George Knight

Debat tussen links en rechts

Posts Tagged ‘Semipublieke sector

Burgers worden ontmoedigd door gemeenten. Waarom is dat?

with 6 comments

bellen met burgers klein

Jos Moerkamp zet in Binnenlands Bestuur op een rijtje wat we eigenlijk al weten: ‘Krachtige burgers worden door gemeenten gehinderd‘. Hij stelt dat op het gebied van welzijn gemeenten de burgers aanmoedigen om initiatieven te nemen, maar al te veel ‘burgerkracht’ dwarsbomen. ‘Ambtenaren laten zich influisteren door welzijnsorganisaties die louter eigenbelang nastreven‘, zo omschrijft Moerkamp de klacht.

Voorbeelden van Leo Offers in Den Haag, vrijwilligersbestuurders van wijkhuis De Fonkel in Helmond en vrijwilligers van een wijkcentrum in Rotterdam-Alexander tonen aan dat gemeenten en betrokken burgers tegenover elkaar kunnen komen te staan. En dan blijkt dat gemeenten nog steeds denken in het instandhouden van organisaties. Niet in het ondersteunen van netwerken waarvan burgers deel kunnen uitmaken. ‘Het enige wat de gemeente dan hoeft te doen, is de mensen in netwerken een beetje faciliteren bij het delen van kennis en hen verder in hun waarde laten. Zelf halen ze de noodzakelijke bezuinigingen dan op hun sloffen’, zegt Marjanne van Ginneken van het informele wijknetwerk Makers en Doeners.

Moerkamp constateert en waagt zich niet aan de analyse waarom betrokken burgers worden ontmoedigd. Dat vraagt ook meer onderzoek. Te denken valt aan de lokale politiek dat in problemen, programma’s en top-down benadering denkt en niet in oplossingen en netwerken. Ook de vermenging op het personele vlak van lokale politiek en welzijnsorganisaties maakt dat burgers als lastig worden gezien omdat ze dat machtspel verstoren. Maar dat ambtenaren op lokaal niveau zoveel macht hebben is nog wel het meest kwalijk. Ze moeten de samenleving dienen, niet hun wil opleggen. Het is aan de lokale politiek om de macht van de ambtenaren te breken. Onder de garantie dat er bij de burgers altijd meer expertise verzameld is.

Foto: Bellen met burgers, de informele aanpak.

Advertenties

Commissie Halsema voor goed bestuur: boeven met boeven vangen

with 2 comments

simpsons-mcbain-capital

Econoom gespecialiseerd in onder meer fusies en overnames Marco van Kalleveen wordt lid van de commissie Halsema die een gedragscode voor behoorlijk bestuur in de semipublieke sector op moet gaan stellen. Afgelopen woensdag stuurde minister Henk Kamp van Economische Zaken een brief naar de kamer. De commissie geeft haar advies uiterlijk 1 oktober 2013. Naast voormalig leider van GroenLinks Femke Halsema en Van Kalleveen maken publicist Maxim Februari en CDA’er Doekle Terpstra deel uit van de commissie.

Over het lidmaatschap van Van Kalleveen stelt SP’er Ronald van Raak kamervragen aan de ministers Ronald Plasterk van Binnenlandse Zaken en Henk Kamp van Economische Zaken. Marco van Kalleveen was vanaf maart 2010 vicepresident in Londen van Bain Capital en is nu partner van Bain & Company. Voormalig Republikeins presidentskandidaat Mitt Romney is een van de oprichters van private equity-bedrijf Bain Capital dat uit Bain & Company ontstond. Hij kwam tijdens zijn campagne in problemen omdat-ie van het keihard saneren van bedrijven rijk was geworden en gezorgd zou hebben dat werknemers op straat kwamen. De beschuldigingen konden echter nooit hardgemaakt worden door de Democraten. De altijd bestuurlijk-correcte Van Raak laat er geen misverstand over bestaan dat-ie de benoeming van Van Kalleveen in een commissie voor goed bestuur onbegrijpelijk en ongepast vindt: ‘Moet de keuze voor Marco van Kalleveen worden opgevat als een uitnodiging aan de pyromaan om de brand te blussen of als een poging om boeven met boeven te vangen?

