George Knight

Debat tussen links en rechts

Posts Tagged ‘Spot

Openbare spot en minachting van de islam? Aanklacht in Denemarken wegens verbranden koran

with 6 comments

fb

In Denemarken is de aanklager een strafzaak wegens godslastering begonnen tegen een 42-jarige man uit Noord-Jutland die in december 2015 op de Facebook-pagina JA TIL FRIHED – NEJ TIL ISLAM (‘Ja tegen vrijheid, nee tegen de islam’) een video postte waarin hij een koran verbrandde. De aanklager beroept zich hierbij op overtreding van artikel 140 van het Wetboek van Strafrecht. In een persbericht van 22 februari 2017 zegt Mikkel Thastum (vertaald in het Engels): ‘It is the prosecution’s view that the circumstances of the burning of holy books like the Bible and the Qur’an implies that in some cases it may be a violation of blasphemy provision, which deals with public mockery or scorn against a religion.’

De aanklager geeft als reden openbare spot of minachting van een religie. Iemand verbrandt in zijn achtertuin een koran, maakt daar een video van, zet er een tekst bij, maakt daar een posting van op een openbare FB-groep en wordt aangeklaagd. Wie door de FB-pagina JA TIL FRIHED – NEJ TIL ISLAM scrollt wordt niet vrolijk van de aanvallen op de islam en de steun voor tegenstanders van de islam. Maar daar gaat het niet om. Het is de vraag of dit gebrek aan nuancering de actie van de aanklager onder de verwijzing naar spot en minachting rechtvaardigt. De 42-jarige man is nog niet veroordeeld en de rechter moet uitmaken of er sprake is van godslastering volgens het Wetboek van Strafrecht. Dus af te wachten valt hoe het staat met de vrijheid van meningsuiting in Denemarken en hoe heet de deze week opgediende soep uiteindelijk gegeten wordt.

Het is lastig om iemand voor openbare spot van een religie te veroordelen. Want spot of belediging hoort bij een dynamische samenleving met weerbare burgers die zich tegenover elkaar uitspreken. Georganiseerde religieuze instellingen hoeven geen extra juridische bescherming. Hoewel in de rechtstoepassing die voorrechten in westerse samenlevingen nog steeds bestaan. Een open samenleving heeft een publiek debat waarin het kan spetteren. Laat maar botsen. Een uitzondering kan gemaakt worden voor groepen die niet voor zichzelf op kunnen komen, zoals kinderen, hoogbejaarden, gehandicapten of laagbegaafden. In die gevallen kan de overheid inspringen. Pas waar spot overgaat in haatspraak en aanzetten tot geweld wordt een grens overschreden. Het oogt gekunsteld om te veronderstellen dat minachting van een wereldreligie die tientallen landen in haar greep heeft en meer dan 1,6 miljard volgelingen heeft aan de orde is. De gelovigen van de islam zijn ook in Europese landen sterk en krachtig genoeg georganiseerd om voor hun geloof op te komen.

Waarom de aanklager meent hier een zaak van te moeten maken is onduidelijk. Het kan het omgekeerde betekenen van wat het lijkt. In dit soort zaken bestaat altijd het vermoeden dat druk uit islamitische landen en een dreigende boycot van Deense producten op enigerlei manier van invloed zijn op de beslissing van een aanklager om er een zaak van te maken. Mogelijk op aanwijzing van het ministerie van Justitie. Als dat zo is, dan is het de verkeerde reden. Maar het omgekeerde kan ook, namelijk dat de Deense samenleving aan de islamitische kritiek subtiel duidelijk wil maken hoe genuanceerd en evenwichtig een westerse rechtsstaat werkt. Met de stille hint om die nuanceringen in de islamitische landen over te nemen. Als God het wil. 

Foto: Schermafbeelding van deel FB-pagina JA TIL FRIHED – NEJ TIL ISLAM.

Bestaat er christelijk verantwoorde humor? Biblebelt Bazen meent van wel

leave a comment »

Biblebelt Bazen uit Spakenburg meent dat het christelijk verantwoorde humor biedt. De op sociale media verspreide bewerkte filmpjes zouden populair zijn bij christelijke jongeren, aldus een bericht in Nieuwsvallei. ‘We willen de beeldvorming van niet-christenen over het geloof bijstellen‘, zo menen de initiatiefnemers die anoniem willen blijven.

Religieuze instellingen staan er niet om bekend iets met humor te hebben. Het is gewoonweg niet hun ding omdat religie gaat over leerstellingen en de strikte handhaving ervan. Daarbij past geen relativering of ter discussie stellen van vanzelfsprekendheden wat humor is, omdat ze de zuiverheid van de leer moeten bewaken. Dat heeft te maken met de oorsprong van godsdienst die volgens de gelovigen van God gegeven is, en volgens andersdenkenden een menselijke constructie.

Humor past dus per definitie niet bij godsdienst. Of in elk geval niet humor die door merg en been gaat en alle waarden omdraait en tot in het absurde durft te bevragen. Wat voor christelijke jongeren die mee willen liften op de populariteit van sociale media overblijft is lichte spot en woordgrappen zoals ooit Seth Gaaikema ze maakte. Zouteloos en tandeloos amusement. Voor humor is het huidige christendom nog niet klaar omdat het het einde van die godsdienst zou betekenen. Dat soort emancipatie bieden de initiatiefnemers van Biblebelt Bazen niet.

Halberstadt herdenkt Friso. Telt afkomst in de dood niet?

leave a comment »

Oranjepropaganda laat ik graag aan me voorbijgaan. Dat gaat vanzelf. In een pluriforme samenleving heeft iedereen de gelegenheid om zich op een positieve en opbouwende wijze te verbinden met gelijkgezinden. Sorry dat dit wat klef klinkt. Toch is het af en toe wel verkwikkend om te bijten, te schamperen of te spotten. Is afzetten tegen de ander van die andere groep immers niet een onlosmakelijk onderdeel van positieve discriminatie? Dat doen we allen op onze tijd. Uiteraard met mate. Als dat afzetten een gewoonte wordt, dan verkeert het in rancune en haat. Het moet wel aangename spot blijven om er zelf niet in verstrikt te raken.

Familievriend van de Oranjes Victor Halberstadt is het ideale doelwit voor spot. Eric Smit schreef gisteren een kostelijk commentaar onder de titel ‘Het geval Victor Halberstadt‘ op FTM. Hij beschrijft een omhooggevallen koekenbakker die vaardig als geen ander in dienst van de elite achter de schermen weet te ritselen. Daarom kan-ie ‘familievriend’ van de Oranjes zijn. Ook nog eens om ondoorgrondelijke redenen sociaal-democraat.

De dienst voor prins Friso heb ik gemist. Of beter gezegd, het was niet eens tot me doorgedrongen dat er zo’n dienst was totdat ik het stuk van Smit las. Dat bracht me op het spoor van het fragment. Ik meen dat niet ongemerkt kan blijven hoe onthullend het is. Niet alleen vanwege de bijzondere uitspraak van het Engels -‘taken for grented’- van familievriend Halberstadt, maar vooral om wat-ie zegt over Friso. Want deze prins geloofde sterk in het idee van meritocratie, zo zegt Halberstadt. Da’s dus een samenleving waarin afkomst en status van je familie geen rol spelen. Begrijpt u het? Nou ik niet. En volgens mij familievriend Halberstadt evenmin. Maar deze welsprekende ritselaar en regelaar van de elites praat zoals-ie denkt dat-ie van die elites moet praten. En da’s ongewild komisch. Zo komisch dat het aan de menselijke zwakte en de tragiek grenst.

Gedachten bij een overheidscampagne uit 1992. Wat is privacy?

with 3 comments

Is het verschil tussen overheidsvoorlichting en propaganda, het verschil tussen weten en niet willen weten? Een spot uit 1992 over het sociaal-fiscaal nummer. Het sofinummer. Meer dan 20 jaar later is onduidelijk wat er bedoeld wordt met de slogan ‘Met het sofi-nummer komt iedereen tot zijn recht‘ die tamelijk nietszeggend klinkt. De koppeling van bestanden wordt als heilzaam voorgesteld omdat ‘meneer Jansen‘ zijn eigen sofi-nummer niet kan veranderen. Hoe realistisch is echter het scenario van iemand die ’s nachts met dat doel in een overheidskantoor inbreekt? De uitzondering wordt als regel gepresenteerd. Maar hoe realistisch is het scenario van een overheid die overdag bestanden van burgers koppelt? Dat blijft voor het gemak ongenoemd.

Was de controlestaat in 1992 voor de opkomst van het internet nog niet goed voorstelbaar? Kunnen we dat ons meer dan 20 jaar later nog indenken? Toch dateert 1984 van George Orwell uit 1948. Voorstelling van een campagne wordt waarheid omdat de horizon van de overheid een campagne is. Daar stopt het denken. Daar stopt de tijd. Onbewust blijft hét probleem van dataverzameling ongenoemd: concentratie van staatsmacht.

2160828-365-500

Foto: ‘Grote belangstelling voor de lange rijen computers tijdens de kijkdag woensdag in het bedrijfspand van de Infotheek Groep in Leiden‘. 19 februari 1992. Credets: ANP, Cor Mulder

Moet Twitter de waarden van Frankrijk eerbiedigen met censuur?

with 2 comments

unbonjuif

In de Britse krant The Guardian nemen twee journalisten een tegengestelde mening in over het voorstel van de Franse minister voor Vrouwenrechten en woordvoerder van de regering-Ayraud Najat Vallaud-Balkacem. Onder de titel ‘Twitter moet de waarden van de Republiek eerbiedigen’ (Twitter doit respecter les valeurs de la République) geeft ze haar mening in Le Monde. Aanleiding zijn hashtags als #SiMonFilsEstGay (als m’n zoon homo is), #unbonjuif (een goede jood) of #simafilleramèneunnoir (als m’n dochter een zwarte mee naar huis brengt) die volgens de minister tot opschudding hebben geleid. Het gaat dus om meningen die getuigen van xenofobie of anti-semitisme. Maar is het middel van een verbod niet erger dan de kwaal, de haatspeech?

Jason Farago ziet wel iets in het idee van Vallaud-Balkacem om Twitter te vragen haattweets te verbieden en te vervolgen. Glenn Greenwald begrijp niet dat iemand die voor het journalistenvak koos dat serieus meent.

Een merkwaardige discussie waarin naar mijn idee het gelijk van Glenn Greenwald overweldigend is. Het geeft Jason Farago iets zieligs om afgedroogd te worden door de superadvocaat van het vrije woord. Maar Farago had beter na moeten denken. Hij steunt immers een voorstel dat tot censuur kan leiden en vertrouwt er niet op dat het antwoord op ‘bad speech‘ niet een verbod, maar juist meer publiek debat is. Daartoe geeft-ie de Franse overheid, of welke overheid dan ook, de legitimatie om meningen te verbieden of te vervolgen.

Want wie garandeert dat de samenwerking tussen Twitter en een overheid niet stopt bij een verbod op het schelden op homosexuelen, joden, kleurlingen of welke minderheid dan ook? Zo’n verbod van horkerige of beledigende meningen in de sociale media plaveit de weg naar een verbod van elke mening die een overheid niet bevalt. Het is inderdaad een raadsel hoe iemand met de instelling van Jason Farago journalist kan zijn.

Foto: Schermafbeelding van #unbonjuif, 2 januari 2013.

Publiek debat met moslims over open samenleving gewenst

with 7 comments

De trailer van de film ‘Innocence of Muslims‘ blijft sommige gemoederen bezig houden. Gisteren was er een georganiseerd protest met meer dan 10.000 moslimmannen voor de kantoren van Google in Londen. Woordvoerders eisten dat de trailer van YouTube wordt verwijderd. YouTube is een onderdeel van Google.

Zo zei organisator Masoud Alam volgens The Telegraph dat het bij de trailer niet om vrijheid van expressie gaat omdat ‘de Profeet’ beledigd zou worden. Hij mag dat beweren, maar moet beseffen dat de vrijheid van expressie of meningsuiting pas volle betekenis krijgt als men andersdenkenden die vrijheid gunt. Dus Masoud Alam wil wel degelijk de meningsuiting inperken. Hij roept op tot censuur. En dwingt anderen tot zelfcensuur.

Een van de sprekers op het protest, sjeik Faiz Al-Aqtab Siddiqui zei zelfs dat Google verantwoordelijkheid voor beleefdheid moet nemen. De plaatsing van de trailer op internet ziet-ie als anarchie en niet als vrijheid van meningsuiting. Hij riep zelfs op tot een ethisch reveil -campaign for civility- samen met andere groepen. Zoals de Kerk van Engeland, Katholieken, Joodse groepen, Vakbonden en zelfs Conservatieven.

Een woordvoerder van Google liet desgevraagd weten dat de trailer gewoon online blijft. Want wat in het ene land prima is, kan in een ander land problemen geven. De trailer valt binnen de voorwaarden van YouTube.

Protesterende moslims lijken niet te begrijpen wat pluriformiteit en vrijheid van meningsuiting inhouden. Het is gewenst als daarover een publiek debat ontstaat. Zodat door voorlichting toegelicht kan worden wat een open samenleving met zich meebrengt. Uiteraard kunnen de moslims met hun protesten doorgaan zolang ze willen. Het versterkt hun identiteit als geloofgemeenschap, maar ze moeten beseffen dat verregaande eisen het beeld afzwakt dat ze zich voegen in de nationale rechtsstaat. Andersdenkenden hun wil en religieuze denkbeelden opleggen is in de pluriformiteit onwerkbaar. En waar gaat het over? Een trailer op internet die opgezocht moet worden om gewist (en gemist) te worden. Trailer en de reactie erop zijn tamelijk infantiel.

Foto: Protest op Buckingham Palace Road, Londen voor het kantoor van Google, 14 oktober 2012. Credits Geoff Pugh