George Knight

Debat tussen links en rechts

Posts Tagged ‘Wantrouwen

Lokale verkiezingen in Noord-Korea als feest voor de democratie

with one comment

Lokale verkiezingen in Noord-Korea zijn een feest. Reuters wordt dezelfde beelden aangeleverd en laat dezelfde beelden in hoofdstad Pyongyang zien. Bij het stembureau wordt gedanst en klinken liederen als ‘Ode aan het Moederland’. Van willekeurige kiezers die getraind zijn als willekeurige kiezers. Stemmen heette bij ons altijd het feest van de democratie te zijn voordat het wantrouwen in de politiek de overhand kreeg. Daar helpt niets aan. In Noord-Korea krijgt wantrouwen geen kans. Op geselecteerde stembureaus wordt de schijn opgehouden met muziek, dans en unanimiteit. Feitelijk de tekenen van een doorgestoken kaart. Dan is ons doorprikken van de schijn een echtere waarheid. Ondanks het wantrouwen dat stemmen een loos gebaar is.

Written by George Knight

19 juli 2015 at 23:17

Haagse crisissfeer benadrukt intelligente domheid kabinet Rutte

leave a comment »

3aa0e3622e848dc76291cabb7d2b399c

Schrijft nooit aan kwaadwilligheid toe, wat verklaard kan worden door domheid. Aldus Napoleon Bonaparte: ‘N’attribuez jamais à la malveillance ce qui peut s’expliquer par la stupidité‘. De uitspraak lijkt gemaakt voor het kabinet Rutte-Asscher dat zegt terug te treden, maar de burgers wantrouwt en met steeds meer regels opzadelt, de burgerrechten inperkt en zich onderhand gedraagt als een bemoeial die zich met alle facetten van het leven wil bemoeien. Ik karakteriseerde dat in mei 2013 in een posting als intelligente domheid.

Da’s anders dan pure domheid waarvan de drager niet intelligent genoeg is om die te verbergen. Intelligente domheid is halfslachtigheid die de wereld in geholpen wordt vanwege het schijnbaar bestaan van een kantelpunt waarachter het verbloemen van de eigen domheid mogelijk wordt. Intelligente dommeriken laten zich die kans niet ontnemen. Bij intelligente domheid neemt het succesvol verhullen van de domheid de plaats in van het aanspreken van de domheid of de intelligentie. Naargelang de specifieke achtergrond. Positionering en marketing nemen het over in een continu proces dat nooit meer ergens voet op vaste bodem zet.

De crisissfeer die deze week in Den Haag hangt over de bed-bad-en-broodregeling en de uitgeprocedeerde asielzoekers heeft alles te maken met de intelligente domheid van de kabinetsleden. Bram van Ojik (Groen Links) denkt te weten hoe het zit: ‘Ik snap heus wel dat het ingewikkeld is, maar zo ingewikkeld kan het ook weer niet zijn om te zeggen: we gaan humanitaire hulp bieden.’ Maar is dat niet te simpel gedacht? Want het gaat de bewindslieden niet zozeer om het vinden van een oplossing voor een concreet beleidspunt, maar om het tijdens het zoeken ernaar verbloemen van eigen domheid. Extra gevaarlijk omdat door de crisissfeer juist de aandacht op de domheid gevestigd wordt doordat een oplossing uitblijft. Kabinetsleden van VVD en PvdA vliegen zonder vangnet door de lucht en kennen een noodgreep: de ander van kwaadwilligheid betichten.

Foto: 1950s circus trapeze artists

Peiling, privacy, Piraten en politiek. Tijd voor verandering?

with one comment

p1

Opiniepeilingen zijn aantoonbare flauwekul, maar hebben hun waarde als amusement. Onduidelijk is waar ze een beeld van geven. Waarschijnlijk nergens van, wat niet betekent ‘van nergens‘. Opiniepeilingen zijn de thermometer in de ziel van de Nederlander. Over voorkeuren en afkeuren, verwachtingen en overgave. Wekelijks keert de politieke barometer van peil.nl terug, het bureau van Maurice de Hond. Die trekt de aandacht in de publiciteit. Politici zien het als rapportcijfer voor hun koers, inspanningen en populariteit.