Boeven met boeven vangen is zo gek nog niet. Van Kalleveen heeft in een boevenomgeving geopereerd. Bij Bain Capital gaat geld voor alles. Maar de vraag is of Marco van Kalleveen een goede of een slechte boef is. Probleem van minister Kamp is dat-ie iemand in de commissie moest hebben die inzicht, praktische ervaring en achtergrondinformatie meeneemt. Daartoe meende de minister te moeten zoeken in de schemerige wereld van de private equity en duistere deals die langs de randen van de wet scheren. Op dat niveau speelt bestuur en toezicht in de semipublieke sector zich af lijkt Kamp te zeggen. Is er een alternatief voor Van Kalleveen?

Foto: The Simpsons: McBain Capital.

Eindigt volkswoede over afbraak verzorgingsstaat in revolutie?

with 7 comments

s-hertogenbosch, kermis 1928

De kredietcrisis begon in augustus 2007 en verergerde op 15 september 2008 door de val van bank Lehman Brothers. Met een schuld van $613 miljard, tegen de huidige dagkoers €465 miljard. Ter vergelijking, de Nederlandse rijksbegroting 2013 wordt geraamd op zo’n €250 miljard. Vanaf toen was het economisch goed mis. De kredietcrisis ging over in een schuldencrisis omdat landen de schulden overnamen. Volgens het oude principe dat winst van banken wordt geprivatiseerd, en verlies gesocialiseerd. Richting belastingbetaler.

Het economisch verhaal is vaak verteld. Economen leggen uit, tonen hun zorgen en oplossingen. Of zitten met de handen in het haar. Economie kan geen toekomst lezen. Nederland is voor de derde maal in een recessie beland. Een vraag over curves. Eerst of de ‘V’ een ‘W’ werd, nu of de ‘VW’ een ‘WW’ wordt. Als een hobbelende hei duikt de economie telkens omlaag. Dat geeft geen vastigheid, vertrouwen en uitzicht op beterschap.

Het menselijk verhaal is raadselachtiger. Cultuurhistoricus Thomas von der Dunk vraagt voor De Volkskrant in een opinieartikel waarom regenten zo halsstarrig zijn: ‘Wat men in die kringen nog steeds onderschat, is de toenemende volkswoede – vooral over zoveel arrogante onverbeterlijkheid. Die woede bleef bij eerdere schandalen nog binnen de perken, omdat de burger toen zelf nog niet zo hoefde te bloeden. Nu moet hij dat door de extra bezuinigingen – met dank aan Lenssen, Van Keulen en Rijkman Groenink – echter wel.’

Is het trouwens gewenst dat de toenemende volkswoede die gevoed wordt door groeiende publiciteit over de onrechtvaardige verdeling van de rijkdom, de arrogantie van de elite en de verstarring van de politiek die zich gegijzeld weet door de internationaal opererende financiële sector uitloopt in een revolutie? De wedervraag is, wat lost het op? Want de macht ontbreekt bij de Nederlandse regering om het over een andere boeg te gooien. Het moet het nu noodgedwongen bij cosmetische operaties laten die niets essentieels kunnen veranderen.

Is er een tussenweg die het onverzoenlijke verzoent? Ofwel, een goedaardige revolutie die de regenten en de graaiers uit bedrijfsleven en publieke sector door een combinatie van straf en heropvoeding terug met de beide voeten op aarde zet, de onmachtige bewindslieden macht geeft om de banken aan te pakken zoals ze echt willen, de burgers weer perspectief en inspraak geeft, en de afbraak van de verzorgingsstaat stopt om deze weer op te tuigen? Het lijkt er niet op. De gevestigde belangen zijn te groot. Het is van tweeën één: of er verandert niks of de volkswoede zal wild om zich heen slaan. Een tussenweg kan niet afgedwongen worden.

Foto: Op de kermis Den Bosch, 1928.

Occupy en middenklasse vinden elkaar in kleinere publieke sector

leave a comment »

wl-11occupy-mw81650

In VPRO’s Tegenlicht zegt ondernemer en miljonair John Fentener van Vlissingen dat de Occupy-beweging voor een groot deel gelijk heeft. Hij zou er bijna zelf een tentje bijzetten. Raken de machtigen en machtelozen elkaar? Wie maken feitelijk het tussengebied uit? Occupy symboliseert een nieuwe opvatting van burgerschap. Deels uit idealisme, deels gedwongen omdat de  herverdeling van macht en productiemiddelen stagneert. Een jonge generatie wordt buiten de deur gehouden. Maar ook anderen. Da’s het gevolg van een bewust proces.

