George Knight

Debat tussen links en rechts

Posts Tagged ‘Wall Street Journal

Al Jazeera over Trump TV dat conservatisme bezoedelt en verlamt

with one comment

Al Jazeera geeft een overzicht van ontwikkelingen van de media-uitingen van mediatycoon Rupert Murdoch, zoals Fox News en The Wall Street Journal. Waarom Murdoch zijn toon verhardt en de interne pluriformiteit opoffert en welke tegenprestatie hij van president Trump in ruil verwacht blijft onuitgesproken. Het is een publiek geheim dat Murdoch weinig waardering heeft voor Trump. Dit gaat om macht en tegenprestaties.

Opportunisme dus. Vooral de omslag van het redactioneel commentaar van The Wall Street Journal over de speciale aanklager Robert Mueller was opvallend. Het tekent de opstelling van kritisch naar pro-Trump. Het tekent niet alleen het oprukken van nepnieuws dat niet het nieuws verslaat maar er een afleiding van geeft. Het geeft het failliet aan van het conservatisme. The Washington Post citeert in een artikel Jay Rosen: ‘Er zijn geen institutionalisten meer onder ons; het is tribalisme tot helemaal beneden’. Het grootste slachtoffer van Trumps populisme is alvast het conservatisme dat aan demagogie, autoritarisme en etniciteit ten onder gaat.

Fillon zakt weg in Franse presidentsstrijd door schandalen. Macron in opkomst

with 4 comments

Het leek er lange tijd op dat de strijd om het Franse presidentschap op 23 april en 7 mei zou gaan tussen Marine Le Pen en François Fillon. In de tweede ronde nemen de kandidaten die in de eerste ronde de meeste stemmen halen het tegen elkaar op. Naar de Nederlandse politiek vertaald betekende dat een strijd tussen Geert Wilders en een rechts-conservatieve CDA’er. Door schandalen zakt Fillon weg uit de peilingen en stoomt centrum-liberaal Emmanuel Macron op. Zeg, een gemiddelde D66’er. Dat ontsluit het linkse en centristische electoraat. Volgens kiezersonderzoeken wint Macron het in de tweede ronde op zijn sloffen van Le Pen met 65%. Le Pen en Fillon staan positief staan tegenover de politiek van de Russische Federatie. Niet onbelangrijk omdat Frankrijk deelneemt aan het overleg over de Minsk-II akkoorden met Duitsland, de Russische Federatie en Oekraïne. De opkomst van Macron en het wegzakken van Fillon geeft de Fransen zicht op een echte strijd.

Gülenbeweging in Nederland moet worden getolereerd. Maar is een conservatieve, islamitische invloed die weinig waardering verdient

leave a comment »

51desabriacar

Het is niet redelijk om de islam de schuld te geven van de wreedheden van de gewelddadige radicalen. Maar wanneer terroristen claimen uit naam van de islam te handelen, dan dragen ze die identiteit – zij het alleen in naam. Daarom moeten gelovigen er alles aan doen om te voorkomen dat dit kankergezwel zich uitzaait binnen onze gemeenschappen. Doen we dat niet, dan zullen we medeverantwoordelijk zijn voor het besmeurde imago van ons geloof.’ Aldus de vertaling door WijBlijvenHier! van een opiniestuk van 27 augustus 2015 in The Wall Street Journal van de in de VS wonende Turkse politicus en islamprediker Fethullah Gülen.

Dit fragment verklaart enkele misverstanden. 1) Terroristen die zeggen uit naam van de islam te handelen doen dit ook daadwerkelijk; die claim kan hun niet ontnomen worden. 2) Gülen verwijst naar IS; hij ging hiermee in tegen president Erdogan van wie wordt gesuggereerd dat hij IS de hand boven het hoofd hield als tegenwicht van Koerdische ambities om een eigen staat te stichten. 3) Gülen profileert zich als gematigd moslim die inzet op onderwijs en modernisering; net als Tariq Ramadan brengt Gülen de moderniteit naar de islam, maar niet de islam naar de moderniteit. Dat houdt in dat hij moslims apart wil houden.

