George Knight

Debat tussen links en rechts

Posts Tagged ‘Ontkerkelijking

Frank Bosman betreurt het dat rooms-katholieken zich uitschrijven

with 2 comments

Antwoord op ‘cultuurtheoloog’ Frank Bosman die vanuit de achterhoede van een zich terugtrekkend religieus leger de positie van de Nederlandse religieuze organisaties probeert te verklaren, soms zelfs te verdedigen. Dat doet hij onder andere als commentator voor de EO. In zijn verdediging neemt hij half-verklarend, half-politiserend godsdienst als fenomeen in bescherming en probeert het als noodzakelijk, onherroepelijk en onvermijdbaar voor te stellen. Onder meer als hij zegt: ‘Je kan wel uit de kerk stappen, maar de kerk stapt niet uit jou. De kerk laat in principe niemand gaan.’ Dat betekent dat iemand die gedoopt is nooit definitief uit de kerk kan stappen. Dat is een dogmatisch standpunt dat mensen buiten de kerk tegen hun zin opgedrongen wordt. Want ook buiten de kerk worden ze nog geclaimd door de kerk. Het is duidelijk dat dit standpunt er niet aan meehelpt om kerken het beetje sympathie en reputatiewaarde dat ze nog bezitten te laten behouden.

Foto: Schermafbeelding van FB-post van Frank Bosman met eigen reactie, 18/19 september 2018.

Advertenties

Katholieke Sarah Yaklic zoekt oorzaak voor ontkerkelijking buiten de eigen kring. In de seculiere wereld of bij de sociale media

leave a comment »

Het Katholiek Nieuwsblad plaatste op 26 juli 2018 het artikelGetuig online! Onze jongeren zijn het waard‘ van Sarah Yaklic. Zij is de ‘Director of Catholic Media’ op de Amerikaanse katholieke privé University of Notre Dame in Indiana. Het betoog van Yaklic is het waard om krachtig weerspreken te worden. Zij bestrijdt stromannen en praat onzin. Mijn reactie bij dit artikel op de FB-pagina van het Katholiek Nieuwsblad:

Belgische kardinaal De Kesel breekt een lans voor het secularisme

leave a comment »

Verstandige woorden van de Belgische kardinaal Jozef De Kesel in een interview met Cathobel. HLN vertaalt zijn woorden in bovenstaand bericht. In Cathobel zegt De Kesel over bisschoppen uit het Midden-Oosten: ‘Ces évêques me disent que ce dont nous avons besoin, ce n’est surtout pas d’un régime religieux, mais d’un régime laïque, c’est-à-dire d’un régime neutre, où chacun est respecté dans sa propre conviction. Je pense que c’est valable pour le Proche-Orient, mais également pour nous.’ Hij erkent dat de politieke filosofie van het secularisme geen vijand van religie is, maar bescherming biedt. Zoals het voorbeeld van het Midden-Oosten aantoont tegen een meerderheidsreligie, in dit geval de islam. De Kesel wijst wel op een secularisme waarin religies niet meer, maar evenmin minder rechten hebben dan levensovertuigingen. Inclusief individuele gelovigen en hun grondrechten. Dat is de enige correcte interpretatie van het secularisme. Het is aan de overheid om dat te garanderen en te reguleren. Pluralisme is de omgeving waarin religies kunnen bloeien. Een teruggang naar een nostalgisch, voorgoed voorbij verleden waarin het christendom bepalend was is dat niet.

Met deze visie zoals kardinaal Jozef De Kesel uitspreekt loopt de rooms-katholieke kerk in ontwikkeling voor op het protestantisme dat in grote lijnen het secularisme nog steeds als bedreiging afschildert. Zo lijken de woorden van de kardinaal een perfecte weerlegging van het betoog van Laurens Wijmenga die als onderzoeker bij de ChristenUnie pleit voor een teruggang naar vroeger en een gesloten geloofsgemeenschap met een gesloten wereldbeeld. Daartegenover is kardinaal De Kesel met zijn zelfbewustzijn gericht op de toekomst.