Wie is de vijand van Occupy en van de anderen met gelijklopende belangen? Da’s iedereen die met een greep naar de macht de zeggenschap in de publieke sector naar zich toe heeft getrokken. En niet meer afstaat. Overheidsgeld houdt die motor draaiende. Hoe meer volume, hoe onoverzichtelijker de geldstromen en de controle erop worden. Verspilling loont. Niet stroomlijnen, maar compliceren is het instrument van deze belanghebbenden. Omdat de middenklasse met belastinggeld in meerderheid de motor van de publieke sector smeert is het de natuurlijke bondgenoot van Occupy. Door een cultuurverschil beseft het dat nog niet. Geholpen door de gevestigde media die de gevestigde belangen verdedigen en Occupy meestal verketteren.

Hoogleraar corporate governance bij Nijenrode Paul Fentrop schreef afgelopen zaterdag een NRC-artikel ‘De elite werd een kongsi die voor zichzelf zorgt‘. Trouwens een bijzondere plek omdat Paul Frentrop ooit de journalistiek van de NRC laakte en NRC-redacteur Menno Tamminga op zijn beurt vragen zette bij de integriteit van Frentrop. Hoe dan ook toont Frentrop overtuigend aan dat ‘de semipublieke mismanagers op een vulkaan vol borrelend ongenoegen leven’. Die overbodige laag van managers in de semipublieke sector die ondernemer spelen zonder eigen risico te lopen. Ingedekt en ingelikt als lid van een politieke partij.

Wat is de oplossing? De publieke sector moet minder zwaar worden. Deze dreigt onder druk van de crisis en de veelverdieners te bezwijken. Ze teren op de beurs van de belastingbetaler. Bijstandsgerechtigden en werklozen worden gekort. De Occupy-generatie komt niet aan de bak. De veelverdieners blijven door hun politieke dekking buiten schot terwijl ze een groter beroep op de schatkist doen. Een en ander kan bereikt worden door overbodige managers te ontslaan en bestuurslagen te schrappen. Een kleine compacte overheid kan dan belastingen verlagen, de economie stimuleren en zorgen dat het geld terechtkomt waar het nodig is.

Is zo’n oplossing binnen handbereik? Nee. De gevestigde belangen in politieke partijen, semipublieke sector en media houden dat uit alle macht tegen. Als een geheim genootschap dat immer indirect reageert. Zo praat de VVD over een terughoudende overheid en lagere belastingen, maar zadelt het de burger op met een BTW-verhoging van 2% en andere lastenverzwaringen. De overeenkomst tussen een echte ondernemer als Fentener van Vlissingen en Occupy is duidelijk. Ze vinden elkaar in de afkeer van de publieke sector en de wens voor transparantie, eerlijkheid, doelmatigheid en overzichtelijkheid. Het eerste doel is de bewustwording van de middenklasse. Het heeft alles te winnen bij wat Occupy voorstaat. Het wordt ze alleen door niemand verteld.

Foto: Tekstbord Occupy Amsterdam, 2011.

PVV mikt op cultuur, maar kan beter vragen naar grootverdieners in andere publieke sectoren

leave a comment »

nrc_cartoonroel_ma08-09_2008

Gisteren antwoordde minister Jet Bussemaker (Onderwijs) op kamervragen van de kamerleden voor de PVV Martin Bosma en Machiel de Graaf over de verdiensten van Ivo van Hove en Jan Versweyveld die werkzaam zijn bij Toneelgroep Amsterdam. De PVV’ers wilden weten of  de toneelmakers meer dan de zogenaamde balkendenorm van 187.340 euro bruto verdienden. Minister Bussemaker laat weten dat dit niet het geval is.

