensten zelf die zich laten corrumperen. De traditionele, gematigde vertegenwoordigers van de godsdiensten zijn niet tegen de radicalen opgewassen die in samenwerking met radicale politieke krachten de macht binnen de godsdienst opeisen. En overnemen.

Moet deze ontwikkeling van invloed zijn op onze houding tegenover religie? Anders gezegd, wanneer komt het kantelpunt voor andersdenkenden die zich niet laten inspireren door religie (en zelfs voor ‘gematigde’ gelovigen), maar religie als fenomeen nu nog maatschappelijke en juridische ruimte gunnen, om ervoor te pleiten dat religie vanwege het gevaar dat het oplevert een te groot risico vormt en verboden moet worden? Dit gaat over het femomeen religie dat door opportunisten en kwaadwillenden misbruikt wordt en de gelovigen gijzelt en opsluit in een radicale stellingname. Juist deze gelovigen zouden beschermd moeten worden door het fenomeen religie te verbieden.

Een verbod van religie wereldwijd is echter politiek onhaalbaar. De verknoping van politieke macht en religieuze organisaties is te hecht. Daarnaast maakt men ook een einde aan de positieve component van religie. Ook is het de vraag wat ervoor in de plaats zal komen. Toch is het goed om de mogelijkheid van een verbod in een breed maatschappelijk debat ter discussie te stellen. Al is het maar om te laten zien dat het bestaan van religie minder vanzelfsprekend is dan het lijkt.

Historisch gezien heeft religie een belangrijke rol gespeeld in de ontwikkeling van de mensheid. Religie is een belangrijk cultureel verschijnsel dat mensen hebben uitgevonden en ontwikkeld met als doel om verbinding met elkaar te zoeken en de onzekerheden over het bestaan op afstand te houden. Dat heeft veel opgeleverd. Maar die fase lijkt nu op veel plekken tot een einde te zijn gekomen zoals de greep naar de macht van de islamfundamentalisten en de Amerikaanse christennationalisten aangeeft. Religie lijkt steeds meer in zijn tegendeel te verkeren. Laten we dat in elk geval beseffen. Religie had ooit een doel waarvan het in veel gevallen is afgedwaald. Vraag is of religie de huidige samenlevingen meer dient dan kwaad doet.

Written by George Knight

15 maart 2019 at 19:08

Geplaatst in Uncategorized

Tagged with ,

Bevestigt een goedbedoelde tentoonstelling in Dordrecht over gevluchte lhbti’ers stereotyperingen over zwarte Afrikanen of niet?

leave a comment »

Tot 24 maart zijn in Dordrecht op de tentoonstelling ‘No land for love’ in een pand op de Spuiboulevard 4 ‘beelden van gips en glas te zien van lhbti-asielzoekers die naar Nederland vluchtten’, aldus een bericht van RTV Dordrecht. Maker is Marcel Joosen. De expositie is onderdeel van de ‘Roze Ode aan de Synode‘: vrijdag vindt in de Grote Kerk een congres plaats over de verhouding tussen religieuze instellingen en LHBTI’ers.

Vraag is of de tentoonstelling stereotyperingen over zwarte Afrikanen bevestigt of niet. Ik kan hierover geen uitspraak doen omdat ik de tentoonstelling niet heb gezien, maar de video doet me sterk de wenkbrauwen fronsen over het getoonde. Het doet me denken aan de kritiek die onlangs ontstond bij het heropende en herbouwde Afrika Museum in het Belgische Tervuren. Zie hier mijn commentaar daarover. Weliswaar ging die kritiek over ‘koloniale propaganda’ die het museum zou goedpraten en directeur Guido Gryseels ontkende. Hij zei zich verkeerd begrepen te hebben, en meende het goede te doen. Maar iets wat goedbedoeld is, kan toch voor sommigen goed verkeerd uitpakken. Dat lijkt de overeenkomst met de tentoonstelling in Dordrecht.

Foto: Impressie van de tentoonstelling ‘No land for love’ met beelden van Marcel Joosen in berichtTentoonstelling in teken van gevluchtte lhbti’ers’ van RTV Dordrecht, 14 maart 2019.

Kunstuitleen Utrecht haakt af voor tijdelijke exploitatie Oud Amelisweerd. College onderzoekt versoepeling randvoorwaarden

leave a comment »

Het Utrechtse college blijft worstelen met het vinden van een exploitant voor landhuis Oud Amelisweerd. Dit rijksmonument met antiek Chinees behang is eigendom van Utrecht. In 2018 ging de Stichting Museum Oud Amelisweerd failliet. Daarna ging het gemeentebestuur op zoek naar een tijdelijke huurder voor hooguit twee jaar. Volgens het gemeentebestuur is dat in afwachting van een definitieve exploitant die aangewezen zal worden na een procedure waarin voor het eerst dieper ingegaan wordt op de mogelijkheden en optimale bestemming van het landhuis. Een museale bestemming lijkt op dit moment nog steeds het uitgangspunt.

