Na Eurovisie Songfestival voelen Russen zich in de steek gelaten door Europa

Zelfs als Oekraïne niet had gewonnen, dan had de Russische Federatie nog niet gewonnen. Australië dat nu als tweede eindigde zou dan hebben gewonnen. Dus het argument van sommige Russen over een vermeende gemanipuleerde jurering van het Eurovisie Songfestival is op z’n minst onvolledig en niet de enige verklaring.

Sommige Russen suggereren nu dat Oekraïne meer vrienden in Europa heeft dan Rusland. Maar dat is nog maar helemaal de vraag. Toen in 2014 de Russen de Oekraïense Krim bezetten bleef het Westen tamelijk stil op wat voorzichtige sancties na. De VS en het Verenigd Koninkrijk kwamen hun garanties van het Boedapester Memorandum 1994 niet na. Met ook een garantie van Frankrijk. Maar als Oekraïne werkelijk meer vrienden in Europa heeft, dan moeten Russen zich afvragen waarom ze bijna al hun Europese vrienden hebben verloren.

Nog geen vier jaar geleden waren de relaties tussen het leiderschap in het Kremlin en de leiders van de EU-lidstaten redelijk goed. Vooral tijdens het presidentschap van de liberaal gezinde Dmitri Medvedev die het redelijk kon vinden met president Obama en Europese leiders. Maar die relaties verslechterden snel vanaf najaar 2013 door de druk van president Putin op de toenmalige Oekraïense president Viktor Janoekovitsj om geen associatie-overeenkomst met de EU te sluiten. En daarna ging het bergafwaarts door de Russische bezetting van de Krim, het beginnen van een oorlog in de Donbas en het neerhalen van de MH17 in juli 2014. En door de snel verslechterde mensenrechten en het hardhandig optreden tegen oppositie en kritische media.

Geen land kan in welke competitie dan ook met gegarandeerd succes vooraf de overwinning claimen. De reactie van sommige Russen dat ze bestolen zouden zijn is dan ook dwaas. Zelfs Cliff Richard kon niet winnen in 1968 en 1973 hoewel hij een ster was en huizenhoog favoriet. Wellicht werd hem in 1968 de overwinning ontstolen door toedoen van de Spanjaarden. Dat is de terugkerende logica van het Eurovisie Songfestival. Het gaat niet alleen over populaire muziek, maar ook over de goede relaties tussen landen. Over de factor om een vertegenwoordiger van een ander land iets te gunnen. En over landen om zich in zo’n gunstige positie te manoeuvreren. Als delen van de Russische bevolking zich nu in de steek gelaten en tekort gedaan voelen door Europa, dan moeten ze hun leiders vragen hoe het zover heeft kunnen komen. Die vraag is aan de orde.

Jamala met ‘1944’ namens Oekraïne naar Eurovisie Songfestival

Update 15 mei 2016: Oekraïne heeft het Eurovisie Songfestival 2016 gewonnen met een politiek getinte song.

Oekraïne stuurt Jamala, artiestennaam van Susana Jamaladinova naar het Eurovisie Songfestival in Stockholm met het lied ‘1944’ over de deportatie van Krim-Tataren door de Sovjet-Unie. Ze won de nationale competitie door de publieksstem. De tekst is in het Engels en Krim-Tataars, een Turkse taal. De song bevestigt de trend van het politieke lied als subgenre met verwijzingen naar de eigen geschiedenis. Zo kwam voor Armenië de gelegenheidsgroep Genealogy in 2015 met het lied Face the Shadow’ over de Armeense genocide in 1915.

Turkije dat de Armeense genocide ontkent had weinig mogelijkheden om dat te verhinderen doordat het onder druk van de islamitische regering van president Erdogan zich afkeert van Europa en sinds 2012 niet meer meedoet aan het Eurovisie Songfestival. Maar met de Russische Federatie dat wel meedoet is het dit jaar anders. In de Duma gaan stemmen op om de organisatie te verzoeken Jamala te verhinderen deel te nemen omdat het erop gericht zou zijn de Russische Federatie ‘te steken’. In een bericht doet Ukraine Today verslag.

