Sluitend bewijs dat Russische oorlogsmisdaden in Oekraïne door Kremlin zijn georkestreerd

Schermafbeelding van deel voorpagina van NRC, 6 april 2022.

Op 7 april 2022 kwam Der Spiegel met het bericht dat de Duitse inlichtingendienst BND (Bundesnachrichtendienst) berichten van Russische militairen in Oekraïne heeft onderschept die zoals het zelf zegt ‘gruwelijke nieuwe inzichten in de wreedheden begaan door Russische strijdkrachten’ verwerven.

Ali Velshi die waarneemt voor Rachel Maddow in de gelijknamige show spreekt met duo-hoofdredacteur Melanie Amann van Der Spiegel over de nieuwe berichtgeving. Dus de door de Duitse inlichtingendienst onderschepte Russische kortegolf radio-uitzendingen waarin Russische soldaten vrijuit spreken over de moord op burgers en andere wreedheden die zij in Oekraïne hebben begaan.

Van belang is of het om een ontsporing gaat van individuele militairen of groepen militairen of een strategie van de Russische legerleiding. Deze onderschepte berichten zijn er een ondersteuning voor dat het om een van bovenaf bepaalde strategie gaat. Dat wordt steeds duidelijker.

Nog op woensdag 6 april 2022 zette NRC een kop bij een artikel én op de voorpagina over de moorden in Bucha die luidde: ‘Was dit een ontsporing of strategie?‘. Zelfs met de kennis van 6 april 2022 was de kop achterhaald, wat trouwens ook uit het artikel zelf bleek. Het is strategie. Dit geeft de trage bewustwording bij media aan om te wennen aan het idee dat oorlogsmisdaden in de op het oog nette kantoren van het Russische regeringscentrum kunnen zijn beraamd.

De strategie past in de retoriek van Poetin en zijn woordvoerders dat Oekraïne geen autonome staat is, geen bestaansrecht heeft en alle middelen geoorloofd zijn om het te ‘denazificeren’. De tragiek is dat het leiderschap in het Kremlin daar door emoties overmand zo in opgaat dat het zich tot de nieuwe nazi’s verklaart. Het vermeende anti-fascisme van Poetin is het nieuwe fascisme.

Veelzeggend zijn de opmerkingen van Oekraïense overlevenden uit de Tweede Wereldoorlog in Kharkiv die een vergelijking maakten met de recente Russische invasie die ze als gewelddadiger en meedogenlozer typeren als het optreden van het Duitse leger toen.

De Russische propaganda die de wandaden van Russische militairen ontkent wordt er steeds potsierlijker op. Terwijl deze Ausradierung van Oekraïne notabene door het Russische leiderschap zelf is georkestreerd. Doet dat niet denken aan de Holocaust en de Wannsee-conferentie van 1942?

De opzet verklaart tegelijk de reden voor de ontkenning door het Kremlin. De propaganda is alleen bedoeld voor binnenlands gebruik. De Russische bevolking blijft volgens opiniepeilingen de Russische invasie van Oekraïne in grote meerderheid steunen. Met knip-en-plakwerk uit dit soort ontkenningen wordt de binnenlandse propaganda gevoed.

Interessant is dat de Russische propaganda in het Westen steeds minder voet aan de grond krijgt. Daar verliest het de informatie-oorlog. Tekenend is dat de rechts-radicale bondgenoten die de afgelopen jaren Poetins ondermijning van de EU steunden nu bijna allemaal afstand van hem nemen. Steun voor Poetin in Europa brokkelt af.