Moslimpredikers als Gülen en Ramadan meten zich een modern image aan, maar zijn conservatieve denkers die opteren voor apartheid van hun gelovigen. Ook in Nederland is de Gülenbeweging (Hizmet) actief. Het wordt al jarenlang beschuldigd van islamisering. Onder het mom van wereldburgerschap, interculturaliteit en interreligieusiteit wordt dat verhuld. Het is volgens critici een controversiële, streng-islamitische beweging die mannen boven vrouwen stelt en homoseksualiteit verwerpt. Het Rotterdamse raadslid Anita Fähmel (Leefbaar Rotterdam) concludeerde begin 2009 in een rapport dat de Gülenbeweging islamitisch-fundamentalistisch is. De geslotenheid maakt toetsing lastig en controle onmogelijk.

Eind december 2010 nam toenmalig minister van Binnenlandse Zaken Piet Hein Donner (CDA) het in een overleg in de Tweede Kamer op voor de beweging na aanvallen van SP en PVV. De Fethullah Gülen-organisatie presenteerde het op haar site. De Turks-Nederlandse SP’er Sadet Karabulat probeert al jaren om de overheidssubsidie voor deze in haar ogen crypto-islamistische beweging terug te draaien. Ze kwam niet langs de coalitie van christenen en gedogende seculieren die de waarschuwingen over de beweging negeerden.

Dit was in tijd dat in Amsterdam burgemeester Eberhard van der Laan afscheid nam van het idee van compenserende neutraliteit van zijn voorganger Job Cohen omdat het de scheiding van kerk en staat onaanvaardbaar ver oprekte. Religie werd door de toenmalige wetgevers gezien als een instrument dat via overheidssubsidies ingezet kon worden om sociale rust en cohesie te kopen. De aanname was dat gematigde religieuze stromingen de radicale stromingen de wind uit de zielen konden nemen. De inschatting was dat de Gülenbeweging gematigd was, hoewel dat door de geslotenheid en de verborgen agenda van de beweging niet te controleren was en uiteindelijk neerkwam op wensdenken van de toenmalige politieke klasse.

Het gedogen van de Gülenbeweging en de enthousiaste medewerking van de politieke elite in het CDA en de PvdA leidde desondanks tot kritiek. In opdracht van toenmalig minister Van der Laan lichtte moslim en islamwetenschapper Martin van Bruinessen de beweging door en kwam in december 2010 met een rapport dat constateerde dat het wel meeviel. Maar Van Bruinessen werd partijdigheid verweten, door onder andere  Elise Steilberg die in De Volkskrant schreef: ‘De grootste bron van zorg vormden steeds de zeer gesloten mono-ethische schoolinternaten, die onder geen enkel overheidstoezicht vallen en dat Minister Donner het geheel in orde vindt dat een instelling die zich naar buiten als seculier voordoet, in haar kern diep religieus is.’

Nu keert Erdogans bewind zich tegen de Gülenbeweging. In Turkije en daarbuiten. In een overgenomen beweging verandert een coup in een tegencoup. Met dead weight van Hizmet. Ongewenst is dat dit conflict naar Nederland overslaat. De ene islamitische beweging die de andere islamitische beweging wil vervolgen doet dat maar buiten de Nederlandse grenzen. Leden van Hizmet moeten nu geen krokodillentranen huilen en net doen alsof ze deel uitmaken van een moderne beweging die gaat voor democratie, rechtsstaat en openheid. In de jaren dat Erdogan en Gülen nog bondgenoten waren gaf het geen kik toen de seculiere oppositie werd vervolgd. De Gülenbeweging zal nu ook voor de naïeve delen van de Nederlandse politiek de onschuld voorgoed voorbij zijn. Het wordt getolereerd, maar hoeft niet meer op enig privilege te rekenen.

