George Knight

Debat tussen links en rechts

Posts Tagged ‘Vladimir Nabokov

Stemmingmakerij en karaktermoord van columnist Han Lips op schaakfamilie Van Foreest. Het Parool gaat het debat uit de weg

with 4 comments

Afgelopen maandagavond werd de documentaire De Stelling Van Foreest; een schaakfamilie (VPRO) van de gelauwerde filmmakers Maarten Schmidt en Thomas Doebele uitgezonden op NPO2. Schaakgrootmeester Hans Ree zei daar afgelopen zaterdag in zijn schaakrubriek in NRC het volgende over: ‘Voor de kinderen lijkt schaken vanaf hun vroegste jeugd zo natuurlijk als ademhalen te zijn geweest. De gewone leerstof waarvoor andere kinderen naar school gaan, leerden ze thuis naast het schaken en passant in sneltreinvaart en ondanks hun extreme schaakspecialisatie kunnen ze veel dingen die ik niet kan, zoals een gebakken ei uit de pan gooien, of rolschaatsen.’

Columnist Han Lips van Het Parool heeft een faliekant andere mening dan Ree over deze schaakfamilie. Waar Ree sociaal vaardige kinderen ziet die evenwichtig en natuurlijk opgroeien ziet Lips in zijn column het tegenovergestelde: ‘uiterst beklemmend, zo’n opgedrongen jeugd.’ De kop boven zijn recensie spreekt boekdelen: ‘Beklemmend: deze kinderen worden gedrild tot grootmeesters.’

Je kunt zeggen dat hier twee meningen tegenover elkaar staan waar gedebatteerd over kan worden. Maar op Parool.nl wordt het debat niet op prijs gesteld. Mijn reacties bij de column werden gisteren per omgaande verwijderd. Inclusief de laatste: ‘Wat is dat voor onzin, eindredactie? Lips geeft in zijn recensie de feiten verkeerd weer, ik wijs daar in een reactie op en vervolgens wordt mijn reactie verwijderd. Welke gedragsregels overtreed ik hierbij? Het is mij onduidelijk. Wat moet hier beschermd worden? In elk geval niet een open debat. Ik verzoek u dan ook mijn eerste reactie terug te plaatsen en een debat te laten ontstaan. Als u durft.’ Een vergeefs verzoek dat sprak tegen de dovemansoren van het Het Parool. Mijn kritiek werd niet geplaatst.

In mijn eerste reactie wees ik op onnauwkeurigheden in Lips’ weergave en vroeg ik me af of hij wel goed gekeken heeft. Lips zegt: ‘De kinderen van de familie Van Foreest (..) gaan niet naar school maar worden thuis gedrild tot grootmeesters.’ Deze twee beweringen zijn onjuist. Ze worden zelfs in de documentaire weerlegd. De moeder legt namelijk omstandig uit dat de ouders de kinderen individueel voor de keuze hebben gesteld of ze wel of niet naar school gaan. Op één na kozen de kinderen ervoor om gewoon op te gaan voor hun eindexamen op een middelbare school. Dat is dus een combinatie van thuisonderwijs met regulier onderwijs.

Daarnaast is het suggestief van Lips om te suggereren dat de kinderen worden ‘gedrild’ tot grootmeesters. Wat verstaat hij onder ‘drillen’? De woordkeuze verwijst naar het africhten van een hond die zonder besef trucjes en gehoorzaamheid wordt opgelegd. Hoe dan ook lijkt Lips te weinig kennis van de schaakwereld te hebben in combinatie met zijn onoplettend en bevooroordeeld kijken om tot zo’n conclusie te kunnen komen. Want het is juist dat de kinderen zoals Ree constateert een ‘extreme schaakspecialisatie’ hebben, maar het grootmeesterschap is daarbij geen einddoel. Hoewel de oudste zoon Jorden wel grootmeester is en zelfs in 2016 Nederlands kampioen werd. Doel is om de kinderen zich mede door het schaken te laten ontwikkelen. Dat is geen opvoeding die in de plaats komt van een reguliere ontwikkeling, maar een bijkomend doel is.

