George Knight

Debat tussen links en rechts

Posts Tagged ‘Xenofobie

Racisme is opgeschoven tot in het Witte Huis (1925-2019)

with one comment

De geschiedenis herhaalt zich, maar nooit op dezelfde manier. Op 8 augustus 1925 was er een optocht van de Ku Klux Klan in Washington DC langs het Witte Huis. Met 60.000 deelnemers die van de gemeente niet hun ‘signature mask’ mochten dragen. Gezichten toonden zich onverhuld. Een lastige afweging voor het openbaar bestuur om de vrijheid van demonstratie af te wegen tegen de respectabiliteit, het machtsvertoon en de publicitaire winst die dit voor de Ku Klux Klan opleverde. In 1926 werd de optocht herhaald. Zo werden witte suprematie en vreemdelingenhaat ‘gelegitimeerd’ met een scheut christendom. In de hoofdstad van de VS. Die cocktail leek zijn beste tijd te hebben gehad, maar recente uitlatingen van president Trump geven aan dat die gedachte een illusie is. Het racisme loopt nu niet meer in protest langs het Witte Huis waar in 1925 president Calvin Coolidge resideerde, maar heeft zich er openlijk geïnstalleerd in de persoon van president Trump.

Foto 1: Optocht van Ku Klux Klan op 8 august 1925 in Washington DC. Collectie: Library of Congress.

Foto 2: Optocht van Ku Klux Klan op 8 august 1925 in Washington DC.

Written by George Knight

17 juli 2019 at 17:23

Amsterdam: Waarom sluit D66 samenwerking met FvD niet uit?

with 2 comments

In Amsterdam sluit D66 Forum voor Democratie (FvD) niet uit voor samenwerking in het volgende college. Zo zei de Amsterdamse D66-lijsttrekker Reinier van Dantzig gisteren in het Radio 1-programma Dit is de Dag: ‘Ondanks de vele verwijten over en weer tussen Van Dantzig en Nanninga sluiten beide politici elkaar niet uit bij eventuele college-onderhandelingen, mocht dat zo ver komen na de raadsverkiezingen in maart.’ Op 21 maart 2018 zijn er gemeenteraadsverkiezingen. Zowel D66, PvdA als GroenLinks maken kans om in de hoofdstad de grootste partij te worden. FvD staat in een peiling op 3 zetels.

Hoe kan Van Dantzig het laten gebeuren dat in het nieuws komt dat D66 eventueel gaat samenwerken met FvD? Is het geen strategische blunder van hem dat hij niet meer afstand neemt tot deze partij? Want hoewel hij signalen afgeeft dat FvD ‘een xenofobe onderbuik is’ jaagt hij met zijn uitspraak linkse en gematigde kiezers naar GroenLinks of PvdA. Van Dantzig lijkt ook een verkeerd idee van FvD te hebben door het conservatief te noemen. Dat miskent de ware aard van FvD en doet twijfelen aan het inzicht van deze D66’er. FvD wil het politieke bestel opblazen en Nederland reconstrueren, en niet zoals conservatieven het oude systeem in stand houden. In Van Dantzigts halfslachtige en gebrekkige opstelling komt het oude euvel van D66 naar boven als partij zonder ruggengraat, richting en principe. Het geeft te denken dat Van Dantzig D66 vertegenwoordigt.

Foto: Schermafbeelding van deel artikel ‘D66 en FvD sluiten elkaar niet uit voor samenwerking college’ op AT5, 16 januari 2018.

Bram Vermeulen over Zuid-Afrika. Vol krassen en Julius Malema

with one comment

Correspondent in Zuid-Afrika voor NRC, VPRO en NOS Bram Vermeulen gaf op 26 mei 2015 voor het Studium Generale van de TU Delft zijn visie op het land waar hij gestationeerd is. Want studeren is ook verder kijken en je een mening vormen. Een meeslepend betoog over Europa, buitenlanderhaat, vluchtelingenstromen, monumenten van het kolonialisme, anti-autoritair denken en krassen die Afrikaanse landen zelf oplopen.

Vermeulen legt feitelijk uit hoe de Soedanese president Omar al-Bashir die op bezoek was voor een top van de Afrikaanse Unie in Johannesburg ondanks een aanhoudingsverzoek van het Internationaal Strafhof Den Haag vandaag het land kon verlaten. Ondanks het Hooggerechtshof in Pretoria dat er nog over moest oordelen. De Zuid-Afrikaanse regering wordt gedomineerd door het ANC en lapt verplichtingen aan haar laars. Een kras. 

JM

Foto: Tweet van Julius Malema, 14 juni 2015.

Observaties bij verstoring van Zweedse anti-racisme demonstratie

leave a comment »

Sandra Angélica filmt en blijft filmen. Een demonstratie tegen racisme met een opkomst van zo’n 500 mensen in de zuidelijke buitenwijk Kärrtorp van de Zweedse hoofdstad Stockholm loopt uit de hand. Er vallen drie gewonden door toedoen van zo’n dertig tegendemonstranten. De video leert hoe troosteloos zo’n voorstad is.

