Foto’s van vrouwen in de Italiaanse oorlogsindustrie (1915-1918)

Vrouwen zijn aan het werk. Ze lassen in de afdeling waar bommen worden gemaakt. Ze zijn ingezet in de oorlogsindustrie in een fabriek in het Noord-Italiaanse Savigliano. Voluit de Società Nazionale Officine di Savigliano (SNOS). Bij Turijn, in het hart van de toenmalige Italiaanse metaalindustrie. Hier staat Rosie the Riveter met haar vriendinnen, maar dan 25 jaar eerder. Het is 1916. Ze tonen niet hun spierballen, maar zijn stoer aan het werk.

Mannen vechten tegen het Oostenrijkse leger en hun echtgenotes of zussen maken munitie. Toch een soort standaardwerk. Gespecialiseerde arbeiders werken ook in de fabriek. Ze maken er bruggen, treinen of vliegtuigen.

In Turijn werken een 30-tal vrouwen op de ‘Damesafdeling’ van een fabriek van de naamloze vennootschap FIAT. Ze maken ook munitie voor de oorlogsindustrie. Een man in het midden houdt toezicht, in de achtergrond kijken nog enkele andere mannen toe. Vrouwen kijken ook sluiks of zelfs openlijk in de richting van de fotograaf die klaarblijkelijk de routine in de fabriek verbreekt. Later nam FIAT de SNOS over.

Società an. FIAT, Torino. Reparto femminile, 1915-1918.

Deze foto’s tonen aan dat vrouwen ook in Italië een belangrijke rol in de oorlogsvoering speelden. Italië dat sinds 1915 in het geheim aan de kant van de Entente stond, en pas in augustus 1916 de oorlog aan Duitsland verklaarde, was uit op gebiedswinst. In het grensgebied met Oostenrijk en door verwerving van Afrikaanse kolonies. Van die droom kwam in de vredesverdragen na de Eerste Wereldoorlog niets terecht. Net als in Duitsland voedde dat het revanchisme van nationalisten als Gabriele d’Annunzio en fascisten als Benito Mussolini. Of liever gezegd, ze gebruikten dat als voorwendsel om het volk op te stoken. Wat dat vanaf 1939 in gang zette is genoegzaam bekend.

Hebben deze vrouwen dan vergeefs in de fabrieken gewerkt voor een doel dat niet gehaald werd? Of is hun emancipatie en de verbetering van hun sociale positie het neveneffect van hun arbeid in de oorlogsindustrie geweest? Laten we hopen dat ten minste dat laatste waar is. Het beeld is niet eenduidig. Anders blijft er niets over van de strekking van deze foto’s die zouden aantonen dat de vrouwen een goed doel dienden, dat uiteindelijk uitsluitend plat patriottisme bleek te zijn dat tot niets anders leidde dan een volgende oorlog.

Italiaanse lerares bevestigt via omweg vijandbeeld. Katholicisme?

1001300_10201595521269815_140924175_n

Een bericht in de Genuase krant Il Secolo XIX dat The Local oppakt. Ik geef vertaling en dan een toelichting:

De leraar op de ITIS Pininfarina school vertelde een klas van 16-jarigen dat katholicisme een “psychologisch probleem” is, aldus Il Secolo XIX. 

Naar verluidt ondersteunde ze haar aantijgingen door te zeggen dat de katholieke “ziekte” wetenschappelijk was bewezen, het geval van een man beschrijvend die “bekeerd” was van het katholicisme.

Volgens de leraar onderging de man vanwege een jeugdtrauma maandenlang therapie, waarna hij klaarblijkelijk zijn katholieke levensstijl opgaf en een seculiere blik op de samenleving ontwikkelde.

Het verhaal en de bredere les werden door leerlingen echter beschreven als “de perfecte handleiding tot kathofobie” en sterk veroordeeld door de schooldirecteur.

“Hier kunnen katholieke leerlingen of leraren zijn. Het is mijn plicht om ervoor te zorgen dat deze plaats een plaats blijft waar iedereen wordt aanvaard en dezelfde rechten heeft” zo wordt directeur Stefano Fava geciteerd gezegd te hebben.

Hij beschreef de godsdienstles als een “ernstig incident” en zei dat hij rechtstreeks met leerlingen en lerares zou spreken, voor een verslag aan de regionale onderwijsinspectie te versturen.

Het is opmerkelijk dat in een katholiek land als Italië een lerares het katholicisme ronduit als een ziekte durft te omschrijven. Dat was ook niet wat er gebeurde. In werkelijkheid had ze het niet over het katholicisme, maar over homoseksualiteit. En sprake ze over een homoseksuele man. Zodat iedereen die even in de war was weer bevestigd wordt in het oordeel van welke kant de intolerantie komt. Er gaat niets boven vaste vijandbeelden. Iedereen mag voor zichzelf uitmaken of genezing van het katholicisme mogelijk is. En nog de moeite waard.

Foto: Campagne van CondividiloveHoe kun je het niet zien? Liefde is liefde‘.

Szilárd Cseke monteert met zijn werk de eenvoud

Dit is een werk dat vrolijk stemt. Voor iedereen te volgen. Het doet denken aan Fischli en Weiss met hun Der Lauf der Dinge (1987). Dat zal voor velen de eerste referentie zijn. Dit zijn de omvallende dominostenen van de kunstwereld. Het zegt: we zijn niet van de straat omdat we van de straat zijn. Kunstenaar Szilárd Cseke staat met deze installatie op de Italiaanse kunstbeurs Artissima in Turijn in de stand van de Ani Molnár Gallery uit Boedapest. Deze Hongaar heeft iets met pingpongballetjes en bewegingsleer. Welke kracht is nodig voor beweging? Zo ontstaat een verhaal in tijd en ruimte dat voortgaat en niet stilvalt. Zo speels en ritmisch.

626

Foto: ‘Szilárd Cseke: Good Shepherd 2013, fluorescent tubes, electrical fans, steel, plexi, 110x200x120 cm’.