George Knight

Debat tussen links en rechts

Posts Tagged ‘Oorlogsrecht

Russische majoor in Oekraïne op heterdaad betrapt. Het Kremlin ontkent

with one comment

Euronews spreekt Vladimir Starkov die op 25 juli werd gearresteerd met een vrachtwagen vol munitie bij het Berezove checkpoint. Hij was van Donetsk op weg naar het dorp Yasne in het door het Russische hybride leger gecontroleerd gebied maar raakte de weg kwijt en werd onderschept door een Oekraïense patrouille.

Starkov geeft toe dat hij bij zijn arrestatie majoor in het Russische leger was: ‘At the time of I was detained, I was a regular serviceman in the armed forces of the Russian Federation with the rank of Major. I was chief of missile and artillery weapons service in the military unit in the Russian city of Novocherkassk.’ Hij vertelde tevens munitie te vervoeren die niet in Oekraïne, maar wel in de Russische Federatie wordt geproduceerd.

Maakt de zoveelste getuigenis van een in Oekraïne gevangen genomen Russische militair iets uit? Euronews kreeg gevraagd om commentaar geen antwoord van het Russische ministerie van Defensie en de Russische ambassade in Kiev. Het Kremlin ontkent stelselmatig dat er militairen als onderdeel van het Russische leger in Oekraïne opereren. Ondanks bewijzen van het tegendeel. Starkov wordt beschuldigd van terrorisme. Het wrange is dat de ontkenning van het Kremlin hem de bescherming ontneemt van het oorlogsrecht.

Protest ‘On Vacation’ in Russische paviljoen op Biënnale Venetië

leave a comment »

Het paviljoen van de Russische Federatie op de 56ste editie van de tweejaarlijkse Biënnale van Venetië is een soft target. Zoals de Oekraïense Krim dat in maart 2014 voor het Russische leger was. Zogenaamde groene mannetjes met onbestemde camouflagepakken zonder onderscheidingstekens handelden in strijd met de Geneefse Conventie. Ze zouden in hun vakantie de Krim bezetten, probeerde het Kremlin het voor te stellen. Rusland voert in Oekraïne al ruim een jaar een oorlog die het geen oorlog wil noemen. Naar verwachting begint komende week na de overwinningsparade van 9 mei in Moskou de derde escalatie van deze oorlog.

Oekraïense activisten die als nieuwerwetse guerillagirls niet tegen seksisme, maar tegen de Russische agressie ageren en zich On Vacation noemen bezetten het door kunstenaar Irina Nakhova ingerichte Russische groene paviljoen. Vredelievend, dat dan wel weer. Het op een kunstzinnige manier belachelijk maken van militarisme, machismo en agressie tussen landen zou de oorlog moeten vervangen. Met onwennigheid en lacherigheid op de koop toe. Mykhailo Glubokiy, manager van het Donetsk art project Izolyatsia legde het vast op video.

Geheime oorlog in Oekraïne. Over trainers en vrijwilligers

with 15 comments

con

Hoe moeten we de oorlog in Oekraïne begrijpen? Of wie een neutralere term verkiest: het conflict. Russen heten betere schakers te zijn, hoewel volgens de ranglijst tegenwoordig de beste schakers uit Noorwegen, Italië/VS, Bulgarije, Nederland of India komen. Maar de Russen die niet meer de top uitmaken maken nog wel het gros van de middenmoot uit. Wellicht zijn de Russen nog wel de betere trainers. Om de oorlog in Oekraïne te begrijpen is daarom het uitgangspunt ‘De Russen zijn de betere trainers’ nog niet zo gek. In Engelstalige media wordt het begrip ‘war by proxy’ veelvuldig gehanteerd. Ofwel ‘oorlog bij volmacht’. Dat lijkt op trainen.

Dat wil zeggen dat een macht vanuit de schermen stiekem een strijdende partij aanstuurt. Niks nieuws onder de zon. Kanselier Adolf Hitler stuurde in 1936 het Legion Condor van zo’n 5.000 manschappen naar Spanje om te vechten in de Spaanse burgeroorlog. Officieel ging het niet om de inzet van het Duitse leger, maar onderdelen van de Luftwaffe, cavalerie en artillerie maakten deel uit van het Legion. Het was een mengvorm van vrijwilligers en officiële legeronderdelen die voor de gelegenheid waren omgekat tot vrijwilligersbataljons. Behalve steun aan de nationalisten van generaal Franco diende de Duitse inzet om gevechtservaring op te doen -inclusief de commandostructuur- en materiaal te testen. Duitsland speelde tot april 1939 in Spanje een trainingswedstrijd voor de wedstrijd die op 1 september 1939 echt begon met de inval in Polen. Van de andere kant steunde Stalin trouwens de Republikeinen. Maar meer met wapenleveranties dan actieve steun.

Volgens de Haagse conventie van 1907 die in 1910 in werking trad en door onder meer Duitsland werd geratificeerd mogen vijandelijkheden niet beginnen zonder ‘voorafgaande en uitdrukkelijke waarschuwing, hetzij in de vorm van een met redenen omklede oorlogsverklaring of een ultimatum met een voorwaardelijke oorlogsverklaring.’ In 1914 begon de Eerste Wereldoorlog met een stroom aan  oorlogsverklaringen. Ook in 1936 was de hybride oorlogsvoering van Duitsland met het Legion Condor echter al in strijd met het oorlogsrecht. Vele geheime oorlogen zouden in de 20ste eeuw volgen, waarbij de VS en de Soviet-Unie zich niet onbetuigd lieten. Soms door steun aan een strijdende partij, soms door actieve -verhulde- deelname.