De regels van het Eurovisie Songfestival zeggen in 1.2.2 (h) ‘No lyrics, speeches, gestures of a political or similar nature shall be permitted during the ESC. (..). No messages promoting any organization, institution, political cause or other, company, brand, products or services shall be allowed in the Shows and within any official ESC premises (..). A breach of this rule may result in disqualification.’ De officiële presentatie van ‘1944’ door Jamala op het You-Tube kanaal van de Eurovisison Song Context zoals deze uitgevoerd zal worden in Stockholm mist de verwijzingen uit bovenstaande video naar de  deportaties  en het optreden van de Sovjet-autoriteiten. Het bevat eerder een humanistische, dan een politieke boodschap. Daarom valt niet in te zien dat een verbod op verzoek van de Duma kans maakt omdat er formeel geen regels overtreden worden.

De subtext van de video is explicieter en heeft een politieke boodschap. Maar omdat de video formeel niets met de officiële presentatie van Jamala te maken heeft kan de zangeres noch de Oekraïense delegatie daarop afgerekend worden. De video is een montage van de audio track van ‘1944’ met fragmenten uit de film Haytarma (‘Хайтарма’) van Viktor Borisov uit 2013 over de deportatie van de Krim-Tataren door de Sovjets in het dorp Alupka op 18 mei 1944. Zie hier de volledige film op YouTube. Met na 51’’ de video-fragmenten. 

vb

When strangers are coming…
They come to your house,
They kill you all
and say,
We’re not guilty
not guilty.

Where is your mind?
Humanity cries.
You think you are gods.
But everyone dies.
Don’t swallow my soul.
Our souls

Yaşlığıma toyalmadım
Men bu yerde yaşalmadım
Yaşlığıma toyalmadım
Men bu yerde yaşalmadım

We could build a future
Where people are free
to live and love.
The happiest time.

Where is your heart?
Humanity rise.
You think you are gods
But everyone dies.
Don’t swallow my soul.
Our souls

Yaşlığıma toyalmadım
Men bu yerde yaşalmadım
Yaşlığıma toyalmadım
Men bu yerde yaşalmadım

Foto: Still uit film film Haytarma (2013) van Viktor Borisov.

Cenk Uygur over de Koch broers en het grote geld in de Amerikaanse politiek

Cenk Uygur is naast journalist ook politiek activist. Hij wil dat het grote geld uit het Amerikaans politieke bestel verdwijnt, omdat het de democratie kapotmaakt. Als voorbeeld neemt hij de in de VS invloedrijke, neoconservatieve ondernemers de Koch broers die met hun geld politici kopen. En de ultraconservatieve Tea Party-beweging binnen de Republikeinse partij steunden waardoor deze partij steeds extremer werd. Met Donald Trump en Ted Cruz nu als exponent. Aanleiding is het boek Dark Money van Jane Mayer dat uitzoekt hoe de Koch familie aan hun geld kwam waarmee ze nu de Amerikaanse politiek beïnvloeden. De herkomst is dat hun vader Fred Koch olieraffinaderijen voor Stalin en Hitler bouwde. En de Duitse oorlogsmachine hielp opbouwen. Cenk heeft er geen goed woord voor over. Er is ook een Nederlandse connectie, want genoemde Fred Koch was een zoon van immigranten uit het Nederlandse Workum. Niets om trots op te zijn, deze Kochs.

9200000052073917

Foto: Omslag van boek Dark Money van Jane Mayer.

FEMEN vormt ‘anti-fascistisch front’ tegen politieke islam en extreem-rechts

FAF

Verwijzingen naar fascisme of anti-fascisme zijn doorgaans de kortste weg naar misverstand en verwarring. Naar welk fascisme verwijzen ze? Dat van de historische Mussolini in Italië, Hitler in het Derde Rijk, Stalin of Mao in hun communistische heilstaten, of dat van meer recente potentaten als Putin, Pol Pot, Marine Le Pen, Recep Erdogan, Koning Salman, Kim Jung-un of Hugo Chavez? Zo is het een kwestie van perspectief of men een politieke leider fascist of anti-fascist noemt. Vertel me wie u bent en ik vertel u wie u een fascist noemt. Historicus Jacques Presser vertelde ooit aan Gerard Reve wat deze in een brief aan Carmiggelt memoreerde: ‘Het nieuwe fascisme zal zichzelf “anti-fascisme” noemen’. Kortom, het fascisme is op z’n minst geen eenduidige term, soms een bewuste afleiding van wat het echt is en vaak een grabbelton of een mozaïek.

