Quest Historie noemt in artikel over scheppingsverhalen van culturen het christendom niet

Schermafbeelding van een deel van het artikel ‘Hoe ontstond de aarde? Drie mythologische scheppingsverhalen‘ van Guido Hogenbirk voor Quest Historie, 10 mei 2022.

In een wachtkamer las ik vanochtend nummer 3/2022 van Quest Historie. Een publicatie van Hearst Netherlands. Goed verteerbare stukken over geschiedkundige onderwerpen. Prima voor een wachtkamer waar men elk moment opgeroepen kan worden. Hoewel ik de Donald Duck prefereer.

Eén artikel viel me op. Dat ging over de scheppingsverhalen van negen afzonderlijke culturen die in het verlengde daarvan ermee hun eigen denkrichting en beweging benadrukken. Het is een bewerking van het artikel ‘Hoe ontstond de aarde? Drie mythologische scheppingsverhalen‘ van 10 mei 2022 dat hierboven wordt genoemd.

Iedere cultuur komt met een eigen verhaal dat cultureel bepaald is en niet zozeer iets verduidelijkt over het ontstaan van de wereld, maar eerder over de eigen cultuur. Die wordt vertaald naar dat scheppingsverhaal zodat het de leden van de betreffende culturele groep aan wie het gericht is kan motiveren, binden en upgraden, zoals het in termen van fondsenwerving en marketing heet.

Kortweg gezegd, een cultuur die gericht is op zee, vertelt het scheppingsverhaal met water, stormen en boten. Terwijl een cultuur die midden in tropisch oerwoud leeft het scheppingsverhaal vertelt aan de hand van bomen, dieren en natuur die in dat oerwoud voorhanden zijn. Zo evident is dat.

Omslag van Quest Historie, nr. 3/ 2022.

Opmerkelijk is dat in de reeks culturen het christendom ontbreekt. Terwijl dat een scheppingsverhaal heeft met fantastische constructies die de verbeeldingskracht van de Griekse mythologie, Walt Disney, John Ronald Reuel Tolkien en de gebroeders Grimm evenaren, zo niet te boven gaan. Juist het christendom maakt de Europese en West-Aziatische cultuur aanschouwelijk en toont de diepere motieven en drijfveren ervan.

De vraag is waarom Quest Historie het christendom niet in de reeks noemt. Is dat echt omdat we ‘het inmiddels wel kennen’, zoals de inleiding bij het artikel van Hogenbirk zegt? Hhmm.. Er dringt zich een andere verklaring op. Namelijk dat de redactie van Quest Historie het christendom in de eigen kolommen liever niet direct vergelijkt met de ontstaansgeschiedenis en de scheppingsverhalen van Inca’s, Noormannen, Hindoestanen. Oude Egyptenaren en andere culturen om het beeld niet te verstoren dat het christendom buiten categorie is.

Toch lijkt dat een te gemakkelijke verklaring omdat in het archief van Quest Historie artikelen zijn terug te vinden die kritisch zijn op het christendom en het bestaan van God. Zoals het artikel Kunnen we ooit bewijzen dat er een god bestaat?‘ uit 2019 dat in een apart kader zegt: ‘Een god is handig als je mensen zich aan de regels wilt laten houden‘. Met deze uitspraak nagelt Quest Historie kern en considerans van de aard van godsdiensten treffend vast.

Waarom ontbreekt het christendom dan in de reeks scheppingsverhalen en mythologieën van culturen? Het is beredeneren waarom dat is, maar het lijkt eerder een geval van beeldvorming waar Quest Historie van weg wil blijven dan van een inhoudelijke overweging om het christendom buiten schot te laten en niet in een rijtje met scheppingsverhalen van andere culturen te zetten. Typisch is namelijk dat redacteuren van Quest Historie zich doorgaans laten kennen door een welhaast ideale seculiere opstelling.

Een andere verklaring kan zijn dat Quest Historie de lezer verstandig genoeg acht om een vergelijking tussen culturen met hun scheppingsverhalen en het christendom te maken. Daarom kan het christendom ongenoemd blijven omdat het de nulmeting is. Van de lezer wordt verondersteld dat hij of zij voldoende kennis over het christendom heeft om het scheppingsverhaal van het christendom erbij te betrekken én te relativeren.

Uit de opsomming van culturen met hun scheppingsverhalen blijkt dat het scheppingsverhaal van het christendom niet uniek is en er een van vele is.

