George Knight

Debat tussen links en rechts

Posts Tagged ‘Zuil

Over de Nederlandse islam en de moslims: Hoe verder?

leave a comment »

Goed verdedigbaar is het om de islam als een ideologie te zien die politiek en maatschappij ondergeschikt maakt aan eigen doel. In die visie kan de islam zich nooit ondergeschikt maken aan de nationale rechtsstaat. Een teken daarvan is dat de vertegenwoordigers van de Nederlandse islam de afgelopen 10 jaar publiekelijk nooit de intentie hebben uitgesproken dat ze de islam willen verenigen onder de Nederlandse rechtsstaat.

Maar islam en moslims vallen niet precies samen. Waar de islam per definitie maar een identiteit heeft, hebben moslims meerdere identiteiten. Een kleine minderheid uitgezonderd die ijvert voor een kalifaat en met het hoofd volledig in oude tijden verkeert. De overgrote meerderheid van moslims maakt deel uit van diverse netwerken. Op school of werk, buurt of straat, winkel, hobbyclub of moskee, politieke partij of vakbond.

De spanning tussen islam en moslims is lastig te duiden. Voor mezelf ben ik er nog niet uit of de islam een destructieve kracht is die niets naast zich duldt of toch een religie is die aangrijpingspunten bevat die tot hervormingen kunnen leiden. Zodat in Europa een islam-democratische beweging ontstaat die zich voegt in de pluriformiteit. Via verzuiling de emancipatie aanjaagt, om daarna weer te ontzuilen en te individualiseren.

Wat mij teleurstelt is dat de gevestigde Nederlandse islam minder beweegt in de richting van de moderniteit dan de meeste Nederlandse moslims die dat probleemloos doen. Zo ontstaat het beeld dat de gevestigde Nederlandse islam wordt gegijzeld door conservatieven. In ieder geval is de publiciteit om hun zaak toe te lichten een ramp. Ze begrijpen weinig van de behoeften van de meerderheid van Nederlandse moslims.

Gevolg is dat binnen de Nederlandse islam moslims steeds meer hun eigen gang gaan. Zoals anderen op zoek naar zingeving uitkomen bij het ‘ietsisme’. Da’s een tussenvorm als de religieuze leer te ver komt af te staan van de belevingswereld van mensen op zoek naar iets. Onderzoeken bevestigen deze ontwikkeling.

Feit dat de Nederlandse islam doorgaans in handen is van conservatieven wordt voor religiecritici een zegen in vermomming. Het bespoedigt het vergroten van de kloof tussen islam en moslims. En de fragmentering.

Foto: Surinaamse jeugd, omstreeks 1915. Credits: KITLV Collections

Advertenties

Meldpunt Geloof en Werk ingesteld door CNV Jongeren

with 3 comments

Nederland kent een door CNV Jongeren ingesteld Meldpunt Geloof en Werk. Volgens Spits brengt het knelpunten in kaart die optreden door de vastenmaand voor moslims, de ramadan. De CNV Jongeren concluderen uit een steekproef onder 100 werkende moslims dat bijna tachtig procent van de 300.000 werkende moslims in Nederland tijdens ramadan ‘concentratieverlies ervaart‘. Bovendien is 42 procent vermoeider dan anders. Ongeveer 65 procent heeft hierover geen afspraken gemaakt met de werkgever, maar 82 procent zou dit graag willen.

De PVV’ers Ino van den Besselaar, Joram van Klaveren en Geert Wilders hebben kamervragen gesteld naar aanleiding van het bericht aan de ministers van Sociale Zaken en Immigratie. De PVV wil weten wat de kosten zijn voor de economie ‘door het jaarlijkse ritueel dat aanhangers van de islam vrijwillig kiezen voor honger, vermoeidheid en concentratieverlies in het kader van de Ramadan‘. De partij vraagt zich af of de mohammedanen die ‘ramadan-proof’ willen werken dit niet beter in een islamitisch land kunnen doen.