Activistische vrouwenbeweging FEMEN plaatste op 6 januari een commentaar dat bedoeld is als programma voor 2016 waarin het zich profileert als anti-fascistisch front. Dat doet het ergste vrezen, maar het valt mee. FEMEN ziet het islamisme en rechts-extremistische politieke partijen als fascistisch en dat klinkt aannemelijk.

Over islamisten: ‘Political Islam has gathered its troops against the values of equality, freedom, coexistence, emancipation and progress, considering these values as “Western” ideas and thus racist, needing to be destroyed. We assert instead that these values are universal.’ En over extreem-rechtse partijen: ‘extreme right political mafias, such as the Front National, struggle to take advantage of the climate of fear and gain voters seduced by their manly speeches to counter Islamism. Armed with sexist, xenophobic, racist, homophobic ideals, promoting a fantasized Christian supremacy, they are the political representatives of the same totalitarianism, based on the division of society and segregation, to ensure the superiority of a group of individuals over others.’ De politieke islam en extreem-rechts blijken twee kanten van dezelfde medaille.

FEMEN beweert dat de politieke islam en extreem-rechtse partijen elkaar aanvullen, op elkaar reageren en bestaan dankzij de ander. Dat valt te bezien. Dat extreem-rechtse politieke partijen de politieke islam nodig hebben om zich te profileren en te kunnen groeien is duidelijk. Maar of de politieke islam die buiten Europa het meest manifest is niet kan bestaan zonder extreem-rechts valt te betwijfelen. Want de politieke islam zet zich tegen de hele westerse samenleving af en heeft daar niet specifiek extreem-rechts voor nodig. Maar FEMEN heeft gelijk dat islamisten en rechts-extremisten in 2016 de grootste bedreiging vormen voor de waarden zoals we die kennen. Islamisme en rechts-extremisme verdienen het daarom om met voorrang bestreden te worden. En of we het fascisme en de bestrijding ervan anti-fascisme noemen is bijzaak.

Foto: Schermafbeelding van afbeelding uit artikel ‘FEMEN Antifascist Front 2016’, 6 januari 2016.

Verkiezingen in Kostroma. Met Ilya Yashin. May I have your votes?

Dictators of politieke leiders die in hun land het electorale proces praktisch hebben geblokkeerd en alleen nog met een dun laagje vernis in stand houden hebben het makkelijk. Nooit zorgen of ze verkiezingen verliezen. Ze winnen altijd omdat ze zelf de uitslag bepalen. Vladimir wint altijd van Putin, Kim van Jong-un en Xi van Jinping. De uitspraak ‘Het gaat er niet om hoe mensen stemmen, maar wie de stemmen telt’ die aan Josef Stalin wordt toegeschreven maakt het principe duidelijk van deze autoritaire leiders. Vervalsing, manipulatie, intimidatie, valse beschuldigingen en een eindeloze doos vol trucs om de oppositie verdacht te maken en de toegang tot het electorale proces te ontzeggen. In autoritaire landen gaat het de oppositie er niet om om te winnen, maar om te mogen deelnemen aan verkiezingen. En in leven te blijven als oppositioneel politicus.

Risico van autoritaire bewegingen is hun overmoed en gebrekkige maatvoering. In de Russische Federatie zijn zondag 13 september regionale verkiezingen. Oppositiepartij Parnas mag in dit grootste land ter wereld alleen deelnemen in Kostroma. De voormalige rechterhand van de vermoorde politicus Boris Nemstov Ilya Yashin  trekt er de kar. Maar zelfs daar gunt de zittende macht hem geen eerlijke kans. Jongeren van de politieke pro-Putin jeugdbeweging Nasji marcheren door Kostroma met Amerikaanse vlaggen en doen alsof het om een optocht van Parnas gaat. Met niet-authentieke vlaggen van Parnas, geen rode maar een groene stier. Dan met z’n allen in de bus richting Moskou of waar hun afdeling gevestigd is. Dat deze optocht zo simplistisch is en nonchalant wordt uitgevoerd geeft te denken. De macht kan het geen snars schelen. Zij tellen de stemmen.