Wat is de les die de westerse landen moeten trekken uit deze door het Kremlin georkestreerde oorlogsmisdaden tegen Oekraïne en de Oekraïense bevolking? De les is vierledig:

  1. Het Westen moet Oekraïne maximaal en zo snel mogelijk voorzien van zwaar en snel inzetbaar militair materieel zodat het zich kan verdedigen tegen de Russische agressie die bedoeld is om Oekraïne te onderwerpen, zo niet te vernietigen.
  2. Het Westen moet per omgaande de strengste sancties doorvoeren inclusief een invoerverbod van alle Russische energie die de Russische economie zodanig beschadigen dat het de oorlog in Oekraïne niet kan financieren.
  3. De internationale gemeenschap en NGO’s moeten de Russische oorlogsmisdaden in Oekraïne documenteren en na de oorlog de daders in het Kremlin ter verantwoording roepen.
  4. De Russische Federatie dient gedekoloniseerd te worden zodat de volkeren ervan autonomie krijgen. Als dat kan door afsplitsing of een werkelijke federalisering waarbij de deelstaten soevereiniteit hebben. De Russische Federatie dient haar vetorecht in de Veiligheidsraad te verliezen en zo ingericht te worden dat het vreedzaam omgaat met haar buren.

Gedachte bij de foto ‘Kriegsgefangene in der Sammelkaserne Munkacs’ (1915)

Kriegsgefangene in der Sammelkaserne Munkacs‘, 1915. Collectie: Österreichische Nationalbibliothek.

Wat een idyllisch beeld van een groep Russische krijgsgevangenen in 1915. Is dit propaganda van de fotodienst van het toenmalige Oostenrijks-Hongaarse leger of ging het er toen werkelijk zo aan toe? Is de code van de oorlogvoering veranderd en sinds die tijd verhard?

Locatie van dit tafereel is het toenmalige Hongaarse Munkács, dat nu in West-Oekraïne ligt. Tussen 1995 en nu maakte het deel uit van Tsjecho-Slowakije, Hongarije, de Sovjet-Unie en sinds 1991 Oekraïne. Nu heet het Moekatsjevo in de provincie Transkarpatië.

Zouden van Russische krijgsgevangenen die gevangen zijn genomen in de Russisch-Oekraïense oorlog (2014 – …) meer dan 100 jaar later door de fotodienst van het Oekraïense leger net zulke idyllische plaatsjes worden gemaakt? Het lijkt onwaarschijnlijk. Toch waren de verschrikkingen er toen niet minder om.

Laten we het maar op promotie van de eigen menselijkheid van het Oostenrijks-Hongaarse leger houden. Is dat het verschil, dat in de huidige oorlog niet eens de schijn van menselijkheid wordt opgehouden door de strijdende partijen? Dat zou kunnen. De geschiedenis zal het leren.

Van der Galien scoort met groteske onzin op DDS. Hij zit gevangen in zijn verdienmodel vol onwaarheid, misleiding en radicalisering

Schermafbeelding van deel columnDerde Wereldoorlogpushers D66 en GroenLinks zaaien paniek over Russische inname kerncentrale Zaporizja‘ van Michael van der Galien op DDS, 4 maart 2022,

Zoals doorgaans liggen de feiten precies anders dan hoofdredacteur van DDS Michael van der Galien het voorstelt. Het geven van desinformatie is zijn sterke punt. Daarin excelleert hij. Als parodie van zichzelf. 

Update 11 van 4 maart 2022 van het IAEA zegt onder meer: ‘However, the operator has reported that the situation remains very challenging and therefore it has not yet been possible to access the whole site to assess that all safety systems are fully functional.‘ Het is op dit moment dus nog niet duidelijk of de situatie onder controle is. Maar dat is geen feit dat voor onze hoofdredacteur van belang is. Hij laat de frieten uit zijn mening volgen. Niet zijn mening uit de feiten. 

Met het beschieten van de kernenergiecentra van Zaporizhzhia hebben de Russische troepen volgens mensenrechten-experts, nucleaire deskundigen en politici een grens overschreden. Dat gaat in tegen het gezond verstand én het oorlogsrecht. Want als de Russische troepen een kerncentrale raken, dan kunnen hun eigen troepen besmet worden. 

Van der Galien maakt zichzelf niet alleen tot een parodie van een journalist -dat doet hij al tijden en kunnen we van hem verwachten-, maar hij staat langzamerhand ook alleen in zijn inschatting van wat er in Oekraïne gebeurt. Europese radicaal-rechtse politici hebben afstand van de Russische inval in Oekraïne genomen. Premier Viktor Orbán, Matteo Salvini, Éric Zemmour, Marine Le Pen en vele andere ultra-rechtse politici hebben de Russische inval en het gebruik van geweld di direct gericht is op de burgerbevolking door de Russische krijgsmacht veroordeeld. 

