George Knight

Debat tussen links en rechts

Posts Tagged ‘Sociale achterblijvers

Robert Reich ziet onderstroom van ongenoegen in de Amerikaanse samenleving. Met een les voor de Nederlandse politiek

with one comment

stoommachine_jpg

‘In a Gallup poll taken in mid-July, before the conventions, 82 percent said America was on the wrong track. In an NBC News/Wall Street Journal poll just before that, 56 percent said they preferred a candidate who would bring sweeping changes to the way the government functioned, no matter how unpredictable those changes might be.’ Aldus Robert Reich in een artikel voor thruthdig. Hier voor een debat van Reich met Chris Hedges.

Reich wijst erop dat er een onderstroom in de Amerikaanse samenleving is die zich steeds meer keert tegen economische ongelijkheid en de macht die banken en mega-ondernemingen naar zich toe getrokken hebben. Burgers worden steeds bozer en cynischer. In een rationalisering vanuit een old school sociaal-democratisch vooruitgangsdenken dat afstand neemt van zowel rechts-nationalisten als wereldverbeteraars meent Reich dat economische ongelijkheid de mensen meer raakt dan racisme of terrorisme. Niets in plaats van boter.

In deze cyclus wordt dat ongenoegen verwoord door Bernie Sanders die vanuit het niets en zonder steun van big money van Wall Street 13 miljoen stemmen in de voorverkiezingen behaalde. En uiteraard door Donald Trump die 14 miljoen stemmen verzamelde en de Republikeinse partij kaapte. Reich waarschuwt dat zij niet de uitzondering, maar de regel zijn. Daarom heeft de kandidaat van het establishment Hillary Clinton het lastig om steun te verwerven. Ondanks het feit dat Trump een ongedisciplineerde en ongekwalificeerde kandidaat is die niet naar zijn campagneteam luistert heeft hij nog steeds een redelijke kans om te winnen.

Reich pleit voor de aanpakken van de economische ongelijkheid en het terugdringen van de macht van de mega-ondernemingen. Als oud-minister van Arbeid in de regering Clinton staat hij welwillend tegenover Hillary Clinton, maar hij waarschuwt dat zonder de structurele aanpak van een verziekt systeem zij niets zal kunnen veranderen: ‘Hillary Clinton has a long list of good proposals for helping average working people, but none of them is going anywhere if Washington stays the same and the economic game remains rigged.

Dat is een te welwillende houding. Hillary Clinton wijst er voor de bühne weliswaar op dat de economie verziekt is als gevolg van het politieke bestel dat door big money wordt gekocht. Maar het is ongeloofwaardig dat zij als president dat systeem zal kunnen veranderen omdat juist zij een pion van big money is die in het Witte Huis wordt geplaatst. Die positie van haar gaat samen met het tonen van goede bedoelingen om de onderstroom van ongenoegen tegemoet te komen, maar met minimale verandering van het economische systeem. Big money eist voor de honderden miljoenen dollars die het Clinton toeschuift deregulering, en fiscale en anti-kartel maatregelen terug. Precies het uitblijven van die belofte door Trump is er de reden voor dat de traditionele geldschieters van de Republikeinse partij, de Koch broers, hem niet steunen.

resolve

In Nederland is de situatie niet zo radicaal als in de VS. Dat komt mede door de regulerende invloed van de EU die uitwassen en monopolies dempt. Mede door de stroperige en trage besluitvorming die in dit geval in het voordeel van de burger werkt. En er zijn overlegmodellen zoals de SER en de Stichting van de Arbeid waar werknemers, werkgevers en overheid samen praten. Maar de invloed van de vakbeweging is wel afgenomen. Banken en mega-ondernemingen hebben in Nederland minder macht over de economie dan in de VS, maar het zijn internationale ondernemingen die op dezelfde wijze winstmaximalisatie nastreven en nationaal opereren. Het consumentenvertrouwen van de Nederlandse consument behoort volgens een onderzoek van het CBS tot de top zes in de EU. Maar wel: hoe lager het inkomen hoe lager het consumentenvertrouwen.

De onderstroom waarnaar Reich verwijst bestaat ook in Nederland. En wordt vooral door de PVV en de SP aangesproken die zich als anti-establishment partijen profileren. Volgens de peilingen doet de PVV dat succesvol met een politiek handige leider, terwijl de SP met een minder aansprekende leider minder succesvol is. De PVV combineert als een ideaal antwoord op de Amerikaanse situatie als verdediging een linkse sociaal-economische met als aanval een rechts-populistische culturele agenda, zoals uit een onderzoek van NRC bleek. Ook in Nederland is de economische situatie het belangrijkst en worden moslims of vluchtelingen pas echt als een bedreiging  ervaren als ze als bedreiging voor de eigen economische positie worden gezien.

Dat is de les voor partijen zoals PvdA, GL, D66, CDA die nu wellicht twijfelen hoe ze de accenten moeten leggen op sociaal-economische (inkomensgelijkheid, belastingen/lastenverzwaringen) en culturele (islam, integratie, vluchtelingen) programmapunten. Om de onderstroom van sociale achterblijvers aan te spreken doen ze er verstandig aan zich optimaal te richten op de verbetering van de economie en het terugdringen van de macht van banken en mega-ondernemingen. Zo beantwoorden ze de aanval van de PVV op de islam en vluchtelingen met een aanval op de economie. In een asynchrone campagne. Over de islam en vluchtelingen kunnen ze dan een verdedigende positie in te nemen die net voldoende is om de PVV te weerstaan.

Foto 1: ‘Een dergelijke stoommachine was het eerste mechanische werktuig waarvoor de Gebroeders Nefkens in 1884 toestemming kregen van de burgemeester te Amersfoort.

Foto 2: ‘Politiek, gemeenteraden, raadsleden. Amsterdamse gemeenteraadsleden uit 1909. Van links naar rechts: Jos. Loopuijt, W. H. Vliegen, J. H. Scheltema en jhr. mr. W. F. Roëll. Nederland, Amsterdam, 1909.

Advertenties

Hoe zit het met de negatieve partijaanhang in Nederland? Bij de tegenpartijen PVV en SP

leave a comment »

pe

Peil.nl van Maurice de Hond concludeert uit onderzoek in een bericht ‘De Stemming van 8 mei 2016’: ‘Wat er in de VS rond Trump electoraal gebeurt lijkt op datgene wat in veel landen het geval is. Het doet ook denken aan wat er in 2001-2002 met Fortuyn in Nederland is gebeurd (inclusief de onderschatting door media en andere politieke partijen). Het electoraat van Trump lijkt behoorlijk op dat van de PVV. Dat is ook terug te zien in de resultaten van de volgende vraag. Terwijl in Nederland men massaal voor Clinton (70% tegen 21%) kiest als men tussen Clinton en Trump moet kiezen, zien we alleen bij de PVV-kiezers een voorkeur voor Trump.’ Het heeft te maken wat hoogleraar Cok Vrooman in een bericht in NRC ‘sociale achterblijvers’ noemt. Ze hebben reden tot klagen over economische verschillen, de elite en Europa. Dat vertaalt zich in een stem tegen.

Los van het feit dat ik niet tot de achterban van een politieke partij behoor en dus niet meegewogen word vind ik de vraagstelling merkwaardig omdat een vierde mogelijkheid ontbreekt. Het is nog geenszins uitgemaakt of dit de definitieve ticket wordt. Sanders heeft nog een kleine kans om van Clinton te winnen en er kunnen zich nog andere kandidaten aanmelden. Bijvoorbeeld door een splitsing of opstand in de Republikeinse partij. Het is daarom opvallend dat Peil.nl een eindstrijd tussen Trump en Clinton framed waarvan het nog de vraag is of die er zo uitziet. Opiniepeilingen zijn momentopnames waaraan niet te veel waarde toegekend moet worden, maar als de uitgangspunten niet eens vaststaan wordt het er nog onvoorspelbaarder en irreëler op.

Politicoloog Larry Sabato constateerde in de keuze tussen Trump en Clinton ‘negative partisanship’. Men kiest voor de ene kandidaat niet uit positieve gevoelens, maar om de ander weg te stemmen. Veel aanhangers van Trump en Clinton zijn er vooral op gespitst om de ander dwars te zitten. Interessant zou zijn om te weten hoe het ligt met die negatieve partijaanhang in Nederland. Onderzoek zou kunnen uitwijzen dat kiezers op de PVV of SP niet zozeer voor die partijen kiezen vanuit positieve gevoelens of het partijprogramma, maar vanwege het besef van het eigen sociale achterblijven. Daaruit volgt het dwarszitten van wat het als ‘de elite’ ziet en een stem voor een tegenpartij. Peil.nl hint op deze mogelijkheid als het concludeert dat goed is te zien dat ‘de eigen inschatting van de kansen en bedreigingen invloed heeft op de politieke voorkeur’, maar vertaalt dat te eenduidig en te veel beredeneerd vanuit positivisme naar een voorkeur voor Trump of Clinton.