Is het leed groter dan vroeger? Welnee, onzin, het is van alle tijden

battle_shanghai2_33

Het beste antwoord op de observatie dat het nog nooit zo slecht is gegaan met de wereld en de verzuchting ‘dat het nog nooit zo erg is geweest’ omdat het geweld en het onrecht nog nooit zo groot waren is een duik in de geschiedenis. Daar zijn talloze  tegenvoorbeelden te vinden voor het idee dat het nog nooit zo erg was.

Vandaag viert China met een grote militaire parade dat er 70 jaar geleden een eind kwam aan de Tweede Wereldoorlog. Op 2 september 1945 tekende de Japanse vertegenwoordiger aan dek van de USS Missouri de overgave, ook aan het Nationalistisch China van Chiang Kai-shek.  De communisten vochten nauwelijks tegen de Japanners zodat ze de Nationalisten wat credits moeten geven om een geloofwaardig verhaal te vertellen.

552352e23954f

De tweede slag om Shanghai (1937) duurde drie maanden. Het was de eerste grootschalige confrontatie tussen het Japanse en het Nationalistisch-Chinese leger en het echte begin van de Tweede Chinees-Japanse oorlog. Uitermate bloederig met veel slachtoffers. Beide foto’s met de rode stempels van het Japanse leger kwamen niet door de censuur. Want oorlog moet aan het thuisfront wel verkoopbaar blijven. Vele analisten realiseren zich nu pas goed dat China na de VS, de Sovjet-Unie en het Britse Rijk de vierde geallieerde was die het Japanse expeditionele Kanto Leger (ook: Kwantung) van op enig moment 700.000 manschappen bond zodat het niet elders ingezet kon worden. Hoewel het als zwak wordt ingeschat en niet tegen het Sovjet-leger opgewassen leek. Was het Japanse Kantokuen Plan voor de invasie van de Sovjet-Unie in 1941 een fabeltje?

battle_shanghai2_57

Foto 1: ‘Orphaned Chinese baby crying in the South Station in Shanghai, China, 28 Aug 1937; this photograph was titled ‘Bloody Saturday’ and was seen in Hearst Corporation publications’. Credits: Wang Xiaoting.

Foto 2: ‘Killed civilians on Nanjing Road, Shanghai, China, Aug 1937; note Japanese censor’s disallow stamp’.

Foto 3: ‘Japanese soldier guarding a group of Chinese prisoners of war, Shanghai, China, 30 Aug 1937; note Japanese censor’s disallow stamp’.

Amnesty verzoekt Kremlin in petitie om zaak tegen Sentsov in te trekken

ai

De Russische Federatie verandert snel in een land waar de rechtsstaat onder druk staat en de mensenrechten weinig waard zijn. Er zijn geruchtmakende zaken, zoals tegen de de Estse inlichtingenofficier Eston Kohver en de Oekraïense ex-pilote Nadiya Savchenko die in 2014 door Russische veiligheidstroepen werden ontvoerd naar de Russische Federatie om daar terecht te staan. En er is de Oekraïense filmmaker Oleg Sentsov die ook werd ontvoerd om terecht te staan en voor wie vakgenoten in de bres springen. Onder wie Jos Stelling.

De sfeer doet velen denken aan de showprocessen onder Stalin in de jaren ’30, hoewel die massaler en hysterischer waren. De Russische Federatie houdt nog de schijn van democratie op. Maar de overeenkomsten zijn er ook door de gemanipuleerde bewijsvoering, de rechteloosheid en de ondergeschiktheid van het recht dat dienstbaar wordt gemaakt aan de politiek. Amnesty International is een spoedactie begonnen om de Russische autoriteiten te verzoeken de zaak tegen Oleg Sentsov in te trekken. Teken van de petitie kan hier.

