Acties op het spoor waren eerder sabotage dan terreur

Er bestaat nog veel onzekerheid over de acties op Prinsjesdag op het spoor. Hoewel berichten van boerengroepen op sociale media wijzen naar radicale boeren als dader is dat nog niet voor 100% zeker.

Hoewel onduidelijk is wie anders verantwoordelijk zou zijn voor de gecoördineerde actie op meer dan 30 plekken in voornamelijk Oost-Nederland waar buizen op het spoor werden gelast of gelegd. Klimaatactivisten of een door het Kremlin aangestuurde campagne is onwaarschijnlijk. Onderzoek zal dat definitief uit moeten wijzen.

Het is meer dan een semantische kwestie hoe een en ander genoemd moet worden. Het gaat er ook om hoe de politiek moet reageren en welke middelen het bereid is om in te zetten.

Voormalig leider van de PvdA Attje Kuiken meent in het fragment van WNL dat het om terreur gaat. Nederlandse media praatten op Prinsjesdag over sabotage. Een definitie daarvan is: ‘het opzettelijk beschadigen, verstoren of ondermijnen van iets, meestal in het geheim, om een doel of proces te dwarsbomen’.

Het verschil tussen sabotage en terreur is dat dat laatste een element heeft dat sabotage mist. Namelijk ‘zware intimidatie om mensen diep bang te maken en zo politieke, religieuze of maatschappelijke doelen te bereiken’.

Zijn mensen ‘diep bang’ geworden door de acties op het spoor op Prinsjesdag? Daar lijkt het niet op. Ze zijn er vooral chagrijnig en verontwaardigd over dat de treinenloop redelijk eenvoudig verstoord kon worden en het spoor blijkbaar slecht beveiligd is.

Als inderdaad radicale boeren verantwoordelijk zijn voor de sabotage waar aanwijzingen voor zijn, dan valt niet in te zien dat ze ermee hun doelen bereiken. Namelijk bijstelling van het stikstof- en natuurbeleid in hun voordeel.

Er bestaat min of meer politieke consensus over dat het stikstofbeleid, dat mede door de BBB werd vertraagd, nu aangepakt moet worden om Nederland van het stikstofslot te houden. Links wijst op de schade voor de natuur en rechts naar de economie die daaronder lijdt. Ook gematigde boerenbonden beseffen dat er iets moet veranderen om de bouw en de infrastructurele projecten weer van de grond te tillen.

Het is vooral een sociaal probleem. Vooral melkveeboeren zijn in de val gelopen van de banken en de agro-industrie die profiteren van intensieve landbouw waartoe de boeren gedwongen zijn. De oplossing kan niet komen van wanhoopsdaden als sabotage, maar van een goed sociaal plan.

Zoals eerder de mijnbouw, textielindustrie en scheepsbouw om economische redenen zo goed als verdwenen uit Nederland, zo wacht nu de agrarische sector zo’n soort hervorming die betrokkenen uiteraard koud op het dak valt.

De logica ontbreekt om het kleine Nederland een van de meest exporterende landbouwlanden ter wereld te laten zijn. Grond is te schaars geworden. Omdat de Nederlandse landbouw zo’n 70% van de productie exporteert, kan het volume makkelijk met de helft teruggebracht worden zonder dat de voedselveiligheid van Nederland in gevaar komt. Dat is een moeilijke, maar onvermijdelijke keuze. En zoals gezegd, sanering moeten samengaan met een goed sociaal plan voor de boeren die hun bedrijf moeten stopzetten of inkrimpen.

Nederlandse George Floyd heet Alfredo Goeloe

Schermafbeelding van deel artikel ‘Rotterdammer die overleed na arrestatie had gezochte fiets niet gestolen’ van de NOS, 15 september 2026.

Nederland wordt een volwassen, onaangenaam land. Het heeft nu ook haar eigen George Floyd. Om een futiele kwestie kwam in Rotterdam op 12 september 2026 de gekleurde Alfredo Goeloe van Dominicaanse afkomst door toedoen van twee witte politieagenten om het leven. Velen spreken over politiegeweld.

De twee agenten werkten Goeloe tegen de grond. Ze controleerden of hij een fiets had gestolen. Dat bleek achteraf niet zo te zijn.

Goeloe kon zich niet identificeren omdat hij geen ID bij zich had. Het bleek dat hij de straat op was gegaan om diabetesmedicijnen voor zichzelf te halen.

Net als Floyd riep Goeloe tijdens zijn aanhouding om hulp. Hij liet weten dat hij diabetes had. Maar de twee agenten lieten hem niet op adem komen. Goeloe verzette zich tijdens zijn aanhouding en werd onwel. Reanimatie mocht niet meer baten.