De oorlog in Oekraïne past in de traditie van de geheime oorlog. De vergelijking van het Legion Condor en het Novo Russia leger van de Pro-Russische separatisten is opvallend. Strijdende partijen ontkennen te zijn wat ze zijn. Die analogie werd voor het eerst zichtbaar toen eind februari 2014 zogenaamde ‘groene mannetjes’ vanaf het Russische vasteland de Krim binnenvielen. President Putin erkende achteraf dat ze onderdeel van het Russische leger waren. Vanaf augustus 2014 vielen duizenden Russische militairen Oost-Oekraïne binnen omdat de separatisten de strijd dreigden te verliezen van Oekraïne. Die invasie ontkent het Kremlin tot op de dag van vandaag. Ondanks vele bewijzen van het tegendeel. Kortom, een oorlog zonder oorlogsverklaring.

Waarom verklaart Oekraïne dan de Russische Federatie niet de oorlog? Oekraïne heeft er niks bij te winnen en is zelf niet zuiver op de graat wat sancties en verdragen betreft. Het zou zich met een oorlogsverklaring aan Rusland -dat als kernmacht altijd een extra geweldsniveau achter de hand heeft- publicitair, militair en politiek onmogelijk maken. ‘Under certain circumstances, a war fought between proxies may also be seen as an international armed conflict’ zeggen de rechtsgeleerden Paulus en Vashakmadze. In het niet-verklaarde asynchrone gewapende conflict tussen Rusland en Oekraïne, past nog een ander asynchronisme omdat de betrokkenheid van de VS kleiner is dan die van Rusland. Maar wat de omstandigheden zijn om het een oorlog te noemen is onduidelijk. Daarom blijft het diplomatiek hangen, en zijn de VS schuchter omdat onduidelijk is of ze het oorlogsrecht wel aan hun kant hebben bij levering van defensieve niet-dodelijke wapens aan Oekraïne. Zo kunnen de Russen ongestoord verder trainen in Oekraïne. Dat voelt ook een beetje als winnen.

Foto: ‘Sonderheft zum Einsatz der “Legion Condor” im Spanischen Bürgerkrieg’, Berlin, 31. Mai 1939. Credits: Deutsches Historisches Museum, Berlin; Inv. Nr.: 1990/1292.1.

Naar Damascus: geknoei, bederf en manipulatie van media

with 12 comments

mideast-syria_acos

In 2006 werkte ik zijdelings mee aan het ontrafelen van Qanagate op een Engelse site. Eurokritisch van snit, maar daar ging het me niet om. Hier staat het eindverslag onder de titel ‘The Corruption of the Media‘. Het draaide om een Israëlische luchtaanval op 30 juli 2006 op het Libanese dorp Qana. Er waren vele slachtoffers. Wat daarna gebeurde interesseerde me omdat het over schijn en wezen ging. Konden media de waarheid achterhalen in een reeks van gebeurtenissen vol onduidelijkheden? Westerse persbureau’s voelden de druk om verslag te doen, maar wisten dat ze gemanipuleerd werden. Zowel door het Israëlische leger als Hezbollah. De reconstructie maakte duidelijk dat lijken verplaatst of zelfs toegevoegd waren om het leed te benadrukken.

SYRIA-CRISIS/

Nu is er in de gasaanval met chemische wapens in de conservatief-soennitische voorstad Ghouta van de Syrische hoofdstad Damascus die onder controle van de ‘rebellen‘ staat en omsingeld is door het Syrische leger. Beelden van rijen kinderlijken gaan de wereld over. Maar wie heeft ze daar neergelegd en hoe weten we dat de media die ons deze beelden voorzetten niet gemanipuleerd worden? Welke waarheid vertellen de beelden? Welke marge kan journalistiek tolereren zonder het verslag kapot te maken met slagen om de arm?

Dat velen waaronder kinderen slachtoffer zijn van een gifgasaanval van vermoedelijk het Syrische leger leidt geen twijfel. Dit is een schending van het humanitair oorlogsrecht die veroordeeld moet worden. Het had niet mogen gebeuren. Maar we moeten beseffen dat de beelden wapens zijn in een strijd. Ze kunnen dienen om de VS of Europa tot inmenging te dwingen. Of in andere gevallen weer afstand te laten nemen. De media worden onderdeel van de strijd en moeten daarmee uit de voeten. Nieuwsconsumenten hoeven echter hun eigen oordeel niet op te schorten in het besef dat er met beelden even gemeen gestreden wordt als op het slagveld.

SYRIA-CONFLICT

Foto 1: Kinderlijken op een rij in Ghouta, Damascus. 21 augustus 2013.

Foto 2: Kinderlijken die gedood zouden zijn bij de gifgasaanval in Ghouta, Damascus. 21 augustus 2013. Credits: Reuters/ Mohammed Abdullah.

Foto 3: Omwikkkelde kinderlijken op een rij in de voorstad Ghouta in Damascus vrijgegeven door Shaam News Network. 21 augustus 2013. Credits: AFP/ Daya Al-Deen.