George Knight

Debat tussen links en rechts

Posts Tagged ‘Tinkebell

Documentaire ‘Het is gezien’ toont dat vrijheid van kunst niet optimaal is

leave a comment »

Het is vandaag 2 april 2018 precies 50 jaar geleden dat Gerard Reve door de Hoge Raad werd vrijgesproken van ‘smalende godslastering’. Reve had God voorgesteld als een ezel waarmee hij de liefde bedreef. De documentaire ‘Het is gezien’ van regisseur Erik Lieshout en redacteur Tom Rooduijn kijkt daarop terug, maar vraagt zich ook af hoe groot de vrijheid van kunstenaars in 2018 is. Of liever gezegd van kunstenaars die niet op veilig spelen, zich niet laten temmen, de controverse niet schuwen en in het schootsveld van de publieke opinie belanden. In Trouw geeft Sander Becker in een artikel achtergronden over kunstenaars die onder vuur kwamen te liggen: Tinkebell, A.H.J. Dautzenberg, Kristien Hemmerechts en Mano Bouzamour. Vrijheid is niet vanzelfsprekend en moet elke dag weer bevochten worden. Dat geldt niet alleen voor kunstenaars, maar ze kunnen wel als eerste (symbolisch) klappen krijgen als ze zich over een omstreden onderwerp uitspreken.

Foto: Affiche van documentaire ‘Het is gezien’. Vanaf 2 april 2018 is ‘HET IS GEZIEN’ te zien in de filmtheaters: Ketelhuis, Amsterdam; Balie, Amsterdam; Filmhuis Den Haag; Filmtheater O42, Nijmegen; ’t Hoogt, Utrecht

De ontiegelijke wijsheid van Tinkebell. Grootspraak en marketing in de kunst

with one comment

Joop.nl plaatst een opinie-artikel van Tinkebell. Het is moeilijk om de aard en het karakter ervan goed in te schatten. Komt het voort uit zelfoverschatting, marketing, bravoure, goede bedoelingen, kennis, grootspraak of onkunde? Het zit er allemaal in en dat maakt het aandoenlijk. Tinkebell geeft zich bloot en legt haar ziel erin. Dat is goed van haar. Of ze werkelijk iets nieuws toevoegt aan het discours over kunst valt echter te bezien. Mijn oog bleef haken aan onderstaande zin die ik in een reactie citeer. Ik ben er het hartgrondig mee oneens. Het gaat erover of de kunstenaar het alleenrecht op de betekenis van een kunstwerk heeft. Het gaat om de esthetische functie van kunst als communicatie zoals taalkundige Roman Jakobson die ooit uitwerkte. De boodschap (het kunstwerk) is hierin dominant. Niet de zender zoals Tinkebell suggereert. Mijn reactie:

Er is maar één persoon die bepaalt of iets kunst is, en dat is de kunstenaar zélf. Ongeacht wat uw mening hierover is.’ Dat is nogal een heftige mening van Tinkebell.

Het is niet een mening die alle kunstenaars huldigen. Doorgaans zeggen ze zoiets als ‘wij maken een werk (schilderij, installatie, film, muziekstuk, toneelstuk, roman etc) en de beschouwer ervan mag er betekenis aan geven. Dat is niet aan ons.’ Inclusief de betekenis wat de aard er van is en of het wel of niet een kunstwerk is.

Tinkebell weet het beter. Tinkebell suggereert dat ze het beter weet. Zij weet op voorhand wat een kunstwerk is en wat binnen contouren de betekenis ervan is. En haar betekenis legt ze aan de toeschouwer op. Die haar uitleg moet volgen. Dat is knap. Dat is akelig knap. Zelfs de beroemdste kunstenaars nemen afstand van hun eigen werk en suggereren niet de wijsheid in pacht te hebben om de betekenis ervan een ander op te leggen. Maar zo is Tinkebell niet. Zij weet. Ook voor ons. Dat tekent haar.

Foto: Schermafbeelding van deel artikel ‘Hoezo is dat dan kunst?; Een lesje ‘wat is kunst’ voor dummies’ van Tinkebell op Joop.nl, 3 april 2017.