De agent die George Floyd tegen de grond werkte werd uiteindelijk veroordeeld voor moord en kreeg 22,5 jaar gevangenisstraf.

Bij dit soort kwesties kruipen leidinggevenden van de politie vaak in hun schulp, sluiten de rangen zich en wordt het geweld van de politie door de politie gekleineerd. Het is te hopen dat dat in dit geval niet gebeurt. Het is standaard dat de Rijksrecherche de zaak in onderzoek heeft.

Het zou wenselijk zijn als de twee agenten worden ontslagen en er een strafrechtelijk onderzoek tegen hen wordt gestart. Ook als voorbeeld voor andere agenten om aan te geven waar de grens van hun geweldsmonopolie ligt.

Het moet onderzocht worden of de twee agenten handelden vanuit een racistische overtuiging. Door hun toedoen is Goeloe om het leven gekomen.

Deze kwestie valt niet af te doen met ‘sorry’. Het is er een teken van dat delen van de politie slecht georganiseerd en opgeleid zijn en niet goed werken. Als daar in een pluriforme stad als Rotterdam met meer dan 170 nationaliteiten de verdenking van racisme bij agenten en onzorgvuldig handelen bijkomt, dan is het wachten op een ramp. Een aangekondigde ramp.

Conservatieve rechter Luttig waarschuwt: Trumps Republikeinse Partij is ‘grootste bedreiging’ voor Amerikaanse democratie

Koerst de VS op een constitutionele crisis af? Daar lijkt het sterk op. De conservatieve voormalige rechter J. Michael Luttig meent dat Donald Trump het grootste gevaar voor de Amerikaanse democratie is. In zijn artikel ‘January 3, 2027 – The Final Battle for America’s Democracy‘ dat in The New Republic werd geplaatst meent hij dat Amerikanen zich moeten bevrijden van Donald Trump en MAGA. Alleen dan kan het land gered worden. Hij geeft zijn commentaar op MS NOW.

Het ziet er echter niet naar uit dat de harde MAGA kern binnen en buiten het congres Trump in de steek zal laten. Nog steeds heeft de president in de peilingen zo’n 32% steun. De rest die het niet met hem oneens is doet er niet toe.

Ook als Democraten de tussentijdse verkiezingen van november 2026 winnen, dan kunnen volgens de grondwet de resultaten door de Republikeinen in het Huis naast zich neergelegd worden. Dan ontstaat chaos en een constitutionele crisis waar de tegenstanders van de VS hun vingers bij af kunnen likken.

Wat was rol Alexander Pechtold bij benoeming Robert van Langh als directeur Drents Museum?

Antwoord van AI-modus op de vraag ‘Handelde Alexander Pechtold solo bij de benoeming directeur Drents Museum?‘ gesteld op 11 september 2026.

We hebben allen getuige kunnen zijn van de soap bij het Drents Museum die in chaos en rechtszaken is ontaard. Media als RTV Drenthe en het Dagblad van het Noorden (DVHN) volgen verdienstelijk deze kwestie. Maar de focus wordt verkeerd gelegd.

Of liever gezegd, journalisten als Bram Hulzebos (DVHN) zoals uit onderstaand bericht op Facebook blijkt hebben de goede vragen gesteld, maar bijten uiteindelijk niet door. Krijgen ze hun verhaal niet rond of is er iets dat hen daarvan weerhoudt?

Ik heb het antwoord niet, maar zo lijkt de soap bij het Drents Museum als neveneffect een soap bij de media op te leveren. Journalisten kennen hun dossier, zitten op het goede spoor, maar vervolgens gaat het verhaal als een nachtkaars uit. En worden oorzaak (benoeming) en gevolg (nieuwe directeur) door elkaar gehaald.

Zeker wordt algemeen directeur Robert van Langh niet als ideaal gezien. Hij is door de nieuwe Raad van Toezicht met voorzitter Ineke van Gent op non-actief gesteld en vecht nu voor zijn carrière door in een kort geding te eisen dat hij weer aan het werk mag. Dat kort geding werd uiteindelijk uitgesteld. Museum en Van Langh geven elkaar tot ongeveer 13 september 2026 om tot een oplossing te komen. Intussen is Cees-Jan Groen als interim directeur aangesteld.

De meest tragische figuur in deze kwestie is niet Robert van Langh of zakelijk directeur Annelies Meuleman die in juni 2026 werd geschorst en na een kort geding een maand later weer aan het werk kon nadat de schorsing ingetrokken werd. Maar ze is nog steeds niet aan het werk. Ze wacht een cultuuronderzoek af dat begin september 2026 moet zijn afgerond.