Lips is een slechte kijker. Dat is een doodszonde voor iemand die een documentaire recenseert. Lips zet zijn mening voor de feiten. En vervolgens gaat Lips het debat uit de weg en reageert niet op kritiek. Het Parool verwijdert inhoudelijke kritiek. Dan kan het beter duidelijk zijn en de optie om te reageren onder artikelen uitschakelen. Op Facebook is reageren bij artikelen trouwens wel mogelijk. Daar plaatste ik deze reactie. Wat Lips parten lijkt te spelen is zijn romantische en achterhaalde opvatting van de schaakwereld. Hij lijkt eerder associaties te hebben met de onevenwichtige, geniale Bobby Fischer of de romanfiguur Luzhin uit Nabokovs The Defense, dan met de huidige generatie topschakers als Kramnik, Anand, Aronian, Carlsen, of Giri die zich tamelijk evenwichtig ontwikkeld heeft en van alle markten thuis is. Jorden lijkt ook uit dat hout gesneden.

Overigens, in een serieuze recensie over dit onderwerp had het voorbeeld uit Boedapest niet ongenoemd kunnen blijven. Namelijk de drie Polgar zusters, onder wie de sterke Judit Polgar die zo’n 15 jaar geleden tot de wereldtop behoorde. Een vergelijking had diepte aan Lips’ recensie kunnen geven die nu blijft steken in stemmingmakerij en een slecht begrip van de schaakwereld. Vader Laszlo Polgár kreeg volop kritiek op zijn opvoedingsmethode die omstreden werd bevonden. Maar het verschil met de familie Van Foreest is groot. De joodse Laszlo Polgár was sociaal geïsoleerd en maatschappelijk achtergesteld en gebruikte zijn dochters om zijn gram op de gesloten, communistische Hongaarse samenleving te halen. Wat uiteindelijk lukte. Vader Nicky van Foreest daarentegen is een geslaagd universitair docent uit een oud adellijk geslacht in de open Nederlandse samenleving die zijn kinderen alle vrijheid geeft. Geen Aziatische tijgermoeders in Groningen.

Foto: Schermafbeelding van deel columnBeklemmend: deze kinderen worden gedrild tot grootmeesters’ van Han Lips in Het Parool, 27 juni 2017.

Cablegate: Het Luzkhov Dilemma

with 7 comments

Het klinkt als een boek van Vladimir Nabokov of Frederick Forsyth: Het Luzhov Dilemma. Maar het is de naam van een telegram van de VS-ambassade in Moskou dat op 1 december 2010 openbaar werd gemaakt door Wikileaks. Lezing maakt het extra spannend omdat de site cablegate.wikileaks.org nauwelijks bereikbaar is omdat die belaagd wordt. Waarschijnlijk door de Amerikanen en wat ingehuurde bondgenoten.

Voor het eerst ervaar ik het bezoeken van een site als spannend, illegaal zelfs. Binnen luistert men naar Radio Oranje of de BBC en buiten rijden de Duitse peilwagens. Nee, zo erg is het gelukkig niet. Toch geeft het aan hoe kwetsbaar het internet is. Openbaarheid is geen vanzelfsprekendheid.

Het telegram dateert van 12 februari 2010 en gaat over de intussen afgezette burgemeester Yuriy Luzhkov van Moskou. Schrijver is VS-ambassadeur John R. Beyrle. Het is van een hoog analytisch niveau, feitelijk onderbouwd, brisant van inhoud en vernietigend voor Putin. Het geeft inzicht in de werking van de macht en de samenwerking van Putin met criminele groepen. In een woord: meedogenloos.

Questions increasingly arise regarding Luzhkov’s connections to the criminal world and the impact of these ties on governance. De Amerikaanse ambassade schetst een grimmig beeld: Unfortunately, the shadowy world of corrupt business practices under Luzhkov continues in Moscow, with corrupt officials requiring bribes from businesses attempting to operate in the city.

