Wethouder Utrecht zegt onderzoek toe om antiek Chinees behang uit landhuis Oud-Amelisweerd te verwijderen. Is dat realistisch?

Op 23 januari 2019 stelde het Utrechtse raadslid Ellen Bijsterbosch (D66) raadsvragen aan wethouder Anke Klein (D66) over landhuis Oud-Amelisweerd waarbij ze vroeg om te verkennen of het antieke Chinese behang verwijderd kan worden om elders ondergebracht te worden. Op 19 februari 2019 heeft Klein geantwoord.

Het antwoord van de wethouder bevat een raadselachtige passage als het beweert: ‘De keuze voor dit klimaatsysteem is vier jaar geleden expliciet gemaakt met de komst van MOA.’ Dat is 2015, terwijl het MOA officieel op 21 maart 2014 opende nadat het na een verbouwing geschikt was gemaakt voor een museale bestemming. In jaarrekening 2013 van het MOA valt te lezen: ‘In 2013 is verder gewerkt aan de restauratie en herbestemming van landhuis Oud Amelisweerd tot MOA IMuseum Oud Amelisweerd’ en ‘Eind november werd de voltooiing van de restauratie van het Chinees behang gevierd met een feestelijk programma’. In november 2013 werd de voltooiing van de restauratie van het Chinees behang feestelijk gevierd, terwijl wethouder Klein in haar antwoord aan Ellen Bijsterbosch beweert dat pas in 2015 ‘expliciet’ werd gekozen voor het principe van ‘conservation heating’. Het MOA ontving al in maart 2014 bezoekers.

Uit de haalbaarheidsstudie De Weg der Weegen valt af te leiden dat al eind 2010 bekend was dat in voorjaar 2011 waarschijnlijk een klimaatinstallatie zou worden geïnstalleerd volgens het principe van ‘conservation heating’. Het draait om dit beginsel van ‘conservation heating’ (dat in het antwoord ‘conservational heating’ wordt genoemd) waarover ik in een commentaar van 13 december 2010 het onderstaande schreef en wat in het citaat precies bedoeld wordt met ‘expliciet’. Als dat een term is die bedoelt te zeggen dat formeel-bestuurlijk pas in 2015 gekozen werd voor een klimaatsysteem dat uitging van het principe van ‘conservation heating’ dan is het gebruik ervan in het antwoord verwarrend omdat het de suggestie wekt dat voor 2015 dat principe niet werd gevolgd of uitgangspunt zou zijn voor het klimaatsysteem. Maar als randvoorwaarde was ‘conservation heating’ vanaf 2010 publiekelijk bekend voor de klimaatbeheersing in het landhuis.

In haar antwoord zegt wethouder Klein bereid te zijn om de verhuizing van het antieke Chinese behang naar een andere locatie te onderzoeken en daar ook in gesprek over te zullen gaan met het Centraal Museum. Wat zo’n onderzoek precies betekent en omvat is onduidelijk, maar zou kunnen bestaan uit het administratief raadplegen van een publicatie van het RCE over historisch papierbehang dat zegt: ‘Oud behang versterkt de beleving van authenticiteit in het interi­eur van een historisch gebouw. Sommige behangsels zijn inmid­dels uiterst zeldzaam. Behang verschaft bovendien kennis van het soort vertrek en de inrichting, de modernisering ervan, de heer­sende mode, en de persoonlijke smaak en financiële draagkracht van de bewoners.

Er is sinds 2010 niets veranderd in het denken over cultureel erfgoed. Het enige motief voor een beslissing over de verhuizing van het Chinese behang is politiek. Anders gezegd, de deskundigen op het gebied van erfgoed zullen niet anders dan in 2010 denken, namelijk dat het historisch behang ‘in situ’ de waarde ervan optimaal dient. Maar de bestuurders van toen die dat idee ondersteunden worden wellicht met terugwerkende kracht overruled door de bestuurders van nu die beseffen dat de randvoorwaarden voor een middelgroot museum in een landhuis met kwetsbaar antiek behang zeer lastig, om niet te zeggen onmogelijk zijn.