Maar hoe de tegendemonstranten te noemen die de anti-racisme demonstratie verstoren? Nazi’s is ongepast. Want de Duitse nationaal-socialisten opereerden op grote schaal met meer middelen en een andere ideologie en hadden meer op hun kerfstok dan enkele gewonden. Neo-nazi’s dan? Mogelijk, maar niet als ermee wordt bedoeld dat ze het nazisme willen doen herleven want zo is hun protest niet bedoeld. Of doordacht. Wel als ze uit onvrede of onbehagen leentjebuur spelen in de gereedschapskist van de Duitse nazi-ideologie -die zelf al een samenraapsel was- en er wat uitgrijpen: vreemdelingenhaat, nationalisme en symboliek. Hooligans of skinheads dan? Ook dat past niet omdat het brede, niet-specifieke termen zijn die ook op extreem-links van toepassing zijn en daarnaast eerder cultureel dan politiek bepaald zijn. Meer verschijningsvorm dan inhoud.

Conclusie is dat het nog niet zo simpel is om het juiste etiket te plakken op de verstoorders van een anti-racisme demonstratie in Stockholm. Zonder ze meer of minder te geven dan ze echt waard zijn. Ze zijn lid van de Svenska Motståndsrörelsen, ofwel verzetslui na de oorlog. De termen nazi en neo-nazi zijn te inhoudelijk, en de termen hooligan en skinhead zijn juist weer niet inhoudelijk genoeg. Hoe kunnen de ‘halve‘ inhoud en de ‘halve‘ vorm in een nieuwe term gecombineerd worden die de lading van een ideologisch allegaartje en de optredende verstrooing dekt? Te denken valt aan een samenstelling als ‘rituele neo-nazi’s’, ‘post-moderne nazi’s’, ‘cosmo-neo’s’ of ‘neo-vagi’s’. Dat laatste als variatie op ‘vaag’. Of SNN-ers (Superficial neo-nazi).

575px-Naziaufmarsch_Fuerth_Nuernberg

Foto: ‘NS-Marschkolonne an der Stadtgrenze Nürnberg-Fürth auf dem Rückweg vom Reichsparteitag zum Übernachtungslager (vermutlich bei Nürnberg/Höfen), rechts das Gebäude Höfener Straße 91 in Nürnberg, die andere Straßenseite (links im Bild) gehört zu Fürth. Im Hintergrund (Höfener Straße 91) ein Fabrikgebäude der „arisierten“, zuvor jüdischen Firma J.W.Spear; das Gebäude ist heute (2010) noch vorhanden. Ortsschild mit antijüdischer Nazi-Propaganda, Kinder mit Hitlergruß.’ Vermoedelijk 1938.

Democratisch gehalte EU neemt af. Kan het hersteld worden?

leave a comment »

30051000309036

La Libre Belgique vat een rapport over democratie van de Britse denktank Demos samen: ‘De opkomst van populistische en xenofobe partijen, de lage opkomst bij verkiezingen, de toename van corruptie en het wantrouwen jegens politieke elites […] geven blijk van een democratische malaise die nog eens verergerd wordt door de sociaaleconomische crisis.’ Het rapport is in opdracht van de socialistische fractie van het Europese Parlement opgesteld en vandaag gepubliceerd. Presseurop concludeert in een kop dat het democratisch gehalte van de EU afneemt. Samensteller Jonathan Birdwell merkt op dat ‘de EU zijn eigen functioneren en dat van zijn instellingen onder de loep moet nemen om zijn geloofwaardigheid als rol van beschermer te behouden.‘ Vraag is of de Europese politiek flexibel en krachtig genoeg is om dat te realiseren.

De beeldvorming die uit rapport en titel blijkt is dat de landen van de EU een terugval in democratisch gehalte vertonen. Met name met Midden-Europese (Bulgarije, Roemenië en Hongarije) en Zuid-Europese landen (Griekenland) gaat het niet de goede kant op. Van de West-Europese xenofobe partijen wordt opgemerkt dat ze ondanks alles democratische partijen zijn. In allerlei lijstjes die vergelijkingen maken tussen 1999 en 2008 over de bejegening van vreemdelingen vallen Nederland, Letland, Oostenrijk en Malta in ongunstige zin op.

Het rapport vergelijkt, rangschikt en analyseert landen. Het roept terecht, maar wel in de marge op dat de EU zelf actie moet ondernemen om de democratie te beschermen. Hoewel de paradox is dat de EU zo nog meer macht naar zich toe dient te trekken. Door de verkiezingswinst van kanselier Merkel is de tendens echter ‘meer Europa, minder Brussel‘. Europese instellingen zullen eerder minder dan meer budget en bevoegdheden krijgen om het democratisch tekort binnen de EU aan te pakken. Door opgelegde steunmaatregelen die strikte voorwaarden kennen dreigt het democratisch gehalte van de EU eerder nog verder af, dan toe te nemen. Dat blijft in het rapport onderbelicht omdat het zou moeten uitgaan van een gedragswijziging richting eurokritiek.

Foto: Poster ‘Werkgevers, werknemers, vecht voor een vrij Rotterdam‘. Partij van de Vrijheid, 1946.