Foto: Turks worstelen, 1979.

Gülen: moslims moeten extremistische islam bestrijden. Maar hoe?

with 20 comments

gc3bclen_erdogan

Het is niet redelijk om de islam de schuld te geven van de wreedheden van de gewelddadige radicalen. Maar wanneer terroristen claimen uit naam van de islam te handelen, dan dragen ze die identiteit – zij het alleen in naam. Daarom moeten gelovigen er alles aan doen om te voorkomen dat dit kankergezwel zich uitzaait binnen onze gemeenschappen. Doen we dat niet, dan zullen we medeverantwoordelijk zijn voor het besmeurde imago van ons geloof.’ Aldus de vertaling door WijBlijvenHier! van een opiniestuk van 27 augustus in  The Wall Street Journal van de in de VS wonende Turkse politicus en opinieleider .

Het gaat uiteraard om IS en de radicale islam die op dit moment de wereld treft. In zijn analyse heeft Gülen die zich graag profileert als een gematigd moslim die inzet op onderwijs en modernisering geen goed woord over voor deze terroristen die zeggen uit naam van de islam te handelen. Hiermee plaatst Gülen zich voor de zoveelste keer frontaal tegenover de Turkse president Recep Erdogan van wie wordt gesuggereerd dat hij IS de hand boven het hoofd houdt als tegenwicht van de Koerdische ambities om een eigen staat te stichten.

De aanpak van Gülen om de extremisten een halt toe te roepen is minder overtuigend dan zijn analyse. Kan de ‘extremistische kanker’ van de extremistische islam bestreden worden door mensenrechten binnen de moslimgemeenschappen te verdedigen, scholing te bevorderen en man en vrouw gelijk te behandelen? Gülen slaat een fase over. Zo roept hij moslims op geweld af te zweren, omdat islamitische bronnen de religieuze claims van de extremistische moslims niet legitimeren. Maar kunnen mensenrechten, schoolboeken en goede bedoelingen een eind maken aan de slagvelden van Syrië of Irak of de aanslagen in het Midden-Oosten door genoemde extremisten? Fethullah Gülen praat verdienstelijk voor de lange termijn, maar slaat het heden over.

Foto: ‘Founder of the Gülen movement, Muhammed Fethullah Gülen (L) and Turkish Prime Minister Recep Tayyip Erdogan (R).

RTL Nieuws: ‘Corruptie is goed voor de kunst’. Haastklus of misvatting?

leave a comment »

rtl

De eindredacteur van RTL Nieuws online zet de toon en dicht RTL Nieuws-corrrespondente Latijns-Amerika Sandra Korstjens met een kop boven een bericht een originele gedachte toe: ‘Corruptie is goed voor de kunst’.

Kortsjens gaat in het kader van ‘Operatie Wasstraat’ in op een corruptieonderzoek van de Braziliaanse politie bij het staatsoliebedrijf Petrobras. Directeur Renato Duque zou van het ontvangen smeergeld meer dan 130 kunstwerken van moderne meesters zoals Joan Miró, Salvador Dalí en vele Braziliaanse kunstenaars hebben gekocht. Duque is gearresteerd en de werken zijn in beslag genomen. Er is een tentoonstelling ‘Obras son guardia do MON’ (Werken onder de hoede van het Museum Oscar Niemeijer) gemaakt van in beslag genomen werken in het gelijknamige museum in Curitiba. Verlengd tot 1 november wegens succes. Een tentoonstelling als symbool van daadkrachtige justitiële aanpak is wellicht ook een idee voor Nederlandse musea. Waagt het Groninger Museum zich aan een tentoonstelling over de MH17 of staat de relatie met Gazprom dat in de weg?

