George Knight

Debat tussen links en rechts

Posts Tagged ‘Videokunst

Buiten de doos met Hitler, Osz en Lloyd Wright

leave a comment »

De Hongaars-Nederlandse kunstenaar Gabor Osz toont in het Stedelijk Museum ‘Das Fenster’, uit 2013. Over Adolf Hitler, beeld, beeldvorming en de ratio (beeldverhouding) van film. Architect Frank Lloyd Wright denkt ‘out of the box’ met zijn hoekraam dat zich aan de structuur zou onttrekken, zo meent-ie. En dit zelfs doorbreekt en opent. Toe maar. Gerrit Rietveld en het hoekraam van het Rietveld Schröder-huis doen hetzelfde in Utrecht. Zijn we hier getuige van een tegenstelling tussen een modernistische classicist als Hitler en een klassieke modernist als Lloyd Wright? Begint de een bij het raam en eindigt de ander er juist bij? Integreren tegenover desintegreren.

Hoe navolgbaar en toetsbaar zijn alle beweringen over structuur, ruimte, beelden, hoekramen en vensters op de Alpen? Toont het echte ‘out of the box’ denken zich misschien door af te zien van ‘out of the box’ denken?  Dat kon Frank Llyod Wright in zijn tijd nog niet weten. Maar wij wel. We zijn gewaarschuwd.

 

Fiyan Dakheel roept in Iraakse parlement op tot redding Jezidi’s

with one comment

Een hartverscheurende oproep van het parlementslid Fiyan Dakheel in het Iraakse parlement. Zij is lid van de Koerdische Alliantie en een Jezidi. Deze 6000 jaar oude religie van zo’n 700.000 gelovigen met christelijke, islamitische en elementen van andere godsdiensten zit klem tussen de Koerden en vooral de soennitische moslims van ISIS. Jezidi’s worden in de naam van Allah nog erger vervolgd dan de Iraakse christenen die toch al zo vervolgd worden en de regio ontvluchten. Volgens de moslims zijn de Jezidi geen christenen, geen moslims en geen joden. Net wat meer dan een muis. Maar niet veel meer. En muizen mogen verdelgd worden.

Leert de oproep van Fiyan Dakheel nou dat religie het slechtste in de mens naar boven brengt? Terwijl zij bescherming voor uitgerekend haar eigen religie zoekt. Het is niet zo eenduidig. Wel lijkt oorlog en religie een explosieve combinatie. In de oorlog geeft religie een extra legitimatie om te moorden en de tegenstander te vernietigen. Immers, religies zijn per definitie in zichzelf besloten en sluiten anderen uit. Het idee van pluriformiteit is strijdig met dat uitsluitingsprincipe van religies dat dienstig is aan het eigen voortbestaan. Daarom is de drempel voor religie om concurrerende religies uit te schakelen laag. Het humanisme is in de oorlog altijd ver te zoeken, maar is in een oorlog die gerechtvaardigd wordt door religie vrijwel onvindbaar.

Het tafereel in het Iraakse parlement toont vervreemdend. Gestileerd en ruw, statisch en dynamisch, genoemd en ongenoemd tegelijk. Als een video van Aernout Mik die over z’n werk zei: ‘Ik ben uit op waarachtigheid. Het is geen opzet om mensen in tranen te krijgen. Maar als het gebeurt en het is relevant, dan is dat… ja, wat er aan de hand is. Ja, wat is hier aan de hand? Wat zich voor ogen ontrolt lijkt nauwelijks gesitueerd in een echt parlement, maar eerder in zo’n studio op een industriegebied waar de pijn en onmacht van onze tijd wordt nagespeeld. Als valse illusie. Fiyan Dakheel illustreert echter geen waarachtigheid, maar echtheid.

Voorbij maar niet vergeten drama in het kort

with 3 comments

Soms is het leven simpel. Een vrouw, een man en een kus. Met het raadsel of het om liefde of overspel gaat. Dit verhaal begint in het midden. De vrouw duikt op uit de mist van de televisie sneeuw. In een leeg speelvlak dat alles symboliseert. En niks. Ze is een god uit een machine. Haar beweging is de handeling. Het lijkt vroege videokunst van Nam June Paik, maar is het niet. Het gaat om een Russische soap uit 2000. Maar Georgisch, Duits of Canadees had ook gekund. De context is zo goed als uitgewist. Een kus bezegelt de afloop. Fade Out.

Dramatisering is lastig. Zo ontdaan van bijzaken. Kunstenaars strippen zichzelf tot ongekunsteldheid om dat te bereiken. Found footage van de amateur wordt oeverloos bewerkt en bezwijkt onder loodzware uitleg. Het komt echter nooit aan. De toegevoegde roestlaag oogt niet echt en is nooit meer ongedaan te maken. Vijftien seconden eeuwige roem is het hoogst haalbare. De maker verdwijnt in de onvolmaaktheid van de tijd. Cut.