De meest tragische figuur in deze soap lijkt voorzitter van de Raad van Toezicht Ineke van Gent die Alexander Pechtold op 1 maart 2026 opvolgde. En een dossier vol chaos en losse eindjes erfde van haar voorganger. Waarom Van Gent de sinds 2018 goed functionerende zakelijk directeur in juni 2026 schorste, die zich weliswaar ziek meldde ‘vanwege voortdurende conflicten met Van Langh’ maar die niet de oorzaak was van de conflicten, is onduidelijk.

Alexander Pechtold was dus als voorzitter van de Raad van Toezicht degene die Robert van Langh koos, aldus het DVHN. Deze zin moet men tweemaal lezen om goed te begrijpen. Bram Hulzebos van DVHN zegt niet dat de Raad van Toezicht de nieuwe directeur koos. Hij stelt dat de voorzitter van de Raad van Toezicht de nieuwe directeur koos.

Dat is merkwaardig. Dat vraagt om een afsluitend artikel om helder te krijgen hoe de selectieprocedure voor een nieuwe directeur precies verliep en wat de rol van Pechtold daarin was. Heeft hij collegeaal en op voet van gelijkheid overlegd met de andere leden van de toenmalige Raad van Toezicht of solo (en wellicht impulsief) gehandeld met het bekende gevolg van een Drents Museum dat bestuurlijk in chaos is gedompeld? DVHN suggereert het laatste.

Er zijn vragen die vanwege de vertrouwelijkheid van de selectieprocedure niet allemaal in de openbaarheid behandeld kunnen worden. Vermoedelijk zijn journalisten van RTV Drenthe en DVHN vertrouwelijk (off the record) geïnformeerd en kunnen ze niets doen met de vertrouwelijke kennis die ze hebben.

Daarnaast zijn er vragen die echter wel gesteld kunnen worden. Vooral aan Alexander Pechtold. Door zijn toedoen is het Drents Museum met chaos opgezadeld. Laat dat duidelijk zijn. Dat vraagt op zijn minst om zijn uitleg en die van de goed ingevoerde journalisten van RTV Drenthe en DVHN.

Schermafbeelding van bericht van DVHN op Facebook, 11 juli 2026.

Van der Plas en Ceder reageren op Tim Hofman die op Wout Weghorst reageert. Met God in de hoofdrol

Schermafbeelding van deel artikel ‘Caroline van der Plas haalt hard uit naar Tim Hofman na kritiek op geloofsuitingen Wout Weghorst‘ op Cvandaag, 10 september 2026.

Religiekritiek mag van sommigen niet. Ze verwarren kritisch commentaar met de afwijzing van een godsdienst. Maar godsdienst heeft kritiek nodig om niet te verstarren en bij de tijd te blijven. Gelovigen moeten blij zijn met religiekritiek. Maar de meesten ervaren dat niet zo.

Neem de reactie van twee politici op de reactie van programmamaker Tim Hofman (BNNVARA) op uitingen van voetballer Wout Weghorst die voor FC Twente speelt. Volgens een bericht op Cvandaag van 10 september 2026 zei Weghorst na een wedstrijd ‘dat hij tijdens de wedstrijd “hulp van boven” had ervaren. Ook zag hij het onweer voorafgaand aan de wedstrijd als een teken van God.‘

Tim Hofman noemde Weghorsts uitspraken volgens Cvandaag ‘volslagen krankzinnig’ en noemde de aandacht van de media daarvoor ‘journalistieke clownerij’. Ook sprak hij over ‘leipe betrekkingswaan‘. Daar reageerden als door een wesp gestoken twee kamerleden op: Don Ceder (CU) en Caroline van der Plas (BBB) die Hofman aanvielen en Weghorst verdedigden. Van der Plas vond de uitspraken van Hofman ‘echt schandalig‘.

Wat moeten we daar van vinden, van zo’n drieklapper in de polder? Waar gaat dit in hemelsnaam over? Weghorst mag uiteraard zeggen wat hij vindt en getuigen van hoe hij zijn geloof ervaart. Een voetballer moet goed kunnen voetballen en hoeft geen theoloog te zijn.

Hofman op zijn beurt mag zeggen wat hij vindt van Weghorsts uitspraken. Hiermee kwetst hij geen christenen, maar gaat hij in op wat Weghorst zegt. Als gelovigen theologisch enigszins onderlegd zijn, dan weten ze dat een onweer allang niet meer opgevat wordt als teken van God. Of dat voetballers tijdens een wedstrijd geen ‘hulp van boven krijgen‘. Zoals Harry Kuitert zei: ‘Al het spreken over boven komt van beneden, ook het spreken dat beweert van boven te komen.‘ Weghorst ontleent blijkbaar kracht aan hulp van boven die van beneden komt. Dat laatste is nog niet tot hem doorgedrongen.

