George Knight

Debat tussen links en rechts

Posts Tagged ‘Japan

Bij een foto van een Japanse vrouw in traditionele dracht buitenshuis (1870)

leave a comment »

Deze foto doet onbegrijpelijk modern aan. Zo vind ik. Met een beetje fantasie en enscenering kan men er een hedendaags portret in zien. Toch dateert de afbeelding uit de jaren 1870. Het eerste decennium dat de fotografische massareproductie op gang komt. Een Japanse vrouw in traditionele dracht poseert buitenshuis, zo luidt in vertaling de titel. Hoe komt het dat een foto van bijna 150 jaar oud zo tijdloos oogt? Niet dat de verwijzing naar het oude Japan erin ontbreekt, integendeel, maar tegelijk onttrekt de voorstelling zich eraan.

Is het het ‘naturel’ van de jonge vrouw? Ze kijkt ons noch aan, noch negeert ons. Ze verdwijnt onnadrukkelijk met haar blik in de alledaagsheid. Ze lijkt het poseren voorbij, maar doet uiteraard niet anders dan dat. Het ontbreken van objecten die in de studio dienen als attribuut om de geportretteerde houvast te geven en te typeren doet haar voor even ontsnappen aan voorspelbaarheid en verwachting. Ze mag zomaar een ogenblik op vakantie van het normale. Scherptediepte bouwt in drie lagen een imperfect coulissendecor op. Met vrouw en voorgrond, lantaarnpaal en struik, en achtergrond met muur. Het buitenlicht werpt geen harde schaduwen die in de bewerking hardhandig gecorrigeerd hoeven worden. Het licht strijkt. Het is het gezicht van de vrouw dat ons het verleden in trekt. Het ontroert omdat het ons dichtbij brengt, terwijl we beseffen dat het 1870 is.

Foto: [Japanese Woman in Traditional Dress Posing Outdoors], 1870.

Advertenties

Written by George Knight

23 juli 2017 at 17:53

Armando beëindigt bruikleenovereenkomst met MOA. Alternatieven komen in zicht

with 3 comments

In november 2016 schreef ik in een commentaar: ‘De 87-jarige beeldend kunstenaar en alleskunner Armando is het gemarchandeer met cijfers en de slechte vooruitzichten van de exploitatie definitief beu –feitelijk tekort over 2015 was 230.382 euro-. Hij is van plan te kappen met de Stichting Museum Oud Amelisweerd, aldus een bron uit zijn directe omgeving. Hij meent dat hij bij het Cobra Museum in Amstelveen beter op zijn plaats is en dat dat museum beter bij hem past.’ Ik was naar eigen inschatting  door die bron benaderd omdat ik sinds 2010 aandacht aan het onderwerp besteedde en me hard maakte voor een gezonde bedrijfsvoering die de Stichting Museum Oud Amelisweerd niet leverde. Er werd een spel achter de schermen gespeeld waarbij exploitant en kunstenaar elkaar aftastten en hun posities aanscherpten. En anderen probeerden te bewerken.

Vervolgens bleef het op een enkel bericht na -waarin werd betwist wie nou exact om welke reden de stekker uit de samenwerking trok- opvallend stil in de publiciteit. Tot vandaag, 19 april 2017. Het AD kopt in een bericht van Peter van de Vusse ‘Armando breekt met Museum Oud-Amelisweerd’. De aangekondigde breuk van november 2016 wordt nu werkelijkheid. Armando heeft volgens het AD de samenwerking met het MOA in maart 2017 opgezegd. AD: ‘De bruikleenovereenkomst, die de Armando Stichting (dat zo’n 1100 werken van de kunstenaar beheert) met het MOA had afgesloten, is beëindigd met een opzegtermijn van een jaar.’

Oud interim-directeur van het Centraal Museum en bedrijfseconoom Gert-Jan van der Vossen doet in opdracht van wethouder Diepeveen een onderzoek naar de toekomst van landhuis Oud-Amelisweerd. Naar verluidt is de Utrechtse politiek ontstemd door het verzoek op de valreep van 2016 om 75.000 euro extra geld door het MOA dat als een overval werd ervaren. Trouwens krokodillentranen want al vanaf 2011 was algemeen bekend dat het MOA een gezonde financiële basis miste, zwak onderbouwde financiële plannen naar buiten bracht en dreef op subsidies die op korte termijn af zouden lopen. Hoe dan ook heeft het MOA het verbruid in het Utrechtse stadhuis. Van der Vossen verkent serieus de opties voor een nieuwe gebruiker van het landhuis.