De conclusies van Korstjens en RTL’s eindredactie lijken overigens een echo van wat The Wall Street Journal drie dagen voor Korstjens op 3 augustus in een overzichtsartikel beweerde: ‘But there is an upside to the bribery-and-kickback affair centered on oil giant Petróleo Brasileiro SA: cheap art for the public.’ Aan de conclusie ‘Corruptie is goed voor de kunst’ waagt de WSJ zich echter niet. Waarschijnlijk omdat evengoed het omgekeerde kan worden gezegd: ‘Corruptie is slecht voor de kunst’. Want was zou het effect zijn als er geen corruptie was en het geld direct in overheidsvoorzieningen zoals kunst en musea geïnvesteerd zou worden?

Korstjens zit er ook feitelijk naast door haar suggestie dat de in beslag genomen schilderijen van Duque nu tentoon worden gesteld: ‘Maar om nu alles in kisten te laten zitten, dat vond de politie ook een beetje zonde. (..) En dus zijn de kunstwerken in bewaring gegeven bij het Oscar Niemeyer museum in Curitiba, dat vervolgens een unieke tentoonstelling samenstelde met 48 in beslag genomen werken.’ Maar volgens de WSJ is geen van de van Duque in beslag genomen werken in genoemde tentoonstelling terecht gekomen omdat ze nog onderzocht en schoongemaakt moesten worden toen de tentoonstelling in april 2015 opende.

11046648_1057506460930576_5266318484974704250_n

Foto 1: Schermafbeelding van artikel ‘Corruptie is goed voor de kunst’ van Sandra Korstjens voor RTL Nieuws.

Foto 2: Vik Muniz, ‘Rio de Janeiro Postcard‘ in de serie Postcards from Nowhere (2013), een in beslag genomen foto (digitale C-Print) in de tentoonstelling ‘Obras son guardia do MON’. 

Snowden vraagt Rusland bescherming tegen Amerikaanse dreiging

leave a comment »

Voor iedere Nederlander die opgevoed is met ten minste een half oog op de Amerikaanse samenleving met de iconische populaire cultuur van film, televisie, consumentenartikelen, levensstijl en muziek, en de democratie die het Vrij Westen symboliseert is de verloedering van de VS een teleurstelling. De vrije waarden functioneren niet meer. Geld en concentratie van macht hebben de Amerikaanse politiek om zeep geholpen. Die politiek zit op dit moment in zichzelf verstrikt. En wordt gegijzeld door belangengroepen als de bankensector of de veiligheidsindustrie. De Amerikaanse politiek is geprivatiseerd en niet meer van de burgers. President Obama en de politieke klasse zijn op hun best zwakke compromisfiguren die niet in staat zijn om dat proces van privatisering terug te draaien. Daar is een revolte voor nodig die het land schokt. En eens goed wakker schudt.

Hoe is het mogelijk dat Edward Snowden in de politiestaat Rusland om bescherming moet vragen vanwege doodsbedreigingen door vertegenwoordigers van Amerikaanse veiligheidsdiensten en de politiek? Waar is hun besef gebleven dat in een westerse democratie een verdachte recht op een eerlijk proces heeft? Snowden die tegen z’n zin in in Rusland verzeild raakte omdat Buitenlandse Zaken z’n paspoort introk. De Amerikaanse regering had het vanwege de publicitaire schade nooit zover moeten laten komen. Uit een oogpunt van crisisbeheersing had het er verstandig aan gedaan om Snowden een compromis aan te bieden. Zoals garanties over een eerlijk proces en een publiek debat over de onthullingen. Maar in plaats daarvan haalde de regering-Obama voor de zevende klokkenluider op rij de Espionage Act van 1917 uit de mottenballen. Met zicht op een levenslange gevangenisstraf voor Snowden en geen publiek debat. De schade die de VS nu leiden is een direct gevolg van de arrogantie, het eigenbelang en het gebrek aan flexibiliteit van een verstarde politieke klasse.