Van der Galien staat in Nederland in zijn overtuiging aan dezelfde kant als de FVD-politicus Thierry Baudet. In hun geniale domheid missen deze radicaal-rechtse opinieleiders de evenwichtigheid om te oordelen over een inval die de nationale veiligheid van Europa bedreigt. Ook hun leven kan straks bedreigd worden door de Russische agressie die niet meer in te perken valt. 

Zelfs voor Van der Galien is het potsierlijk om te verwijzen naar Russische sociale media en daar enige argumentatie aan te ontlenen. Hij kan weten dat de censuur van de Russische overheid het niet toelaat dat in de media de waarheid wordt gesproken over de oorlog. Wie het woord oorlog of invasie gebruikt loopt zelfs kans op 15 jaar gevangenisstraf. Wie wil dat goedpraten behalve iemand die zwart wit noemt, en wit zwart? Is het breidelen van een vrije mening het idee van vrijheid dat Van der Galien indirect in bescherming neemt door de critici van Poetin te hekelen? Dat zegt dat vooral iets over onze hoofdredacteur.

Het Westen wil geen oorlog en de NAVO wil geen oorlog. Daarom zijn er ook geen NAVO-militairen in Oekraïne. Poetin is de oorlog begonnen, niet het Westen. D66 en GL pleiten niet voor een WWIII, maar willen dat de oorlog onmiddellijk stopt en het beschieten van de burgerbevolking door Russische troepen stopt. Om een humanitaire crisis te voorkomen die de Russische tropen nu aan het veroorzaken zijn. 

Het is grappig gesteld met Van der Galien. Hij is een provocateur die als experiment probeert uit te vinden hoever hij kan gaan in het misleiden van de lezers van DDS. Hij is een digitale rattenvanger van Hamelen die zijn lezers op sleeptouw neemt. Hij probeert uit te vinden hoever hij kan gaan in zijn misleiding. 

Het is ook emancipatie, namelijk dat de lezers van DDS voor zichzelf denken en hun eigen oordeel vormen. De onwaarheden die Van der Galien uit zijn geniale brein schudt hoeven dat niet te zijn. Net als Trump lacht hij over de domheid van zijn volgelingen die de onzin voor zoete koek aannemen. De tragiek van geradicaliseerde types als Trump, Baudet en Van der Galien is dat ze gevangen zitten in hun eigen verdienmodel en niet meer anders kunnen. Maar daarom hoeven ze anderen nog niet mee te nemen in hun ondermijning van de waarheid. Ze doen het wel.

Oorlogsmisdaden van Russische Federatie in Charkov

Willy Pragher, Charkow [Ukraine]: Platz und Kirche, 1926-1991. Collectie: Landesarchiv Baden-Württemberg, Staatsarchiv Freiburg.

Charkov of Kharkiv is de tweede stad van Oekraïne. Het ligt hevig onder vuur van de Russische artillerie. Niet alleen militaire doelen worden beschoten, maar ook woonwijken zonder militaire infrastructuur. Dat is een oorlogsmisdaad van de Russische krijgsmacht. Gebouwen worden kapotgeschoten en onschuldige burgers gedood. Zelfs clusterbommen worden tegen burgers ingezet door de Russische krijgsmacht. Dat mag niet.

Alleen het maken van de vergelijking tussen het optreden van de Russische krijgsmacht met de nazi-terreur van meer dan 75 jaar geleden toont het morele ongelijk van de Russen aan. Het Westen keert zich in walging van hen af. Poetin en zijn naaste medewerkers worden bestempeld als paria. Ze zijn verworpelingen voor wie geen weg meer terug is.