Foto: Schermafbeelding van fragment uit ‘De Stemming van 8 mei 2016’ van Peil.nl.

Geerdink neemt afstand van complottheorieën. Kunstroof Westfries Museum diende Telegraaf als middel in Nee-campagne referendum

with 16 comments

De toekomst zal uitwijzen of hij het bij het juiste eind had’, aldus museumdirecteur Ad Geerdink in een bericht van BNR Nieuwsradio over kunstspeurder Arthur Brand. Dit is een nieuwe kanttekening bij wat eerder een tweemanschap leek dat door dik en dun samen optrok. Voor het eerst houdt Geerdink in het openbaar duidelijk afstand van niet onderbouwde beweringen, zoals de laatste in een reeks dat resterende schilderijen in handen zijn van Russische criminelen: ‘Als dat klopt is dit geen prettige boodschap, maar er zijn wel meer uitspraken gedaan die later niet bleken te kloppen.’ Een understatement te elfder ure, maar een terechte opmerking van Geerdink. Het lijkt er sterk op dat hij lange tijd heeft vertrouwd op complottheorieën en slecht onderbouwde aannames, maar nu tot inzicht is gekomen of gebracht dat dat het Westfries Museum niet dient.

Zo was er op de dag van het Oekraïne-referendum een bericht in De Telegraaf zonder harde feiten met verwijzing naar ‘welingelichte bronnen’ waarin werd beweerd dat 12 van de 24 schilderijen zich in de buurt van de Poolse stad Krakau zouden bevinden. De Telegraaf stelde dat de opsporingen van de Oekraïense autoriteiten nog zonder resultaat waren, wat nu dus als aantoonbaar onjuist kan worden vastgesteld. Want op 6 april waren naar zeggen van de Oekraïense regering al twee schilderijen teruggevonden. Uitspraken die vanuit de marge van het Westfries Museum werden gedaan dat de nog niet teruggevonden schilderijen eerst in handen van personen in de entourage van oud-president Janoekovitsj waren, toen overgingen naar de extreem-rechtse OUN militie met medewerking van de geheime dienst SBU, toen naar Polen verhuisden en nu weer in handen van Russische criminelen zouden zijn moeten met een korreltje zout worden genomen.

betrokkenen

Welke rol de publiciteit over de kunstroof gespeeld heeft bij het Oekraïne-referendum valt te bezien. In de publiciteit beweert de Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Pavlo Klimkin dat het teruggeven van de schilderijen voor 6 april het Nederlandse referendum hadden kunnen beïnvloeden. Dat valt te betwijfelen.

Duidelijk is dat verschillende uitingen van de Telegraaf Media Groep, zoals dagblad De Telegraaf en weblog Geen Stijl actief campagne hebben gevoerd tegen de associatie-overeenkomst van de EU met Oekraïne. Hiertoe gebruikten ze de kunstroof van het Westfries Museum dat hun vanwege alle suggesties, aannames en complottheorieën een ideale focus bood voor hun eigen suggesties, aannames en complottheorieën over de EU en Oekraïne. Geen enkele bewering hoefde bewezen te worden, alles kon straffeloos worden beweerd. Het werd een succes omdat andere media de suggesties tamelijk kritiekloos verspreidden en zo de werking van de geruchten op het referendum hielpen vergroten. Dat werkte volgens het model: aandacht opwekken, de interesse wekkeneen mening opwekkeneen mening doen postvatten. Een ingreep van de Oekraïense regering had daar in een later stadium geen invloed meer op. Het vooroordeel was al in het onderbewuste vastgezet bij de doelgroep van vooral sociale achterblijvers, laagopgeleiden en malcontenten.

Foto: Afbeelding van Schema van Betrokkenen volgens het Westfries Museum in een bericht van december 2015. (Doorklikken op ‘Afbeeldingen gestolen kunst WFM’).