Foto: Schermafbeelding van artikel ‘Kardinaal De Kesel: ‘We kunnen niet terug naar christendom van vroeger’’ op HLN, 26 april 2018.

Yvonne Zonderop geeft voeding aan het idee van een postseculiere cultuur. NCRV’s ‘De Verwondering’ maakt er gretig gebruik van

leave a comment »

De restauratie van religie in de beeldvorming is in volle gang. Dat is een goed te verdedigen standpunt: ‘Eert in elkander God.’ Religieuze organisaties zien uiteraard niet graag hun macht afbrokkelen en nemen waar mogelijk initiatief om dat proces te vertragen of verkeerd voor te stellen. Het is dan ook begrijpelijk dat de NCRV in het televisieprogramma De Verwondering aandacht aan religie en Godsbeleving besteedt. Het past immers in de doelstelling van een christelijke omroep. Maar het risico van dit soort programma’s is overmoed en zich meer toe-eigenen dan redelijk is. Vaak overschrijden opiniemakers in hun enthousiasme een rode lijn als ze niet zozeer hun eigen (christelijke) voortreffelijkheid aanprijzen, maar het gebrek aan voortreffelijkheid van ‘andersdenkenden’ terloops aan de orde stellen. Dat is de valkuil van deze programma’s. Als gasten daar voeding aan geven, dan is een kritische reactie het gepaste antwoord. Zoals bij bovenstaand videofragment:

Het ontgaat me wat mw. Zonderop bedoelt met ‘De secularisatie is voorbij. Religie is helemaal terug,’ Zowel het een als het ander onderbouwt ze niet. Wat ze beweert klinkt verre van logisch. Het lijkt eerder wensdenken dan dat ze een weergave van de werkelijkheid geeft.

Volgens de statistieken van het CBS neemt het percentage Nederlanders dat zich zegt door religie te laten inspireren jaarlijks af. Secularisatie als politieke filosofie gaat gestaag verder. Daar vindt religie een gepaste rol in.

Daarnaast begeeft mw. Zonderop zich op dun ijs door half-verhullend, half-suggestief normen en waarden exclusief te verbinden aan godsdienst. Dat is nogal een slag in de lucht en doet opnieuw geen recht aan de werkelijkheid en ‘andersdenkenden’ met een serieuze levensovertuiging die zich niet laten inspireren door godsdienst en gewoon hun leven inhoud, zin en koers geven.

Kortom, wat wil mw. Zonderop nou eigenlijk beweren? Hoeveel appels en peren kan ze vergelijken in haar historische fruitmand zonder de grip te verliezen? De wereld verandert continue. Elke generatie beweert dat veranderingen nog nooit zo snel en cruciaal zijn geweest. Maar dat heeft niets met de ontkerkelijking of de rol van religie te maken.

Mw. Zonderop gooit allerlei ongelijksoortige balletjes in de lucht, maar maakt zich er niet verantwoordelijk voor om ze op te vangen. Het is een verdienstelijke act voor wie de absurditeit van het leven wil doorgronden. Maar het is pijnlijk om de eigen act vervolgens zelf tot de kern van het absurdisme te maken. Eén gek kan meer vragen dan tien wijzen kunnen beantwoorden.

Foto: Schermafbeelding van een deel artikel ‘Hoog tijd om te stoppen met lacherig te doen over religie’ op Kerknet.be, 13 april 2018.