De beoogde tijdelijke exploitant, de Kunstuitleen Utrecht heeft definitief afgezegd vanwege de hoge kosten en logistieke beperkingen van het landhuis. Dat blijkt uit een brief van 12 maart 2019 van wethouder Anke Klein aan de gemeenteraad. Ook de tweede kandidaat, de LOA-groep van ex-vrijwilligers van het voormalige Museum Oud Amelisweerd trekt zich terug vanwege de voorwaarden die als te beperkend worden ervaren.

De brief concludeert: ‘Dit betekent dat uit de selectieprocedure zoals gestart in november, geen tijdelijke huurder naar voren is gekomen. Wij ronden deze procedure nu af. Wij hebben besloten om op dit moment voor het pand een actieve leegstandsbeheerder aan te stellen. Deze beheerder krijgt de opdracht om maatschappelijke initiatieven via pop-up activiteiten te faciliteren, waardoor beperkte openstelling voor het publiek mogelijk blijft.’ De LOA-groep wordt nadrukkelijk uitgenodigd om activiteiten te organiseren.

Wethouder Klein en Culturele Zaken van de gemeente Utrecht hebben besloten om voor het rijksmonument een beheerder aan te stellen die de opdracht krijgt ‘om maatschappelijke initiatieven via pop-up activiteiten te faciliteren’. Wat dat programmatisch en praktisch betekent is onduidelijk. Uit de brief blijkt dat een subsidie van € 75.000 en gederfde huurinkomsten van € 30.000 (inclusief lagere service- en facilitaire kosten) leiden tot een kostenplaatje van totaal € 105.000 per jaar. Over programmering of de inhoudelijk voorwaarden voor openstelling laat de brief zich niet uit. Het gaat uitsluitend om de toelichting van een bestuurlijke procedure.

Het venijn van de brief zit in de staart als het zegt: ‘Tijdens de periode van actief leegstandsbeheer gaan wij door met het onderzoek naar mogelijke aanpassingen aan het pand en/of het bestemmingsplan zodat de gebruiksmogelijkheden van het pand worden vergroot en de kansen op het vinden van een definitieve gebruiker toenemen.’ Wat die aanpassingen inhouden is onduidelijk. Des te meer omdat de gemeente Utrecht in het verleden het casco en het interieur al optimaal, om niet te zeggen voorbeeldig heeft hersteld en de Stichting MOA het landhuis daarna museaal optimaal heeft ingericht. Ofwel, de gebruiksmogelijkheden van het pand zijn al optimaal en kunnen niet meer vergroot worden. Het enige wat deze passage kan betekenen is dat er door het Utrechtse gemeentebestuur bij de RCE (Rijksdienst Cultureel Erfgoed) toestemming wordt gezocht om het antieke Chinese behang uit dit rijksmonument te verwijderen en elders onder te brengen. Of als dit een brug te ver is omdat het immers om een rijksmonument gaat waarvan het interieur onlosmakelijk onderdeel is om de voorwaarden voor het klimaatsysteem zodanig te versoepelen zodat door minder goede conservering en bescherming van het antieke Chinese behang de exploitatie goedkoper en makkelijker wordt.

Het idee is dan dat een exploitant makkelijker te vinden is. In een commentaar van 20 februari 2019 zei ik: ‘Er is sinds 2010 niets veranderd in het denken over cultureel erfgoed. Het enige motief voor een beslissing over de verhuizing van het Chinese behang is politiek. Anders gezegd, de deskundigen op het gebied van erfgoed zullen niet anders dan in 2010 denken, namelijk dat het historisch behang ‘in situ’ de waarde ervan optimaal dient. Maar de bestuurders van toen die dat idee ondersteunden worden wellicht met terugwerkende kracht overruled door de bestuurders van nu die beseffen dat de randvoorwaarden voor een middelgroot museum in een landhuis met kwetsbaar antiek behang zeer lastig, om niet te zeggen onmogelijk zijn.

Wat toont deze brief aan en welke richting valt eruit te lezen? Het lijkt duidelijk dat het Utrechtse college zich acht jaar na 2011 nog steeds niet goed raad weet met de bestemming van Oud Amelisweerd. Zelfs het vinden van een tijdelijke exploitant lukt niet, zoals het afhaken van de Kunstuitleen Utrecht aantoont. Het college lijkt in te zetten op versoepeling van de voorwaarden, hoewel dat lastig is omdat de gebruikersmogelijkheden onlosmakelijk aan dit rijksmonument en de museale inrichting ervan zijn verbonden. Dat is de weg die een vorig Utrechts gemeentebestuur in 2012 ondanks herhaalde en ernstige waarschuwingen voor de te zware randvoorwaarden en door forse investeringen willen en wetens heeft ingezet. Als het bestuurlijk zorgvuldig wil handelen, dan kan het huidige college daar om economische redenen niet eenzijdig afstand van nemen.

Positief is dat de brief aangeeft na te denken over de toekomst van Oud Amelisweerd en ‘de kaders voor de permanente invulling vóór de zomer’ voor te leggen aan de raad. Dan kan eindelijk het inhoudelijk debat in de raad starten over welk soort museum voor deze kwetsbare en excentrieke plek haalbaar en gewenst is.

Foto’s: Schermafbeelding van briefRaadsbrief Selectie tijdelijke exploitatie Landhuis Oud Amelisweerd afgerond’ van wethouder Anke Klein aan de gemeenteraad van Utrecht, 12 maart 2019.