De cynicus kan er nog het volgende aan toevoegen: Zoals de verschillende culturen elkaar met hun afzonderlijke en sterk van elkaar afwijkende scheppingsverhalen uiteindelijk zijn gaan beconcurreren op een (pas laten ontstane) druk bezette en lucratieve religiemarkt, zo heeft Quest Historie te dealen met concurrentie op de niet meer zo lucratieve tijdschriftenmarkt. Het is waardevol dat op de populaire tijdschriftenmarkt voor een breed publiek dit soort zware onderwerpen lichtvoetig wordt behandeld. Passend voor de wachtkamer.

Advertentie

Sanoma sommeert verwijdering foto Britt Dekker wegens auteursrecht

BD

Vanochtend plaatste ‘Marketing Playboy/ Juridische Zaken Sanoma’ op dit blog de volgende reactie:
‘Beste,
Ik heb vernomen dat uw website, https://georgeknightlang.wordpress.com/2012/09/14/vonnis-geenstijl-over-hyperlink-britt-dekker-tekent-onbegrip-rechters/, inbreukmakend materiaal bevat, bestaande uit de een foto uit de Playboy serie met Britt Dekker.
Deze content is eigendom van Playboy. Ik wil u daarom vriendelijk verzoeken de content van Playboy per direct te verwijderen en mij per omgaande een bevestiging te sturen dat u aan dit verzoek heeft voldaan.
Bij gebreke van een tijdige of bevredigende reactie ziet Sanoma zich genoodzaakt juridische stappen te overwegen.
Met vriendelijke groet,
Marketing Playboy / Juridische Zaken Sanoma Media Netherlands B.V.

Uitgeverij Sanoma sommeert me om vanwege een vermeende inbreuk op het auteursrecht een foto van Britt Dekker door Carli Hermès te verwijderen. Ik nam de foto van de site van Hermès over zonder dat voorwaarden voor overname bindend uitgesloten worden. Carli Hermès werkt in opdracht, maar is als fotograaf ook een autonoom kunstenaar. Verwarring ontstaat doordat op de site twee vertegenwoordigers voor zijn werk worden genoemd: agentschap Unit CMA voor Fotografie en Film en Galerie Rademakers voor Kunst. Wat is wat?

Ik ben niet onwilllig gevolg te geven aan de sommering, maar wilde eerst weten hoe de vork in de steel zat. Dus belde ik Galerie Rademakers die de kunst van Carli Hermès vertegenwoordigt. Ze konden me niet helpen en verwezen door naar Unit. Daar legde ik een contactpersoon voor het werk van Hermès uit dat Sanoma me sommeert een foto van Carli Hermès te verwijderen. Ik vroeg haar wat de juridische bijzonderheden zijn als ik de foto of een schermafbeelding van de betreffende foto van Britt Dekker door Carli Hermès op m’n blog plaats. Daarover kon ze geen uitsluitsel geven. Carli Hermès is deze week onbereikbaar wegens vakantie.

Wat te doen? Ik heb geen behoefte niet aan de wens van Sanoma te voldoen en respecteer hun auteursrechten. Ik heb in goede trouw gehandeld. Op de site van Carli Hermès is nergens te vinden dat het niet toegestaan is een foto vanwege de nieuwswaardigheid over te nemen. Ik ben er niet van overtuigd dat het auteursrecht van betreffende foto van Britt Dekker eenzijdig bij Sanoma ligt en ik inbreuk op het auteursrecht zou maken.

De ‘gewraakte’ posting ‘Vonnis GeenStijl over hyperlink Britt Dekker tekent onbegrip rechters‘ dateert van 14 september 2012, is tot nu toe 2577 keer bezocht en had niet Britt Dekker, maar het auteursrecht als onderwerp. Bedoeld als illustratie om vanuit een journalistiek belang inzicht te geven maak ik hier met bronvermelding een schermafbeelding zoals deze op het open net te vinden is. Sanoma/Playboy vraagt per omgaande een bevestiging, maar omdat contactpersoon en adres ontbreken is het me lastig om te reageren op deze e-mail van marketing Playboy. Maar ik ben bereikbaar via deze weg en laat me graag overtuigen als de feiten anders zouden liggen dan ik hierboven veronderstel. Dan voldoe ik aan een verzoek dat overtuigt.

