George Knight

Debat tussen links en rechts

Posts Tagged ‘ND

ANP scherpt tegenstelling over Oekraïne aan die in werkelijkheid niet bestaat, maar agendapunt van het Kremlin is. Journalistiek?

leave a comment »

In een ANP-bericht van 27 september over het antwoord van de Russische regering op een kritisch rapport van de VN over de mensenrechtensituatie op de Krim valt het volgende te lezen: ‘Rusland eigende zich de Krim in 2014 toe tijdens de crisis in Oekraïne waar Russischtaligen in de verdrukking kwamen.’ In een uitwisseling op FB werd ANP op deze uitspraak aangesproken en gaf een medewerker van de Redactie Wereld een antwoord van betreffende redacteur: ‘Het is bekend dat het conflict in Oekraïne destijds en nog steeds stoelt op een rivaliteit tussen de pro-westerse Oekraïners in het midden en westen van het land die bij de EU willen gaan horen en de op Rusland gerichte bevolkingsgroepen, vooral in het oosten waar veel Russisch gesproken wordt. De op Rusland gerichte Oekraïners waren ook vaak met hun baan en inkomen afhankelijk van export naar Rusland en de politiek van de pro-westerse Oekraïners vormde daar een bedreiging voor.’

Dit is een bedenkelijke en onzuivere redenering. Het is onduidelijk op welke feiten deze ANP-redacteur zich baseert en hoe ze in een logisch betoog passen. En hoe een en ander wordt afgeperkt. Het lijkt er sterk op dat de redacteur de agendapunten van het Kremlin overneemt. Wellicht zonder dat volledig te beseffen. Dat geeft te denken over de kwaliteit van de berichtgeving van het ANP over Oekraïne en de Russische Federatie, en over het conflict tussen deze twee landen dat nu al sinds 2014 duurt en nog dagelijks slachtoffers eist.

Het betoog van de ANP-redacteur is in strijd met de feiten zoals die onder meer blijken uit een artikel van Paul Goble op zijn blog Windows on Eurasia over het aandeel en belang van etnische Russen in de Oekraïense bevolking. Goble vat een betoog samen van de Russische analist Igor Jakovenko die opmerkt dat dat aandeel van 9,23% in 1926 steeg tot 22,07% in 1989. Onder meer als gevolg van de massamoord op de Oekraïense boeren door Stalin en de in Moskou georganiseerde migratie van etnische Russen en Moskou’s aanmoediging van de Russische in tegenstelling tot de Oekraïense identiteit. Sinds 1989 is het aandeel etnische Russen echter gedaald. Uit recent onderzoek blijkt dat slechts zes procent van de burgers van Oekraïne nu zeggen etnische Russen te zijn. Het cijfer van de volgende volkstelling in 2020 zal waarschijnlijk nog lager uitvallen.

Jakovenko meent dat de door het Kremlin begonnen oorlog tegen Oekraïne en de Russische propaganda de etnische Russen in Oekraïne in het nauw heeft gebracht. Ze worden door het Kremlin voor het blok gezet om te kiezen. Het is daarbij niet zozeer een kwestie van hoe ze door anderen gezien worden, maar hoe ze zichzelf zien. Of willen zien. ‘Ze zien zich niet zoals Moskouse TV-commentaren erop aandringen om zichzelf te zien, ze kiezen ervoor om Oekraïeners te zijn, hoewel ze onder andere omstandigheden anders gekozen zouden kunnen hebben’, aldus Jakovenko. De strategie van het Kremlin werkt dus averechts. De etnocide van de etnische Russen is werkelijk aan de orde, maar wordt niet door Kiev, maar door Moskou uitgevoerd.

De ANP-redacteur denkt niet alleen te simpel door aan te nemen dat Russischtalige Oekraïeners of etnische Russen in Oekraïne niet voor Kiev zouden kiezen, hij of zij verbindt er ook nog eens de verkeerde conclusie aan. Zo wordt een scherpe tegenstelling tussen bevolkingsgroepen gesuggereerd die in werkelijkheid niet bestaat of veel gradueler is. De ‘rivaliteit’ is subtieler. Maar er is meer in de redenering die niet klopt. De Donbas met verouderde zware (staal)-industrie was ook al voor 2014 afhankelijk van subsidies uit Kiev en draaide ook voor het uitbreken van de oorlog in 2014 al met verlies, zoals deze grafiek leert. Als het een wingebied was geweest, dan had Moskou het in 2014 zeker geannexeerd. Maar dat gebeurde niet vanwege de hoge kosten die het Kremlin hiervan weerhield. Het fabeltje van de ‘op Rusland gerichte Oekraïners’ die ‘ook vaak met hun baan en inkomen afhankelijk van export naar Rusland’ waren is een agendapunt uit de hoge hoed van het Kremlin dat om onnavolgbare redenen in het hoofd van een redacteur van het ANP is verankerd. Dat dient de informatievoorziening aan de Nederlandse nieuwsconsument niet, maar zit het vooral in de weg.

Foto: Schermafbeelding van artikelKremlin: wij doen niks fout op de Krim’ in het ND van 27 september 2017 dat aangeleverd werd door het ANP.

Advertenties

Media: Religieus of levensbeschouwelijk manifest in Rotterdam?

with 2 comments

man

Er is iets opmerkelijks aan de hand met de presentatie van het Rotterdamse manifest tegen uitsluiting en haat. In de media klinken verschillende geluiden. Soms wordt uitgemeten dat het breed is ondertekend door ‘tientallen leiders en vertegenwoordigers van de diverse religieuze en levensbeschouwelijke gemeenschappen in Rotterdam’ (Christelijk Nieuws). Soms wordt uitsluitend naar religieuze instellingen gewezen: ‘een manifest dat dinsdag door tientallen religieuze leiders in de stad is ondertekend’ (Nederlands Dagblad) of ‘Een breed scala aan geloofsgemeenschappen, waaronder de Joodse Gemeente, heeft gisteren een manifest getekend’ (NIK) . En soms staat er in de kop ‘Religieuze groepen in Rotterdam keren zich tegen haat’ wat anders dan in de tekst ‘Tientallen vertegenwoordigers van religieuze en levensbeschouwelijke gemeenschappen’ (RD).