Foto: Schermafbeelding van ‘Spoedactie: Oekraïense filmmaker loopt risico op 23 jaar cel’ van Amnesty International.

Overheid Moskou neemt schaakspel met Hitler en Stalin in beslag

CHEujOFXEAA-GKu

Meduza zegt dat de politie in het centrum van Moskou een schaakspel in beslag heeft genomen. Reden is dat de politie gelooft dat het beledigend is en in strijd met wetten tegen nazi-symbolen en het bevorderen van etnische haat, aldus de Moskovsky Komsolmolets. Dan komt het meest raadselachtige deel van het bericht: ‘Een commissie van deskundigen is ingesteld om een psycho-linguïstische analyse van het schaakspel uit te voeren, en de eigenaren van de winkel kunnen worden beboet, afhankelijk van de resultaten.’

Niet misselijk, en niet van de straat, een ‘psycholinguïstische analyse van het schaakspel’. Psycholinguïstiek kan samengevat worden als ‘het vak dat de theoretische taalkunde gebruikt bij de analyse van mentale processen die ten grondslag liggen aan menselijk gedrag’ (Tervoort, 1972). Hoe de commissie van deskundigen een psycholinguïstische analyse zinvol kan uitvoeren op een schaakspel blijft het raadsel.

Of de figuur die Hitler voorstelt de witte of de zwarte koningin is wordt niet duidelijk. Want omdat zowel de stukken verkeerd staan opgesteld (de lopers) als het bord verkeerd ligt (veld a1 linksonder moet zwart zijn) valt niet op te maken wie wit en wie zwart is. Evenals Hitler en zijn trawanten kijkt maarschalk Stalin van het Sovjet-leger in zijn witte uniform weg van het strijdperk. Symboliseert de opstelling het Molotov-Ribbentrop pact van 1939 tot 1941 toen Duitsland en de Sovjet-Unie een geheim partnerschap hadden gesloten?  Hoe dan ook zal een psycholinguïstische analyse van het schaakspel door deskundigen uitkomst bieden. Of niet?

Foto: ‘The witch-hunt continues. Police have confiscated a chess set featuring Nazi soldiers from a store on Arbat.’ Credits: Yod News.

Vice News: Overwinningsdag in Moskou, hoe gaat het verder?

Overwinningsdag in Moskou, 70 jaar na het einde van de Tweede Wereldoorlog. Simon Ostrovsky van Vice News ziet het aan. Gaat het om de overwinning op het nazisme, isolationisme, tonen van de kracht van het eigen leger, lak aan de kritiek op de inmenging in Oekraïne of bevestiging van interne machtsverhoudingen? Het loopt allemaal door elkaar heen. De parade op Overwinningsdag is een grabbelton waar iedereen naar behoefte uit kan lenen. Rusland zet een stoere borst op, maar zakt politiek en economisch weg. Kan het land zich de harde lijn in de Russisch-Oekraïense oorlog van de afgelopen 16 maanden blijven veroorloven? Bindt het in, suggereert het toenadering of zoekt het escalatie? Voedt Overwinningsdag het revanchisme zodat het het kan laten bij symboliek of opent het de weg naar escalatie? Het valt niet te zeggen. En da’s best griezelig.

Exploitatie van het recente verleden gaat in Rusland over grenzen

10995669_10206689527379118_642048418872696344_n

Waar kijken we naar? De herkomst is tegelijk duidelijk en onduidelijk. Rusland 2015. De exploitatie van de Sovjet-Unie, Josef Stalin en het recente verleden wordt met alle middelen in gang gezet. Geschiedenis wordt herschreven. Concentratiekampgevangen dansen op het ritme van de nieuwe oorlog. Wansmaak zonder een sprankje humor of zelfspot. Rusland 2015. Een land dat afglijdt in militarisme en slechte smaak en zichzelf ontkent. Niemand kan het tragische einde voorkomen dat zich aankondigt. De explosie wordt onvermijdelijk.

bul

Foto 1: Foto op Facebook geplaatst door Irina Worthley.

Foto 2: Tweet van Oliver Bullough over de viering van de overwinning, 9 mei 2015