Foto: Schermafbeelding van foto in opdracht van Playboy door Carli Hermès op site van Carli Hermès

Vonnis GeenStijl over hyperlink Britt Dekker tekent onbegrip rechters

Update 19 november 2013: Een uitspraak van het Gerechtshof Amsterdam draait in hoger beroep de eerdere veroordeling van GeenStijl terug. De inhoudsindicatie zegt: ‘Het plaatsen van een hyperlink naar een elders openbaar gemaakt werk is in beginsel geen zelfstandige manier van openbaar maken of van interventie daarbij en levert geen inbreuk op auteursrecht op.’ Dat hakt er juridisch in. GeenStijl suggereert met grappige overdrijving dat het hiermee voor ons het internet heeft gered. Ach, we gunnen GeenStijl graag dit zalige moment van victorie. De uitspraak is belangrijk voor bloggers, surfers en hyperactieve hyperlink-zoekers. 

GeenStijl (GS) is door de rechter op de vingers getikt omdat het in een bericht van 27 oktober 2011 had doorgelinkt naar Filefactory.com met naaktfoto’s van Britt Dekker, een mediapersoonlijkheid in het lichtere genre. Volgens de rechter heeft GS inbreuk gemaakt op zowel auteursrecht, portretrecht als privacy. Carli Hermès maakte op 13 en 14 oktober 2011 op verzoek van Playboy een reportage van Britt Dekker.

Op 26 oktober 2011 vernam uitgever Sanoma dat de foto’s in vreemde handen waren gekomen en benaderde Sanoma de Telegraaf met het verzoek te voorkomen dat de foto’s via dochterbedrijf GS zouden uitlekken. Op 27 oktober plaatste GS dus de hyperlink naar Filefactory. Na sommatie door Sanoma werden ze verwijderd, maar vervolgens linkte GS  in een update naar Imageshack.us. Ook daar werd de reportage van Carli Hermes na sommatie door Sanoma verwijderd. Maar de reportage was verspreid over internet en via GS verschenen in de reactieruimte telkens links naar nieuwe sites waar de reportage opdook. In updates van 7 november en 17 november plaatste GS opnieuw hyperlinks. De foto’s verschenen in het decembernummer van Playboy.

Sanoma meent dat GS de foto’s via hyperlinks toegankelijk heeft gemaakt aan een ruimer publiek dat zonder interventie van GS niet was bereikt. Omdat GS dit deed om het bezoek naar haar site te vergroten, en dus winst te maken, zou GS auteursrechtinbreuk plegen. GS betwist dat ze de reportage openbaar heeft gemaakt. Ze zegt geen enkele feitelijke, technische of andere rol te hebben gespeeld bij het uitlekken of publiceren van de reportage. GS beweert door een medewerker van Sanoma op de hoogte te zijn gesteld van de reportage op Filefactory en Imageshack die daar de foto’s plaatste. GS zegt ernaar te verwijzen zoals een journalist naar een bron verwijst. Het plaatsen van een hyperlink beschouwt GS niet als kopiëren, maar als citeren.

De rechter beoordeelt of GS een interventie heeft gepleegd. Sanoma meent dat GS de fotoreportage op Filefactory en Imageshack heeft geplaatst om er naar te kunnen verwijzen. Maar de rechter oordeelt dat Sanoma dit niet kan aantonen. Toch oordeelt de rechter dat GS door op haar site te verwijzen naar in een kleine kring bekende hyperlink de reportage publiekelijk toegankelijk en vindbaar heeft gemaakt. Hoe GS de hyperlink kende blijft ongewis. GS beweert dat het tot de marketingstrategie van Sanoma behoorde om te linken naar GS en zo publiciteit te maken voor het decembernummer van Playboy. Sanoma betwist dat.

Het vonnis is mager en vervalt in een cirkelredenering. De rechter oordeelt dat omdat GS een nieuw publiek bereikte en dat deed om winst te maken er sprake was van een bewuste interventie. Maar dat gaat voorbij aan het mogelijk lekken van Sanoma uit promotiedoeleinden en het gegeven dat niet aangetoond is dat GS feitelijk, technisch of anderszins betrokken was bij het plaatsen van de foto’s op Filefactory en Imageshack. Het deed wat journalisten behoren te doen en op internet beter gebeurt dan elders: verwijzen naar bronnen. GS gaat tegen het vonnis in beroep: ‘We pikken het ook niet dat rechters het internet niet snappen. Zonder hyperlinks geen internet. Zonder internet geen nieuws. Zonder nieuws… nou ja, dan dooft het licht.’

Foto: Carli Hermès, Britt Dekker voor Playboy. Credits: Carli Hermès