George Knight

Debat tussen links en rechts

Posts Tagged ‘Witte hegemonie

De identiteiten van Torkwase Dyson (The Drawing Center NYC)

leave a comment »

Mensen hebben vele identiteiten. Die identiteiten kunnen mensen verdelen, maar ook verbinden. Hoe dat per individu uitpakt volgt uit het belang dat mensen aan welke identiteit geven. Als ze zich vanuit het idee om uitverkorene en gezegende te zijn opsluiten in een religie en daar alle identiteiten aan ondergeschikt maken, dan sluiten ze zich af voor de wereld. En voor zichzelf. Dat geldt ook voor een kenmerk als huidskleur die vele varianten kent. Die kan in zwarte, witte of welke kleur hegemonie dan ook genoten en gekoesterd worden.

De uitdaging voor activisten is om de achterban te bereiken en aan te spreken op identitaire kenmerken, maar tegelijk ruimte te houden om de identiteit waar het om begonnen is niet in zichzelf op te sluiten. Want een zekere mate van organisatie is nodig om een vuist te maken, maar die vuist is een gesloten hand die anderen buitensluit. Activisten moeten mensen niet ronselen en vasthouden zonder de ontwikkeling van die mensen voorop te zetten. Emancipatie is een tweekoppig monster dat begint met strijd voor gelijke rechten en eindigt met losmaking. Voordat het een gevangenis wordt. Kunstenaar en educator Dyson Torkwase legt uit dat kunstenaars met verschillende identiteiten met elkaar in contact komen en gezamenlijk hun schouders zetten onder het bereiken van een leefbare toekomst. In hoeverre ze welke identiteit wat laat bepalen blijft te bezien. Het prikkelende van dit filmpje is dat het antwoord op de vraag of ze daarin slaagt niet eenduidig te geven is.

Advertenties

Controversiële kunst van Margaret Bowland in Raleigh’s CAM. Wie heeft het laatste woord over de grenzen aan de kunst?

with one comment

In de media is kunst die controversieel genoemd wordt, pas kunst die de volle aandacht krijgt. Neem de tentoonstelling ‘Painting the Roses Red’ van Margaret Bowland in het Contemporary Art Museum (CAM) in Raleigh, North Carolina. Daar klinkt kritiek op. Haar werk zou doel missen. Zij als in de staat geboren witte kunstenares zou zich volgens sommige critici het zwarte verhaal toe-eigenen. Anderen, zoals conservator Dexter Wimberly nemen het voor Bowland op. De meningen zijn verdeeld. Er waait een hoop stof op.

Wie heeft er gelijk en wie stelt grenzen aan de kunst? Bezondigen Bowlands critici zich aan omgekeerde apartheid en censuur? Naar aanleiding van een kunstenaarsdebat van conservator Alexandra van Dongen van het Wereldmuseum/Boijmans met kunstenaar Paul Bogaers in 2017 in Galerie Sanaa, Utrecht naar aanleiding van de tentoonstelling Apparitions van de Frans-Gabonese kunstenaar Myriam Mihindou schreef ik het onderstaande. Uit de heftige publieksdiscussie bleek dat dit een onderwerp is dat niemand ongemoeid laat.

De term ‘culturele toe-eigening‘ -in het Engels ‘cultural appropriation– gaat volgens genoemd lemma van Wikipedia over ‘de overname of het gebruik van elementen van een bepaalde cultuur door een andere cultuur’. Een neutrale term is het niet, want ‘toe-eigening’ of ‘appropriation‘ bevat de noties ontfutselen, wegnemen of inpikken. Daarom valt te bezien of het voor een open debat niet een onbruikbare term is die het gesprek over de overname van culturele of sociale kenmerken door een andere groep (acculturatie) bij voorbaar politiseert, dichttimmert en een bepaalde richting opstuurt. De term ‘toe-eigening’ suggereert dat machtsverhoudingen tussen groepen de natuurlijke overname van elementen van de ene in de andere cultuur onmogelijk maakt.

(…) Uiteindelijk is het een vraag over de vrijheid van de kunstenaar en wat in de beroepspraktijk zwaarder telt. Wat is de ultieme opdracht van een kunstenaar? Die vraag wordt in de openbaarheid niet zo vaak gesteld en getoetst aan de hand van een sprekend voorbeeld. Daarom was het in Galerie Sanaa een interessant debat dat verder ging dan een gesprek over culturele toe-eigening. Moet de kunstenaar zich ondergeschikt maken aan culturele, sociale en politieke beperkingen en gevoeligheden of is het de functie om door hokjes te breken? Zelfs als dat onopzettelijk en terloops gebeurt.