In de politieke peiling stijgt de ene partij als de andere daalt. Het totaal blijft altijd 150, het aantal zetels in de Tweede Kamer. Da’s een gemis omdat de peiling zo geen stem geeft aan degenen die het systeem verwerpen. Daarom steunt zo’n peiling per definitie de handhaving van het politieke systeem. Zo’n politieke barometer registreert de stemming. Het maakt vervolgens de keuze het daar niet bij te laten, maar te gaan interpreteren. Waarbij het vaak kritiek op het politieke systeem in de analyse weeft. Dat klinkt tegenstrijdig, en is het ook. 

Wenselijk zou zijn als leden van peil.nl bij ongenoegen over ‘de politiek‘ hun stem konden geven aan ‘iets’ dat zich aan het systeem onttrekt. Die mogelijkheid bieden de huidige opiniepeilingen niet. De temperatuur mag niet te ver dalen. Of stijgen. Maar de protestpartij dan die het systeem wil veranderen? Wordt die uiteindelijk niet door het systeem getemd, en opgenomen? Ach, politiek is het zetten van stapjes. Wantrouwen dat nooit iets fundamenteels verandert zorgt voor fatalisme dat vooral de zittende macht dient. Dat werkt evenmin. 

Wat de opinies over privacy en de spionage door inlichtingendiensten vertellen is niet te peilen. Peil.nl ziet er argwaan van de burgers tegen de overheid in. Klopt dat? Los van de verkeerde vraagstelling die aftappen gelijkstelt aan afluisteren van telefoongesprekken of lezen van e-mails. Dat 3/4 van de ondervraagden vindt dat privacy niet meer bestaat kan ook betekenen dat een meerderheid daarin berust en niet zwaar laat wegen dat de privacy wordt aangetast. Peil.nl interpreteert en vermoedt dat dit onderwerp van spionage en aftappen van persoonsgegevens door de overheid de komende tijd ‘de electorale verhoudingen in Nederland verder kunnen bepalen‘. Werkelijk? Kondigt dan de ene zetel van nieuwkomer Piratenpartij die ontwikkeling aan?

p3

Foto’s: Schermafbeeldingen van de politieke peiling ‘Steeds minder potentiele kiezers voor VVD en PvdA‘ van Peil.nl, 1 december 2013.

Debat Bulgarenfraude met Weekers is afleiding politieke stagnatie

with 7 comments

Frans-Weekers-621x328

Een ander probleem is natuurlijk ook dat een poging tot minder bureaucratie zo mislukt. Want iedereen wil minder regeldruk, maar blijkbaar roept dit streven de behendigheid bij allerlei kwaadwillenden op‘, aldus het hoofdredactioneel van het Friesch Dagblad naar aanleiding van de affaire Weekers en de Bulgarenfraude. De basis van het systeem is het vooraf toekennen van toeslagen (huur, zorg en kinderopvang). Daar maken niet alleen Bulgaren misbruik van. CDA’er Pieter Omtzigt verbreedde het debat en eist nu ook opheldering van staatssecretaris Frans Weekers (VVD) over de 280 gevallen van systeemfraude die de FIOD heeft afgehandeld. Op 14 mei vindt het kamerdebat over deze kwestie plaats. Frans Weekers geniet de steun van VVD en PvdA.

Er loopt van alles door elkaar heen. Het imago van de ‘Limburgse’ Weekers die op afstand betrokken was bij het gesjoemel van de Roermondse VVD’er Jos van Rey en een groot billboard kreeg dat moest helpen bij zijn herverkiezing. Weekers vermeend slappe aanpak en ontkennen op de hoogte te zijn van de fraude terwijl zowel zijn ambtenaren als minister Lodewijk Asscher van Sociale Zaken dat wel waren. De spanning in de coalitie tussen VVD en PvdA, inclusief de eerdere redding van VVD-staatssecretaris Fred Teeven door de PvdA. Het boter op het hoofd van de politieke  partijen die zoals het Friesch Dagblad memoreert instemden met voorstellen van Balkenende II (2003-2006) om de regeldruk te verminderen en nu met hun vingertje wijzen.