Metro op stadssafari: ‘Dooft het christelijke geloof uit in Nederland?’

leave a comment »

Het is voor een nieuwsmedium lastig om de juiste toon te vinden over ontkerkelijking. Hoewel een kleine meerderheid van Nederlanders zich niet meer geïnspireerd voelt door godsdienst en dat percentage jaarlijks toeneemt, laat nog steeds een grote minderheid zich wel inspireren door godsdienst. Het religieuze glas is zowel halfvol als halfleeg. Van twee kanten wordt te makkelijk gedacht. Zowel, door de jongeren die op straat worden aangesproken en uitsluitend vanuit hun eigen achtergrond redeneren als door de vertegenwoordigster van de christelijke studentenvereniging. Ze adviseert om ‘maar een beetje te bidden’ en dan zal het ‘gevoel’ vanzelf komen. Dat klinkt tamelijk wanhopig. Haar misverstand is dat ze meent dat het geloof de basis is voor de beste normen en waarden. Maar dat is nog maar helemaal de vraag. Als godsdienst al in pure vorm wordt opgediend, wat niet altijd gebeurt, is het ook de basis voor slechte normen en waarden. Zoals uitsluiting, verkettering en bestrijding van andersdenkenden. Of het ‘dubbele gebruik’ dat politici of pedofiele priesters ervan maken. Een onlosmakelijk aspect van godsdienst is dat het de gelegenheid is die de dief maakt. Wat Metro laat liggen is de kanttekening dat een meerderheid van Nederlanders buiten godsdienst normen en waarden vindt die niet per definitie minder goed zijn. Ze zijn alleen anders en mogelijk zelfs beter bij de tijd.

Petitie ‘Red de Kerk van het Heilig Altaarsacrament’ duidt op richtingenstrijd binnen de Dogmatische Unie

leave a comment »

Dat het in Nederland niet goed gaat met de kerken is geen geheim. Door stijgende kosten en dalende inkomsten vanwege de ontkerkelijking moeten religieuze organisaties kerkgebouwen sluiten. Dat geldt voor grote organisaties zoals de Rooms-Katholieke kerk in Nederland die naar verwachting voor 2025 tweederde van de parochiekerken moet sluiten. Maar uit de petitie blijkt dat ook kleinere orthodoxe organisaties zoals de Dogmatische Unie zich niet aan kerksluiting kunnen onttrekken. Het heeft gebouwen in Oldenzaal en Tilburg en uit de petitie blijkt dat de Kerk van het Heilig Altaarsacrament in Oldenzaal om financiële redenen wordt afgestoten. Uit de petitie blijkt veel onvrede van gelovigen die vinden dat de Dogmatische Unie het gebouw ‘te gelde wil maken!’ en ‘nodeloos‘ verkocht gaat worden. Nadat ‘priesters en gelovigen uit de kerk gejaagd zijn’. Petitionaris Paul van Wisselt wil dat een eerdere schenking teruggedraaid wordt zodat de gelovigen de eigen kerk in Oldenzaal kunnen gaan beheren. Dat zou kerksplitsing binnen de Dogmatische Unie betekenen.

Foto 1: Schermafbeelding van deel petitieRed de Kerk van het Heilig Altaarsacrament’ op Petities.nl.

Foto 2: Foto van het miscentrum ‘MARIA TENHEMELOPNEMING‘, Paterstraat 50 Tilburg van de Dogmatische Unie.

Uit de tijd. Petitie ‘Stop de roze zaterdag kerkdienst in de Goudse Sint-Jan Kerk’ redeneert vanuit een achterhaald wereldbeeld

with one comment

De petitie ‘Stop de roze zaterdag kerkdienst in de Goudse Sint-Jan Kerk’ is gebaseerd op een misverstand. Niet omdat het de datum verkeerd weergeeft. Roze Zaterdag is niet op 23 juli, maar op 23 juni in Gouda. Een onderdeel is de ‘Geloofsviering | 11.00-12.00 | Sint-Janskerk’. Daar verzet petitionaris Marc Alterna zich tegen. Maar hij richt zijn verzoek aan het verkeerde adres. ‘De raad van kerken te Gouda’ gaat er niet over.