Islamisten in Bangladesh betwisten secularisme met protest

with 4 comments

In Nederland gaat een streep door de wet op de smadelijke godslastering. In Bangladesh gaat het de andere kant op. Ondanks pogingen van de overheid demonstreerden honderdduizenden radicale moslims vandaag in de hoofdstad Dkaka om te eisen dat de overheid optreedt tegen mensen die de islam zouden beledigen. Ze richten hun pijlen op seculiere bloggers die ze voor atheïst houden. Dat verklaart waarom de islamisten van de Hifazat-e-Islam andersdenkenden die pleiten voor pluriformiteit geen plek in de samenleving gunnen. Ze zijn ook tegen de Ahmaddiyya die ze voor niet-moslims houden, de vrijheid voor vrouwen en buitenlandse invloeden. In welke mate deze radicalen de overheid onder druk weten te zetten is de vraag. Door hun intolerante opstelling zetten ze de islam in een kwaad daglicht. Vraag is waarom de ‘gematigde’ islam niet machtig genoeg is om deze uitbarsting van onverdraagzaamheid te verhinderen. Bangladesh faalt als staat.

Gevraagd: een aanval op de vleugels vanuit het centrum

with 14 comments

De opkomst van Thilo Sarrazin in Duitsland was opvallend. Samen met de opkomst van een Zweedse anti-immigranten partij, de verkiezingswinst van de Vlaamse Bart de Wever en de Nederlandse Geert Wilders valt dit te lezen als protectionisme. Eigenheid en grenzen staan weer centraal. Niet toevallig valt dat samen met de schuldencrisis en de koude douche van het globalisme die voor velen negatieve gevolgen heeft. Gevoed door een burger vol ongenoegen en onzekerheid.

Tevergeefs. Globalisering dendert door, maar roept een steeds sterkere reactie op. Het geloof in de voordelen van de globalisering ligt achter ons, hoewel ze er zijn, maar de globalisering is daarmee niet gestopt. Hoogstens worden de ontwikkelingen vertraagd door protectionisme. Tegelijk leidt de financiële crisis met risico’s voor landen voor lange tijd tot stagnatie. Dat dempt de expansie van de globalisering.

Dit valt te lezen als verrechtsing, maar ook als een time out. De roep om stil te staan bij ontwikkelingen die in een stroomversnelling komen en niet meer te beheersen zijn. Chinezen kopen een Griekse haven, bankiers vervolgen op kosten van de burger hun risicovol spel, Pakistan desintegreert, het Midden Oosten komt in beweging, Hongarije glijdt af naar een eenpartijstaat en het Griekse tekort legt een bom onder het asielbeleid.

De middenweg is de weg. Da’s de kritiek van Thilo Sarrazin zonder verwijzing naar genen en erfelijke factoren. Da’s de niet xenofobe, maar de immigratie-kritische opstelling van Vlaams N-VA voorman Bart de Wever. Da’s Geert Wilders die religiekritiek zou baseren op feiten en niet op overtuiging. Da’s burgemeester Eberhard van der Laan die gaat voor strikte rechtsstatelijkheid, zonder groepen extra te bevoordelen of te benadelen. Na Tariq Ramadan moet bruggenbouwer weer een positieve benaming worden.

Het evenwicht is scheefgegroeid. Tussen leidende en nieuwe cultuur, tussen links en rechts. Om politieke redenen zijn tegenstellingen geschapen die geen tegenstellingen zijn. Van schrik zijn standpunten omgeslagen. Of aangescherpt. Zo was de vakbond 30 jaar geleden tegen instroom van immigranten, maar is het nu tegen de kritiek op instroom van immigranten. Hoe diep is zo’n standpunt gegrond?

Politiek moet zakelijker. Het is aan bestuurders van de middenpartijen om vanuit het centrum van de politiek de geloofwaardigheid terug te veroveren op de extremen. Niet voor niets luidt het gezegde dat een crisis kansen biedt. Ontmoedigend is dat iemand als Van der Laan de hardste strijd in zijn eigen partij voert. Hetzelfde geldt voor het partijbestuur van het CDA dat niet wil hervormen. In het centrum moet de omslag voorbereid worden. Niet aan de uitersten van het politieke spectrum. Maar wie valt het centrum aan?

Foto: Closing the arch, Sydney Harbour Bridge, 1930

Islamdebat op verkeerde weg

with 8 comments

VVD-ideoloog en bedrijfsbestuurder Ben Verwaayen stelt in een NRC-interview dat de hype over de islam voorbij is. Hij zegt dat Nederland geen anti-islam-land is en dat er de afgelopen jaren zoveel over gesproken is dat het een beetje uitgepieterd zou zijn. Wilders liet daarop weten het met hem oneens te zijn. De VVD-er vergeet ook dat moslims zelf nog niet hebben gesproken. Maar toch is een einde aan het islamdebat gewenst.