Written by George Knight

3 april 2017 at 22:35

Opinie zonder feiten. Over Koen Vanmechelen in Enschede. De straat spreekt

leave a comment »

Dit item is opinie zonder feiten. Er wordt niet duidelijk gemaakt wat de elementaire feiten zijn. Zeg maar, het klassieke wie, wat, waar, wanneer, waarom en hoe van de journalistiek. Kunstkenners kunnen vermoeden dat het om een tentoonstelling van Koen Vanmechelen in Enschede zal gaan. Dat blijkt zo te zijn, zijn doorgefokte kippen zijn te zien op de tentoonstelling ‘How on earth should this be art?’ van Tinkebell in Concordia. De toelichting van lokale zender TV Enschede FM geeft informatie die het item ontbeert. Dat is opiniërende journalistiek die ooit door communicatie-hoogleraar Anne van der Meiden ter discussie werd gesteld over de Tour de France. Urenlange beschouwingen over randverschijnselen en emoties, maar wie de rituitslag wilde vernemen kon die nergens vinden. De journalistiek gaf die niet meer. Opinie zonder feiten, journalistiek die niet eens toekomt aan ‘alternatieve feiten’. En de kunst van Koen Vanmechelen? Die is afgelopen jaren in Nederland al op vele plekken te zien geweest. Geen haan die er nog naar kraait. Op de journalisten van TV Enschede FM na die denken dat kippen op een kunsttentoonstelling iets bijzonders zijn en daarom de opinie van de vox populi in stelling brengen. Zo’n item wordt lekker makkelijk gevuld. Toch? Kwestie van kip of ei.

Tinkebell in Enschede met kunst die geen kunst is en daarom kunst is

with one comment

Tinkebell komt als gastcurator met kunst die geen kunst is. En natuurlijk is dat kunst. De tentoonstellingHow on earth should this be art?’ is te zien vanaf 8 april in Concordia Enschede. Tinkebell verkent in navolging van feitenvrije journalistiek of politiek de kunstvrije kunst. Dat leidt tot een betoog dat kant noch wal raakt. Zoals: ‘Als een kunstenaar de context bepaalt,  de context het kunstwerk maakt en iedereen een kunstenaar kan zijn, dan kan alles vanaf nu een kunstwerk zijn’ dat alles op losse schroeven zet. Zo lopen haar lijnen in een vicieuze cirkel. Zoals de museumpraktijk 50 jaren geleden deed door buiten de muren van de kunstinstelling te gaan of nieuwe concepten als kader te vinden. De eeuwige kwestie van ontlening, annexatie en vermenging. Tinkebell mijmert als een zelfverklaarde uitdenker over kunst en maakt dat tot kern van haar marketing. Het blijft niettemin allemaal netjes binnen de perken. De kunstpraktijk laat nauwelijks nog iets nieuws ontdekken.

Tinkebell ‘speelt geen spelletjes’ met Fedi Amiri. Ze maakt kunst

with 3 comments

Is de uitgezette Afghaanse asielzoeker Feda Amiri door Nederlandse autoriteiten mishandeld in het vliegtuig naar Kabul? De Volkskrant vat de eerdere beschuldiging samen: ‘Dochter Tamana hield afgelopen weekeinde tegenover vrienden vol dat haar vader op 6 januari in het vliegtuig een beenbreuk heeft opgelopen, een zak over zijn hoofd heeft gekregen en daarna in de aankomsthal van vliegveld Kabul door stress en trauma ineen is gezakt.’ Het lijkt verzonnen. In elk geval kan die lezing van Feda Amiri niet objectief bevestigd worden.

Kunstenares Tinkebell -een pseudoniem van Katinka Simonse- die het Nederlandse ‘inhumane asielbeleid’ aan de kaak wil stellen met een film lijkt ook slachtoffer van het toneelstukje dat Feda en Tamana Amiri met behulp van vrienden in Kabul hebben opgevoerd door de aandacht die ze aan de vermeende mishandeling gaf.

Vandaag reist Tinkebell met de dochter terug naar Nederland. Ze noemt het een kunstproject: ‘Maar alles wat ik doe kan een kunstproject worden, dat doe ik al vijftien jaar.’ En: ‘Ik ben geen journalist. Er wordt nu teveel naar mij gekeken alsof ik journalist ben. Ik had het ChristenUnie-Kamerlid Voordewind aan de lijn, die bang was dat ik hem gemanipuleerd heb. Dat is echt niet zo. Ik zou het heel erg vinden wanneer mensen nu aan mijn integriteit twijfelen. Ik heb geen spelletje gespeeld, zo zit ik niet in elkaar. Ik heb gewoon in documenten en in film de afgelopen weken vastgelegd wat ik allemaal heb meegemaakt. Maar ik ben geen journalist‘.

Kunstenares Tinkebell doet niet aan waarheidsvinding en journalistiek, maar uitsluitend aan kunstprojecten. De kunst van Tinkebell draait exclusief om de kunst van Tinkebell. Dat u het weet voor de volgende keer.

