Shavit hoopt op vrede Israël. Dankzij chaos Arabische landen?

495172694

Twee berichten. In Irak is meer dan 90% van de 40.000 inwoners van Qaraqosh op de vlucht geslagen, aldus het Katholiek Nieuwsblad. Inwoners van deze merendeels katholieke stad bij Mosoel vrezen de jihadisten van ISIS met hun reputatie van meedogenloosheid. De linkse Israëlische journalist Ari Shavit zegt in NRC in een interview met Hendrik Spiering: ‘Ik heb Arabische vrienden die zeer kritisch staan tegenover Israël, maar als ze om zich heen kijken weten ze: het is voor hen beter in Nazareth te leven onder een zionistisch regime dan in Damascus onder de Arabische nationalisten. Het wordt niet hardop gezegd, het is een taboe. En hun politieke leiders en radicale intelligentsia verzwijgen het. Maar het heeft een kalmerend effect.

Deze commentator voor het links-liberale Haaretz meent dat Israël helemaal niet zo rechts is. Shavit hoopt dat als gematigd links aan de macht komt er een realistische vrede kan worden gesloten met ‘een echte acceptatie van het tweestaten-principe: Israël en Palestina’. Hij ziet ook bij de Palestijnen meer realisme. Is de chaos en ellende van Syrië en Irak vol sektarisme de kans voor Israël om zich aan het recente beleid van stuurloosheid en gebrek aan perspectief te ontworstelen? Het valt te hopen dat Israël moreel kan herleven door aansluiting te zoeken bij Europa. Leed van de recente geschiedenis is relatief. Daar ligt het perspectief van Israël op een doorstart. Wel wennen voor de hardliners aan Joods- en Arabisch-nationalistische kant.

Foto: Strijders van het aan Al Qaida gelieerde ISIS marcheren door Raqqa in Syrië, januari 2014. In: Haaretz. Credits: AP.

Avontuur in Aleppo: verwondering, vlaggen en volwassenwording

De PVV ergert zich aan de video ‘Oh Oh Aleppo; De Spookstad’ van ‘Fighting Journalists’ en stelde over wat ze als ronselfilm ziet vandaag kamervragen aan de ministers Ivo Opstelten van Veiligheid en Justitie en Lodewijk Asscher van Sociale Zaken. Ze roepen op de mensen achter de film op te sporen en te berechten. Waarom? Wie voorbij het genre van de jihadfilm met islamitische retoriek kijkt waar sjiieten ongelovigen worden genoemd ziet personages die aandoenlijk als Kuifjes in Barbarije door het kapotgeschoten Aleppo lopen. Hun avontuur. En betere beelden schieten dan andere jongeren die het laten bij vakantiekiekjes in Benidorm of Salou. Ze verbazen zich bij elke stap die ze zetten over de vernietiging van oorlog. ‘Kijk, de borden liggen nog netjes in de kast’, kan het Nederlandser? Deze jongens moeten als ze terug in Nederland komen niet berecht, maar opgevangen worden. Laat ze hun verhaal vertellen en in debat gaan met 17 miljoen Nederlandse ongelovigen.

2510

Foto: Derdeklasrijtuig in Syrië, 1908.

Alles Okay met islam? Of toch bij nader inzien niet?

Okay Pala ziet islam als oplossing voor alle problemen in de wereld.  Met (de hegemonie van) de islam komt alles goed is z’n boodschap. Hij spreekt vanuit islamitisch-soennietisch perspectief namens de politieke organisatie Hizb-ut-Tahrir, ofwel de Partij van de bevrijding. Dat standpunt verklaart z’n uitspraak over Syrië waar sjiitische moslims vechten tegen soennietische moslims: ‘En met name hen in Syrië die onder extreme omstandigheden hun nobele strijd voortzetten enkel omwille van de dominantie van islam‘. Heiligt dat doel de middelen van een burgeroorlog met vele doden en een uitzichtloze strijd in naam van een religie van vrede?

Want over welke islam heeft Pala het? Hij stelt islam voor als een ondeelbare, eensgezinde gemeenschap die het opneemt tegen de rest van de wereld. Maar die ondeelbare gemeenschap bestaat alleen bij politici die de islam voor hun karretje spannen en in nostalgische ballades en heilsverwachtingen over het kalifaat. De tragiek van de hedendaagse islam is dat de bloedigste strijd niet tegen de islam, maar binnen de islam woedt. De wereld is niet verdeeld tegen de islam, maar islam tegen de wereld. Die waarheid ziet Pala niet in de ogen.