Foto: Margaret Bowland, ‘Wedding Cake, 2009’; Oil on linen, 82 x 66 inches. Uit de serie: ‘Excerpts from the Great American Songbook’.

De Grauwe Eeuw kondigt lawaaidemonstratie tijdens dodenherdenking aan. De ideale excuustruus van de macht 

with 2 comments

‘Reacties zijn uitgeschakeld voor dit bericht’ staat bij een aangekondigd evenement op Facebook. Een echt debat stellen de opstellers blijkbaar niet op prijs. Het gaat om een lawaaidemonstratie tijdens de Nationale dodenherdenking op 4 mei om 20.00 uur.  De radicaal-linkse actiegroep ‘De Grauwe Eeuw’ verschuilt zich achter de actiegroep ‘Geen 4 mei voor mij’ volgens een bericht van de NOS. Daarom plaats ik mijn reactie hier:

Actiegroep De Grauwe Eeuw heeft het recht om op 4 mei lawaai te maken. Maar jammergenoeg maakt het een janboel van feiten en analyse die de actie moeten toelichten. Dat is jammer, want zo bereikt het het omgekeerde. Niet het creëren van steun, maar van weerstand. Het onderwerp is interessant genoeg voor een breed maatschappelijk debat.

Zo is het zo aantoonbaar onjuist dat de 22.000 slachtoffers die tijdens WOII vielen allen wit waren dat het pijn doet aan de ogen. Wie dat zegt geeft zelfs aan weinig van de recente Nederlandse politiek en maatschappij te begrijpen. En volgens het oorlogsrecht had het Japanse Keizerrijk dat vanaf 1942 het toenmalige Nederlands-Indië de verantwoordelijkheid voor de bevolking. Niet Nederland. De Grauwe Eeuw husselt van alles door elkaar, gooit het op een grote hoop en snijdt er vervolgens grove brokken geschiedenis van die aan elkaar hangen als los zand.

Ja, er zijn in Nederlands-Indië oorlogsmisdaden door Nederlandse militairen gepleegd. Raymond Wesseling is een bekende naam in dit verband. En ja, zij verdienen het niet om herdacht te worden samen met ‘echte’ slachtoffers van het oorlogsgeweld. Maar zeg dat dan en niet iets anders. Want nee, dat gebeurde niet binnen de structuur van een dictatuur als die van het Nazisme zoals gesuggereerd wordt. Dat blokkeert het zicht op een duidelijk standpunt als startpunt van het debat.

Identiteitspolitiek die het onrecht van de geschiedenis uitsluitend verklaart vanuit huidskleur schiet overigens tekort omdat het andere aspecten buiten schot laat. Is het niet interessanter om het economische belang van De Bataafsche Petroleum Maatschappij erbij te betrekken of de geopolitiek van het toenmalige Nederland tijdens het interbellum?

Toegegeven, spreken over witte hegemonie is tegenwoordig populair bij zowel radicaal-links als radicaal-rechts. Om niet te zeggen modieus, denk aan Charlottesville.

Identiteitspolitiek is makkelijk en het naar voren brengen als verschijnsel vergt weinig kennis over geschiedenis, economie of maatschappij. Identiteitspolitiek is vakantie van de echte politiek. Praten over identiteitspolitiek is gemakzucht. Identiteitspolitiek is een afleiding van sociaal-economische aspecten als machtsdeling, eigendomsverhoudingen, belastingontwijking en inkomensongelijkheid. Praten over identiteitspolitiek valt de gevestigde orde niet aan, maar onderschrijft die juist. Via een omweg, die blijkbaar de activisten van De Grauwe Eeuw niet doorzien.

Door zich over identiteit een moralistisch oordeel toe te eigenen en dat tegelijk de anderen te ontzeggen menen radicalen vanaf beide flanken straffeloos het centrum onder vuur te kunnen nemen. Zelf leggen ze geen verantwoording af. Aan wie zouden ze dat moeten doen? Aan hun eigen geweten? Leden van De Grauwe Eeuw opereren anoniem als vrijschutters van de publieke opinie. Projectie van standpunten van anderen voor wie ze zeggen op te komen is hun focus. Het is dus ook nog eens oncontroleerbaar hoe gemeend en vrij van bijbedoelingen hun standpunten zijn.

Radicalen wanen zich in hun zelfbeeld de helden die alles mogen zeggen en kunnen doen vanwege de omstandigheden die de uitzonderingstoestand zouden rechtvaardigen. Dat wil zeggen, voor henzelf, niet voor de vertegenwoordigers van de staat. Die moeten zich aan de regels van de rechtsstaat houden. Radicalen niet. Een open debat wordt vermeden omdat dat burgerlijk en achterhaald zou zijn. Zo werkt de bunkermentaliteit van radicalen die geen tegenspraak veelt.