Wilders en de islam zijn verschillend, maar hebben meer gemeen dan ze toegeven Er is vaker op gewezen. Ze opereren identiek en ontmoeten elkaar bij het integratiedebat. Ze voelen zich tekortgedaan en beschuldigen elkaar ervan de rechtsstaat en de democratie in gevaar te brengen, waarbij Wilders claimt deze te redden. Daarover verschillen de meningen. Deze strijd splijt de samenleving. En alternatieven blijven buiten beeld.

Wilders heeft een politiek programma. Hoe geloofwaardiger hij het vertelt, des te meer steun krijgt-ie. Een politicus mobiliseert mensen op weg naar de macht. Maar welbeschouwd kan-ie in zijn voorschot op de toekomst geen gelijk aantonen. Evenmin kan de islam dat omdat het per definitie op een visioen gebouwd is.

De ontsporing heeft te maken met het ontbreken van matiging. Het uitglijden ontstaat als men de ander geen plek gunt. Indien men bereid is de ander te accepteren, respecteert men de vrije wil van het individu. In pluriformiteit waar meningen samenkomen kan diversiteit leven. Iemand die dat in woord en daad volmondig accepteert is in de kern gematigd. Daarnaast kan-ie zich laten inspireren door een hogere of diepere macht.

Complicatie ontstaat als een religie of levensovertuiging de pluriformiteit gebruikt om haar recht te halen, maar niet haar plicht te leveren. Het zet zich af tegen andersdenkenden en gunt deze niet de ruimte die het voor zichzelf opeist. Indien zo’n religie of levensovertuiging een bedreiging van de open samenleving wordt, kan een juridische weg gevolgd worden om het buiten de orde te plaatsen. In praktijk gaat dat moeizaam.

Om me heen zie ik gematigde moslims, maar nauwelijks gematigde islam. Naar mijn idee beperkt groepsdruk moslims. Ook kan ik niet rijmen dat de politiek zoveel moeite heeft om onderdrukking van moslimvrouwen en homosexuelen zakelijk aan de kaak te stellen. Waarbij het begrijpelijk is dat moslims die zich buiten de orde geplaatst voelen wat anders aan hun hoofd hebben dan zorgen over vermeend onrecht binnen de islam.

Merkwaardig blijft dat een meerderheid zich deze splijtzwam laat opdringen. Ook ruim opgevat zijn er niet meer dan 2,5 miljoen betrokkenen. Is het geen tijd om zowel Wilders als de Nederlandse islam mentaal de rug toe te keren? We zullen hun bestaan niet ontkennen, hun plek is gegarandeerd, maar hun onevenwichtigheid en claims op de toekomst helpen ons niet verder. Wanneer maken realisten zich los van het islamdebat?

Foto: Verkeer, Amsterdam, na 1956

Johanna en George over religie en islam 10

with one comment

Deel 10 van een discussie tussen Johanna Nouri en George Knight.

Johanna: = Suggereer je nou dat ik ervoor pleit dat de meerderheid het voorbeeld van de minderheid volgt? Je mag dat best constateren, maar da’s voor je eigen rekening. =
Nee, dat suggereer ik dan ook niet. Ik vraag om de meerderheid niet af te rekenen en aan te spreken op het gedrag van een kleine minderheid. Of concreter: ik vraag dat je individuen aanspreekt op hun individuele verantwoordelijkheid. Gelet op de onderwerpen die je tot nu toe inbracht, is mijn indruk dat bij die meerderheid weliswaar geen vraagtekens hebt, maar tegelijkertijd hen wel beoordeelt op daden van anderen, de groep als collectief behandelt dus.

= Het blijkt niet uit mijn woorden en die waarde heb ik er niet in willen leggen. Het conflicteert ook met de lijn van mijn betoog. Ik ga voor openheid en emancipatie voor moslims, niet voor apartheid en uitsluiting door moslims. Overigens komt je bewering in je laatste alinea op hetzelfde neer als je zegt dat de meeste Nederlandse moslims de rechtsstaat respecteren en onderschrijven. Ik zeg niets anders. =
Het gaat dan ook met name om de conclusies die je eraan verbindt. Mijn conclusie is dat daar waar uit het gedrag van mensen niet blijkt dat ze de rechtsstaat niet respecteren en onderschrijven, er geen reden is tot actie. Bij jou lees ik dat ondanks het feit dat de meesten de rechtsstaat respecteren er kennelijk toch iets moeten worden ingepast. Dat suggereert dat jij nog een aantal andere normen hanteert impliciet. Mensen in een rechtsstaat kunnen echter niet meer van elkaar vragen dan dat zij wederzijds de rechtsstaat en elkaars rechten en plichten respecteren. Anders geformuleerd: als je je aan de wet houdt, wat moet er dan eigenlijk nog worden ingepast?