De Hervormde Gemeente Gouda is weliswaar de eigenaar van de Sint-Jan, maar de Stichting Goudse Sint-Jan beheert en exploiteert sinds 2010 gebouw en collectie. De Stichting heeft niet als hoofddoel om de christelijke leer te verkondigen zoals de petitie suggereert, maar heeft een historisch en cultureel karakter. De Stichting werd in 1938 opgericht om het cultureel erfgoed in de monumentale kerk (gebrandschilderde glazen) te bevorderen. De Stichting onderschrijft de definitie van een museum zoals opgesteld door ICOM. De museale functies worden in de doelstelling van het beleidsplan 2015-2018 verder benadrukt. Volgens de Stichting is ‘de Sint Jan (..) een levend monument met een belangrijke kerkelijke en culturele functie.’

Door de ontkerkelijking zijn kerkgebouwen gesloten of hebben ze een andere functie gekregen. Gewoonweg omdat het gebouw te duur werd en de lokale religieuze organisaties de exploitatie niet meer rond konden krijgen door oplopende kosten en afnemende inkomsten wegens een slinkende achterban. Ze zaten te ruim in hun jasje en daarom moest de kerk afgestoten worden. De Goudse Sint-Jan heeft een museale bestemming gekregen. Het is een cultureel en historisch museum waar een veelheid van activiteiten plaatsvindt. In 2015 kwam 70% van de omzet van €200.000 uit de museale functie. De rest van de omzet kwam uit zaalverhuur.

Bij de ‘geloofsviering’ op Roze Zaterdag gaat het om zaalhuur. De Stichting Goudse Sint-Jan verhuurt de zaal op 23 juni aan de Stichting Roze Zaterdag 2018 Gouda. Zoals dat ook voor een vergadering, huwelijk, congres of diner kan zijn. Er blijkt uit de voorwaarden niet dat er beperkingen zijn aan verhuur en de achtergrond van de huurder door de Stichting Goudse Sint-Jan wordt getoetst. Stichting Roze Zaterdag 2018 Gouda is een Gouds initiatief dat binnen de doelstelling van de Stichting Goudse Sint-Jan past. Er kan in overleg met ‘een van de wijkkerkenraden of via het Kerkelijk Bureau‘ in de Sint-Jan ook een kerkelijke huwelijksinzegening worden aangevraagd. Maar de lokale protestante gemeente is niet direct betrokken bij de verhuur aan de Stichting Roze Zaterdag 2018 Gouda en lijkt er daarom ook geen invloed op uit te kunnen oefenen.

Toch past Marc Alterna begrip voor zijn onbegrip. Het is voor traditionele kerkgangers lastig om de gevolgen van de ontkerkelijking te beseffen. Verwarrend is het om een kerk die een nieuwe bestemming als museum heeft gekregen, maar nog alle uiterlijkheden van een traditionele kerk vertoont, anders dan als gewijde kerk te zien. Des te meer als een lokale religieuze gemeenschap er ruimte huurt en erediensten houdt. Maar dan nog is een lokale kerkenraad niet meer dan een van de vele huurders. Bij de Utrechtse Willibrordkerk zorgde in 2014 deze verwarring voor een conflict tussen theatermaker Dries Verhoeven en het aan de RK-Kerk verbonden apostolaat dat er onder meer missen hield. De bestuurlijke constructie en het eigendom waren anders, maar evenals in Gouda werd de beheersstichting die er culturele evenementen coördineert op aangesproken door traditionele christenen. Dat resulteerde er in 2017 in dat de ultraconservatieve Priesterbroederschap Sint Pius X de met overheidsgeld gerestaureerde kerk kocht en het beheer overnam.

Foto 1: Schermafbeelding van deel petitieStop de roze zaterdag kerkdienst in de Goudse Sint-Jan Kerk’ op Petities.nl.

Foto 2: Schermafbeelding van presentatie zaalhuur ‘Uw evenement in de Sint Jan’ van de Stichting Goudse Sint-Jan.