Egypte: een vergelijking tussen Moslimbroeders en Nazi’s

155930_mainimg

Historicus Khaled Fahmy maakte afgelopen zaterdag in het artikel ‘Weimar Republic or 18 Brumaire?‘ voor het Egyptische Al Ahram English de vergelijking tussen Nazi’s en de Egyptische Moslimbroederschap (MB). Een vergelijking als echo van de opmerkingen waarvoor Geert Wilders een proces aan z’n broek kreeg. Dat-ie won. Wilders trok het breder en vergeleek ‘Mein Kampf‘ en de koran. Fahmy ziet de Egyptische blogger Wael Abbas en Westerse journalisten en analisten sinds afgelopen zomer de vergelijking tussen MB en Nazi’s maken.

Reden is dat critici twijfelen aan het geloof van de MB in het democratisch proces. Evenals de Nazi’s zou de MB nu alleen de democratie omarmen om aan de macht te komen. Eenmaal daar gearriveerd zou het de democratie vervolgens buiten werking stellen. Fahmi vindt de vergelijking zinvol, maar ziet verschillen. De MB heeft een langere voorgeschiedenis, geen charismatische leider en is in het politieke spectrum zelf niet de meest radicale partij. Het grootste verschil is echter -nu aan de macht- dat de MB verkiezingen niet afschaft.

Maar de MB beperkt het democratisch proces door uitsluiting van kiezers. Zij mogen volstaan met het kiezen van vertegenwoordigers. Daarmee zijn ze uitgeschakeld in het politieke proces. Op het wetgevende proces hebben ze geen invloed. Niet het volk spreekt, maar de vertegenwoordigers. Da’s geen echte democratie en wordt ‘ballotocratie‘ genoemd. De term ‘ballotocracy‘ muntte Richard Haass. Nederland is door het ontbreken van vormen van directe democratie en de afstand tussen politiek en burger er een modelvoorbeeld van.

Overeenkomst is dat Nazi’s en MB een houding delen van bewapend en georganiseerd geweld. Via de straat proberen ze hun opposanten te terroriseren. Maar de Nazi’s hadden zich beter voorbereid door eerst de macht over de politie te veroveren voordat ze de politieke macht grepen. Na de verkiezingen in 1933 breidden ze snel hun invloed over het leger uit. De MB is echter niet in staat om de macht over politie en leger te grijpen. Zoals ze dat volgens Fahmi evenmin over de media en de rechterlijke macht weten te doen.

Khaled Fahmy denkt als een historicus langs lijnen van ‘grote’ gebeurtenissen die direct samenhangen met politiek en economie. Om onverklaarbare redenen noemt-ie echter niet het meest in het oog springende verschil. Namelijk het omarmen van de eigen tijd. Waar de Nazi’s naar de toekomst keken, kijkt de MB naar het verleden. Tekenend is hoe verschillend beide bewegingen over de positie van de vrouw denken. Op het Engelstalige Ikhwanweb.com wijst de MB een ontwerpresolutie van de VN over de vrouwenrechten af. Elke economische, juridische of culturele vorm van gelijkheid tussen man en vrouw wijst het af. Conclusie is dat de MB voor de eigen bevolking nog restrictiever is dan de Nazi’s al waren. Zodat interne verschillen aangescherpt worden. De geruststelling is dat de MB de greep naar de macht veel slechter heeft voorbereid dan de Nazi’s.

Foto: ‘Egyptian women wave a flag showing pharaoh Queen Hatshepsut and anti-Muslim Brotherhood banners during a demonstration in Cairo, Egypt, Friday, March 8, 2013, marking International Women’s Day. Arabic reads, “women with revolution,” “women are owner of a message.” (AP Photo/Amr Nabil)’ In The Daily Star, Libanon.

Hoe halal mag omvangrijke fraude in referendum Egypte zijn?

Een commentaar op het verloop van de eerste ronde van het referendum over de Egyptische grondwet is: ‘Vote rigging is Halal?‘, ofwel is knoeien met stemmen halal? Het lijkt er sterk op. Voor een hoger islamitisch doel is het sjoemelen met stemmen toegestaan. Een eerlijk verloop is daaraan ondergeschikt. Met echte verkiezingen heeft dat niks meer te maken. Reken maar na. Rechters die moesten toezien op de gang van zaken in een stembureau bleken in veel gevallen afwezig of waren fake. In Alexandrië blokkeerden 1500 vrouwen uit protest een hoofdweg. Ze zeiden dat vrouwen zonder gepaste sluier in een stembureau waren geweigerd. In de nieuwe grondwet worden vrouwen teruggezet van de tweede naar de derde categorie.

Kan iemand uit Noord-West Europa billijken dat stembusfraude een hoger doel dient? Nee. Juist omdat er geen tegenstelling bestaat tussen secularisme en islam. Hoewel dat in alle commentaren voor zoete koek wordt aangenomen. Maar onder het secularisme genieten meer religies en levensovertuigingen van de vrijheid van godsdienst dan in een land met maar een staatsgodsdienst. Zoals nu in Egypte dreigt. Of een land dat de grondwet feitelijk vervangt door een heilig boek zoals de koran. Maar de Egyptische islamisten gaat het niet om de vrijheid van godsdienst, maar om het naar zich toe trekken van de macht. Niet gehinderd door enig besef van wat democratie is en hoe minderheden hun plaats moeten kunnen vinden in de pluriformiteit.

Hoe loopt de strijd in Egypte af? Moslimbroeders en oppositie betwisten elkaar nu al de overwinning in de eerste ronde. De laatsten claimen dat ondanks de omvangrijke fraude  ‘Nee’ 66% van de stemmen behaalde. De oppositie zet sociale media in om de fraude door de voorstanders te documenteren. Dat beïnvloedt weer de publieke opinie. Voor komende dinsdag roepen oppositie en mensenrechtengroepen op tot een landelijke demonstratie met als eis dat vanwege de onregelmatigheden de eerste ronde ongeldig wordt verklaard.

086815-121217-egypt

Foto: Een demonstrant kijkt naar graffiti op de betonnen blokken voor het presidentieel paleis in Caïro. De Egyptische mensenrechtenorganisaties hebben opgeroepen tot een herhaling van de eerste ronde van het grondwettelijk referendum, omdat volgens hun bewering de stemming ontsierd is door wijdverbreide schendingen. Credits: AP

Egypte koerst af op chaos door greep naar de macht Morsi

Het Egyptische Al Ahram Online rapporteert dat protesten tegen president Morsi toenemen. Hij deed eerder deze week een greep naar de macht. Aanleiding was een verklaring van president Morsi die de wet buiten werking plaatste. Er is een burgeroorlog in de maak. Bij een aanval op het hoofdkwartier in Damanhour werd vandaag de 15-jarige Moslimbroeder Islam Fathi gedood. Volgens Al Ahram zijn sinds afgelopen donderdag verschillende hoofdkwartieren van de Moslimbroeders aangevallen. Morsi wordt arrogantie verweten.

Het verwijt aan de Moslimbroeders is dat nu ze met een ruim politiek mandaat het initiatief konden nemen om de maatschappij te hervormen uitsluitend uit zijn op macht. In een land zonder democratische traditie en met weinig besef van wat democratie of pluriformiteit is. De tegenstand tegen Morsi is groot. Deze is weliswaar divers, maar het lijkt er sterk op dat de tegenstand is onderschat. Morsi’s geloofwaardigheid ligt aan diggelen.

Geruchten zeggen dat Shafiq president van Egypte wordt, maar Morsi wint

UPDATE 24 juni: De voorzitter van de verkiezingscommissie Sultan heeft in een uitgebreide toespraak waarin-ie inging op de fraude verklaard dat Mohamed Morsi met 51% van de stemmen gewonnen heeft. 

Er gaan geruchten dat Ahmed Shafiq morgenavond tot de nieuwe president van Egypte wordt uitgeroepen. Aldus AlAhram Online. Volgens een regeringsbron zou Shafiq tot winnaar verklaard worden met 50,7% van de stemmen. Naar verwachting zal die uitkomst sterk betwist worden door de Moslimbroederschap. Ook met straatprotesten. De kandidaat Mohamed Mursi van deze partij nam het in de tweede ronde van 16 en 17 juni op tegen voormalig luchtmaarschalk Ahmed Shafiq. Beide kandidaten eisten afgelopen week de overwinning op. Onderzoek naar fraude werd als reden gegeven voor het uitblijven van een definitieve uitslag.

Foto: Farouk Sultan (midden), hoofd van de verkiezingscommissie spreekt. Credits: Reuters

Mercy, Mercy, Mursi in Egypte

Kandidaten voor het Egyptische presidentschap proberen elkaar midscheeps te rammen. De kandidaat van de Moslimbroederschap Mohamed Mursi neemt het op tegen voormalig luchtmaarschalk Ahmed Shafiq in de tweede ronde op 16 en 17 juni. Allebei suggereren ze een geheime agenda bij de tegenstander. Mursi stelt dat Shafiq een teruggang naar het regime van Mubarak inhoudt. Shafiq zegt dat de Moslimbroeders Egypte terug naar de Middeleeuwen zullen leiden door het instellen van islamitische wetgeving. Beide kandidaten beschuldigen elkaar ervan afspraken met het oude regime te hebben gemaakt. Ze hebben allebei gelijk.

Kiezen tussen twee kwaden is lastig. De democratie verkeert in een embryonale fase. Vanuit een idee van machtsdeling is Shafiq de minst slechte kandidaat. Want in het parlement nemen de Moslimbroeders bijna de helft van het aantal zetels in. Met het presidentschap erbij zullen ze de Egyptische politiek monopoliseren.

De Broederschap staat voor duisternis en sektarisme, als ze aan de macht betekent dat voor ons een terugslag’, aldus Shafiq op een persconferentie in Cairo waarin hij reageert op eerdere beschuldigingen van Mursi. De huilende derde zijn de demonstranten die de opstand tegen Mubarak op gang hebben gebracht. Maar buiten de verdeling van de macht zijn gevallen omdat ze minder goed georganiseerd zijn dan de Moslimbroeders of het leger. Tandenknarsend zullen minderheden bij gebrek aan beter op Shafiq stemmen.

Foto: Ahmed Shafiq tijdens een persconferentie in Cairo, 3 juni 2012. Credits: Bassam Al-Zoghby

Laïque Pride in Libanon tegen religieus sektarisme

De Libanese journalist en filmmaker Walid el Houri is in AlAkhbar English kritisch op de Libanese ‘Laïque Pride‘. Deze optocht door anti-sektarische demonstranten wordt op 6 mei in Beiroet voor de derde keer gehouden. Houri ziet in de demonstranten die ‘in waardigheid en gelijkheid met andere medeburgers willen leven’ en ‘gaan voor een seculiere burgerlijke staat gebaseerd op burgerschap’ een groep die bestaat uit bevoorrechten uit de gegoede burgerij die hun doel niet dichterbij brengen. Hij spot met hun sociaal streven.

In 2011 namen aan de Laïque Pride 700 mensen deel. Libanon heeft 18 erkende sektes die binnen een door allen geaccepteerd model samen de macht verdelen. Zo is de president altijd een Maronitisch christen, de premier een soenniet en de parlementsvoorzitter een sjiiet. Zoals demonstrant Talal Ammouni in 2011 zegt: ‘In de Arabische wereld heeft men slechts een dictator, maar wij hebben er velen. Ik geloof in anti-sektarisme omdat we dat niet meer willen.’ De machtsdeling is een model voor continuïteit, maar ook voor stagnatie.

El Houri ziet secularisme als een lastig te doorgronden eis. Hij koppelt het aan de economische situatie van werklozen, arbeiders en boeren. De volgende bewering begrenst-ie niet: ‘After all, secularism as such is a vague and meaningless demand if not coupled with a clear cut position in regards to the economy and the organization of the state’. Mogelijk probeert de elite onder het mom van secularisme sektarische krachten te neutraliseren en haar eigen economische positie veilig te stellen. Maar een optocht die het uitschreeuwt duizend bloemen te laten bloeien hoeft niet afgerekend te worden op denkbeelden over economie en politiek.

El Houri stelt terecht dat een optocht het politieke systeem niet omverwerpt: ‘Achieving a secular state is not a demand that one asks for (nicely) from the very people who profit from the sectarian system. It is a political project that requires more than civil marriage, inter-religious love, or a society where people do not ask each other about their religious identities’. Een ‘Gay Pride’ doet dat evenmin, maar richt zich op bewustwording.

Het meest veelzeggend aan de kritiek van El Houri is dat wat-ie niet zegt. Hij verzwijgt het karakter van de Arabische wereld waar belangengroepen zich rond religieuze stromingen groeperen. Hij verwijt secularisten politiek en economisch geen man en paard te noemen, maar doet dat zelf evenmin. Walid el Houri is er het sprekende bewijs voor dat in de regio kritiek op religie slechts indirect kan klinken. Dan resteert de sociale demonstratie uit onmacht. Een optocht die niet de macht, maar de geesten aanspreekt is het hoogst haalbare.

Foto: Protestanten tegen de sektarische regelgeving in Libanon. Credits: Haitham Moussawi