= Waaruit je nu weer concludeert dat ik vind dat rechtsstaat en moslims principieel niet te verenigen zijn begrijp ik niet. Ik stelde juist die vereniging als doel. In mijn ogen is het gewoon mogelijk. Waarom niet trouwens? Maar eerder zei ik ook dat het proces niet vanzelf gaat, lastig is voor een relatief nieuwe deelnemer aan de pluriformiteit die als organisatie ook nog eens verdeeld is en onder druk staat. En dat ik belemmeringen niet zozeer bij de Nederlandse moslims zie, maar bij de gemiddeld meer conservatieve Nederlandse organisatie islam. Vandaar mijn hoop dat de Nederlandse moslims volop in dit proces stappen, en voeg ik toe, de gevestigde islam meenemen op die weg. =
Ik kan hier weinig mee, George. We stellen allebei dat de overgrote meerderheid van de moslims onze rechtsstaat respecteert en naleeft. Dan hoeft er dus niks verenigd te worden, want dan is die vereniging al een feit. Aandacht dient er te zijn voor hen die (dreigen) de rechtsstaat niet te respecteren. Maar dat geldt niet alleen voor moslims, dat geldt voor alle burgers van ons land.

= De onderschrijving en de bekendmaking van die onderschrijvng door moslims dringt bij vele niet-moslims niet door. Ik doel niet op rechts-extremisten of xenofoben, maar op de meerderheid van goedwillende Nederlanders. Die willen best geloven, maar horen gewoon niets van een Nederlandse islamconferentie die ondubbelzinnig aangeeft dat islam en rechtsstaat samengaan. =
Is voor mij een variant op: sommigen zaaien twijfel en daarom vinden mensen als jij dat ze het recht hebben om elke keer als er twijfel wordt gezaaid de loyaliteitsvraag te stellen. Dat is niet werkbaar in een samenleving waar we van iedereen vragen om volwaardig en actief burger te zijn.

= Naar mijn idee is die kennisgeving wel degelijk het probleem. Volgens mij is er geen ander probleem. Ik denk dat je onderschat dat een relatief nieuwe deelnemer als de Nederlandse islam aan de maatschappij meer duidelijkheid over haar bedoelingen kan geven. Da’s onlosmakelijk verbonden aan het proces van integratie. =
In theorie klopt dat. De praktijk is echter dat die vraag niet aan elke nieuwkomer gesteld wordt, maar slechts aan één specifieke groep. Wel ben ik het met je eens dat moslims er goed aan zouden doen meer te communiceren. Ik schreef niet zo lang geleden daar al een blog over, over leiderschap binnen de islamitische wereld in Nederland. Tegelijkertijd is er een wezenlijk verschil tussen wederzijds actief de dialoog opzoeken enerzijds en anderzijds het idee dat wij van hun iets eisen.

= Juist nu er uit rechtse hoek verdachtmakingen richting islam blijven komen, zou de Nederlandse islam zich moeten realiseren meer transparant en open te kunnen zijn. Eerlijk gezegd verbaast dat uitblijven me in hoge mate. De vragen zoals verwoord deel 4 houden me daarom nog steeds bezig. Jouw woorden stellen me tevreden en vind ik mooi, maar nog liever zou ik het van de moskeebesturen ed. horen. Dan horen meer Nederlanders het. Misschien is de inschatting of het wel of niet nodig is om de Nederlandse islam nader toe te lichten wel het cultuurverschil tussen ons. =
Ik ben zeker voor dialoog, met het accent op het zoeken naar wat ons bindt, hoe we samen ons burgerschap in Nederland vorm kunnen geven. Moslims zelf hebben daar een belangrijke rol in. Tegelijkertijd is de islam niet hiërarchisch georganiseerd zoals we dat gewend zijn van de kerken in Nederland. Je vraagt imams en moskeebesturen een rol op zich te nemen die ze in de gemeenschap niet hebben. Ik vind dat geen goede ontwikkeling. Ik zou liever zien dat mensen met vragen zelf met moslims in gesprek gaan en vice versa. Dat past ook beter bij het emancipatorisch burgerschap dat ons allebei voor ogen staat.

George: Wat je over meerderheid en minderheid opmerkt kan ik niet volgen. Hoe dan ook, ik zie een bepaalde minderheidsgroep als probleem. Ik hanteer geen andere normen. Iedereen is gelijk. Maar het zou naief zijn om een kleine groep die de rechtsstaat niet erkent niet aan te pakken. Die stelt zichzelf buiten de wet. Ze bederft het juist voor anderen. Wat gecompliceerd wordt als het een beroep op dezelfde ideologie, religie of levensovertuiging doet. Maar het onderscheid tussen het een en het ander was me duidelijk.

Wat je bedoelt met mensen als jij weet ik niet. Ik wist niet dat ik deel van een groep uitmaakte. Kun je dat wellicht specificeren? Of wil je me gewoon ook eens laten voelen hoe het voelt om op het gedrag van anderen aangesproken te worden? Zo’n plaagstoot verdraag ik ruimhartig als boetedoening voor de keren dat ik jou tekort heb gedaan.

Uiteraard is de onderschrijving van de rechtsstaat het diapositief van het invoeren van de sharia. Al is het voor familierecht of een vorm van mediating. Natuurlijk weet ik dat er in Nederland kerkelijke lekencolleges zijn. Ik zou ze geen rechtbanken willen noemen. Maar als ze taken van de rechtbank overnemen heb ik daar geen goed woord voor over en moeten ze aangepakt worden. Want het benadeelt de zwakkeren en bevordert de rechtsongelijkheid. Ik noemde de sharia als bijzonder en reeël geval omdat het de laatste jaren in het Verenigd Koninkrijk opgang heeft gemaakt. Dat vind ik ongewenst.