Wout Weghorst praat ongeloofwaardig over zijn geloof. Of hij ‘volslagen krankzinnig‘ is valt te bezien. Er is wel iets gedateerd aan zijn Godsbeeld dat erg traditioneel toont.

De reflex die Van der Plas en Ceder hebben om op bijna elk berichtje dat het geloof relativeert of aanvalt te reageren toont overspannen. Het tekent hun opportunisme en scoringsdrift om in de nieuwscyclus opgemerkt te worden. Ook zij mogen zeggen wat ze vinden, maar hun religieus conservatisme en onwrikbaarheid worden er onderhand erg voorspelbaar op omdat het overduidelijk is gericht op marketing, hun politieke klantenbinding. De radicaal-rechtse Van der Plas probeert in te breken bij de religieuze Ceder.

In haar reactie haalt Van der Plas die met haar partij pleit voor een streng migratiebeleid voorspelbaar de islam erbij om Hofman te bashen als ze zegt: ‘Als je alleen christelijke uitspraken of rituelen belachelijk maakt en dit niet doet bij soortgelijke uitingen van moslimvoetballers ben je gewoon een lafaard‘.

Hofman maakt christelijke uitspraken en rituelen niet belachelijk en ook als hij andere geloven niet kritisch benadert dan is dat als programmamaker zijn legitieme keuze. Met zijn reactie op Weghorst reageert hij op een actualiteit. Ceder en Van der Plas hoeven zich in de publieke arena evenmin evenwichtig te uiten en dat doen ze doorgaans ook niet. Dat is Nederland.

Cultuurchristenen bestaan niet. Het is een verzinsel van radicaal-rechts

Bericht van De Telegraaf op Facebook, 9 september 2026.

Rechtse kringen zijn dol op het woord ‘cultuurchristen‘. Dat zouden zijn mensen die niet geloven in de leerstellingen van het christendom, maar wel enige verbondenheid voelen met de christelijke cultuur.

Rechtse kringen zetten de cultuurchristenen tegenover degenen van wie ze suggereren dat die de Nederlandse samenleving willen ondermijnen. Zoals volgens hen moslims, die trouwens hooguit 6% van de bevolking uitmaken. In dat proces maken ze het christendom belachelijk waarin ze niet geloven door dat tegenover moslims te zetten die een gevaar voor de samenleving zouden vormen.

Christelijke opinieleiders vertrouwen de rechtse kringen die de cultuurchristenen voor hun rechtse kruistocht niet omdat ze ver afstaan van de christelijke leerstellingen. Zoals het geloof dat Jezus Christus na zijn kruisiging lichamelijk uit de dood is opgestaan. Dat vinden die rechtse opinieleiders toch eerder voodoo. In zoiets moet je geloven, anders heb je er niks mee.

Vraag is wat de christelijke cultuur van Nederland is en hoe christelijk die eigenlijk is. De opinie van christelijke opinieleiders in reactie op radicaal-rechts is dat de cultuurchristenen christelijker zijn dan ze denken. Het valt echter te bezien of dat een oprechte inschatting is en niet bedoeld is om de invloed van het christendom belangrijker en groter te maken dan die is. Het is slim van de christelijke opinieleiders dat ze dit debat naar zich toe willen trekken.

Toegegeven, het christendom heeft tijdens eeuwen mede onze cultuur gevormd. Tegelijk heeft sinds de 17e eeuw de Verlichting ook het christendom diepgaand gevormd. Dat leidde tot modernisering van het christendom. Het is een wisselwerking. De Verlichting heeft de rede binnen het traditionele christendom gebracht wat leidde tot afname van de kerkelijke macht.

Het wordt er bedenkelijk op als christenen universele waarden inboeken als eenduidig christelijk. Dat klopt niet. Nogmaals, zonder de Verlichting had het christendom nooit een ontwikkeling doorgemaakt die resulteerde in de formulering van universele waarden.

Wat moeten we eigenlijk met dat debat over cultuurchristenen? In elk geval beseffen dat christenen het door rechts begonnen debat gebruiken om er zich belangrijker en groter mee te maken. Zo’n kans laat je niet liggen.

Ook door hun afwijzing van rechtse opinieleiders die op hun beurt het christendom voor hun karretje willen spannen zonder veel besef te hebben van wat het christendom in de kern is. Die rechtse kringen interesseren zich ook helemaal niet voor het christendom.

