Gedachte bij foto ‘Dutch Airplane disaster. Dec. 1934’

Dutch Airplane disaster. Dec. 1934‘. Collectie: Library of Congress.

Op donderdag 20 december 1934 stortte de Uiver neer in West-Irak, bij toen Rutbah Wells genoemd, nu Ar-Rutbah, in een vlucht van Amsterdam naar Batavia. Op een extra kerstpostvlucht. Deze Douglas DC-2 was een toestel in dienst van de KLM. De trots van Nederland.

Luchtvaartsite ‘aviation-safety.net‘ geeft de details over de ramp. Oorzaak was waarschijnlijk, de ‘zeer ongunstige weersomstandigheden’ en de minder gunstige vliegeigenschappen bij snel afwisselende luchtstromingen (‘remous’) of turbulentie in combinatie met de vermoeidheid van de vlieger. De oorzaak is echter nooit definitief vastgesteld.

De zeven inzittenden kwamen om het leven, inclusief de vier bemanningsleden. De man in pilotenkostuum die zich in onderstaande foto voor de Uiver posteert behoort dus niet tot de bemanning. Hij is in zekere zin een ramptoerist. Hij staat achter de rechtervleugel bij de staart, terwijl op de bovenste foto’s een blik vanaf de kop naar de rechtervleugel wordt gegeven.

accident date: 20-12-1934 type: Douglas DC-2-115A registration: PH-AJU. Credits: © Robert Perry

Een vliegtuigramp over land kent een zekere wetmatigheid: storing, neerstorten, brokstukken en opruiming. De reactie erop kent ook vaste gebruiken: schrik, ongeloof, berusting en onderzoek naar de oorzaak. Of het nou de MH17 of de Uiver is.

Uit een andere foto die van de linkervoorkant is genomen blijkt nog wat anders. Namelijk dat de Uiver weinig om het lijf had en niet veel meer was dan wat latten en huid. Onvergelijkbaar met hedendaagse vliegtuigen. Dat maakt de prestatie en het respect voor de luchtmachtpioniers die hun leven waagden in deze gammele kisten er eerder groter dan kleiner op. Soms ging het echter mis.

Nucleaire industrie staat wereldwijd onder druk

De Europese Commissie concludeert in stresstests naar Europese kerncentrales dat de veiligheid beter kan. Alle Europese centrales zouden onveilig zijn. De test is uitgevoerd naar aanleiding van de ramp in het Japanse Fukushima. Die ramp leidde tot ontwrichting, economische schade en zorgen over voedselveiligheid. Later deze maand verschijnt het volledige rapport waarvan de stresstest een onderdeel is. De kosten om alle Europese kerncentrales beter te beveiligen zouden minimaal 10 miljard en mogelijk 25 miljard euro bedragen.

Greenpeace Zweden is van mening dat de Zweedse kernreactoren gesloten moeten worden. De nucleaire industrie kent een slechte veiligheidsstructuur, en de reactoren die 25 jaar in werking zouden blijven zijn aan het eind van hun levensduur. De oudste reactor O1 is 40 jaar. Oppimpen vergroot de veiligheidsrisico’s.

Tevens tonen de stresstests aan dat Zweedse kerncentrales niet voorbereid zijn op een ernstige noodsituatie. Incidenten worden niet gemeld. En het gevaar van een kernsmelting of meltdown dat door de nucleaire industrie wordt gerelativeerd is volgens onderzoekers van het Duitse Max Planck Instituut 200 maal groter dan de nucleaire industrie het voorstelt. In Zweden kan een meltdown elke 10 tot 20 jaar voorkomen.

Recent waren er vragen over de veiligheid van Nederlandse en Belgische kernreactoren. Omdat ze doorgaans naar de marge verbannen worden staan ze vaak in grensgebieden. Reactorvaten in de kerncentrales van het Belgische Doel en Tihange vertoonden barsten. Vanwege de veiligheid zijn beide reactoren stilgelegd. Ook de beveiliging van de kerncentrale in het Zeeuwse Borssele zou beter kunnen. Kamerlid Liesbeth van Tongeren (GroenLinks) meent dat directe sluiting van Borssele miljoenen bezuinigingen oplevert die anders nodig zijn voor het op orde brengen van de veiligheid. Ze vraagt een debat aan. In de publiciteit doet eigenaar EPZ van Borssele het voorkomen dat de centrale veilig zou zijn. Angst voor nucleaire energie is een politieke realiteit.

NB: Trailer van de documentaire Into Eternity