Gedachten bij affiche ‘Blijf er af!’ uit 1946 die waarschuwt dat onschuldig schijnende voorwerpen levensgevaarlijk kunnen zijn

Een waarheid als een koe uit 1946. Een affiche van de Regeringsvoorlichtingsdienst zegt: ‘Blijf er af! Niet alleen granaten, patronen, landmijnen, zelfs onschuldig schijnende voorwerpen als flesschen, kabels, slagpijpjes enz. kunnen levensgevaarlijk zijn.’ Nu geldt hetzelfde. Een deurkruk, een lichtknop, een kopje of glas kunnen levensgevaarlijk zijn. Moeten we daaruit concluderen dat de geschiedenis zich herhaalt? Maar niet zoals het gezegde van Marx en Engels luidt eerst als tragedie en daarna als klucht. De coronacrisis is geen grap, maar ernst. Het kluchtige van wat nu gebeurt is dat sommigen zich laten kennen in hun ware aard door de crisis aan te grijpen om hun gelijk te halen. Het zou de omslag naar duurzaamheid zijn. Of naar het einde van de globalisering. Of naar een betere en eerlijkere samenleving. Zulke speculaties zijn levensgevaarlijk. Het doet denken aan het simplisme van trendwatchers als Lidewij Edelkoort of Adjiedj Bakas die als waarzeggers in hun glazen bol kijken en niet te toetsen uitspraken doen. Ze zijn echter niet de enigen. De klucht achter de tragedie vindt nu plaats en leidt tot vele soorten eigen gelijk. Maar we kunnen nog niet weten hoe het afloopt.

Foto: AfficheBlijf er af! Niet alleen granaten, patronen, landmijnen, zelfs onschuldig schijnende voorwerpen als flesschen, kabels, slagpijpjes enz. kunnen levensgevaarlijk zijn’ uit 1946 die in opdracht van de Regeringsvoorlichtingsdienst is gemaakt. Credits: Koninklijke Bibliotheek/ Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie. 

Fijnzinnige voorspelling van Adjiedj Bakas: Merkel vergeleken met nazitop uit 1945

ab

Trendwatcher van beroep Adjiedj Bakas plaatste eergisteren bovenstaande tweet die reacties uitlokte. Hij zou volgens sommigen hiermee te ver gaan en smakeloos handelen. Daar ben ik het mee eens. Ik ben overigens van mening dat Merkel een grote fout heeft gemaakt door in augustus 2015 met haar uitspraak ‘Wir schaffen das’ de deur van Europa open te zetten voor vluchtelingen. De uitspraak had naar verluidt een aanzuigende werking en heeft Europese landen nodeloos veel ellende bezorgd. Maar om vervolgens kanselier Merkel gelijk te stellen met de nazitop die vanaf november 1945 in Neurenberg in een tribunaal werd berecht is buiten proportie. Er is nogal een verschil tussen een misdaad tegen de mensheid of een politieke inschattingsfout.

Om de tweet te begrijpen moet men begrijpen uit welk hout Bakas gesneden is. Hij trad af en toe op voor het YouTube-kanaal Café Weltschmerz dat zegt een basisgevoel van gezond wantrouwen tegen de bestaande orde te verwoorden. In praktijk treden er overwegend rechtse opinie-leiders op  De tweet is onder meer geplaatst (in gewijzigde vorm) door @NoThanksEU in de Brexit-campagne op 27 oktober 2015, door de Obama- en Clinton-kritische Eta Centauri op 27 oktober 2015 en op 11 januari 2016 door Trump-supporter en medewerker Linda Suhler. Het is een tweet die vanuit de Amerikaanse rechts-nationalistische hoek die het gedachtengoed van Donald Trump ondersteunt en de Democratische partij bestrijdt waardering ondervindt.

In een reactie op m’n tweet aan Bakas ‘Is dit bedoeld als humor? Het is nogal wat om Merkel met nazitop te vergelijken. Enfin, niet iedereen heeft historisch besef.’ antwoordt hij in een tweet met literatuurverwijzing: ‘Leestip: cornellpress.cornell.edu/book/?GCOI=80140100627270 …’ Deze link verwijst naar de studie ‘Weapons of Mass Migration’ uit 2010 van Kelly Greenhill. Het is de vraag of in dit boek uit 2010 Merkels politiek uit 2015 beschreven wordt. Omdat Bakas een trendwatcher is die blijkbaar de toekomst naar het verleden kan brengen door vrij en losjes om te gaan met de historische werkelijkheid moet dit niet onmogelijk worden geacht. Het is duidelijk waar Adjiedj Bakas zijn voorspellingen vandaan haalt en hoe fijnzinnig hij is.

Foto: Tweet van Adjiedj Bakas, 23 juli 2016.