Wat moeten degenen die door rechtse kringen in het positieve en door christelijke kringen in het negatieve tegen hun zin in cultuurchristenen worden genoemd? Niks. Het is een onzinnig debat.

Zoals ook het debat dat door dezelfde radicaal-rechtse opinieleiders vanaf 2017 over cultuurmarxisten werd aangezwengeld een stille dood stierf. Omdat het projectie en fantasie was. Zo is het ook met dat debat over cultuurchristenen. Ze kunnen niet bestaan omdat de aannames over de christelijke cultuur niet kloppen en het is gevoelloos omdat het de meerderheid van de Nederlanders in een achterhaalde beweging als cultuurchristenen annexeert in het christendom.

Maakt V-V-V-test uit Best het oordeel over beeldende kunst genuanceerder?

Schermafbeelding van deel artikel ‘Best introduceert de V-V-V-test om kunst genuanceerder te beoordelen‘ van Wilma Vervoort in het ED, 7 september 2026.

Er wordt wat afgefröbeld door mensen die in de beeldende kunst werkzaam zijn als organisator, begeleider of consultant. Neem de drie bestuursleden van Kunstroute Best. Romy van Kessel, Johan van Esch en Jos Piek hebben de V-V-V-test ontwikkeld. Met de drie V’s bedoelen ze Verhaal, Verfijning en Vernieuwing. Het ED doet verslag in een artikel van 7 september 2026.

Een werk kan voor elke V maximaal tien punten verdienen. Als het totaal van de drie V’s meer dan 20 punten is, dan is het volgens hen kunst. ‘Scoort een werk boven de twintig, dan is het kunst. Althans, in jouw ogen‘, aldus een van de drie bestuursleden van Kunstroute Best.

Hoe werkt dat in de praktijk? Laten we als voorbeeld het Zwart Vierkant (1915) van Kazimir Malevitsj nemen. Het wordt ook wel het nulpunt van de beeldende kunst beschouwd omdat het brak met het naschilderen van de zichtbare werkelijkheid. Dat is het aloude idee.

Klopt dat? Wat als hier de nacht of de duisternis wordt afgebeeld? Daarvoor zijn aanwijzingen nadat door onderzoek een röntgenscan onthulde dat het Russische woord ‘негров’ onder de bovenlaag ‘bedoeld’ is. Dat woord ‘njegrov’ betekent negers. Malevitsj was trouwens Oekraïens en het Oekraïense woord voor negers is ‘негрів’ ofwel ‘nehriv’.

Het werk waar op een verborgen manier Malevitsj naar verwijst zou een prent zijn van een zwart doek ‘Combat de nègres dans une cave, pendant la nuit‘ (1882) van Paul Bilhaud. Historiek besteedde er in 2022 een artikel aan. Ook wordt het genoemd in De Encyclopedie van de Domheid van Matthijs van Boxsel dat de Bâtafysica, de Nederlandse vertegenwoordigers van de patafysica en de voorlopers van de parafysica eind 19de eeuw in vooral Parijs behandelt.

Wat is het Verhaal van een afbeelding van een gevecht van negers (zo werd dat toen genoemd) ’s nachts in een kelder? Of wat is het Verhaal van een Zwart Vierkant? Het is niet makkelijk om daar punten aan te geven. We weten niet eens zeker of de zichtbare werkelijkheid wordt afgebeeld of dat het conceptueel bedoeld is. Wat we vinden volgt niet zozeer uit wat we zien op het doek, maar welke kunsthistorische interpretatie we volgen.

Kan het Zwart Vierkant voor Vernieuwing tien punten krijgen en voor Verhaal nul punten? Of is het andersom en geven we nul punten voor Vernieuwing (omdat het het werk van Paul Bilhaud navolgt) en tien of iets minder punten voor Verhaal? Het kan allebei.

Wie ooit oog in oog met een van de versies van het Zwart Vierkant heeft gestaan, zoals ooit op een tentoonstelling in het Stedelijk Museum waar het hoog in een hoek hing, zal weten dat het doek ruw en weinig verfijnd is. Enfin, laten we het wat Verfijning betreft vijf punten geven.

Conclusie, Zwart Vierkant van Malevitsj krijgt volgens de V-V-V-test 15 of iets minder punten. Volgens de Kunstroute Best vindt iemand die het geen 20 punten geeft het geen kunst. Dus volgens de V-V-V-test is het Zwart Vierkant van Malevitsj geen kunst. Oei.

Wat zegt dit over de V-V-V-test die bedoeld is om kunst genuanceerder te beoordelen? Het is waar dat de test vragen oproept over de aard van een werk. Dat is winst. Niet in het laatst roept het ook vragen op over de V-V-V-test zelf. Iedereen mag het zelf beoordelen. De test is een aardig, maar weerspannig hulpmiddel of spel waarbij kennis, smaak, ervaring en de eigen maatstaf om de wereld de maat te nemen samenkomen. Dat is best.