Net als alt-right voorman Stephen Bannon willen radicalen als rechtgeaarde Leninisten de staat ontmantelen. Daar passen alle middelen bij. Uitleg om de eigen daden te rechtvaardigen is daarbij geen hoofdzaak, maar eerder een halfslachtige beeldvorming tussen werving, propaganda en de schijn van argumentatie in.

De framing door te spreken over witte hegemonie dient ongetwijfeld ter motivatie en opwaardering van de achterban zodat het eigen vuistje uiteindelijk tot een krachtige vuist wordt. Wat wil een politieke actiegroep nog meer dan aandacht en perspectief op de macht?

De weerbare democratie laat zich alles aanleunen en heeft een hoge tolerantiedrempel. De anonieme leden van De Grauwe Eeuw weten toch dat hun rechten gewaarborgd zijn en ze in de rechtsstaat zonder risico of gevaar voor eigen leven alles kunnen zeggen.

Zo dollen de radicalen verder in hun domein dat ook een speeltuin van nietszeggendheid is. Er staat niks op het spel. De gevestigde orde tolereert het en calculeert in dat het roepen vanaf de marge er nu eenmaal bij hoort. Vanuit het perspectief van de zittende macht is het zelfs beter dat het lawaai blijft klinken vanaf de marge. Dat lawaai versterkt automatisch het eigen tegengeluid.

Actiegroep De Grauwe Eeuw is de ideale excuustruus van de macht.

Foto: Schermafbeelding van FB-pagina van actiegroep  ‘Geen 4 mei voor mij’ met aankondiging van demonstratie tijdens de Nationale dodenherdenking op 4 mei 2018.

Domme krachten als Ramautarsing en Plaisier bemoeilijken de normalisering van FvD. De kanaries in de kolenmijn zingen vals

with 9 comments

Er is een verschil van mening ontstaan tussen politicus Thierry Baudet (FvD) en de lerares Nederland Michelle van Dijk. Aanleiding was de schrijfopdracht die Van Dijk als toets gaf aan de leerlingen van 5 VWO. Ze gaf tien prikkelende stellingen waarvan de laatste luidde: ‘Als het aan Baudet ligt, moeten we naar een Nederland waarin slechts enkele witte mannen de macht hebben.’ In een kader bij een artikel van Van Dijk geeft NRC als voorbeeld van het soort opdracht ook een andere stelling: ‘De EU is een moloch die te duur is, niets oplevert en zorgt voor onrust. De EU opheffen en terug naar een Europa met wat basale economische en militaire afspraken is hard nodig. Of toch niet?

Baudet kreeg de 10 stellingen van een leerling toegestuurd en bracht het vervolgens in de publiciteit. Hij meende zich verkeerd gepresenteerd te zien en probeerde zich met zijn klacht in de media te profileren. FvD richtte de pijlen op de lerares waarbij Yernaz Ramautarsing die namens FvD kandidaat is voor de gemeenteraad van Amsterdam in een tweet zelfs opriep tot ontslag van Van Dijk. Waarop  kritiek kwam, zoals in een tweet van Jesse Donders: ‘Gewoon even netjes sorry zeggen, Yernaz. Dit soort gedrag kan echt niet bij een serieuze partij’. Andere verdedigers van Baudet sprongen ook op de kar van de verontwaardiging.

Men kan het oneens zijn met de uitleg van Van Dijk, maar om op te roepen tot haar ontslag of schorsing past niet binnen een democratische partij die FvD zegt te zijn. Het tekent ook de kwaliteit van het Nederlandse publieke debat waar het niet meer volstaat om standpunten tegenover of naast elkaar te zetten, maar waar de persoon of de motivatie van de opponent erbij wordt gehaald. Dat gaat een grens over en is onaanvaardbaar.

Voor TPO maakt ‘de halve filosoof’ Jaap Plaisier het in een opinie-artikel bont door Van Dijk persoonlijk aan te vallen. (‘Michelle is dus een heel vervelend mens. Ze is zo dom en kwaadaardig dat haar lesbevoegdheid haar eigenlijk afgepakt zou moeten worden’). Plaisier is halfslachtig en dekt zich ironisch in door zich te baseren op een column uit 1990 van Boudewijn Buch over een niet-partijpolitiek onderwerp in het Amsterdamse universiteitsblad Folia. Jaap Plaisier denkt FvD en Baudet te helpen of in bescherming te nemen, maar bewerkstelligt het omgekeerde. Hij schopt door zijn geschop tegen Van Dijk en NRC vooral zichzelf onderuit.