Ik vind je opstelling legalistisch. Staatsrechtelijk heb je gelijk. Maar da’s maar een deel van het verhaal. Het gist aan politiek en maatschappelijke processen. De angst regeert en wordt aangewakkerd. Er is een Nederlandse islam die zoals je zegt niet hiërarchisch en strikt georganiseerd is als de andere monotheïstische stromingen in Nederland. Dus verdeeld en lastig aanspreekbaar is. Dat maakt kwetsbaar.

Je kunt vervolgens twee richtingen op. Blijven volhouden dat alleen de wet telt of verdergaan en toelichten wat de intenties zijn. Communicatie dus, waarvan je gelukkig ook het belang inziet. Het lijkt me de sleutel die veel te weinig gebruikt wordt.

Uitleg is geen knieval, geen terugvallen in een positie die je al dacht overwonnen te hebben. Ik begrijp dat je geen boodschap hebt aan wij-zij denken -dat overigens van beide zijden komt- en denkt dat voorbij te zijn. Maar dat moet elke dag weer veroverd worden. Denk aan de homosexuelen die nog steeds in elkaar geslagen worden. Die moeten ook blijven vechten voor hun rechten en kunnen niet volstaan met het wijzen naar de grondrechten. Juist de homobashers verdienen die voorlichting. Zo werkt het jammergenoeg met minderheidsgroepen. Hun acceptatie verloopt traag en kent terugslagen.

Kortom, ik maak me zorgen over een Nederlandse islam die slecht communiceert met het grote publiek. Die kansen laat liggen om de burgers van Nederland op een redelijke, niet-polemische en niet-islamiserende manier te benaderen op het niveau van bedoelingen, organisatie, integratie, burgerschap en democratisch besef. Ik maak me zorgen dat blijkbaar het preken voor de eigen gemeenschap doorgaat, maar ik moet blijven gissen wat er gist. Het kan naast elkaar.

Foto:  Op 7 januari 2011 vormen in Djakarta Indonesiërs een menselijke keten om de bloedige religieuze botsing te veroordelen waarbij drie dodelijke slachtoffers vielen.

Johanna en George over religie en islam 9

with one comment

Deel 9 van een discussie tussen Johanna Nouri en George Knight.

George: Wat opmerkelijk! Jij verwoordt in je kritiek op mij precies mijn kritiek op jou. We denken dus over elkaar hetzelfde, namelijk dat we niet ingaan op de ander en de discussie verleggen. Terwijl ik dat niet bewust doe en ook helemaal niet dacht te doen. Ik vind dus dat ik geen antwoord van je krijg, en jij zegt nu hetzelfde over mij. Grappig, maar ook jammer.

In onze gedachtenwisseling liepen verschillende aspecten door elkaar heen en wisselde het abstractieniveau. Van breed focuste het zich uiteindelijk op Nederland en de rechtsstaat. Daar zit geen tegenstelling of ambivalentie in, maar uitsluitend een andere benaderingsvisie en perspectief. We behandelden onderwerpen als de islam wereldwijd, het gebruik van geweld, religie en pseudo-religie, etnicitiet en religie en de islam in Nederland. Voor mij was de grote lijn van onze gedachtenwisseling overigens wel duidelijk en logisch.

Je leest onvoldoende als je denkt dat een tegenstelling -of ambivalentie- te zien tussen mijn standpunt geen vraagtekens bij de democratische gezindheid van de meeste Nederlandse moslims en een bepaalde groep zich apart zet, de eigen mensen gevangen houdt en zich afsluit. Het eerste is namelijk de meerderheid en het laatste een kleine minderheid. Ik ga maar niet in op je overige punten van kritiek, die naar mijn idee eveneens door onvolledig lezen zijn ontstaan.

Ik vind het overigens jammer dat je laatste antwoord bestond uit kritiek en verwijten en je nergens boven water probeerde te krijgen waar we nou hetzelfde denken. Wat ons raakt. Dat interesseert mij. Om vanaf daar iets op te bouwen. Het is toch niet zo dat je al mijn aangrijpingspunten hebt gemist?

Ze komen er op neer dat ik de positie van de islam in Nederland graag versterkt zie. En dan gaat het niet om een islam die naar de moderniteit gebracht wordt -en zo apart blijft- maar wel om de moderniteit die naar de islam gebracht wordt. Het is jammer dat je op zo’n idee totaal niet reflecteert. Islamkritiek kan zo’n ontwikkeling helpen en moet niet gezien worden als een vraag bij het bestaansrecht, maar als een instrument van emancipatie en ontplooiing dat uitgaat van individuen. Zodat deze zich autonomer buiten de groep kunnen bewegen. Zo groeit naar mijn idee de Nederlandse islam organisch samen met de Nederlandse samenleving. Van onderop door de individuele belijdende moslims en een meerderheid aan culturele moslims die hun geloof verlaten of ver-ietsen en van bovenaan door de organisatie islam.

