George Knight

Debat tussen links en rechts

Posts Tagged ‘Vredenburg

Utrechtse Vredenburgplein: plek voor kunst. Succesvol project in de openbare ruimte?

with 4 comments

Update 3 juni 2019: Op 5 juni is de officiële opening van het vernieuwde Vredenburg. Het wordt door de onzichtbaarheid van het mozaïek als mislukt beschouwd. De Volkskrant zette het gisteren in een artikel op een rijtje. Opvallend is dat wethouder Victor Everhardt (D66) zegt tevreden te zijn over het resultaat. Hij zegt dat er geen fouten zijn gemaakt. Maar als een fout niet erkend wordt kan er ook niet van geleerd worden voor een volgende keer. Het project is mislukt, maar niemand in de Utrechtse politiek blijkt er verantwoordelijkheid voor te nemen. 

Update 20 september 2018: Er is kritiek op het kunstwerk ‘Markt Mozaïek’ van Jennifer Tee op het Utrechtse Vredenburgplein. De zichtbaarheid zou ontbreken en de half miljoen graniettegels zouden vervuild of lastig schoon te houden zijn. In de Utrechtse raad hebben SP en GroenLinks schriftelijke vragen gesteld. Zijn er fouten gemaakt en waren die te vermijden geweest? In een commentaar van 3 juni 2017 voorspelde ik de mislukking en legde die bij de tunnelvisie van het toenmalige stadsbestuur die te strikte randvoorwaarden aan de kunstenaars oplegde. Is dat niet de essentie van de problemen en zou daar het debat niet over moeten gaan in plaats van over de kosten en details van de uitvoering? Maar dat vraagt zelfreflectie van de raad. 

In een brief aan de Utrechtse raad informeert wethouder Victor Everhardt (D66) ‘over de voortgang van het traject ‘Kunst op het Vredenburgplein’ en de herinrichting van het plein’. Vijf kunstenaars zijn geselecteerd ‘door de kunstadviseurs van het Artistieke Team in samenwerking met een kunstbegeleidingsgroep (bewoners, (markt)ondernemers en andere gebruikers)’. Het zijn Krijn de Koning (Nederland, 1963), Jennifer Tee (Nederland, 1973), Inti Hernandez (Cuba, 1976), Lucas Lenglet (Nederland, 1972) en Jon Rafman (Canada, 1981). Everhardt is verantwoordelijk voor het stationsgebied en niet voor cultuur. Cultuurwethouder is Kees Diepeveen (GL). In het verlengde hiervan is de gemeente een publieksactie begonnen om dit project onder de aandacht te brengen. Ook niet-Utrechters met een email adres kunnen tot 19 juni een stem uitbrengen.

Kunst in de openbare ruimte is door de uiteenlopende belangen vaak een ongelukkige combinatie. Dat vertaalt zich in een stroperige besluitvorming met een groot aantal betrokkenen met uiteenlopende belangen. Dat maakt het in Nederland bijna onmogelijk om er een succes van te maken. Vaak wordt niet het artistiek beste project gekozen. En dit staat nog los van de voorselectie door een projectgroep waar economische, ruimtelijke en politieke belangen moeten worden afgewogen zonder dat dit in de openbaarheid komt.

Ook het Vredenburgplein als ‘Plek voor Kunst’ is een weerbarstig project. De aap komt uit de mouw in de randvoorwaarden die Everhardt in zijn brief schetst: ‘De opdrachtomschrijving (..) is afgestemd op de diverse randvoorwaarden die op het plein van toepassing zijn zoals het tijdig kunnen realiseren van 65 standplaatsen, 14 bomen en voldoende zitgelegenheid. Hierover zijn ook afspraken gemaakt met de markt, initiatiefnemers, ondernemers en aanwonenden.’ De kunstenaars zijn met deze opdracht aan handen en voeten gebonden en kunnen niet ‘royaal’ uitpakken. Door de randvoorwaarden wordt het kunstwerk bij voorbaat ingeperkt. Vooral in volume. Niet dat kunstenaars die in de openbare ruimte werken dit niet gewend zijn, maar als voorwaarden te beperkend zijn verschuift de aandacht naar de vraag welke belangen ermee gediend worden. Een en ander roept vooral de vraag op waarom niet voor een plek in het centrum van Utrecht is gekozen waar voorwaarden minder beperkend zijn en de kunstenaars beter kunnen uitpakken. Met een beter kunstwerk tot gevolg.