Plaisier benadrukt het intolerante en ondemocratische aspect van FvD zoals Yernaz Ramautasring ook doet door het ontslag van een lerares te eisen die een stelling presenteert waarin leerlingen kunnen reflecteren op de gedachten van de alt-right beweging zoals die in Nederland door FvD wordt gerepresenteerd. Met dit soort domme krachten als Ramautarsing en Plaisier schiet Baudet niets op. Integendeel, ze brengen Baudet in problemen. Hij doet namelijk in de publiciteit moeite om maatschappelijk aanvaard te worden en afstand te nemen van radicale of extreme standpunten. Ook van zijn eigen foute uitspraken over vrouwen of niet-witte Nederlanders (‘homeopatische verdunning van de Nederlandse bevolking’) waarvan het de vraag is of hij die nog van harte steunt of er slechts om opportunistische redenen  afstand van neemt. Uitspraken die trouwens exact de onderbouwing  voor de stelling van Michelle van Dijk geven. Domme krachten als Ramautarsing en Plaisier missen de politieke handigheid van Baudet. Ze zijn de vals zingende kanaries in de kolenmijn van FvD.

Foto: Schermafbeelding van deel artikel van Jaap Plaisier voor TPO, 16 december 2017.

Neo-nazi’s ‘bewaken’ Europese 18de eeuws kunst in Museum Minneapolis. Deze interesse voor kunst is in Nederland onmogelijk

with one comment

rs

Reuring in een Amerikaans museum. Het is weer eens iets anders, een groepje van drie neo-nazis dat naar de derde verdieping van een museum gaat om 18de eeuwse Europese kunst ‘te bewaken’. Gevolgd door linkse activisten. Witte kunst bevestigt in de ogen van de drie ‘Heil Trump’ roepende demonstranten de blanke hegemonie. Een handgemeen ontstond waarbij de bewaking moest optreden om erger te voorkomen. Het Minneapolis Institute of Arts heeft een befaamde collectie schilderijen. Raw Story doet in een bericht verslag.

Hoe anders gaat dat in Nederland. Daar hebben rechts-radicale partijen geen interesse in Nederlandse kunst. Op geen enkele manier speelt Nederlandse cultuur een rol in hun politieke strijd. Niet als verwijzing, niet als symbool dat helpt om zich af te zetten tegen buitenlandse kunst of als bevestiging van het thuisgevoel. Elke interesse voor kunst ontbreekt, zelfs als het louter voortkomt uit politieke interesse. Voor Nederlands radicaal-rechts bestaat Nederlandse kunst niet. Hoe anders was dat vroeger en hoe anders is dat nog steeds in andere landen als België, Duitsland, Frankrijk of de VS waar Europese kunst in elk geval binnen het blikveld van neo-nazi’s valt. Hoe gespeeld hun beweegredenen ook zijn. Kan iemand het zich voorstellen, Nederlandse rechts-radicalen die het Rijksmuseum inlopen om de Europese 17de of 18de eeuwse kunst te gaan ‘bewaken’?

Voor het eerst lijkt het ondermaatse Nederlandse kunstonderwijs vruchten af te werpen. Nederland heeft weer iets om trots op te zijn. Nederland als gidsland van nihilisme en gebrek aan interesse voor eigen cultuur. Waar ‘foute’ mensen nooit op verkeerde ideeën over kunst worden gebracht omdat kunst voor hen totaal niet telt.

naamloos-2

Foto 1: Schermafbeelding van deel artikel ‘‘Heil Trump!’: Brawl erupts inside the Minneapolis Institute of Art as protesters confront neo-Nazis’ in Raw Story, 27 februari 2017.

Foto 2: Hendrick ter Brugghen, De Gokkers (The Gamblers), 1623. Collectie: Minneapolis Institute of Art (The William Hood Dunwoody Fund). 

Controversiële kunst van Glen Strock

leave a comment »

Wat te denken van controversiële kunst? Is er goeie en slechte controversiële kunst? Doet het ertoe wat het verbeeldt? Neem nou de muurschildering van Glen Strock op een overheidsgebouw in Sante Fe, New Mexico. Gemaakt als onderdeel van het Teen Court programma dat jongeren (12-17 jaar) een alternatieve straf geeft en probeert te resocialiseren. Maaar critici beweren dat Strock kolonialisme en de onderdrukking van de inheemse bevolking verheerlijkt, aldus een bericht van KRQE News. Toen de overheidsdienst die opdracht voor de schildering had gegeven kwam om een deel ervan wit te wassen verhinderde Strock dat. Het wordt er nog raadselachtiger op door een video waaruit blijkt dat Strock een tamelijk fundamentalistische pastoor van de Pecos Valley Cowboy Church is. KRQE News laat die kant van Strock ongenoemd. Wie is nou de echte vandaal?