George Knight

Debat tussen links en rechts

Posts Tagged ‘Steven Bosch

Installatie Exhibit B onmogelijk gemaakt in Londen. Intolerantie?

with one comment

Installatie Exhibit B van de Zuid-Afrikaanse theatermaker Brett Bailey in The Barbican werd onlangs gesloten wegens vermeend racisme. Of liever gezegd, een protest van 200 demonstranten noodzaakte sluiting dat de Barbican veroordeelde. Het werk thematiseert het tentoonstellen tijdens de 19de en 20ste eeuw van zwarte mensen voor het amusement van blanken. Een toelichting zegt erover: ‘a human installation that charts the colonial histories of various European countries during the nineteenth and twentieth centuries when scientists formulated pseudo-scientific racial theories that continue to warp perceptions with horrific consequences.

Wat weegt zwaarder, de vrijheid van expressie die bekritiseerd, maar niet verhinderd mag worden? Of de onaanvaardbaarheid van de reconstructie van een racistische situatie die tot nieuw racisme leidt omdat het de zwarten opnieuw tot objecten reduceert? The Barbican stelt zich op het standpunt dat de demonstranten het recht hebben om te protesteren, maar op een geweldloze wijze hun kritiek hadden moeten uiten zonder de tentoonstelling te verhinderen. Dat deden ze niet, zodat nu in de beeldvorming het beeld van een intolerante minderheid beklijft die zelfs niet het debat wenst aan te gaan met kritiek. Hoe dan ook geeft de sluiting van Exhibit B in Londen de Zuid-Afrikanen een nieuwe blik in de spiegel, zoals uit het studiogesprek blijkt.

Deze kwestie doet denken aan de ontvangst van ‘Het vuil, de stad en de dood’ van Rainer Werner Fassbinder waarin de rijke jood A. optreedt. Loek Zonneveld zegt: ‘Die geschiedenis is overbeladen met woede, verdriet, protest, pleidooien voor én tegen het stuk, affiniteiten, extreme sympathiëen en zo mogelijk nog extremere antipathiëen. Voornaamste effect: het Fassbinderstuk is in Duitsland en in Nederland van de toneelplanken weg-gedemonstreerd. In Duitsland mag het nog altijd niet worden gespeeld. Kern van het vooroordeel, of zo u wilt het verwijt tegen het stuk: het zou antisemitisch zijn.’ Zonneveld somt op dat zo’n reactie voortkomt uit het misverstand dat een kunstwerk reduceert tot politiek. Want het beschrijven van een taboe is nodig om dat taboe te problematiseren: ‘Als de kunstenaar die deze taal opschrijft vervolgens wordt vereenzelvigd met de kwaadaardige teksten van deze antisemieten, dan wordt hij in feite monddood gemaakt. Hij mag dan namelijk nooit meer kwaadaardige personages met boosaardige teksten opvoeren. Met terugwerkende kracht kunnen we dan ongeveer tachtig procent van de wereldliteratuur op de vuilnisbelt gooien.

Exhibit B at the Barbican, London, September 2014

Foto: Onderdeel van de installatie Exhibit B van Brett Bailey.

Advertenties