Herhaaldelijk blijkt uit onderzoek dat de bezoldiging van de topfunctionarissen in de cultuursector niet te hoog is. In elk geval overschreed in 2009 geen enkele culturele instelling de zogenaamde WNT-norm van 223.666 euro inclusief onkosten en pensioen. Nog in 2011 constateerde Bureau Berenschot dat in het onderzoek ‘Nulmeting topfunctionarissen. Weergave bezoldigingsniveau van topfunctionarissen in een deel van de culturele sector‘ dat toenmalig staatssecretaris Halbe Zijlstra op 8 juli 2011 naar de kamer stuurde.

De PVV zou meer succes hebben met vragen over bezoldiging in andere sectoren van de (semi)publieke overheid die de normen overschrijden. Zoals het Koninklijk Huis, de bankwereld met ABN-baas Zalm, de bestuurders in de zorg of bij woningcorporaties of de medewerkers van de publieke omroep. Waarom stelt de PVV vragen over een sector waarvan het bij voorbaat weet dat de topfunctionarissen er onderbetaald worden?

Foto: Roel Venderbosch, ‘Topsalaris‘, 2008. Credits Roel Venderbosch.

Wet Normering Topinkomens, Ivo van Hove en de PVV

with 2 comments

PVV-ers Martin Bosma en Machiel de Graaf stellen naar aanleiding van een bericht in Het Parool met de titel ‘Leider Toneelgroep Amsterdam verdient mogelijk boven balkenendenorm‘ kamervragen aan minister Jet Bussemaker van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Het gaat om de verdiensten van toneelleider Ivo van Hove van Toneelgroep Amsterdam (TA). Ze willen weten of-ie meer dan de balkenendenorm van 193.000 euro verdient. Beide PVV-ers willen ook weten of scenograaf Jan Versweyveld meer dan deze norm verdient. Door Versweyveld op te voeren kunnen ze spreken over ‘gesubsidieerde grootverdieners in de toneelsector‘.

Voordat de vragen op 20 november ingezonden werden antwoordde TA op 19 november op het bericht in Het Parool. Onder het kopje Transparantie zegt het dat de suggestie dat Van Hove meer zou verdienen dan de balkenendenorm onjuist is. De Raad van Toezicht en TA zeggen zeer aan transparantie te hechten ‘in de relatie tot haar subsidiegevers en zal desgevraagd de subsidiegever inzage geven in de salariëring binnen TA‘. Naar verwachting treedt per 1 januari 2013 de Wet Normering Topinkomens (WNT) in werking die naar schatting 4000 tot 5000 werknemers in de publieke en semipublieke sector die meer dan de balkenendenorm verdienen maximeert op die norm. Onderdeel van de WNT is het bieden van openheid over de salarissen.

Door de komst van de WNT komen de kamervragen in de lucht te hangen. Ze vragen naar maatregelen in verband met openheid en normering die over zes weken staande praktijk worden. Minister Ronald Plasterk van Binnenlandse Zaken heeft de afgelopen weken in diverse media gezegd dat-ie de WNT strikt gaat toepassen. De vragen van de PVV-ers tekent de politieke marge waarin hun partij is terecht gekomen. Ze lopen achter de feiten aan. De rancune van de PVV tegen overheidssubsidies voor cultuur staat de inhoud in de weg.

Iets anders is of gesubsidieerde culturele instellingen werknemers van uitzonderlijk niveau boven de balkenendenorm moeten kunnen belonen. Te denken valt aan Mariss Jansons, Pierre Audi, Ivo van Hove of directeuren van de grootste musea. Door hun toegevoegde commerciële waarde zorgen ze voor meeropbrengsten voor de instelling waaraan ze verbonden zijn. Uiteraard zijn er manieren om de balkenendenorm te ontwijken en zal dat in bovenstaande gevallen gebeuren. Maar het zou rechtlijniger zijn om op voorhand uitzonderingen toe te staan. De WMT zou zo toegepast moeten worden dat het de duizenden werknemers van middelmatige kwaliteit bij woningcorporaties, publieke omroep, ziekenhuizen en ministeries die boven de balkenendenorm verdienen onder de norm brengt, maar ruimte laat voor excellentie.

Foto: Repetitiefoto ‘Husbands’ (naar John Cassavetes) TA met Halina Reijn, Barry Atsma, Ivo van Hove en Alwin Pulinckx, 2011-12. Credits: Jan Versweyveld