Daarom bestaat haat tegen radicale boeren. Antwoord aan Floor de Jong

Schermafbeelding van deel artikel ‘Boeren boos na ranzige bekladding van protestborden langs N210: ‘Bel me eens op en leg die boerenhaat uit’ in het AD, 6 september 2026.

Floor de Jong is melkveehouder in de Krimpenerwaard en voormalig raadslid voor de SGP in die gemeente. Hij is activist. Op 1 juli 2026 werden Floor en Evelyn vanwege een noodbevel opgepakt bij een boerenprotest, aldus een bericht van Nieuws van de Dag waar radicaal-rechtse opinieleiders en politici met het onderwerp aan de haal gaan om hun weerzin tegen de coalitie te uiten.

Het artikel ‘Boeren boos na ranzige bekladding van protestborden langs N210: ‘Bel me eens op en leg die boerenhaat uit’ in het AD van 6 september 2026 citeert een uitspraak die Floor in een video deed die zijn vrouw Evelyn naar buiten bracht: ‘Ik snap die onbegrensde boerenhaat niet‘. Journalist Leon van Heel volgt de framing van De Jong.

De door boeren geplaatste omgekeerde Nederlandse vlaggen en de ludiek bedoelde protestborden langs de N210 worden door De Jong in de video geframed als ‘een mooie publieksvriendelijke actie‘. Want met hun trekkers hadden ze toch wegen bij Schoonhoven en Gouda kunnen blokkeren. Dat hadden ze deze keer niet gedaan. Dus omdat de boeren niet tegen de Verkeerswet ingingen door wegen te blokkeren is volgens De Jong de actie met de protestborden publieksvriendelijk. Omdat het erger had gekund.

De borden werden beklad met tekeningen van penissen. Daar begrijpt Floor de Jong helemaal niets van. Hij vindt het op het belachelijke af. Of de tekeningen willen zeggen dat wat de boeren op hun protestborden schrijven gelul is of dat die boeren lullen zijn is onduidelijk. Floor noemt de dader een ‘linkse droljanus‘.

Radicale boeren creëren hun eigen feiten omdat ze die van overheidsdiensten niet willen accepteren en dat doet Floor ook in de video als hij stelt dat er in het Groene Hart geen enkel boerenbedrijf met een uitstoot boven de 1 mol is. Dat is onjuist. Het Groene Hart herbergt een aantal veehouderijen waarvan de stikstofbijdrage op de lokale natuurgebieden aanzienlijk hoger is dan 1 mol.

Ik begrijp zowel de haat tegen de radicale boeren als de gespeelde onschuld van Floor de Jong. Hij wil dat hem de boerenhaat wordt uitgelegd.

Het heeft te maken met een stapeling van aspecten. Zoals de intimiderende wegblokkades met trekkers, de omgekeerde vlaggen, het verkeerd voorstellen van feiten, stikstofslot waarin de radicale boeren Nederland houden en de leugen dat de productie nodig is voor de voedselzekerheid van Nederland, terwijl zo’n 70% ervan wordt geëxporteerd.

Hardleersheid van radicale boeren om niet te beseffen dat ruimte schaars is en Nederland na 1950 geen landbouwland, maar een industrie- en dienstenland is, en dus moet veranderen toont hun achterhoedegevecht. Daarbovenop komt de klem van de intensief producerende boeren die afnemers (en gegijzelden) van de Agro-industrie zijn. Met elkaar, de Agro-industrie en de BBB houden ze om economische redenen een gedateerd productiemodel in stand. De samenleving is klaar met de oneigenlijke argumenten en pogingen tot intimidatie van radicale boeren. Daarom bestaat haat tegen radicale boeren.

Kwestie ON! biedt kans om publiek bestel te toetsen op kwaliteit en inhoudelijke representativiteit

Televisie

Volgens de Mediawet (2008) moet de Nederlandse Publieke Omroep (NPO) evenwichtig en pluriform zijn. Doorgaans wordt dat opgevat als representativiteit van maatschappelijke stromingen. Diversiteit en toegankelijkheid voor allen moet erin tot uiting komen. Maar dat is een beperkte opvatting. Het kan ook opgevat worden als inhoudelijk pluriform.

In artikel 2.1.2.a van de Mediawet staat ‘Publieke mediadiensten‘ … ‘verzorgen daartoe media-aanbod dat‘: ‘evenwichtig, pluriform, gevarieerd en kwalitatief hoogstaand is en zich tevens kenmerkt door een grote verscheidenheid naar vorm en inhoud‘.

