George Knight

Debat tussen links en rechts

Posts Tagged ‘select before you collect

Privacy loopt risico door flexibel handelen overheid: Friesland

with one comment

Fr1

Provincie Friesland kent subsidie aan bedrijven toe. Het in Heerenveen gevestigde Tele ID krijgt bijna 200.000 euro van de provincie voor het project ‘Sluitende leeftijdcontrole alcoholuitgifte aan jongeren‘. Er wordt gezegd dat dit een maatschappelijk probleem zou zijn. Is het dit middel waard? Opzet is om een waterdicht systeem van ‘anonieme’ leeftijdscontrole voor jongeren te ontwikkelen bij de verstrekking (dus aankoop en consumptie) van alcohol. Een vingerprintlezer in de supermarkt, slijterij, horecagelegenheid of sportkantine leest met een biometrische controle die gekoppeld is aan een sensor de vingerafdruk van de koper of drinker.

Het systeem wordt gepresenteerd als Anonieme Leeftijdscontrole. Logisch lijkt dat daartoe de biometrische gegevens losgekoppeld worden van de persoonsgegevens. De identificatie wordt overgeslagen omdat het om authenticatie gaat. Alleen de overeenkomst met de biometrische gegevens telt. Dit systeem staat of valt met de koppeling aan de persoonsgegevens. Ofwel, is er een achterdeurtje om gegevens tijdelijk op te slaan en alsnog te koppelen aan persoonsgegevens? Stel dat er in een sportkantine een moord plaatsvindt, kunnen dan de biometrische gegevens gekoppeld worden aan een persoon? Onduidelijk is of het systeem zo gebouwd is dat erin opgesloten ligt dat de gegevens niet voor  andere doelen dan authenticatie gebruikt kunnen worden.

Het project valt onder projectbureau A7Westergo dat de samenwerking tussen ondernemers, onderwijs en overheid propageert. In het jaarverslag 2012 constateert de waakhond die toeziet op persoonsgegevens en privacy CBP in een persberichtdat de overheid in toenemende mate persoonsgegevens verzamelt en aan elkaar koppelt‘. Voorzitter Jacob Kohnstamm maakt zich zorgen over de privacyschending door de overheid: ‘De bescherming van persoonsgegevens is een grondrecht dat juist door de overheid als grootverwerker van persoonsgegevens als geen ander dient te worden nageleefd. Een te`flexibele’ omgang met dat grondrecht heeft op de langere termijn ondermijnende effecten op het vertrouwen van burgers in de overheid’.

Waar overheid en bedrijfsleven op het gebied van de privacy samenwerken geldt die naleving nog meer. Door het CBP of burgerrechtenbewegingen in het project te betrekken kan het wantrouwen van de burger verkleind en de transparantie vergroot worden. Mooie woorden van een bedrijf als Tele ID dat het ‘uiterst zorgvuldig’ omgaat met persoonsgegevens is een te dunne garantie. Op Friese blauwe ogen kan niet vertrouwd worden.

Foto: Schermafbeelding bericht ‘Alleen drank als het mag‘ van de Provincie Fryslân/ Friesland.

Advertenties

Nijmegen observeert met camera’s tegen bijstandsfraude

with 3 comments

Update 2 augustus 2013: Voorzitter van het CBP Jacob Kohnstamm heeft in uitzonderlijke gevallen geen bezwaar tegen het inzetten van geheime camera’s voor het opsporen van uitkeringsfraudeurs. Kohnstamm legt uit aan de NOS. Hiermee schuift de voorzitter van het CBP de grenzen aan de privacy op. Kohnstamm begeeft zich hiermee op een hellend vlak. Niet in het minst wat zijn eigen geloofwaardigheid betreft.  

Volgens een bericht in het Reformatorisch Dagblad gaat de gemeente Nijmegen camera’s inzetten bij de bestrijding van bijstandsfraude. Als een vermoeden van fraude bestaat. Dat heeft de gemeente deze week bekendgemaakt. Volgens een woordvoerder houdt een auto met een observatiecamera de voordeur van de vermeende fraudeur in de gaten. De beelden worden dan elders bekeken en bij overtreding kan een sociale rechercheur in actie komen. Bijvoorbeeld als iemand niet op het aangewezen adres blijkt te wonen. Nijmegen zegt dat andere steden zoals Groningen al camera’s tegen uitkeringsfraude gebruiken. De aanschaf van een mobiele camera kost 30.000 euro. Hoe duur de inzet van auto, camera en surveillance is wordt niet genoemd. De inzet van de camera’s moet voor Nijmegen tot een bezuiniging van 4 miljoen euro op de bijstand leiden.

SP-kamerlid Sadet Karabulut heeft de staatssecretaris van Sociale Zaken er kamervragen over gesteld. Ze vraagt in het bijzonder naar de voorwaarden voor de inzet van de camera’s. Want wie geeft er toestemming, hoe sterk moet het vermoeden zijn om de inzet te rechtvaardigen en hoe lang worden camera’s ingezet? Mw. Karabulut wil ook weten hoe de inzet zich verhoudt tot het recht op eerbiediging van iemands privéleven.

Er is kritiek mogelijk op de proportionaliteit van deze maatregel. Surveillance met camera’s in de openbare ruimte is maatschappelijk geaccepteerd. Surveillance van zware criminelen of een risicovol uitgangsgebied is anders dan een camera die bij een idee van vermoeden continu op de voordeur van een bijstandsgerechtigde wordt gericht. Er zijn ook praktische bezwaren. Wat als iemand meerdere ingangen tot de eigen woning heeft of hoog in een flat woont? Nijmegen stelt dat de beelden in de openbare ruimte worden gemaakt, maar de ruimte achter de toegangsdeur kan ook in beeld komen. En passanten worden ongevraagd geregistreerd.

Inzet van camera’s wordt door Nijmegen als bezuinigingsmaatregel gepresenteerd. Het past in een patroon van de overheid om arbeidsintensieve en dus dure controles in te wisselen voor goedkopere technische oplossingen. Het perkt de privacy van burgers in zonder dat ze zich daartegen kunnen uitspreken. In dit geval niet alleen van de bijstandsgerechtigde, maar ook van bezoekers en passanten. De claim van Nijmegen dat de camera in de openbare ruimte de inzet rechtvaardigt is een luie redenering. Het zou onder het mom ‘Select Before You Collect‘ per geval moeten beredeneren dat andere methoden en instrumenten niet werken voordat deze methode van surveillance toegestaan wordt. Maar wie bewaakt in Nederland de privacy van de burger?

Foto: Mobiele observatie camera

Geen platform burgerrechten, stupid

with 24 comments

De gevolgen van Cablegate lijken breder dan de grote politiek tussen landen. Het daalt langzaam af naar het niveau van de burgerrechten. De grondrechten van de rechtsstaat. Door zichtbaarheid, flexibiliteit en massaliteit komt de relatie van de burger met de overheid in beeld. Dat proces is hopelijk onomkeerbaar.

Betaalfirma’s en internetmaatschappijen zijn klem komen te zitten tussen de dwang van de Amerikaanse regering en de burger die op zijn rechten staat. WikiLeaks of Julian Assange zijn slechts de aanleiding. Burgerrechten zijn centraal komen te staan.

Het uitblijven van een krachtdadige burgerrechtenbeweging in Nederland is al jaren een raadsel. Onder het mom van veiligheid worden burgerrechten langzaam uitgekleed. Slechts een enkele volksvertegenwoordiger of de plichtmatige, maar marginale Jacob Kohnstamm, voorzitter van het College Bescherming Persoonsgegevens (CBP) laten af en toe van zich horen.

Zo zegt Kohnstamm in een debat in november 2006 dat van een groot aantal recent aangenomen wetten in de strijd tegen terrorisme nut en noodzaak niet is aangetoond. De privacy is absoluut in het geding. Alles wat technisch mogelijk is, moet maar kunnen. We komen in een controle-samenleving terecht, aldus Kohnstamm. Hij hoopt dat het tij nog gekeerd kan worden en dat de balans tussen mensenrechten en overheidsbevoegdheden hersteld wordt.

Interessant is wat directeur techniek en ontwikkeling van internetbedrijf XS4ALL Simon Hania zegt: Internetproviders zijn verlengstuk geworden van de overheid. Wij worden soms gedwongen internettaps te plaatsen. Maar of die enig effect sorteren weten we niet. Hoogleraar computerbeveiliging Bert Jacobs pleit voor het principe select before you collect dat door overheden steeds meer wordt omgedraaid. Kostenoverwegingen bij veiligheidsdiensten zetten dat principe steeds verder onder druk.

Om deze redenen heeft een open samenleving een krachtige burgerrechtenbeweging nodig voor de betrokken burger die tevens calculerende consument en moralist is en politieke, economische en ethische macht in zich verenigt. Dominante overheden hebben tegenkrachten nodig omdat het controlerende parlement steken laat vallen vanwege het simpele feit dat het onderdeel van de macht is.

Burgerrechtenbewegingen zijn onafhankelijk en hoeven niet hecht georganiseerd te zijn en politiek opgetuigd te worden. Liever niet zelfs omdat het afstand tot de politiek nodig heeft om losjes en autonoom te functioneren. Een crypto-politiek initiatief als Stichting Bescherming Burgerrechten is geen oplossing, maar juist een probleem.

De praktisch gerichte internetgeneratie van WikiLeaks lijkt beter dan oudere generaties te begrijpen dat het zich niet moet laten inkapselen door politieke partijen of levensbeschouwelijke, door de overheid gesubsidieerde organisaties. Deze zitten vast in een wereldbeeld van conferenties en ambtelijke nota’s. WikiLeaks gaat verder en voegt de daad bij het woord. Nu vasthouden en uitbouwen.

Foto: Poster uit 1984 (1956) van Michael Anderson