Dierenleed, taboe, taxidermie en aandacht: een hele kunst

with 2 comments

Op 17 december is het Wright Brothers Day. Ter nagedachtenis aan de eerste vlucht van Orville en Wilbur Wright op 17 december 1903. De Arnhemse kunstenaar Bart Jansen viert het op zijn manier. Met steun van RCtechnics maakte hij in mei 2012 zijn Orvillecopter bestaande uit een opgezette kat, gegoten polyester en een Quadcopter. Bij de preparatie hielp de museumwinkel.com uit Nijmegen. Koop daar een opgezette vos voor 275 euro, een halsband cotinga voor 1750 euro of een Schotse sneeuwhoen voor 199 euro.

Uit de Gelderlander blijkt dat Bart Jansen ‘via de sociale media een lawine van negatieve reacties gehad‘ heeft op de Orvillecopter. Hij zou er z’n eigen opgezette kat ‘Orville’ voor gebruikt hebben. De kritiek komt volgens het bericht van ‘antidierenleedstrijders en dierenliefhebbers’ die Jansen als dierenbeul zien. Maar hij ontzenuwt de kritiek door erop te wijzen dat-ie alleen dode dieren voor zijn werk gebruikt. In 2004 kreeg Tinkebell kritiek uit dezelfde hoek toen ze een tasje maakte van haar gestorven kat Pinkeltje. En haar naam gemaakt was. Kunstenaars die met dode dieren werken kunnen publiciteit verwachten. Dat staat vooraf vast. 

Iedereen is een vijand van de kunst. Dit vijanddenken loont niet

with one comment

995587_10203006748079259_19253204_n

Wie is de grootste vijand van de kunst? Een lastig te beantwoorden vraag omdat er talrijke kandidaten zijn. Laten we eens kijken. Is het ‘Halbe Zijlstra’, niet de persoon van vlees en bloed, maar de mentaliteit van de Haagse politiek die valt samen te vatten in twee woorden: minachting en onbegrip voor kunst? Dus inclusief minister Jet Bussemaker. Of is het insider Melle Daamen die onder het mom van rationalisering voorrang geeft aan topinstellingen en zich als outsider profileert? Of is het de Raad voor Cultuur met de burgemeester in oorlogstijd Joop Daalmeijer die net doet alsof zijn adviezen er iets toe doen? Of is het het grote publiek dat niks geeft om kunst en per definitie alles wat anders is als ongewenst en onnodig bestempelt? Of zijn het de organisaties in de kunstsector die doorgaans zwak bestuurd worden en samen geen vuist maken? Of zijn het zwakke kunstenaars die door gebrek aan scherpte en verbeeldingskracht kunst een verkeerde naam geven?

Van die laatste categorie geeft Tinkebell een veelzeggend en nietszeggend verslag in Trouw onder de titel ‘Soms zijn kunstenaars grote uilskuikens, net als gewone mensen‘. Het gaat om de expositie Bliksemeditie, een tijdelijke culturele programmering door Stadsdeel West in de Amsterdamse St. Josephkerk, de Vluchtkerk waarvan een kunstenaar en curator niet echt blijken te weten wat ze aan het doen zijn. Tinkebell is vaag over de achtergronden en concludeert: ‘(..) ik geloof echt oprecht in de enórme potentiele kracht van de kunsten. Maar niet altijd.‘ Ware woorden van de impressionistische denker. Tinkebells stuk werd op sociale media geretweet zonder dat de feiten centraal stonden. Zodat onduidelijk bleef dat het tweedaagse Bliksemeditie anders gewogen moet worden dan een tentoonstelling van zes weken in een gevestigde presentatie-instelling.

Het antwoord over de grootste vijand van de kunst is simpel. De huidige politici hebben van huisuit niet meer meegekregen dat kunst er toe doet. Sowieso dat iets er nog toe doet, op de christelijke politici na die zich op hun bijbel verlaten. Deze postmodernistische dorknopers zijn de verwondering voorbij, zonder dat te willen verbergen. Ze zijn zelfs trots op hun botheid. De Daamens en Daalmeijers voegen zich uit berekening in die mentaliteit. Het grote publiek valt het niet kwalijk te nemen dat het niks van kunst wil weten omdat kunst niets van het publiek wil weten. En de kunstsector waar zo hard gewerkt en gezwoegd wordt -maar allerlei amateurs dat beeld verstoren- is te verdeeld om krachtig te zijn en mist geloofwaardige woordvoerders. Nederlandse kunst is als de verwikkeling van de thriller ‘Murder on the Orient Express. Iedereen is de vijand.

_ons003198401ill31

Foto 1: Neon ‘There is place‘ in Bolo-K Bliksemeditie 7&8 December, credits Naomi Souwen.

Foto 2: Batavus Dorknoper, de muggeziftende ambtenaar in de Bommelstrip van Maarten Toonder.