Maar de kwestie gaat vooral over het verhouding tussen overheid en burger. Hoeveel vertrouwen is volgens de overheid de burger nog waard? Dat ligt aan de inschatting hoeveel misbruik binnen een regeling toelaatbaar is. Wordt bij 5%, 10% of 15% misbruik de bewijslast bij de burger gelegd? Dat omslagpunt zal per regeling verschillen. Fundamenteel is dat de goedwillende burger niet alleen opgescheept wordt met verhoogde regeldruk, maar ook met wantrouwen. En dat vergroot opnieuw de kloof tussen overheid en burger.

Oplossing is om een systeem met keuzevrijheid, minder fraude en regeldruk, vertrouwen in de burger, een inkomenspolitiek naar draagkracht en compassie met de zwakkeren te combineren. Da’s binnen handbereik maar wordt om partijpolitieke redenen geblokkeerd. Het gebrek van de Nederlandse partijpolitiek is dat het voor elke oplossing een probleem zoekt en om electorale redenen met een fijnmazige inkomenspolitiek aan doelgroepenbeleid doet. De oplossing ligt in een vlaktaks waar emeritus-hoogleraar Leo Stevens voor pleit. De verkenning ‘Het fiscale stelsel van de toekomst: eenvoud, neutraliteit en draagkracht‘ uit 2010 dat Stevens met Lars Bovenberg schreef zegt over toeslagen en heffingskortingen dat ze rechtstreeks met de fiscus verrekend kunnen worden. Ook de SGP is voor individualisering en vereenvoudiging van het belastingstelsel.

Op 14 mei komt er dus een debat dat zich onder het mom van ‘systeemfraude’ concentreert op een onhandig opererende staatssecretaris Weekers. Met de paradox dat de term ‘systeemfraude’ dient om de hervorming van het belastingstelsel en een andere systematiek van berekening en uitkering van toeslagen te verhullen. Cynisch en treurig is dat nu al valt te voorspellen dat het debat niet over de onderliggende structuur zal gaan. Partijen die het als afleiding voor hun eigen stilstand en matheid gebruiken zouden feitelijk af moeten treden.

Foto: Staatssecretaris van Financiën Frans Weekers (VVD) in de Tweede Kamer, 2013.

Intelligente domheid zit kabinet Rutte in de weg

with 10 comments

somriure11

Update 5 juli: ‘Overheid en burgers verstikken elkaar’, kopt Trouw. Het verwijst naar de Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling dat vandaag een advies aan kabinet en parlement presenteert. De overheid moet haar bemoeizucht staken en via lagere belastingen financiële ruimte bieden. Dan komt het goed. Kortom, de overheid moet economische en juridische voorwaarden scheppen en zo de burger ruimte geven.

Schrijft nooit aan kwaadwilligheid toe, wat verklaard kan worden door domheid. Aldus Napoleon Bonaparte: ‘N’attribuez jamais à la malveillance ce qui peut s’expliquer par la stupidité‘. De uitspraak lijkt gemaakt voor het kabinet Rutte-Asscher dat zegt terug te treden, maar de burgers wantrouwt en met steeds meer regels opzadelt, de burgerrechten inperkt en zich onderhand gedraagt als een bemoeial die zich met alle facetten van het leven wil bemoeien. Hoe kunnen goed opgeleide en intelligente mensen zo het verkeerde doen?

Types als staatssecretaris Teeven of minister Opstelten die zich van de bewindslieden het meest onverzoenlijk gedragen ogen eerder kwaadwillig dan dom. Niet onmogelijk is dat ze onder hun kwaadwillige uiterlijk een fikse portie domheid verbergen. Die domheid betreft dan niet de politieke vaardigheid om in parlement of partijpolitiek een weg te vinden, maar de zelfdestructie die handelt tegen het eigenbelang. In dit geval het belang van zowel Nederland als de VVD, de partij waar het duo Teeven en Opstelten deelt van uitmaakt.

Op zoek naar de grootste dommeriken schreef Matthijs van Boxtel een Encyclopedie van de Domheid. Hij zegt: ‘Domheid heeft de mens gedwongen zijn intelligentie te ontwikkelen. Maar intelligentie biedt nog geen garantie voor zelfbehoud. Sterker nog: intelligentie kan domheid zelfs kracht bij zetten.‘ Dat komt tot uiting in oorlogen, maar ook in de bureaucratie die in zichzelf verstrikt zit. Zijn Teeven en Opstelten voorbeelden van intelligente domheid die wordt gemaskeerd door kwaadwilligheid? Ja. Ze denken door hun regelgeving, verboden, doelmatigheidseisen en vergroting van de veiligheid het goede te doen, maar doen het verkeerde.