In Den Haag is het Internationaal Strafhof (ICC) een onderzoek naar de Russische oorlogsmisdaden in Oekraïne begonnen. De politieke en militaire leiding van de Russische Federatie die betrokken is bij de invasie van Oekraïne is in het vizier van juristen, mensenrechtenadvocaten en onderzoekers gekomen. Een oorlogstribunaal kondigt zich aan waar de Russische leiders ter verantwoording worden geroepen. Met of zonder hun aanwezigheid.

Inzet van bruut geweld mag niet volgens de Conventie van Genève die burgers in oorlogstijd beschermt. Het is trouwens merkwaardig dat de leiding van de Russische Federatie zonder oorlogsverklaring Oekraïne is binnengevallen. Maar ook dan geldt deze conventie, want het is voldoende dat een van de strijdende partijen erkent dat het hier om oorlog gaat. Dat heeft Oekraïne gedaan.

Baudets uitspraak over Neurenbergse processen is politiek minder afwijkend dan het lijkt, maar juridisch minder degelijk dan hij claimt

Extreem is het standpunt van Thierry Baudet niet dat strafrecht niet met terugwerkende kracht kan worden opgelegd. Dat was zijn antwoord op de vraag over een corona-tribunaal waarvoor volgens Baudet geen rechtsgrond bestaat. Hij illustreerde dat met een voorbeeld over de Neurenbergse processen die van 1945 tot 1949 in Duitsland plaatsvonden.

Na kritiek op deze uitspraak van Baudet op een verkiezingsbijeenkomst in Gouda werd de partij om uitleg gevraagd. Volgens een bericht in De Telegraaf was het antwoord: ‘Wat hij bedoelde is dat je mensen niet kunt veroordelen met wetten die pas zijn aangenomen nadat de feiten hebben plaatsgevonden. Dat heet het legaliteitsbeginsel en dat vormt de kern van een rechtsstaat. Moord was en is altijd illegaal en altijd onaanvaardbaar. De genocidale misdaden van de Duitsers hadden onder regulier nationaal recht bestraft moeten en kunnen worden.’

Dat is inderdaad een verschil van mening zonder volledige wetenschappelijke overeenstemming. Maar is het zo dat het feit dat het handelen van bevoegd gezag gebaseerd moet zijn op een vooraf aanwezige bepaling elke ruimere opvatting die tot veroordeling kan leiden dichttimmert? Nee, dat nou ook weer niet, want er bestaat ook zoiets als gewoonterecht dat ongeschreven naast de wetten bestaat en ook voor het strafrecht geldt. Ook in het internationaal recht spelen vormen van gewoonterecht een belangrijke rol.

Daarnaast bestaat er het Landoorlogreglement van 1899 dat deel uitmaakt van het internationaal gewoonterecht en een legitieme basis aan de Neurenbergse processen gaf. Dat betreft onder andere regels over bezetting en oorlogsvoering. Uit het feit dat de nazi’s de door hen bezette landen leegroofden én (vooral Joodse) burgers het eigendomsrecht van hun bezit ontnamen bleek dat de nazi’s zich niet aan de internationale regels van de oorlogsvoering hielden. De noodzaak voor het stutten van een snel afzwakkende oorlogseconomie met illegale middelen had als reden dat de Duitse staat op de pof leefde (MeFo-regeling van Hjalmar Schacht). Als gevolg werd het om economische redenen in een vlucht vooruit of een sprong in het diepe gedwongen tot oorlogsvoering terwijl de kosten van de bewapening opliepen en die bewapening niet op het gewenste peil was toen de oorlog begon. Oorzaak, gevolg en argumentatie van de oorlogsvoering van de nazi’s waren hecht met elkaar verknoopt.

Kortom, de uitspraak van Baudet is politiek niet zo afwijkend als het lijkt en waar politieke tegenstanders als PvdA-lijsttrekker Lilianne Ploumen en CIDI-medewerker Aron Vrieler in een reflex verontwaardigd op reageren, maar juridisch is het minder degelijk dan Baudet en de woordvoerder van zijn partij suggereren.