In het opinieartikel ‘How whistleblowers are barred from defending themselves in court‘ beschrijft David Sirota hoe hypocriet de oproep van de politiek aan Snowden is naar huis te komen om zich te verantwoorden voor de rechter. Het is demagogie omdat Snowden onder de Espionage Act zich voor de rechter niet mag uitspreken. Snowden kan zich niet verdedigen omdat z’n motieven onder de Espionage Act niet relevant worden geacht. Sirota citeert een opinieartikel in de Wall Street Journal van Jesselyn Radack: ‘And there is no whistleblower defense, meaning the public value of the material disclosed does not matter at all.’ Aldus de huidige stand van de Amerikaanse democratie. Opposanten van het establishment wordt de toegang tot het publieke debat  ontzegd. Een debat dat door gevestigde media die eigenbelang voor journalistiek laten gaan toch al is gekaapt en daarom allang niet meer open en ongekleurd is. En zo is Snowden uitgerekend in Rusland gedwongen bescherming tegen de vertegenwoordigers van het Vrije Westen te zoeken. Kunnen de VS nog dieper zinken?

mm

Foto: Matteo Bertelli, Democracy. 2009. Credits: Matteo Bertelli. 

Putin-Gambiet van Kasparov

with 21 comments

Als schaker volg ik hem al jaren. Ik sta ambivalent tegenover Garry Kasparov. Nu hij sinds enkele jaren zijn actieve schaakcarrière heeft beëindigd, wordt hij beschouwd als een van de beste schakers aller tijden. Samen met Bobby Fischer en Raoul Capablanca. Zijn attractieve aanvalsstijl heeft me veel plezier bezorgd.

Maar hij kon een querulant zijn. Iemand die zich onttrok aan afspraken en zijn collega’s in de steek liet. De laatste jaren is hij wat milder geworden. Zeker sinds 2005 toen hij de actieve schaakarena verliet. In september 2007 werd hij als presidentskandidaat gekozen van de oppositionele coalitie Ander Rusland. Zijn mening over Putin is hard. Kasparov schrijft nu aan een reeks schaakboeken en publiceert artikelen. Ook publiceert-ie columns over politiek in de Wall Street Journal. Waar hij al jaren columnist was voordat Rupert Murdoch de Journal in 2007 kocht.

-Garry Kasparov tijdens demonstratie:

Garry Kasparov

I. Russische democratie? In Rusland bestaan geen vrije en eerlijke verkiezingen. Waarnemers van de OVSE en de Raad van Europa hebben dat duidelijk gesignaleerd bij de Duma-verkiezingen van 7 december 2007. Het samenwerkingsverband Ander Rusland mocht niet meedoen aan die parlementsverkiezingen. Lijstverbindingen waren verboden. Verkiezingen die ruim door Putin werden gewonnen. Bij gebrek aan oppositie. Winst na intimidatie en grootscheepse fraude. Veelzeggend was dat op het stembiljet de optie tegen allen werd geschrapt. Zelfs onder de communisten kon men tegenstemmen.

Critici richtten zich op Kasparov en associërden hem met de rechtse pers. Ze missen de essentie door een kijk die niet loskomt van de Amerikaanse situatie. Namelijk dat Rusland steeds minder een vrij land is. Het in diskrediet brengen van Kasparov door aanvallen op de conservatieve pers betekent nog niet dat Putin eerlijk spel speelt en het beste voor Rusland is. Ondanks gemanipuleerde onderzoeken die de ex-KGB’er Vladimir Putin tot een populair leider maken. Kasparov strijdt voor vrije verkiezingen en een vrije pers. In Rusland krijgt-ie geen podium. Zo ontstond de bizarre situatie dat Amerikaanse media de geloofwaardigheid van een geloofwaardige criticus van Putin aanvallen.