De positie van Nederlandse moslims gaat me aan het hart. Juist vanwege de pluriformiteit en de cohesie. Ik vind het jammer dat je niet positief kunt reageren op mijn oproep om de Nederlandse moslims en de Nederlandse rechtsstaat met elkaar te verenigen in rechten en plichten. Ik weet nu nog steeds niet hoe je daarover denkt. Vind je dat de Nederlandse islam wel of niet ondergeschikt kan zijn aan de Nederlandse rechtsstaat? Je zegt het niet. Dat zaait bij mij de twijfel wat je vindt. Of je wel of niet een uitzonderingspositie voor de Nederlandse islam bepleit.

Wat ik in het groot bij de Nederlandse islam -de organisatie met besturen en dergelijke- bespeur, zie ik in het klein bij jou. Je spreekt je namelijk niet duidelijk uit over de plek van de Nederlandse islam in de rechtsstaat. Zo bedoelde ik mijn opmerking de islam in Nederland is relatief jong en is het logisch dat de inpassing niet vanzelf gaat.. Iets relatief nieuw dient zich meer dan het bestaande en gevestigde te verklaren. Da’s een mechanisme dat overal werkt en heeft op zich niets met de islam te maken. Ik heb het nu een keer of drie geprobeerd, maar je reageert niet. Grappig en triest is dat we allebei het idee hebben om tegen een muur te praten. Een metafoor voor het cultuurverschil tussen ons?

Johanna: = Je leest onvoldoende als je denkt dat een tegenstelling -of ambivalentie- te zien tussen mijn standpunt geen vraagtekens bij de democratische gezindheid van de meeste Nederlandse moslims en een bepaalde groep zich apart zet, de eigen mensen gevangen houdt en zich afsluit. Het eerste is namelijk de meerderheid en het laatste een kleine minderheid. Ik ga maar niet in op je overige punten van kritiek, die naar mijn idee eveneens door onvolledig lezen zijn ontstaan. =
Je ambivalentie zit voor mij in het feit dat je weliswaar constateert dat het eerste een meerderheid en het laatste een minderheid is, maar daar verder niet de logische gevolgtrekking bij maakt. Je stellingname beoordeelt de meerderheid op de standpunten van de minderheid. Je pleidooi richt zich op de meerderheid die niet het gedachtegoed van de minderheid deelt.
Je ambivalentie zit tevens in het feit dat je van niveau schakelt in reactie op mijn concrete reacties op jouw teksten. Het effect daarvan is dat je mij achterlaat met de indruk dat je niet ingaat op wat ik schrijf.

= Ze komen er op neer dat ik de positie van de islam in Nederland graag versterkt zie. En dan gaat het niet om een islam die naar de moderniteit gebracht wordt -en zo apart blijft- maar wel om de moderniteit die naar de islam gebracht wordt. Het is jammer dat je op zo’n idee totaal niet reflecteert. Islamkritiek kan zo’n ontwikkeling helpen en moet niet gezien worden als een vraag bij het bestaansrecht, maar als een instrument van emancipatie en ontplooiing dat uitgaat van individuen. Zodat deze zich autonomer buiten de groep kunnen bewegen. Zo groeit naar mijn idee de Nederlandse islam organisch met de Nederlandse samenleving samen. Van onderop door de individuele belijdende moslims en een meerderheid aan culturele moslims die hun geloof verlaten of ver-ietsen en van bovenaan door de organisatie islam. =
In grote lijnen zijn we het hierover wel met elkaar eens. Alleen koppel ik daar niet de norm aan dat de islam zich pas ontwikkelt als een meerderheid van culturele moslims zijn geloof verlaat. Op mij komt dat betuttelend over, hoewel je het misschien niet zo bedoelt. Op mij komt het over als: u zult zich ontwikkelen, en wel in de richting die ik aangeef. Geen open discussie, maar een dictaat.

= Ik vind het jammer dat je niet positief kunt reageren op mijn oproep om de Nederlandse moslims en de Nederlandse rechtsstaat met elkaar te verenigen in rechten en plichten. =
Wat hier staat is dat jij van mening bent dat op dit moment ‘Nederlandse moslims’ en ‘de Nederlandse rechtsstaat’ niet met elkaar te verenigen zijn. Terwijl je tegelijkertijd schreef: “geen vraagtekens bij de democratische gezindheid van de meeste Nederlandse moslims”. Ik kan die twee uitspraken niet met elkaar rijmen, voor mij zijn ze met elkaar in tegenspraak. Vind ik dat moslims de democratische rechtsstaat moeten respecteren? Ja, zonder meer. Gelukkig doen de meesten dat ook.
Voor mij is de plek van de islam in onze Nederlandse rechtsstaat dus glashelder: de islam en de moslims dienen die rechtsstaat te onderschrijven en doen dat veelal ook. Kennelijk is dat dus het probleem niet. Wat tot de vraag leidt: wat is het probleem dan wel? Wat ik hier schrijf, schrijf ik keer op keer. Als mensen desondanks dezelfde vraag blijven herhalen, lijkt het erop dat ze me simpelweg niet vertrouwen.