Daarbij komt dat op de ruimtelijk denkende Krijn de Koning na de geselecteerde kunstenaars als een vorm van micky mousing kiezen voor het vanzelfsprekende en dat herhalen. Ze verliezen zich in sociaal gerichte kunst die onnodig fragmenteert op een toch al zo lastig plein. Ze voegen geen extra dimensie (beeldbepalend, herkenbaarheid, architectonische stevigheid) toe aan de plek of durven daar haaks op te staan, maar herhalen wat het al is: een ontmoetingsplek. Daardoor verzuipt hun kunst in de plek tussen de bouwvolumes. De Koning valt te prijzen omdat hij er als enige naar streeft om een beeldend werk te maken dat de functie van de plek niet herhaalt, maar overstijgt. Maar ook hij heeft het te stellen met beperkende randvoorwaarden.

Advertenties

Anti-fascisme is theater. Begripsverwarring uit politieke marketing

with 2 comments

De Franse socialistische politicus Lionel Jospin en presidentskandidaat in 2002 noemde in 2007 het anti-fascisme niet meer dan theater, want Frankrijk zou geen fascistisch kwaad kennen. Er is weliswaar het extreem-rechtse Front National maar dat is geen fascistische partij. Over Nederland kan hetzelfde gezegd worden, de PVV is een rechts populistische of extreem-rechtse partij, maar geen fascistische partij.

Voor zogenaamde anti-fascisten is dat uiteraard geen werkelijkheid waarmee ze uit de voeten kunnen. Want ze ontlenen hun bestaansrecht aan het zich afzetten tegen fascisten. Of die in werkelijkheid nu wel of niet bestaan. Daarom moeten fascisten in de beeldvorming worden gecreëerd. Met de stijlmiddelen herhaling en overdrijving. Zo simpel is het. Zoals Jospin terecht zei is dat zogenaamde anti-fascisme theater. Het dient niet zozeer de strijd tegen de fascisten, maar het bestaan van anti-fascisten. Geschiedenis herhaalt zich anders.

lznl

Foto: Schermafbeelding van hashtag Laat Ze Niet Lopen, 11 oktober 2015.

Pegida en Internationale Socialisten demonstreren in Utrecht. Tegen elkaar?

with 5 comments

ut

Zondag 11 oktober zijn er twee demonstraties in Utrecht. van de Internationale Socialisten (13.00 uur) en van Pegida Nederland (14.00 uur). Over het asielbeleid. Burgemeester Jan van Zanen (VVD) staat volgens DUIC de demonstraties toe, maar verbiedt met een beroep op de openbare orde een mars: ‘Om aan beider recht om te demonstreren tegemoet te komen, ziet de burgemeester, in samenspraak met politie en Openbaar Ministerie, geen andere mogelijkheid dan het fysiek op voldoende afstand scheiden van beide demonstraties én het verbieden van een optocht door de stad.’ De Internationale Socialisten mag demonstreren op het Janskerkhof (rood) en Pegida op het Vredenburg (groen). Een afstand van 630 meter. Met als barrière de Oudegracht.

De van oorsprong trotskistische Internationale Socialisten demonstreert niet zozeer voor het asielbeleid, maar tegen Pegida dat het reduceert tot nazi’s die de daad bij het woord van Wilders voegen: ‘Vluchtelingen en moslims zijn welkom hier en we leggen de schuld van de bezuinigingen neer bij waar die hoort: de multinationals, banken en hun medeplichtigen in de politiek.’ Het zich als ‘anti-fascistisch’ profilerende AFA Nederland roept actief op om de demonstratie van Pegida te verstoren: ‘Wij roepen dan ook nog steeds op je tegen dit racistische propaganda-protest te verzetten. Kom om 14:00 uur naar het Vredenburgplein en overstem de racisten met lawaai, of laat op een andere manier zien dat Pegida niet welkom is in Utrecht.

Pegida is wel welkom in Utrecht. Als inwoner van Utrecht vind ik het ongepast dat een actiegroep namens mij de ander de toegang ontzegt. Zo werkt democratie niet. De intolerantie van de links- en rechts-radicalen die in Utrecht demonstreren is schrijnend en geeft hun geestelijk failliet aan. Hun interpretatie van de democratie is bijzonder. Daar moeten het openbaar bestuur en politie tussendoor laveren. Ik woon op loopafstand van het Janskerkhof en gun iedere groep die binnen de wet opereert een demonstratie om het eigen gedachtengoed te presenteren. Wat ik en andere burgers daar echt van vinden is van geen belang in de pluriforme samenleving met honderden meningen, wereldbeelden, bewegingen en actiegroepen. Negativisme beantwoorden met negativisme zoals AFA Nederland doet is een zwaktebod en geen geloof in de kracht van eigen argumenten.

Foto: Schermafbeelding van de route te voet van het Vredenburg naar het Janskerkhof te Utrecht.