De aap komt uit de mouw als de woordvoerder van de partij zegt dat de Neurenbergse processen onder Duits nationaal recht plaats hadden moeten vinden. Baudet is een aanhanger van de natiestaat en verzet zich tegen supra-nationale organisaties als de EU. Maar dat beroep op nationaal recht is ongelukkig. Het gaat niet alleen voorbij aan het internationaal gewoonterecht maar ook aan het grensoverschrijdend en internationaal karakter van oorlogsvoering. Niet voor niets een ‘Wereldoorlog’ genoemd. In de Neurenbergse processen kwamen door het grensoverschrijdend karakter van de Tweede Wereldoorlog vele soorten nationaal recht samen die enkel en alleen in een internationale context logisch samengevoegd konden worden.

De praktijk van 1945 tot 1949 was dat de vier bezettende machten (VS, Sovjet-Unie, VK, Frankrijk) juridisch en publicitair hun stempel op de processen probeerden te drukken. Wat vooral leidde tot rivaliteit tussen de VS en Sovjet-Unie en zelfs tot verregaande animositeit tussen deze twee staten toen de koude oorlog door de blokkade van Berlijn door de Sovjets (1948-49) goed op stoom kwam. Overwinnaars schrijven de geschiedenis en het recht. Om dat effect te neutraliseren is het juist nodig om het internationaal recht op te waarderen en onder de rechtsbevoegdheid van een supra-nationaal orgaan te plaatsen. Baudet kijkt in zijn voorbeeld van de Neurenbergse processen te eenzijdig naar de positie van de overwonnene en poetst de positie van de overwinnaars in dit verhaal weg.

Foto: Schermafbeelding van deel artikelWoede om Neurenberg-uitspraak Baudet’ in De Telegraaf, 22 februari 2021.

Russische majoor in Oekraïne op heterdaad betrapt. Het Kremlin ontkent

Euronews spreekt Vladimir Starkov die op 25 juli werd gearresteerd met een vrachtwagen vol munitie bij het Berezove checkpoint. Hij was van Donetsk op weg naar het dorp Yasne in het door het Russische hybride leger gecontroleerd gebied maar raakte de weg kwijt en werd onderschept door een Oekraïense patrouille.

Starkov geeft toe dat hij bij zijn arrestatie majoor in het Russische leger was: ‘At the time of I was detained, I was a regular serviceman in the armed forces of the Russian Federation with the rank of Major. I was chief of missile and artillery weapons service in the military unit in the Russian city of Novocherkassk.’ Hij vertelde tevens munitie te vervoeren die niet in Oekraïne, maar wel in de Russische Federatie wordt geproduceerd.

Maakt de zoveelste getuigenis van een in Oekraïne gevangen genomen Russische militair iets uit? Euronews kreeg gevraagd om commentaar geen antwoord van het Russische ministerie van Defensie en de Russische ambassade in Kiev. Het Kremlin ontkent stelselmatig dat er militairen als onderdeel van het Russische leger in Oekraïne opereren. Ondanks bewijzen van het tegendeel. Starkov wordt beschuldigd van terrorisme. Het wrange is dat de ontkenning van het Kremlin hem de bescherming ontneemt van het oorlogsrecht.

Protest ‘On Vacation’ in Russische paviljoen op Biënnale Venetië

Het paviljoen van de Russische Federatie op de 56ste editie van de tweejaarlijkse Biënnale van Venetië is een soft target. Zoals de Oekraïense Krim dat in maart 2014 voor het Russische leger was. Zogenaamde groene mannetjes met onbestemde camouflagepakken zonder onderscheidingstekens handelden in strijd met de Geneefse Conventie. Ze zouden in hun vakantie de Krim bezetten, probeerde het Kremlin het voor te stellen. Rusland voert in Oekraïne al ruim een jaar een oorlog die het geen oorlog wil noemen. Naar verwachting begint komende week na de overwinningsparade van 9 mei in Moskou de derde escalatie van deze oorlog.