Zo resteert een tegenstrijdig beeld  over de achtergrond van het manifest. Maar die verwarring is begrijpelijk, want behalve het Humanistisch Verbond betreft het uitsluitend religieuze organisaties. De ondertekenaars zijn 29 religieus geïnspireerde instellingen tegenover die ene ‘levensbeschouwelijke’ instelling. Zodat het de vraag is of er wel gesproken kan worden van ‘levensbeschouwelijke gemeenschappen’ als alleen het Humanistisch Verbond betrokken is, en andere levensbeschouwelijke gemeenschappen ontbreken.

Da’s niet alleen een gemiste, maar ook een wat overbodige kans in een land dat meer atheïsten dan gelovigen telt, zoals blijkt uit een recent onderzoek van Ipsos, politicoloog André Krouwel en godsdienstpsycholoog Joke van Saane van de Vrije Universiteit in opdracht van Trouw. Niet te verwachten valt dat dat in Rotterdam anders is. En 63 procent overigens denkt dat religie meer kwaad dan goeds brengt. Het is goed mogelijk dat genoemde religieuze organisaties dat ook van zichzelf denken en daarom het manifest hebben opgesteld.

tr

Omdat ze vinden dat ze zelf voor de meeste problemen zorgen en het nodig achten om hun gelovigen via het manifest nogmaals te wijzen op de werking van de rechtsstaat. Wie namens wie spreekt maakt het complex. Voor de duidelijkheid was het beter geweest als het Humanistisch Verbond z’n naam er niet aan had geleend.

Foto 1: Schermafbeelding van manifest en ondertekenaars uit Christelijke Nieuws, 21 januari 2015.

Foto 2: Artikel ‘Ongelovigen halen de gelovigen in’ met grafiek in Trouw, 16 januari 2015.

Nederlanders laten zich door Turkije censureren. En ontkennen censuur.

with 2 comments

Zelfcensuur is erger dan censuur. Want het is censuur die verinnerlijkt is en niet opgelegd wordt. Op 11 april besteedde Anton de Goede van VPRO-radio aandacht aan twee gevallen van zelfcensuur. Die niet toevallig allebei met Turkije te maken hebben. Want de Turkse overheid bemoeit zich graag met kunst en heeft een lange arm die tot in Nederland reikt. Vervolgens sprong GeenStijl er gretig op in onder het mom van moslimcensuur. Maar GeenStijl richt de pijlen de verkeerde kant op. Was dat maar aan de orde, het is erger.

In het Rijksmuseum heeft directeur Wim Pijbes een spotprent uit 1683 na onrust in de Turkse media en consultatie met de Turkse ambassade van een bordje met een verklarende tekst voorzien. Het zegt dat het museum een volledig beeld van de geschiedenis geeft, maar ‘Dit betekent echter niet dat het Rijksmuseum de betekenis van de prent onderschrijft‘. De prent is te zien op de tentoonstelling Ottomania over 400 jaar diplomatieke betrekkingen tussen Nederland en Turkije. Het verbeeldt de Ottomaanse sultan ziek in bed na de nederlaag van de veldslag voor Wenen in 1683. Aan zijn voeteneind wordt een koran als toiletpapier gebruikt.

In Utrecht zijn samenstellers van een tentoonstelling over Turkse strips en cartoons ‘Turkatoon‘ in de hal van het stadhuis door de gemeente gevraagd om geen ruige strips en cartoons te tonen. Aldus samensteller van De Inktpot Albo Helm die in een gesprek met Anton de Goede verklaart ‘licht gecensureerd’ te zijn. Mede omdat de hal een openbare ruimte is zegt Helm te hebben ingebonden. Een dag later spreken Helm en een woordvoerder van wethouder Lintmeijer desgevraagd door het ND de eerdere uitspraken van Helm tegen.

In 2011 kreeg het satirische Harikiri een boete van 150.000 Lira (=63.000 euro) omdat drie tekeningen ongepast zouden zijn en werd de verkoop aan minderjarigen verboden. De hoogte van de boete maakte verdere verschijning onmogelijk. Deze tekeningen zijn nu niet te zien op de Utrechtse tentoonstelling. Ze hadden duidelijk kunnen maken welke cartoons de Turkse overheid beboet en met economische middelen uit de publieke ruimte verwijdert. Waarom er niet gekozen is voor de voor de hand liggende oplossing om de blootplaatjes in een apart kabinetje te tonen om kinderogen niet te beschadigen of van een extra gordijn te voorzien is waarschijnlijk te wijten aan de onhandigheid en onervarenheid van de samenstellers.

Al met al resteert er geen mooi beeld van de Nederlandse culturele elite. De zelfverzekerdheid, ambitie en moed ontbreken om zich autonoom op te stellen. Los van politieke druk door de Turkse media en overheid of Nederlandse overheden. En of we in het Rijksmuseum voortaan bijschriften kunnen verwachten die aangeven of de directie de betekenis van een object wel of niet onderschrijft blijft de vraag. Het zou consequent zijn.

Foto 1: Spotprent uit 1683 over het Beleg van Wenen die in betekenis niet wordt onderschreven door het Rijksmuseum

Foto 2: Omslag van het Turkse satirische tijdschrift Harakiri dat in 2011 werd beboet en daarna niet meer kon verschijnen