George Knight

Debat tussen links en rechts

Posts Tagged ‘Toekomstkunde

Trendwatchen met Jeannette ten Kate over beeldende kunst

with 2 comments

wool_painting_x-2012-771

Kunstadviseur Jeannette ten Kate van Sinopia Art Consultancy in Amsterdam zegt de tijdgeest goed te begrijpen. Als een Lidewij Edelkoort of Adjiedj Bakas begeeft ze zich op het terrein van het trendwatchen, ofwel het voorspellen van de richting die de toekomst neemt. Het is al te verleidelijk om niet cynisch te doen over de pretenties van deze zelfbenoemde trendwatchers die met hun praatjes opereren op het snijvlak van financiële, sociale, culturele, economische, technologische en spirituele terreinen waarop ze zich in hun onbescheidenheid kundig achten. Een wonder waarom ze hun overstijgende helderziendheid inzetten in een bescheiden niche van de markt en in hun alwetendheid geen minister-president of CEO van Shell worden.

We leven in een tijd waarin we te maken hebben met een enorme creatieve tijdgeest’, zegt kunstadviseur Ten Kate. Vanaf de heupen lijkt ze trefzeker de eigen tijd aan flarden te schieten. Uiteraard is haar uitspraak nietszeggend omdat elke tijd te maken heeft met een enorme creatieve tijdgeest. Men moet bedenken dat het trendwatchers niet gaat om historisch besef en diachronisch onderzoek door de tijd heen die resulteert in een waarheid, maar om dwarsverbanden. Trendwatchers opereren door het leggen van verbanden omdat ze zich zo onttrekken aan de traditionele wetenschapsterreinen. Buiten de gebaande paden kraaien ze hun niet te controleren uitspraken. Zo hopen ze een imago van geloofwaardigheid op te bouwen dat mogelijk niet echt serieus genomen wordt, maar in elk geval bladvulling, amusement of de hoop op zakelijk voordeel biedt.

De methode Ten Kate bestaat uit het verbijzonderen naar de eigen tijd van universele waarden. Zoveel wordt wel duidelijk uit haar voorspellingen. ‘Mensen willen deel uitmaken van een groep, ze willen ergens bij horen. Het gaat erom wat je aan hebt, wat je eet en wat je aan de muur wilt hangen’ extrapoleert ze verder. Zijn er ooit tijden geweest dat mensen geen deel wilden uitmaken van een groep en ergens bij wilden horen? Maar Ten Kate komt niet alleen met nietszeggende praatjes, ze kletst ook aantoonbare onzin. ‘Mensen vinden het leuk om echt iets te hebben waar ze naar kunnen kijken en dat niet failliet kan gaan’. Daarmee bedoelt ze beeldende kunst. Maar investeringen in kunst kunnen wel degelijk tot een nulpunt zakken en zijn feitelijk helemaal niet zo profijtelijk als trendwatcher Jeannette ten Kate suggereert. Daar is onderzoek naar gedaan.

Jeannette ten Kate moet in haar Consultancy productie draaien en potentiële klanten een positief beeld van het aankopen van kunst voorspiegelen. Ze redeneert met vooruitziende blik naar haar eigen bedrijfsresultaat toe. Zo wordt trendwatchen toegepaste marketing die niet zozeer iets zegt over de eigen tijd of de nabije toekomst, maar bovenal uitgaat van het zakelijk perspectief van de trendwatcher. De handel van topkunst zoals die zich voordoet op veilingen, freeports, achterkamers in hotels en bij topgalerieën bestaat uit de manipulatie van marktprijzen. Op bescheiden niveau werkt Jeannette ten Kate er onbescheiden aan mee.

Foto: ‘I WENT’ van Christopher Wool, 2012.

NIDI schetst toekomstscenario vol met honderdjarigen

leave a comment »

adele100-1

Bij sommige berichten staat het verstand stil. Zoals het persbericht van onderzoeksinstituut NIDI (Nederlands Interdisciplinair Demografisch Instituut) over de levensduur van pasgeborenen. Uit nieuwe prognoses blijkt dat honderdjarigen in de toekomst eerder regel dan uitzondering zijn. Volgens het meest optimistische scenario dat ervan uitgaat dat ‘de verhoging van de overlevingskansen zich onverminderd voortzet‘ ‘zou twee derde van de pasgeboren meisjes en de helft van de jongens een leeftijd van honderd jaar halen‘. Hier geeft het NIDI een beschrijving van scenario’s. Vraag is of dit groot nieuws is. In elk geval is het prikkelend nieuws.

Over bijna 100 jaar zouden twee derde van de pasgeboren meisjes nog in leven zijn. Het NIDI merkt op dat het CBS (Centraal Bureau voor de Statistiek) prognoses tot het jaar 2060 maakt. Het NIDI breidt dat nu met liefst 50 jaar uit naar 2110. Da’s nogal een verschil. Het NIDI noemt zelf remmende effecten als obesitas op de stijging van de levensduur. Het acht dat gerelateerd aan een sociale klasse. Maar als effect valt ook te denken aan milieuproblemen, oorlogen, epidemieën, afnemende voedselkwaliteit, resistentie voor antibiotica, afnemend aanbod van goede zorg en sluitende verzorgingshuizen die min of meer voor iedereen gelden.

De toekomstkunde of futurologie kent een constante, namelijk dat de uitkomsten achteraf nooit blijken te kloppen. Maar daarvoor is zulk onderzoek ook niet bedoeld. Het geeft een richting aan die van belang is bij de inrichting van ons land in 2040, 2060 of 2110. Om over de toekomstige inrichting van Nederland na te denken zijn de scenario’s van het NIDI daarom zinvol. Dat denken kan nu al begonnen worden. Want een huis dat 75 jaar staat moet anders gebouwd worden dan een huis dat 110 jaar staat. Vraag is hoe het verschil tussen een horizon van 4 (politiek), 50 (CBS) en 100 (NIDI) jaar overbrugd kan worden. Wellicht moet de politiek naar de toekomst bewegen en zich wat meer verbeeldingskracht aanmeten zoals het NIDI nu doet.

589px-Street_intersection_Futarama

Foto 1: Adele Rummens, de oudste vrouw van België in de bloemen in Leuven op haar honderdjarige verjaardag. 1937.

Foto 2: Norman Bel Geddes, Street Intersection Futurama voor de New York World Fair, 1939-1940. Met als thema ‘The world of tomorrow’. Zie ook: Futurama op GKKort.