De Stichtse politiek is in 2011 met de keuze voor exploitant Stichting MOA voor Oud-Amelisweerd een doodlopende weg ingeslagen en lijkt nu pas tot het volle besef te komen wat dat inhoudt. Het bezint zich nu op een list. Maar het is een merkwaardige list die bedrieglijk aanvoelt als het met veel expertise, energie, geld en betrokkenheid gerestaureerde antieke Chinese behang alsnog zou moeten verhuizen naar een andere locatie. Waarom is die beslissing niet in 2011 genomen en in de haalbaarheidsstudie van 2010 voorgesteld? Maar die haalbaarheidsstudie kiest juist expliciet voor behoud: ‘De aanwezigheid van de antieke (Chinese) behangsels vormt een belangrijke factor waarmee rekening moet worden gehouden in het gebruik. Het behang is onlosmakelijk verbonden met het landhuis en dient goed geconserveerd en beschermd te worden (ook tegen extra licht en warmte van lampen). De verantwoordelijkheid en deskundigheid ten aanzien hiervan ligt hier bij het Centraal Museum. De behangsels hebben een hoge, onvervangbare educatieve en esthetische waarde. Ze zeggen iets over de plek waar ze definitief zijn geplaatst, te weten het park, het bos en het huis.

Foto 1: Schermafbeelding van deel BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE RAADSVRAGEN 2019, NUMMER 13 door wethouder Anke Klein, gemeenteraad Utrecht, 19 februari 2019.

Foto 2: Schermafbeelding van deel commentaarOnderzoek Armando Museum roept vragen op’ van George Knight, 13 december 2010.

6 gedachten over “Wethouder Utrecht zegt onderzoek toe om antiek Chinees behang uit landhuis Oud-Amelisweerd te verwijderen. Is dat realistisch?

  1. Amelisweerd Agenda op Facebook, 20 februari 2019:

    ‘Achterlijkheid ten top: bijna nergens in Europa vind je zo’n historisch waardevol huis als Oud Amelisweerd waarbij zoveel van het historische interieur intact is gebleven en waarbij het huis, het interieur en de omgeving in samenhang met elkaar getoond kunnen worden.
    Wat dat betreft kun je Oud Amelisweerd beschouwen als het Versailles van Nederland.

    Wat een onbenul, wat een onbegrip en wat een ontkenning van datgene wat Oud Amelisweerd in samenhang met Nieuw Amelisweerd en Rhijnauwen zo bijzonder maakt: de landgoederen, de eeuwenoude natuur, de historische huizen, alles bij elkaar in deze nog beperkt aangetaste staat van onschatbare waarde… Schande dat alleen het idee al geopperd wordt, nog schandelijker dat het als optie verkend wordt.
    De uitverkoop is begonnen, dit bijzondere cultuurhistorisch waardevolle gebied staat op de rand van de afgrond. Eerst de verbreding van de A27 ten koste van eeuwenoude bomen, dan het leegtrekken van Oud Amelisweerd, de gevolgen van de uitbreiding van de Uithof, pardon, Utrecht Science Park laten zich raden en met een bestuur dat de waarde van zijn bezit niet onderkent kunnen we alleen maar vrezen voor verdere aantasting en afbraak.

    Ik vermoed dat heel wat cultuurhistorici hier een hartinfarct van krijgen en ondertussen schaam ik me voor het eerst sinds heel lang dat ik in Utrecht woon.’

    Mijn reactie:
    ‘Mee eens, mooi commentaar. Bestuurlijk verdient de intentie om dit te onderzoeken evenmin de schoonheidsprijs. Een wethouder zou dit ondubbelzinnig moeten afwijzen. Het duidt op koersloosheid en tegenstrijdigheden met het vigerende beleid tot nu toe. Je zou kunnen zeggen dat een constructieve oplossing welkom is om de gerezen problemen die samenhangen met een museale bestemming van landhuis Oud-Amelisweerd op te lossen, maar dan ga je niet grotere problemen oproepen.’

    Like

  2. Pingback: Terugblik op mislukken Museum Oud-Amelisweerd. Wat kunnen de openbare besturen van Utrecht en Amersfoort nog leren? | George Knight

  3. Pingback: Kunstuitleen Utrecht haakt af voor tijdelijke exploitatie Oud Amelisweerd. College onderzoekt versoepeling randvoorwaarden | George Knight

  4. Was de sluiting van MOA op zich al betreurenswaardig, rampzalig wordt het nu de gemeente besloten heeft onderzoek te doen naar het weghalen van het Chinese behang uit huis Oud Amelisweerd om de exploitatiemogelijkheden van het pand te vergroten. Wederom een bevestiging van het gebrek aan inzicht bij de gemeente met betrekking tot de parel die het in zijn bezit heeft, maar waarvan de waarde niet onderkend wordt, want het hele gebied van Amelisweerd & Rhijnauwen, met grote natuurlijke en cultuur-historische waarde, wordt bedreigd door gebrek aan een samenhangende visie.
    https://www.amelisweerd.com/museumweek-ode-aan-moa-museum-oud-amelisweerd/

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.