Oekraïense activisten die als nieuwerwetse guerillagirls niet tegen seksisme, maar tegen de Russische agressie ageren en zich On Vacation noemen bezetten het door kunstenaar Irina Nakhova ingerichte Russische groene paviljoen. Vredelievend, dat dan wel weer. Het op een kunstzinnige manier belachelijk maken van militarisme, machismo en agressie tussen landen zou de oorlog moeten vervangen. Met onwennigheid en lacherigheid op de koop toe. Mykhailo Glubokiy, manager van het Donetsk art project Izolyatsia legde het vast op video.

Geheime oorlog in Oekraïne. Over trainers en vrijwilligers

con

Hoe moeten we de oorlog in Oekraïne begrijpen? Of wie een neutralere term verkiest: het conflict. Russen heten betere schakers te zijn, hoewel volgens de ranglijst tegenwoordig de beste schakers uit Noorwegen, Italië/VS, Bulgarije, Nederland of India komen. Maar de Russen die niet meer de top uitmaken maken nog wel het gros van de middenmoot uit. Wellicht zijn de Russen nog wel de betere trainers. Om de oorlog in Oekraïne te begrijpen is daarom het uitgangspunt ‘De Russen zijn de betere trainers’ nog niet zo gek. In Engelstalige media wordt het begrip ‘war by proxy’ veelvuldig gehanteerd. Ofwel ‘oorlog bij volmacht’. Dat lijkt op trainen.

Dat wil zeggen dat een macht vanuit de schermen stiekem een strijdende partij aanstuurt. Niks nieuws onder de zon. Kanselier Adolf Hitler stuurde in 1936 het Legion Condor van zo’n 5.000 manschappen naar Spanje om te vechten in de Spaanse burgeroorlog. Officieel ging het niet om de inzet van het Duitse leger, maar onderdelen van de Luftwaffe, cavalerie en artillerie maakten deel uit van het Legion. Het was een mengvorm van vrijwilligers en officiële legeronderdelen die voor de gelegenheid waren omgekat tot vrijwilligersbataljons. Behalve steun aan de nationalisten van generaal Franco diende de Duitse inzet om gevechtservaring op te doen -inclusief de commandostructuur- en materiaal te testen. Duitsland speelde tot april 1939 in Spanje een trainingswedstrijd voor de wedstrijd die op 1 september 1939 echt begon met de inval in Polen. Van de andere kant steunde Stalin trouwens de Republikeinen. Maar meer met wapenleveranties dan actieve steun.

Volgens de Haagse conventie van 1907 die in 1910 in werking trad en door onder meer Duitsland werd geratificeerd mogen vijandelijkheden niet beginnen zonder ‘voorafgaande en uitdrukkelijke waarschuwing, hetzij in de vorm van een met redenen omklede oorlogsverklaring of een ultimatum met een voorwaardelijke oorlogsverklaring.’ In 1914 begon de Eerste Wereldoorlog met een stroom aan  oorlogsverklaringen. Ook in 1936 was de hybride oorlogsvoering van Duitsland met het Legion Condor echter al in strijd met het oorlogsrecht. Vele geheime oorlogen zouden in de 20ste eeuw volgen, waarbij de VS en de Soviet-Unie zich niet onbetuigd lieten. Soms door steun aan een strijdende partij, soms door actieve -verhulde- deelname.

De oorlog in Oekraïne past in de traditie van de geheime oorlog. De vergelijking van het Legion Condor en het Novo Russia leger van de Pro-Russische separatisten is opvallend. Strijdende partijen ontkennen te zijn wat ze zijn. Die analogie werd voor het eerst zichtbaar toen eind februari 2014 zogenaamde ‘groene mannetjes’ vanaf het Russische vasteland de Krim binnenvielen. President Putin erkende achteraf dat ze onderdeel van het Russische leger waren. Vanaf augustus 2014 vielen duizenden Russische militairen Oost-Oekraïne binnen omdat de separatisten de strijd dreigden te verliezen van Oekraïne. Die invasie ontkent het Kremlin tot op de dag van vandaag. Ondanks vele bewijzen van het tegendeel. Kortom, een oorlog zonder oorlogsverklaring.