= Een metafoor voor het cultuurverschil tussen ons? =
Maak dat eens concreet, waar denk je dan precies aan? Welk cultuurverschil?

George: Wat je zegt over mijn idee van een meerderheid (geen vraagtekens bij de democratische gezindheid van de meeste Nederlandse moslims) en de minderheid (een bepaalde groep zich apart zet, de eigen mensen gevangen houdt en zich afsluit) aan Nederlandse moslims kan ik niet volgen. Waarom denk je dat ik de meerderheid op het standpunt van de minderheid beoordeel? Suggereer je nou dat ik ervoor pleit dat de meerderheid het voorbeeld van de minderheid volgt? Je mag dat best constateren, maar da’s voor je eigen rekening.

Het blijkt niet uit mijn woorden en die waarde heb ik er niet in willen leggen. Het conflicteert ook met de lijn van mijn betoog. Ik ga voor openheid en emancipatie voor moslims, niet voor apartheid en uitsluiting door moslims. Overigens komt je bewering in je laatste alinea op hetzelfde neer als je zegt dat de meeste Nederlandse moslims de rechtsstaat respecteren en onderschrijven. Ik zeg niets anders.

Wat je over schakeling door mij van niveau’s zeg begrijp ik niet volledig. Maar ik kan wel invoelen dat zoiets in een tekst gebeurt. Ik dacht al je punten afgevinkt en beantwoord te hebben. Dat ervaar jij dus anders. Schrijven is soms een solitaire bezigheid en moeiijk te verstaan met communicatie.

Ik ben verheugd dat we het over de moderniteit en de islam in Nederland eens zijn. Dat van culturele moslims bedoel ik inderdaad anders. Het zou al te gek zijn dat geloofsafval als een voorwaarde van ontwikkeling wordt gezien. Ik bedoelde het als een bijverschijnsel dat je kunt verwachten bij een bepaalde fase van ontwikkeling. Maar een voorwaarde vooraf: nee, onzin uiteraard.

Ik ben eveneens verheugd dat je positief reageert op de vereniging van de islam en de rechtsstaat. Ik begrijp je irritatie als je je daarop onterecht aangesproken voelt. Maar jij begrijpt de mijne wellicht beter omdat ik maar geen antwoord dacht te krijgen. Nu wel.

Waaruit je nu weer concludeert dat ik vind dat rechtsstaat en moslims principieel niet te verenigen zijn begrijp ik niet. Ik stelde juist die vereniging als doel. In mijn ogen is het gewoon mogelijk. Waarom niet trouwens? Maar eerder zei ik ook dat het proces niet vanzelf gaat, lastig is voor een relatief nieuwe deelnemer aan de pluriformiteit die als organisatie ook nog eens verdeeld is en onder druk staat. En dat ik belemmeringen niet zozeer bij de Nederlandse moslims zie, maar bij de gemiddeld meer conservatieve Nederlandse organisatie islam. Vandaar mijn hoop dat de Nederlandse moslims volop in dit proces stappen, en voeg ik toe, de gevestigde islam meenemen op die weg.

De onderschrijving en de bekendmaking van die onderschrijving door moslims dringt bij vele niet-moslims niet door. Ik doel niet op rechts-extremisten of xenofoben, maar op de meerderheid van goedwillende Nederlanders. Die horen niets van een Nederlandse islamconferentie die ondubbelzinnig aangeeft dat islam en rechtsstaat samengaan. En dat de sharia als concurrend rechtssysteem daarmee niet aan de orde is voor Nederland.

Naar mijn idee is die kennisgeving wel degelijk het probleem. Volgens mij is er geen ander probleem. Ik denk dat je onderschat dat een relatief nieuwe deelnemer als de Nederlandse islam aan de maatschappij meer duidelijkheid over haar bedoelingen kan geven. Da’s onlosmakelijk verbonden aan het proces van integratie.

Juist nu er uit rechtse hoek verdachtmakingen richting islam blijven komen, zou de Nederlandse islam zich moeten realiseren meer transparant en open te kunnen zijn. Eerlijk gezegd verbaast dat uitblijven me in hoge mate. De vragen die ik onderaan deel 4 verwoordde houden me daarom nog steeds bezig. Jouw woorden stellen me tevreden en vind ik mooi, maar nog liever zou ik het van de moskeebesturen e.d. horen. Dan horen meer Nederlanders het. Misschien is de inschatting of het wel of niet nodig is om de Nederlandse islam nader toe te lichten wel het cultuurverschil tussen ons.

Ik teken bij je persoonlijke opmerkingen over wat je hier zoals schrijft aan dat ik je schrijven en gedachtenwereld onvoldoende ken(de) en je blog eerder nauwelijks bezocht heb. Je moet me mijn vragen dan ook niet kwalijk nemen. Die vroegen niet naar een bekende weg. Ik wist niets af van je achtergrond of je standpunten die we hierboven bespraken.

Foto: Mannen verlaten de moskee, Tunis, circa 1890

%d bloggers liken dit: