Toenemende druk op China vanwege uitbraak coronavirus en het gebrek aan openheid daarover

De druk neemt toe op China om openheid van zaken te geven over de uitbraak van het coronavirus. Er zijn steeds meer aanwijzingen voor een ‘opzettelijke doofpot’ van de Chinese regering. Het dossier waar Sky News Australia op doelt heeft de Australische The Saturday Telegraph verworven, zo stelt het in een bericht van 3 mei 2020. Beide media zijn onderdelen van het media-imperium van magnaat Rupert Murdoch. De rechtse Amerikaanse nieuwszender Fox News dat onder de overleden directeur Roger Aisles Trump aan de macht heeft geholpen en hem nog steeds steunt maakt ook onderdeel uit van Murdochs imperium. Die relatie Murdoch – Trump maakt sceptisch over deze berichtgeving. Zo laat het de optie van Trump open dat het virus uit een lab in Wuhan komt. Uit berichten in de Amerikaanse pers blijkt dat Trump en zijn campagnestrategen met schrik de dalende peilingen aanschouwen en nog maar één weg zien voor herverkiezing. Namelijk door de schuld voor de coronacrisis ondubbelzinnig en hard in de schoenen van China te schuiven en te beredeneren dat Trump harder optreedt tegen China dan de Democratische beoogde uitdager Joe Biden. De logica van die redenering is overigens twijfelachtig omdat Trump de coronacrisis slecht heeft gemanaged.

Hoe dan ook ligt de Chinese regering onder druk. Het is juridisch niet mogelijk om China als soevereine staat verantwoordelijk te stellen voor de wereldwijde uitbraak, laat staan om de schade op China te verhalen, maar gezamenlijk optreden van de VS, de EU en landen als Canada, Australië en Aziatische bondgenoten als Japan en Zuid-Korea zou China tot openheid kunnen dwingen. Openheid die het tot nu toe blokkeert. Het valt af te wachten of de opstelling van Trump die zijn eigen koers vaart daarbij behulpzaam kan zijn. Want Trump wil niet zozeer de Chinezen tot openheid dwingen, mede om een toekomstige virusuitbraak te voorkomen, hij is vooral geïnteresseerd in zijn herverkiezing. De EU heeft inmiddels bij monde van haar vertegenwoordiger buitenlandse zaken Josep Borrell toegeven naïef te zijn geweest over China. Verzet tegen China bouwt zich op.

Peking zet met diplomatieke druk en propaganda EU onder druk. Het wil geen onderzoek naar ontstaan van coronavirus in China

Het is opvallend hoe zwaar China propaganda en diplomatieke druk gebruikt om een zakelijk onderzoek naar het in China ontstane coronavirus te onderdrukken. Niet om China als schuldige aan te wijzen, maar om te leren voor de toekomst. Politico verwoordt de opstelling van China in een overzichtsartikel zo: ‘Beijing doubles down in EU propaganda battle’ ofwel Peking doet er een schepje bovenop in de propagandastrijd met de EU. De vrees bestaat dat de EU niet opgewassen is tegen de Chinese druk. Dat komt doordat de EU geen politieke eenheid is en voor beschermingsmiddelen tegen het coronavirus afhankelijk is van China. Het citaat dat in dit artikel blijft hangen is van Antoine Bondaz die werkt voor een in Parijs gevestigde denktank: ‘China considers Europe the soft belly of the West’ ofwel China beschouwt de EU als de zachte onderbuik van het Westen die niet terug kan slaan. Dat geeft vooral iets te denken over de positie van de EU in de wereld.

De les uit deze verharding van China dat propaganda inzet tegen de EU is dat de EU zelfvoorzienend moet worden. Dat kan door de afhankelijkheid van China te verkleinen of China op specifieke gebieden afhankelijk te houden van de EU of het Westen in het algemeen. Dat biedt de EU wisselgeld om China te weerstaan. Vooralsnog ontbreekt het de EU aan de wil en ambitie om zich te wapenen tegen indringers als China. Nog overheerst defaitisme. Opmerkelijk is de open zenuw van de Chinese regering. Het beseft dat het gefaald heeft in de aanpak van het coronavirus die volgens onderzoekers van onder meer de Universiteit van Cambridge al in september 2019 in Zuid-China ontstond. Pas na vier maanden kwam de regering in Peking in actie. Het laat zich als schuldig kennen door wild om zich heen te slaan. Maar het overspeelt de eigen hand.