Waarom verklaart Oekraïne dan de Russische Federatie niet de oorlog? Oekraïne heeft er niks bij te winnen en is zelf niet zuiver op de graat wat sancties en verdragen betreft. Het zou zich met een oorlogsverklaring aan Rusland -dat als kernmacht altijd een extra geweldsniveau achter de hand heeft- publicitair, militair en politiek onmogelijk maken. ‘Under certain circumstances, a war fought between proxies may also be seen as an international armed conflict’ zeggen de rechtsgeleerden Paulus en Vashakmadze. In het niet-verklaarde asynchrone gewapende conflict tussen Rusland en Oekraïne, past nog een ander asynchronisme omdat de betrokkenheid van de VS kleiner is dan die van Rusland. Maar wat de omstandigheden zijn om het een oorlog te noemen is onduidelijk. Daarom blijft het diplomatiek hangen, en zijn de VS schuchter omdat onduidelijk is of ze het oorlogsrecht wel aan hun kant hebben bij levering van defensieve niet-dodelijke wapens aan Oekraïne. Zo kunnen de Russen ongestoord verder trainen in Oekraïne. Dat voelt ook een beetje als winnen.

Foto: ‘Sonderheft zum Einsatz der “Legion Condor” im Spanischen Bürgerkrieg’, Berlin, 31. Mai 1939. Credits: Deutsches Historisches Museum, Berlin; Inv. Nr.: 1990/1292.1.

Naar Damascus: geknoei, bederf en manipulatie van media

mideast-syria_acos

In 2006 werkte ik zijdelings mee aan het ontrafelen van Qanagate op een Engelse site. Eurokritisch van snit, maar daar ging het me niet om. Hier staat het eindverslag onder de titel ‘The Corruption of the Media‘. Het draaide om een Israëlische luchtaanval op 30 juli 2006 op het Libanese dorp Qana. Er waren vele slachtoffers. Wat daarna gebeurde interesseerde me omdat het over schijn en wezen ging. Konden media de waarheid achterhalen in een reeks van gebeurtenissen vol onduidelijkheden? Westerse persbureau’s voelden de druk om verslag te doen, maar wisten dat ze gemanipuleerd werden. Zowel door het Israëlische leger als Hezbollah. De reconstructie maakte duidelijk dat lijken verplaatst of zelfs toegevoegd waren om het leed te benadrukken.

SYRIA-CRISIS/

Nu is er in de gasaanval met chemische wapens in de conservatief-soennitische voorstad Ghouta van de Syrische hoofdstad Damascus die onder controle van de ‘rebellen‘ staat en omsingeld is door het Syrische leger. Beelden van rijen kinderlijken gaan de wereld over. Maar wie heeft ze daar neergelegd en hoe weten we dat de media die ons deze beelden voorzetten niet gemanipuleerd worden? Welke waarheid vertellen de beelden? Welke marge kan journalistiek tolereren zonder het verslag kapot te maken met slagen om de arm?

Dat velen waaronder kinderen slachtoffer zijn van een gifgasaanval van vermoedelijk het Syrische leger leidt geen twijfel. Dit is een schending van het humanitair oorlogsrecht die veroordeeld moet worden. Het had niet mogen gebeuren. Maar we moeten beseffen dat de beelden wapens zijn in een strijd. Ze kunnen dienen om de VS of Europa tot inmenging te dwingen. Of in andere gevallen weer afstand te laten nemen. De media worden onderdeel van de strijd en moeten daarmee uit de voeten. Nieuwsconsumenten hoeven echter hun eigen oordeel niet op te schorten in het besef dat er met beelden even gemeen gestreden wordt als op het slagveld.

SYRIA-CONFLICT

Foto 1: Kinderlijken op een rij in Ghouta, Damascus. 21 augustus 2013.

Foto 2: Kinderlijken die gedood zouden zijn bij de gifgasaanval in Ghouta, Damascus. 21 augustus 2013. Credits: Reuters/ Mohammed Abdullah.

Foto 3: Omwikkkelde kinderlijken op een rij in de voorstad Ghouta in Damascus vrijgegeven door Shaam News Network. 21 augustus 2013. Credits: AFP/ Daya Al-Deen.