Uit de homepage van het Meldpunt Geloof en Werk blijkt niet dat het uitsluitend voor moslims bedoeld is. Zo worden voorbeelden genoemd als het verplicht werken op zondag of het niet mogen dragen van een kruisje. De CNV Jongeren ‘vinden dat in een tolerante samenleving er ruimte moet zijn voor verschillen. Ook op het werk.’ Uiteindelijk willen de CNV Jongeren in de collectieve arbeidsovereenkomsten (CAO’s) de combinatie geloof en werk aan de orde stellen.

Het Meldpunt Geloof en Werk doet weinig kwaad, maar zet gelovigen apart van andere werknemers. Een stap terug in de tijd richting verzuiling. Een steekproef van 100 op een populatie van 300.000 werkende moslims is methodologisch niet representatief. Het Meldpunt geeft de PVV munitie om de ‘islamitische ideologie’ te bekritiseren, maar kan op zich geen beletsel zijn voor het instellen van een Meldpunt. Het is de taak van een vakbond om voor werknemers op te komen. Vraag is of de CNV Jongeren dat in hun zelfprofilering op de juiste manier doen. Religie komt zo te staan voor het belang van werknemers die ook gelovig zijn.

Foto: Werk als religie

Beeldreligie

with 18 comments

Op 4 januari 1964 zond het satirische VARA-programma Zo is het toevallig ook nog ‘ns een keer een sketch over Beeldreligie uit. Gebaseerd op een Engels voorbeeld maakte het de opmars van de televisie in bijbelse termen belachelijk. Kerkleiders en voornamelijk christelijke politici protesteerden, maar de VARA-leiding hield voet bij stuk. In 1966 kwam er een einde aan Zo is het .. vanwege een sketch over rellen in Amsterdam.

Sinds die tijd smacht Nederland naar een politiek satirisch programma dat dicht op de actualiteit zit. Toen het eigenlijk niet kon was het er, en nu het wel kan is het er niet. Misschien de ware voedingsbodem voor satire. De luxe van het kiezen en de vrijheid maakt programmmakers en omroepbazen lui.

Het tegenwoordige cabaret toont als aflaat en mist urgentie. Kluchtig en boertig, pruik en aangeplakte snor, liedje en grapje, maar alles zo ingebed in een format dat het al bij voorbaat onschadelijk is. Na het literair-absurde Zo is het .. kwam het politiek-cabarateske radioprogramma In de Rooie Haan dat overging in het cabareteske Spijkers met Koppen. Alleen het VPRO-programma Van Kooten en de Bie deed een goede poging, maar miste uiteindelijk scherpte door het scala aan typetjes dat de macht overnam.

Het tekent de ontwikkeling. De avant-garde van weldenkend Nederland werd vervangen door inwisselbare televisieprofessionals. Zoals nu voor de totale Nederlandse omroep geldt. Het wachten is op narrowcasting dat oude scherpte terugbrengt.

Schoppen tegen huidige wantoestanden is iets wat de VARA nu niet meer zou kunnen. De verwording in omroepland uit zich in het oprekken van programmacategorieën als informatie en kunst, die toenmalig minister Brinkman in 1984 in zijn medianota formuleerde. Het mocht niet baten. Een quiz, een kerkkoor, life style alles valt er tegenwoordig onder. Kijkcijfers staan centraal en netcoördinatoren hebben de macht gegrepen. Alles loopt in elkaar over.

De verzuiling maakte Zo is het .. mogelijk. De VARA bood een relatieve vrijplaats waar kritische schrijvers, journalisten en acteurs konden stoeien. Zuilen wilden zich van elkaar onderscheiden. Nu worden restanten van dezelfde verzuiling krampachtig bij elkaar gehouden. Elke gedachte om zich van de ander te onderscheiden wordt door het systeem gefrustreerd. Nog meer dan voorheen staat de overlevingsstrategie van het bestel centraal. Programma’s zijn ondergeschikt geworden. We zien het elke dag.

Foto: Gezin kijkt televisie, omstreeks 1958