Door de kans dat de radicaal-rechtse omroep Ongehoord Nederland! (ON!) door minister Rianne Letschert (OCW) uit de NPO wordt gegooid en niet langer zendtijd en overheidssubsidie (2026: 4,2 miljoen euro) krijgt is het debat over de evenwichtigheid en pluriformiteit van de NPO geactualiseerd.

ON! heeft wat nu gebeurt aan zichzelf te wijten. Tekenend daarvoor is dat hoofdredacteur Joost Niemöller door algemeen directeur Peter Vlemmix werd ontslagen nadat er ophef ontstond over een online-uitzending waarin Niemöller zei dat Adolf Hitler bepaalde zaken ‘gewoon heel goed‘ zei. Opmerkelijk is dat Niemöller in de gewraakte uitzending al hintte op de ophef. Er waren eerder al incidenten met de toezichthouder (het Commissariaat voor de Media) en het ministerie van OCW.

De stelling is juist dat als ON! uit het publieke bestel gezet wordt de NPO minder pluriform wordt. Het radicaal-rechtse geluid verdwijnt uit het bestel. Daartegenover staat dat het bestel door het verdwijnen van ON! er evenwichtiger en kwalitatief hoogstander op zal worden omdat de misleidende en ophitsende journalistiek van ON! verdwijnt. Het is maar net wat zwaarder weegt.

Het debat over pluriformiteit en ON! leidt tot standpunten dat het publieke bestel allang niet meer pluriform is. Ook met ON! niet. Die standpunten richten zich voornamelijk op de maatschappelijke representatie binnen het publieke bestel en minder op de verscheidenheid naar vorm en inhoud. Een ‘structuur die maatschappelijk achterhaald is geraakt‘ zegt de criticus.

Het is wrang dat dit speelt in de week dat degene die de Mediawet in 1987 schreef overleed: oud-minister Elco Brinkman. Publieke omroepen kregen de wettelijke plicht om een vastgelegd minimumpercentage van hun zendtijd te besteden aan programma-onderdelen van culturele aard en kunst, zoals toneel, documentaires, film en hoorspelen.

Het probleem was toetsing en de handhaving van percentages omdat omroepen de definities van wat kunst was oprekten. Met als gevolg dat kunst en moeilijke onderwerpen zo goed als verdwenen uit de NPO en het publieke bestel steeds lichtvoetiger en luchtlediger werd. De norm van 12,5% van de zendtijd voor kunst werd alleen met kunstgrepen gehaald.

Moet er een nieuwe publiek bestel komen? Nee. Moet er moediger en strenger getoetst worden door het Commissariaat voor de Media zodat ‘moeilijke’ categorieën als kunst en zware informatie hun plek in het bestel krijgen zoals bedoeld en de Mediawet verlangd? Ja. Zullen de bestaande omroepen zich hier iets van aantrekken? Nee. Moet er toch niet een nieuw publiek bestel komt met omroepen of productiehuizen die de Mediawet respecteren en niet uithollen door popularisering en platvloersheid? Ja, dat valt te overwegen.

ON! is slechts symptoom van een NPO die onvoldoende functioneert en nodig aan modernisering en een kwaliteitsslag toe is. Laat de episode met ON! de kans bieden om in het debat over pluriformiteit en evenwichtigheid van de publieke mediadiensten niet alleen te kijken naar maatschappelijke representatie, maar verder te kijken naar waar het uiteindelijk om begonnen is: inhoudelijke kwaliteit en representatie van ‘moeilijke’ programmacategorieën als kunst en zware informatie.

Het chagrijn van Nederland: stagnerende partijpolitiek

René Magritte, La Reconnaissance infinie [Oneindige dankbaarheid], 1963.

Velen in mijn omgeving en ik hebben het gehad met de Nederlandse partijpolitiek. We zijn er helemaal klaar mee, zoals dat tegenwoordig genoemd wordt. Rond de 60% van de bevolking gaf eind 2025 de landelijke politiek een onvoldoende.

Maar die onvrede wijst niet één kant op. Het Nederland van politieke, religieuze, etnische, sociale en economische minderheden is gefragmenteerd op het onuitvoerbare af. Daarachter zitten gevestigde belangen die samengaan met geld en macht die hun parallelle werkelijkheid hebben en belang hebben bij fragmentatie en de status-quo.

Krijgt Nederland de laatste jaren wat het in de kern is en verdient of is er nog verbetering te boeken? Maar waar dan?

