George Knight

Debat tussen links en rechts

Posts Tagged ‘Seymour Hersh

NSA: spionage en journalistiek. Tussenbalans

with 5 comments

ANP-23614118_0

Onthullingen bieden licht op de duistere gangen van de macht. Daarom kan het publiek menen dat op de hoogte gehouden wordt van de werking van de macht. Voor even? Het NSA-schandaal lijkt in een nieuwe fase beland. Zowel politiek, publicitair als journalistiek. De ophef over de massale spionage door de VS van eigen en buitenlandse burgers, bedrijven en buitenlandse regeringsleiders heeft langzaam het beeld doen kantelen dat het zo niet langer kan. Maar of al het rumoer in de publiciteit werkelijk tot inperking van de veiligheidsdiensten leidt valt te bezien. Toch leerzaam om alle tegenstrijdigheden, leugens en aarzelingen van leiders te zien.

Elk land probeert optimaal gebruik te maken van de ophef. Sommige landen als de VS en het Verenigd Koninkrijk trappen hard op de rem. Duitsland probeert de eigen informatiepositie te verbeteren door naar buiten toe verbolgenheid te suggereren, maar binnenskamers juist te proberen over te stappen op het schuitje waarin de Britten en Amerikanen zitten. Frankrijk redeneert zoals altijd vanuit haar eigenheid en ziet voordeel in het terugbrengen van de Amerikaanse macht. Nederland verdedigt bij monde van minister Plasterk de eigen informatiepositie, maar doet dat zo secundair dat het als angst van een klein land valt te typeren dat niet op eigen benen durft te leren lopen.

Het NSA-schandaal is in de VS en het Verenigd Koninkrijk uitgegroeid tot een debat over de rol van de journalistiek. Hoe activistisch kan en mag deze zijn? Traumatisch in de VS waren de afgelopen jaren de steun voor de Irak-oorlog van president Bush en de heiligverklaring van president Obama die grossierde in goede bedoelingen. Achteraf betreurt de journalistiek plichtmatig  de eigen opstelling, maar doet er vervolgens niets mee. De rol van de journalsitiek die toezicht houdt op de macht is in het geding. En daarmee de geloofwaardigheid van de journalistiek.

Journalist Glenn Greenwald die gisteren zijn laatste column voor The Guardian schreef en het leeuwendeel van de onthullingen van Edward Snowden publiceerde had er vorige week een uitwisseling van gedachten over met voormalig hoofdredacteur van The New York Times Bill Keller. Deze publiceerde de uitwisseling in een column.

Het zal niet verbazen dat ik volledig op de lijn van Greenwald zit. Mij stoort al jarenlang de enerzijds-anderzijds  journalistiek van de gevestigde media. Naast de ene mening zet het de andere zonder tot een beredeneerde afweging te willen komen. De journalistiek noemt dat verslaggeving. Maar juist dan geeft de zogenaamde objectiviteit  van de feiten niet de doorslag, maar wel een formalistische houding die zich nooit uitspreekt en zich verschuilt achter een gedragscode. Zowel Keller als Greenwald gaan uit van de feiten, maar Keller meent dat onpartijdigheid voor een verslaggever mogelijk is. Zoals een rechter over een zaak oordeelt. Mij lijkt dat lariekoek.

Een nieuwe fase dus. Landen zijn kritisch op de VS dat de afgelopen 10 jaar het imago van een tolerant en vrij land heeft verspeeld. President Obama heeft wereldwijd zijn geloofwaardigheid als leider die meer belooft dan mooie woorden verspeeld. Glenn Greenwald gaat een nieuwe nieuwsorganisatie leiden voor Pierre Omidyar. Minister Plasterk rolt zoekend en stuntelend van de ene verklaring in de andere. Van nationale inlichtingendiensten die hun eigen gang zijn gegaan wordt gezegd dat ze weer binnen de wet worden gebracht. Leiders van landen wegen hun belangen en wachten af hoe ze over kunnen stappen op passerende schepen in de duistere nacht.

Foto: NSA. Credits: ANP.

Advertenties

Seymour Hersh over journalistiek. Wat houdt het vak in?

with 4 comments

De Belgische journalisten Faroek Özgünes en Hans Vandeweghe leggen uit wat volgens hen journalistiek is. Dat klinkt aannemelijk en volgt de klassieke code. Het is een vak als elk ander waarin men uren moet maken om te slagen. Naast zorgvuldigheid en talent maakt doorzettingsvermogen het verschil. Jammergenoeg gooit Hans Vandeweghe in de laatste seconden z’n geloofwaardigheid uit het raam. Dat gebeurt als-ie uitlegt wat het streven van een journalist moet zijn: heel veel geld verdienen. Net als in Amerika voegt-ie er nog aan toe.

Deze conclusie staat in schril contrast tot wat de 76-jarige winnaar van de Pulitzer Prijs Seymour Hersh vandaag in The Guardian over het niveau van de Amerikaanse journalistiek zegt. Lisa O’Carroll tekent het op. Hersh is kwaad over de bedeesde opstelling van de journalistiek in z’n land. De regering-Obama liegt volgens hem systeemmatig maar geen van de topjournalisten daagt hem uit. Het is zielig, meent Hersh, ze zijn bang om Obama op de korrel te nemen. Journalisten gaan niet voor de waarheid, maar voor het winnen van prijzen en het grote geld. Beginnende journalisten geeft-ie het advies om er veel kilometers en uren in te stoppen.

Journalistiek gaat erom om verder te gaan dan de agenda die door anderen bepaald wordt. Of dat nu het grote geld, de politiek, het bedrijfsleven of de zucht naar roem is: ‘Our job is to find out ourselves, our job is not just to say – here’s a debate’ our job is to go beyond the debate and find out who’s right and who’s wrong about issues. That doesn’t happen enough. It costs money, it costs time, it jeopardises, it raises risks. There are some people – the New York Times still has investigative journalists but they do much more of carrying water for the president than I ever thought they would … it’s like you don’t dare be an outsider any more.‘ Een journalist is dwars en gaat tegen de stroom in. Een journalist die voor het grote geld gaat verloochent z’n vak.

Seymour Hersh

Foto: Seymour Hersh eind jaren ’60 tijdens zijn werk aan het bloedbad van My Lai in Vietnam. Credits: Wally McNamee/Corbis.