Intelligente domheid wordt een valkuil voor beleidsmakers die het eigen handelen niet meer doorzien omdat ze menen slim te handelen. Behalve voor het standaardvoorbeeld Teeven en Opstelten geldt dat ook voor de rest van het kabinet Rutte-Asscher en de EU die een ruïneuze economische politiek voert die tot zelfdestructie voert. Als deze bestuurders uitsluitend dom waren zouden ze allang tot inzicht gedwongen zijn. Maar hun domheid is kern van een denken dat wordt gemaskeerd door intelligentie en daarom niet tot zelfbesef komt. Zelfreflectie wordt niet overdacht. Dat leidt tot een variant op de uitspraak van Napoleon: ‘Schrijft nooit aan kwaadwilligheid toe, wat verklaard kan worden door intelligente domheid’. Gevraagd: echte pure domheid.

Foto: Fernando Arrabal en schaakbord. Collage: Jordi Soler.

Hoe lang kunnen burgers het wantrouwen van de VVD nog aan?

with 7 comments

media_xl_1441700

Hoe groot moet de legitimiteit van een regering zijn om niet door de vloer te zakken? Kritiek lijkt altijd feller dan voorheen. Tegengeluiden klinken altijd. Toch stapelt de kritiek op met name de VVD zich op. Venijnige en steeds wanhopiger wordende uitspraken fileren het beleid van het kabinet Rutte op belangrijke deelterreinen: economie, veiligheid, zorg, bestuur, onderwijs, wetenschap en cultuur. Paradox van de koers is dat een partij die het begrip ‘Vrijheid‘ in haar naam draagt de vrije ruimte van de burger steeds meer inperkt. Vanuit het wantrouwen jegens de burger. Overdreven overheidsbemoeiienis en zelfgerichtheid worden zo het motto van het kabinet Rutte-Asscher. NRC-commentator Marc Chavannes merkt op: ‘De VVD is als het zo uitkomt net zo dirigistisch als de cliché-PvdA.’ De VVD sluit zich in zelfgekozen separatie mentaal af van de samenleving.

In de sector veiligheid opereert als motorblok van de VVD het duo Teeven en Opstelten als bad en good guy. Opstelten is de double-breasted consigliere die met proefballonnen de grenzen van de rechtsstaat oprekt en Teeven de hitman die zijn slordige baas opjaagt om te scoren. Deze Watt en Halfwatt van de staatsveiligheid trekken steeds meer bevoegdheden naar zich toe, wantrouwen de mondige burger als veiligheidsrisico voor hun positie die floreert in het halfduister en laten het liggen in de opsporing en de aansturing van de politie. In een vlucht naar voren praten ze in ontoetsbare abstracties, plannen en vergezichten omdat ze de kerntaak waarvoor ze ingehuurd zijn niet aankunnen. Opstelten en Teeven zijn bipolair zonder een evenaar te kennen.

De kritiek op de VVD is zo omvangrijk dat het pijn doet aan het verstand. Economisch presteert Nederland slecht sinds Rutte aan de macht is en zakt het ook in vergelijking met de buren weg. Wat de VVD biedt is Tjakka en geen afgewogen beleid. Voormalig staatssecretaris Zijlstra kortte met verwijzing naar de markt als oplossing bovenmatig in het cultuurbudget. Nu blijkt dat de cultuursector de dupe is van een ingezakte goede doelen markt kunnen de honden blaffen wat ze willen maar trekt de caravan van de VVD verder zonder te repareren. Op weg naar wat trouwens? In de chicken race met de PvdA rijdt de VVD hard naar de afgrond. De voet op het gaspedaal is de legitimatie van het eigen gelijk. Een in zichzelf gekeerde partijpolitiek van de VVD keert zich af van goed geïnformeerde en betrokken burgers die niets van deze politiek te verwachten hebben.

img.php

Foto 1: De VVD’ers Fred Teeven (links) en Ivo Opstelten, respectievelijk staatssecretaris en minister van Veiligheid en Justitie, 2012. Credits: ANP.

Foto 2: Het Deense komische duo Watt en Halfwatt (Pat en Patachon) als politie-agent, 1925.