Beyrle denkt niet dat Luzhkov vrijwillig terug zal treden omdat-ie stemmen levert aan Verenigd Rusland, de partij van Putin: Few believe that Luzhkov will voluntarily relinquish his post prior to 2012, when the Moscow City Duma must submit a list of mayoral candidates to Medvedev for his selection. United Russia will probably call on Luzhkov’s political machine and his genuine public support to deliver votes for them in the 2011 State Duma elections, as well as the 2012 Presidential contest. (..) This cable presents that side of Luzhkov — one that bears not only on Luzhkov and his handling of local politics, but on Putin and Medvedev as they move toward the 2012 elections.
 
Beyrle beseft echter zijn zwakte: Notwithstanding Luzhkov’s solid position, some of our contacts believe that cracks have appeared in his armor, due to his corrupt activities. Kanev told us that Luzhkov has many enemies because his wife has the most lucrative business deals in Moscow and many people think Luzhkov has received too much money.

Het lijkt geen toeval dat Luzhkov recent onder druk van Putin is afgetreden. Het telegram geeft aan dat Luzhkov slechts een tussenpersoon is die aan de lijn van Putin ligt. Hoewel een lastige tussenpersoon: According to Abdullayev, Luzhkov is following orders from the Kremlin to not go after Moscow’s criminal groups. For example, Abdullayev argued that it was only a public relations stunt from Putin to close gambling. In contrast to Kanev, Abdullayev said he did not see the sense in suitcases of money going into the Kremlin since it would be easier to open a secret account in Cyprus. He speculated that the Moscow police heads have a secret war chest of money. Abdullayev said that this money is likely used to solve problems that the Kremlin decides, such as rigging elections.  It can be accessed as a resource for when orders come from above, for example, for bribes or to pay off people when necessary.
 
Het oordeel komt niet onverwachts, maar is toch hard: According to many observers, the lawless criminal climate in Russia makes it difficult for businesses to survive without being defended by some type of protection. (..) In general, Muscovites have little freedom to speak out against corrupt activities and are afraid of their leaders.

Despite Medvedev’s stated anti-corruption campaign, the extent of corruption in Moscow remains pervasive with Mayor Luzhkov at the top of the pyramid. Luzhkov oversees a system in which it appears that almost everyone at every level is involved in some form of corruption or criminal behavior. Putin and Medvedev’s dilemma is deciding when Luzhkov becomes a bigger liability than asset. (..) Ousting Luzhkov before he is ready to go could create major difficulties because he could link others in the government to the corruption. While reforming Luzhkov’s questionable activities might seem like the right thing to do, for now keeping him in place, efficiently running the city, is United Russia’s best option. Ultimately, the tandem will put Luzhkov out to pasture, like it has done with fellow long-term regional leaders like Sverdlovsk oblast governor Edward Rossel and Tatarstan President Mintimir Shaymiyev.
 
Het beeld van corruptie en rechteloosheid dat uit deze analyse van VS-ambassadeur John R. Beyrle opstijgt is niet verrassend, maar wel de mate waarin deze corruptie alom aanwezig wordt geacht in de Russische overheid en de hardheid ervan. Het beeld van hervormingen dat zogenaamd wordt vertegenwoordigd door president Medvedev lijkt toe aan herwaardering. Het is fictie om het westen wat voor te toveren. De Russische overheid is een corrupt boevennest van hoog tot laag.

Hoe kunnen de Westerse politiek en zakenwereld zaken doen met een regime dat eigen burgers onderdrukt? Onze steun faciliteert deze onderdrukking zelfs. Wil Nederland dat op haar geweten hebben bijvoorbeeld in de samenwerking tussen Gasunie en Gazprom? Of liever gezegd, waarom wil de Westerse wereld zaken doen met een regime dat haar eigen burgers onderdrukt? Het telegram zou ook de Nederlandse politiek en zakenwereld te denken moeten geven.

Nu het publieke debat wordt onderbouwd door dit telegram van de Amerikaanse ambassadeur kunnen Nederlandse zakenwereld en politiek niet langer wegkijken. Of doen alsof ze van niks weten. Nu weten ze het en weten wij dat ze het weten. Hopelijk is de discussie over de wenselijkheid van onze banden met de regering Putin geopend en wordt deze pittig gevoerd.

Foto: Jan-Peter Balkenende in gesprek met Vladimir Putin in Gdansk, 2009