In sommige opzichten gaat Putin verder dan Stalin bij het manipuleren van het electoraal proces. Kandidaten worden op bedenkelijke formele gronden uitgesloten. Kasparov mocht niet meedoen aan de presidentsverkiezingen van 2 maart 2008 omdat zijn partij niet aan voorwaarden kon voldoen. Die omvatten onder andere het houden van een conventie in Moskou voor 500 mensen. Maar het was vanwege tegenwerking van de Russische overheid niet mogelijk om zo’n zaal te huren. Kafka revisited. Kasparov trok zich daarom terug als kandidaat. Tegen dezelfde problemen liep vervolgens de vroegere Sovjet dissident Vladimir Bukovsky aan. Kasparov ging uit arren moede en uit protest maar door met zijn campagne als presidentskandidaat. De oppositie vecht niet om verkiezingen te winnen, maar om eraan mee te mogen doen.

Door de frauduleuze Duma-verkiezingen van 2 december dreigden partijen failliet te gaan. Zo kreeg de Unie van Rechtse Krachten (SPS) geen garantiesom van 60 miljoen roebel terug omdat het minder dan 4% van de stemmen haalde. En partijen moeten voor vrije publiciteit betalen als ze minder dan 2% van de stemmen halen. Dat was een recent ingevoerde maatregel. Die zei ook dat partijen die minder dan 3% halen geen staatssubsidie meer krijgen. De fraude door Putin is direct gericht op het economisch destabiliseren van de tegenstanders.

De situatie van Rusland kan samengevat worden als een politiestaat die het geluk had van stijgende olie- en gasinkomsten. Maar door de crisis door haar reserves is. De economie stagneert en is na Jeltsin nooit hervormd. Ook niet door de liberalen toen ze de kans hadden. Er is een kleine elite die het goed gaat, maar de kloof tussen arm en rijk neemt nog steeds toe. En volgens Rosstat nemen de inkomensverschillen en de economische bedrijvigheid tussen de regio’s onderling ook steeds meer toe. Die gelaagdheid wordt steeds meer als probleem gezien. Het zorgt voor instabiliteit in een toch al heterogeen land.

Het door Wikileaks op internet gezette telegram van de VS-ambassadeur in Moskou John R. Beyrle over de inmiddels afgezette Moskouse burgemeester Yuri Luzhkov laat over mensenrechten en Russische democratie niets aan duidelijkheid te wensen over. Ze bestaan niet. Verkiezingen worden gemanipuleerd en burgers zijn rechteloos en bang voor hun leiders. Muscovites have little freedom to speak out against corrupt activities and are afraid of their leaders, aldus de Amerikaanse ambassadeur.

II. Kasparov buitenbeentje. Kasparovs positie was altijd bijzonder. In de tijd van de USSR was hij als Armeense jood geen favoriet van de macht. Dat was zijn grote rivaal Anatoli Karpov. Die positie heeft Kasparov getekend en is de sleutel om zijn positie te begrijpen. Hij was geen echte Rus, heette eigenlijk Weinstein, en werd door de nomenclatura niet gesteund. Interventies rond het schaakbord waren altijd in zijn nadeel. Later werd Kasparov populairder en kon-ie als wereldkampioen in het schaakgekke Rusland zijn positie uitbouwen. Maar het leek alsof zijn onzekerheid ingebakken was. Zijn scepsis over de macht was dat zeker. Onder Putin wordt Kasparov nog minder geaccepteerd door de macht. Gevoegd bij een onafhankelijk en eigenzinnig karakter met veel talenten, verklaart dat de politieke rol die hij nu speelt. Die rol is in jaren van opstandigheid en onrecht van binnenuit gegroeid.

Merkwaardig lijkt de toenadering die de laatste jaren tussen de eeuwige rivalen Karpov en Kasparov plaatsvond. Toen Kasparov enkele jaren geleden naar aanleiding van deelname aan een demonstratie opgesloten werd in de gevangenis kwam Karpov hem bij verrassing opzoeken. Toch is de toenadering verklaarbaar. Karpov was altijd de favoriet van de communisten en Kasparov profileert zich als rechts-liberaal. Groeperingen die door Putin buiten het politieke proces worden gehouden. Hun samenwerking resulteerde onlangs zelfs in de actieve steun van Kasparov voor Karpov in diens streven om president van de wereldschaakbond FIDE te worden. Wat averechts uitpakte omdat Kirsan Ilyumzhinov won. De onder druk van Putin teruggetreden president van Kalmukkië die ooit ontvoerd werd door ruimtewezens. In verkiezingen waar de fraude in de FIFA overigens bij verbleekt.