In het AD reageert MOA-directeur Ploum laconiek. Zij zegt nog het meest verrast te zijn door het feit dat het opzeggen door de bruikleenovereenkomst door Armando bekend is geworden. Contractueel zou vastgelegd zijn dat hierover niets in de publiciteit verschijnt. Het is duidelijk dat het in het belang van het MOA was om dit zo af te spreken. Het weet dat Van der Vossen naar een alternatief zoekt. In de publiciteit is door directie en bestuur van het MOA jarenlang beweerd dat de ‘unieke’ combinatie Armando, Chinees behang en landhuis de bestaansreden voor het museum is. Dat is veranderd nu Armando de bruikleenovereenkomst opzegt.

Armando’s afscheid van het MOA hoeft niet het einde aan de culturele bestemming van Oud-Amelisweerd te betekenen. De gemeente Utrecht heeft er meer dan 1,6 miljoen euro in geïnvesteerd. Daarbij stonden twee uitgangspunten centraal. Namelijk dat het vastgoed en de huidige exploitant niet per definitie aan elkaar gekoppeld zijn. En dat een terugvaloptie is voorzien als de huidige exploitant Stichting MOA het niet redt. Wat Van der Vossen het Utrechtse gemeentebestuur adviseert is nog onduidelijk, maar een goede optie zou een Museum voor Chinoiserie zijn. Het zou de 18de eeuwse Europese blik op het Verre Oosten verbinden met het landhuis met 18de eeuws Chinees behang. Daar is hier al in 2011 in een commentaar voor gepleit. Binnen het Centraal Museum is naar zo’n museum al in de jaren ’90 een haalbaarheidsonderzoek gedaan. De plannen liggen er nog en kunnen zo afgestoft en geactualiseerd worden. Ik wijs Van der Vossen graag verder.

Foto: Schermafbeelding van deel artikelArmando breekt met Museum Oud-Amelisweerd’ van Peter van der Vusse in het AD, 19 april 2017.

Motie over landhuis Oud Amelisweerd is voorzichtige loskoppeling van exploitant en vastgoed

with one comment

oa

Fractievoorzitter Klaas Verschuure van D66 diende op 10 november in de Utrechtse raad tijdens de behandeling van de Cultuurbegroting bovenstaande motie (p.9) in van Aline Knip die Cultuur in haar portefeuille heeft. D66 is de grootste (coalitie)partij in de raad. Het is een dubbelzinnige en ruime motie. Het zorgt voor onduidelijkheid maar ook voor perspectief. Het gaat erom hoe de motie wordt uitgevoerd. Die dubbelzinnigheid geeft exact de worsteling van de Utrechtse politiek weer met landhuis Oud Amelisweerd.

In de aanhef wordt verwezen naar de huidige exploitant Stichting Museum Oud Amelisweerd (MOA), maar in het middenstuk en dictum wordt exploitatie door een andere exploitatie niet uitgesloten. Het gaat erom hoe zwaarwegend ‘een toekomstbestendige en realistische openstelling’ moet worden opgevat. Wie kijkt naar de slechte financiële situatie en vooruitzichten van MOA, komt al snel uit bij een andere exploitant. Strikt opgevat leest deze zinsnede als het einde van MOA op deze plek. Het is de vraag of zo’n interpretatie van deze breed gesteunde motie door andere fracties ook zo wordt opgevat. Door de verwijzing naar ‘alle betrokkenen’ blijkt dat ook in gesprek wordt gegaan met MOA. Dat is verstandig om actuele cijfers over de bedrijfsvoering te verkrijgen en randvoorwaarden over toekomstige exploitatie van landhuis en landgoed scherp te krijgen.

In een toelichting lijkt Aline Knip alle opties open te houden. Dat is verstandig en geeft de Stichtse politiek armslag om initiatief te nemen en ruim te denken over de toekomst: ‘Amelisweerd is het best bezochte groengebied van de stad Utrecht! Het landhuis zelf is bovendien een prachtig rijksmonument en recent gerenoveerd. Ik wil dat het college gaat onderzoeken hoe het landhuis publiek toegankelijk kan blijven. Over een paar maanden kunnen we dan kijken welk scenario het meest haalbaar is. Het zou fijn zijn als er ook plek blijft voor het museum wat er nu gevestigd is, ook dat moet het college gaan onderzoeken.’ Met de laatste zin introduceert Knip dubbelzinnigheid. Want de uitspraak ‘fijn zijn als er ook plek blijft voor het museum wat er nu gevestigd is’ is weer in tegenspraak met een open motie die zich niet vastlegt op de uitkomst. Maar zelfs dat is onduidelijk als dit opgevat wordt als medewerking van de raad om het MOA anders onder te brengen.

De achterliggende gedachte die de motie benadrukt is dat als de huidige exploitant het niet redt, het prachtig gerestaureerde landhuis niet verloren is. Exploitatie en vastgoed zijn verschillende aspecten die niet aan elkaar gekoppeld moeten worden. Dat leidende principe dat voorop stond bij alle debatten in de Utrechtse raad geeft deze motie goed weer. Restauratie was terecht prioriteit van de gemeente Utrecht. Dat vergde veel zorg en een investering van meer dan 1,6 miljoen euro. Het is goed dat de raad beseft dat dit juweel in de kroon -wat landhuis en landgoed Oud Amelisweerd zijn- geen last is waarmee geleurd moet worden. Maar een aanwinst die iedereen wel wil hebben. Daarom kan ook uitgekeken worden naar andere exploitanten met meer perspectief en een betere financiële uitgangspositie. Bijvoorbeeld een Museum voor Chinoiserie.

Foto: Schermafbeelding van motie in ‘Spreektekst D66 Fractievoorzitter Klaas Verschuure Programmabegroting 2017’, 10 november 2016.

Petitie: Russische Federatie moet organisatie WK 2018 ontnomen worden

with 3 comments

rus

Een petitie vraagt om de Russische Federatie het WK voetbal in 2018 te ontnemen. De reden is het geweld bij de wedstrijd Engeland-Rusland in Marseille. Russische hooligans gebruikten in en buiten het stadion geweld en waren daar duidelijk op uit. Het lid van het dagelijks bestuur van de Russische Voetbalbond Igor Lebedev keurde dat geweld goed. Hij moedigde de Russische hooligans zelfs aan zo door te gaan.

Een bericht in The Independent geeft citaten van Lebedev in de Russische media: ‘In negen van de 10 gevallen gaan voetbalfans naar wedstrijden om te vechten, en dat is normaal. De jongens verdedigden de eer van hun land en lieten de Engelse fans ons moederland niet ontheiligen. We moeten vergeven en onze fans begrijpen.’  Lebedev is als parlementslid van de extreem-rechtse Liberale Partij van Vladimir Zhirinovsky weliswaar niet representatief voor de Russische sportwereld, maar als bestuurslid van de voetbalbond treedt hij wel naar buiten met zijn zienswijze en billijkt hij het gebruik van geweld door de Russische hooligans.

De petitie om het WK 2018 niet in de Russische Federatie te houden, maar te verplaatsen naar elders is niet de eerste in zijn soort. Zo vroeg oud-voetballer Johnny van ’t Schip vanwege het neerhalen van de MH17 in juli 2014 om een boycot. Het idee is dat de wereld aan normbesef verliest door grote publieksevenementen in niet-democratische landen als Rusland of Qatar te houden. Vanwege geruchten over fraude in de toewijzing bij FIFA en in het Kremlin en corruptie in de aanbesteding riep een petitie op om het WK 2018 naar Nederland te verplaatsen. En dan was er sinds februari 2014 nog de steeds weer terugkerende kritiek op de Russische Federatie vanwege de annexatie van de Krim, de ondermijning van Oekraïne door de inzet van Russische troepen in de Donbas en de verslechtering van de mensenrechten, inclusief de homorechten. En nu dus de Russische hooligans van wie het lijkt dat ze Europa ingestuurd worden om het softe Europa een lesje te leren.

Sport is politiek. Achter de schermen bestond een geheim plan om het WK 2022 van Rusland naar Qatar te verplaatsen en het WK 2022 in de VS, Australië of Japan te houden. Dat als straf voor de Russische agressie in Oekraïne, waarvan het door de halfslachtige implementatie van de Minsk II-akkoorden en de toenemende gevechten in de Donbas de vraag is tot welk niveau  in juni 2018 de Russisch-Oekraïense oorlog geëscaleerd is. Maar de sportwereld is zo corrupt dat stemmen makkelijk worden gekocht om zo’n plan te torpederen. Als verplaatsing niet mogelijk is, dan blijft een boycot van het WK 2018 over. De Russische Federatie zit door de teruglopende economie trouwens toch al met het WK 2018 in haar maag. Mede omdat de logica van de mega-projecten (Sochi, Kerch-brug) die eruit bestaat om geld rond te pompen en te laten verdwijnen in de zaken van bevriende zakenrelaties van het Kremlin niet meer werkt omdat het geld schaars is geworden.

Foto: Schermafbeelding van petitieRussia should not host the 2018 world cup’ op change.org.

Trump wil geen nieuwe moslims. Herhaalt de geschiedenis zich?

with 2 comments

Donald Trump wordt door zijn uitspraken steeds meer in verband gebracht met het fascisme van de jaren ’20, ’30 en ’40 van de 20ste eeuw in Italië. Wegens verwarring van historische begrippen bedoelen velen met ‘fascisme’ het Duitse nationaal-socialisme van de NSDAP. Feitelijk een hardere variant van het fascisme. Het is één ding dat iemand zoiets zegt, het is een ander ding dat velen hem daarin steunen. Cenk Uygur van The Young Turks verwijst naar de internering van Amerikaanse staatsburgers van Duitse, Italiaanse en Japanse herkomst tijden de Tweede Wereldoorlog. Een beschamende episode in de Amerikaanse geschiedenis die Trump met zijn uitspraken over moslims opnieuw in herinnering brengt. En zelfs wil laten herleven.

In 2013 citeerde ik in een commentaar over de internering van Japans-Amerikanen -met een bijrol voor de huidige minister Lodewijk Asscher- opperrechter Hugo Black aan wie de volgende uitspraak toegeschreven wordt: ‘the need to protect against espionage outweighed individual rights‘. Dus de noodzaak om tegen spionage te beschermen weegt zwaarder dan individuele rechten. De hedendaagse variant van deze uitspraak luidt: ‘the need to protect against terrorism outweighs individual rights’. Ook politieke modes veranderen.

Spionage dat afgelopen jaren door de regering-Obama tegen de klokkenluiders Chelsea Manning, Edward Snowden en Julian Assange in stelling werd gebracht wordt nu rechts ingehaald door Trump. Een interessante ontwikkeling die de belangstelling voor het ‘Diepe Amerika’ in het centrum van de publieke opinie zet. Is het een reden voor Obama om voor het aflopen van zijn tweede termijn met de oneigenlijke verwijzing naar spionage de vervolging van klokkenluiders te staken? Als dat zo is, dan heeft Trump toch nog zin gehad.

Is het leed groter dan vroeger? Welnee, onzin, het is van alle tijden

leave a comment »

battle_shanghai2_33

Het beste antwoord op de observatie dat het nog nooit zo slecht is gegaan met de wereld en de verzuchting ‘dat het nog nooit zo erg is geweest’ omdat het geweld en het onrecht nog nooit zo groot waren is een duik in de geschiedenis. Daar zijn talloze  tegenvoorbeelden te vinden voor het idee dat het nog nooit zo erg was.

Vandaag viert China met een grote militaire parade dat er 70 jaar geleden een eind kwam aan de Tweede Wereldoorlog. Op 2 september 1945 tekende de Japanse vertegenwoordiger aan dek van de USS Missouri de overgave, ook aan het Nationalistisch China van Chiang Kai-shek.  De communisten vochten nauwelijks tegen de Japanners zodat ze de Nationalisten wat credits moeten geven om een geloofwaardig verhaal te vertellen.

552352e23954f

De tweede slag om Shanghai (1937) duurde drie maanden. Het was de eerste grootschalige confrontatie tussen het Japanse en het Nationalistisch-Chinese leger en het echte begin van de Tweede Chinees-Japanse oorlog. Uitermate bloederig met veel slachtoffers. Beide foto’s met de rode stempels van het Japanse leger kwamen niet door de censuur. Want oorlog moet aan het thuisfront wel verkoopbaar blijven. Vele analisten realiseren zich nu pas goed dat China na de VS, de Sovjet-Unie en het Britse Rijk de vierde geallieerde was die het Japanse expeditionele Kanto Leger (ook: Kwantung) van op enig moment 700.000 manschappen bond zodat het niet elders ingezet kon worden. Hoewel het als zwak wordt ingeschat en niet tegen het Sovjet-leger opgewassen leek. Was het Japanse Kantokuen Plan voor de invasie van de Sovjet-Unie in 1941 een fabeltje?

battle_shanghai2_57

Foto 1: ‘Orphaned Chinese baby crying in the South Station in Shanghai, China, 28 Aug 1937; this photograph was titled ‘Bloody Saturday’ and was seen in Hearst Corporation publications’. Credits: Wang Xiaoting.

Foto 2: ‘Killed civilians on Nanjing Road, Shanghai, China, Aug 1937; note Japanese censor’s disallow stamp’.

Foto 3: ‘Japanese soldier guarding a group of Chinese prisoners of war, Shanghai, China, 30 Aug 1937; note Japanese censor’s disallow stamp’.

Doet het er toe te weten of Nijntje kunst, cultuurhistorie of commercie is?

with 2 comments

Richard-Hutten-4

Nijntje was Dick Bruna, maar Nijntje is nu vooral Mercis. Tekenend is dat het ‘dick bruna huis’ als onderdeel van het Utrechtse Centraal Museum vanaf december 2015 ‘nijntje museum’ zal heten. Nijntje leeft eeuwig. De toelichting op nijntje.nl zegt bij ‘over mercis‘: ‘Mercis bv bewaakt sinds 1971 wereldwijd de auteursrechten van Dick Bruna en is nauw betrokken bij de ontwikkeling van alle producten. Zij controleert de kwaliteit van de gereproduceerde illustraties en van de producten zelf. Alle ontwerpen moten goedgekeurd worden voordat ze in productie genomen kunnen worden.’ Dat oogt streng: marketing en exploitatie voeren de boventoon.

Nijntje bestaat 60 jaar en dat jubileum wordt onder meer gevierd met een parade van beelden van Nijntje in de openbare ruimte die door vormgevers en kunstenaars met hun signatuur naar eigen hand zijn gezet. Deze nijntje art parade is door Mercis bv in samenwerking met sponsors, en met Unicef tot stand gekomen. Het 60-jarige konijntje is nu in vele verschijningsvormen te zien in Amsterdam, Schiphol, Utrecht, Den Haag en Valkenburg. En ook op zeven plekken in Japan, het land waar Nijntje ofwel Miffy immens populair is.

Die omarming en verspreiding van Nijntje roept reacties op. DUIC zegt dat de beelden eerder van straat werden gehaald omdat ze beschadigd raakten. Bij een van de Nijntjes werd een oor afgebroken en ook andere beelden hadden te maken met vandalisme. Een beeld van Richard Hutten dat aan de zijkant van het Centraal Museum was geplaatst is op 15 augustus door onbekenden van zijn sokkel getrokken en meegenomen. Of dit vandalisme specifiek gericht is op Nijntje is de vraag. Beelden in de openbare ruimte worden vaker vernield.

In de commentaren ontstond bij DUIC een interessant debat of die beelden van Nijntje nu kunst zijn of niet. Willem vindt de tsunami van Nijntjes en Nijntjes-merchandising in Utrecht te veel geworden: ‘Nijntje kunst en/of cultuurhistorie? Mag ik even lachen?!?! Nijntje is een kinderachtig en supervervelend konijn. We hebben als Utrecht wel meer te bieden dunkt me. Dat konijn heeft een eigen museum, een eigen plein (nijntje pleintje, erger kan niet), staat op verkeerslichten, heeft standbeelden en ga zo maar door…Kbtr zegt: ‘nijntje is geen kunst nijntje is een merk’. Of Nijntje kunst is of een handig door Mercis met medewerking van de kunstwereld uitgebaat merk laat onverlet dat reageerders het vandalisme afkeuren. Sowieso is Nijntje de onschuld voorbij.

Foto: Richard Hutten en zijn interpretatie van Nijntje.