Na een stilstand van bijna twee jaar van het radicaal-rechtse kabinet Schoof dat gegijzeld werd door de PVV dreigt nu stilstand van het centrum-rechtse kabinet Jetten. Hoop dat het beter zal gaan slaat geleidelijk de bodem in.

Het chagrijn is niet meer weg te denken uit de publieke opinie. Het vooruitgangsgeloof dat door de Verlichting gevoed werd is voor velen omgeslagen in een achteruitgangsgeloof. Kinderen zullen het economisch en ecologisch slechter hebben dan hun ouders. Europa en Nederland hebben hun beste tijd achter zich, zo is het idee.

Tegelijk is de constatering dat Nederland door binnenlandse problemen met stikstof, onderwijs, infrastructuur en woningbouw, een economie en bedrijfsleven waarvan de basis bedreigd wordt door China en de VS, en de agressieve veiligheidspolitiek van de Russische Federatie achter de feiten aanloopt, weerloos is en zich geen stilstand kan veroorloven.

Gelukkig is er de EU die te laat, maar uiteindelijk zichzelf en Nederland enige politieke richting geeft -al is het gedwongen- die de Nederlandse partijpolitiek mist.

De praktijk van de laatste jaren leert dat rechts kansen krijgt, maar verknalt. Vooral partijen rechts van de VVD blinken uit in chaos, onderlinge verdeeldheid en marketing die niks om het lijf heeft. Je vraagt je af wat deze partijen die vaak vehikels rond één persoon zijn (Wilders, Baudet, Eerdmans, Van der Plas, Markuszower) bijdragen. Doorgaans zijn ze tegen en ontlenen daar hun bestaan aan. Of dat respectievelijk islam, EU, asiel- en migratiebeleid, stikstofbeleid, en asiel en open grenzen is.

Het was de onder Dilan Yesilgöz ver naar rechts opgeschoven VVD die PRO (toen PvdA en GL) eenzijdig uitsloot van kabinetsdeelname. Onbegrijpelijk was dat D66 dat de landelijke verkiezingen van oktober 2025 met 17 zetels winst won, terwijl de VVD twee zetels verloor zich door de VVD in de onderhandelingen af liet troeven. Dat was een strategische blunder van D66-leider Rob Jetten waar Nederland nu de wrange vruchten van plukt.

Gevolg is dat er nu een minderheidskabinet zit waar de centrum-rechtse D66 en CDA min of meer samen staan tegenover de radicaal-rechtse VVD. Een minderheidskabinet dat in beide kamers geen meerderheid heeft. De drie coalitiepartijen blazen het kabinet nu alleen niet op omdat ze in de peilingen alledrie op verlies staan.

Terwijl Nederland voor gigantische uitdagingen staat ontaardt vanwege partijpolitiek het land in stilstand. Beleid komt spaarzaam van de grond. Partijpolitiek gijzelt Nederland. Een alternatief is er echter niet.

Uiteindelijk gaat de voet op de rem van de VVD om problemen aan te pakken en Nederland te hervormen over het verdedigen van financiële belangen zoals de hypotheekrenteaftrek en de vermogenswinstbelasting van box 3. Het gaat om geld, maar ook om macht.

Zelfs een lid van het Koninklijk Huis mengde zich in februari 2026 in de discussie over de vermogenswinstbelasting toen hij publiekelijk zei dat invoering ervan het investeringsklimaat van Nederland zou beschadigen. In een commentaar constateerde ik dat hij zijn boekje te buiten ging. Maar hij werd door niemand terechtgewezen of teruggefloten.

Te strikt opgevatte belangenbehartiging van de eigen achterban is niet wat Nederland nu nodig heeft. Ook in het middenveld lijkt door opstelling van de vakbonden het ooit tussen werkgevers en werknemers gesloten Akkoord van Wassenaar dood. Ofschoon de vakbonden zich nog steeds gematigd opstellen en compromissen over de sociale zekerheid en zorg nog steeds mogelijk zijn.

Zo verdwijnt lucht en handelingsruimte uit de politiek. En uit de samenleving.

Wellicht is het wachten op een nieuwe generatie politieke leiders die het belang van Nederland belangrijker acht dan hun partijpolitieke belang. Die zoals dat heet over hun eigen schaduw heenstappen, wat in werkelijkheid een illusie is. De paradox is dat Nederland om met beide benen op de grond te staan het blijkbaar moet zoeken in verbeelding en droombeelden.

Landen gaan soms door een periode van politieke en maatschappelijke instabiliteit. Daar komen ze doorgaans als herboren uit. Laat dat het lichtpuntje zijn in een Nederland waar het trouwens nog steeds goed toeven is. Maar dat chagrijn … het gaat met ons op de loop.