In deze sfeer opereert iemand die veel buiten Rusland heeft gekeken. Kasparov heeft een eigen en originele kijk op de Russische situatie ontwikkeld. Met one-liners kan hij ervaren Amerikaanse anchormen overtuigen en van repliek dienen. Dat geeft Kasparov enige macht buiten Rusland. Hij is ook bekend bij het grote publiek in landen als Spanje, de VS en Duitsland. Hij reist voortdurend de wereld af, ook om zijn boeken te promoten en geeft de oppositie tegen Putin een sterke en niet-gecorrumpeerde stem. Maar in Rusland heeft-ie geen enkele macht.

Dat Kasparov geassocieerd wordt met Amerikaanse conservatieven ligt voor de hand. Zoveel mogelijkheden zijn er niet in de strijd tegen Putin. Maar zijn focus is Russisch. Ondanks al zijn met schaken verdiende geld kiest hij niet voor emigratie. Kasparov woont in Moskou en loopt daar als oppositieleider gevaar. Hij reist niet met Aeroflot en neemt als hij weer eens voor enkele dagen in de gevangenis gezet wordt geen voedsel en drinken aan. Bang als hij is om vergiftigd te worden. Zijn bekendheid in het Westen beschermt hem. Totdat de macht  hem wellicht op een dag die marginale speelruimte zal ontnemen. Kasparov beseft dit terdege, is voorzichtig, maar leeft ermee.

III. Oppositie. Niet-gecorrumpeerd zijn is belangrijk. Het was de zwaarwegende reden dat Kasparov als iemand met talent, met enig aanzien en bekendheid kandidaat van de oppositie kon worden. Kritiek is er op de samenstelling van Ander Rusland. Kasparov wordt erop aangevallen dat hij samenwerkt met de halve nazi’s van Eduard Limonovs Nationaal Bolshevistische Partij. Dat is deels terechte kritiek. Een keuze uit armoede die publicitair negatief uitpakt. Kasparov zegt niet anders te kunnen vanwege de bijzonder nijpende politieke situatie. Oppositionele liberalen als Grigori Javlinski van Jabloko of de conservatief democraten als Boris Nemtsov van de SPS stelden zich afzijdig op en wilden niet met Ander Rusland samenwerken.

Het helpt om de oppositie een gezicht te geven. Hoe groezelig dat ook is. De oppositie begint eindelijk in te zien dat om te vechten tegen de ordetroepen, een vrije pers die sterk onder druk staat, oneerlijke verkiezingen en de Koude Oorlog-retoriek van Putin een goede onderlinge samenwerking nodig is. Laatst werden demonstraties zelfs voor het eerst officieel toegestaan. Waarschijnlijk een kosmetisch verschil met vroeger.

Een gewenst scenario voor de toekomst van Rusland is dat er een redelijk alternatief ontstaat voor Putin. Als de machtsstrijd binnen de regering slachtoffers geeft, die overlopen naar de oppositie, dan versterkt dat de basis van de oppositie. Dan verbrokkelt de regeringspartij. Die bestaat uit meerdere facties die elkaar met steun van criminele bendes bestrijden vanwege tegengestelde, economische belangen. Het Westen kan niet actief ingrijpen, maar zou ten minste haar steun aan het regime Putin kunnen onthouden. Wat het nu niet doet. Rusland lijkt steeds meer op 1984 van George Orwell. De anti-utopie wordt onder onze ogen in Rusland herboren. Onze zakenmensen en politici ondersteunen het zelfs.

-Vladimir Putin en Kirsan Ilyumzhinov in het Kremlin: