George Knight

Debat tussen links en rechts

Posts Tagged ‘Rusland-onderzoek

Post-waarheid in het Trump-tijdperk vraagt meer bewustwording van de journalistiek en een andere aanpak van de verslaglegging

with 2 comments

Leugens zijn in de publieke opinie steeds meer het nieuwe normaal. We zijn terug in het Oost-Europa van voor 1989. Bedrog en vervalsing als leidend narratief. Misschien kunnen de werken van de mensenrechtenactivisten en schrijvers van toen (Kundera, Havel, Amalrik) ons leren hoe de leugens van nu beantwoord kunnen worden.

De latere Tsjecho-Slowaakse president Václav Havel omschreef dat in het essay The Power of the Powerless (1978): ‘Omdat het regime gevangen zit in zijn eigen leugens, moet het alles vervalsen. Het vervalst het verleden. Het vervalst het heden, en het vervalst de toekomst. Het vervalst statistieken. Het pretendeert geen almachtige en onberedeneerde politie-apparaten te bezitten. Het doet alsof het de mensenrechten respecteert. Het doet alsof het niemand vervolgt. Het doet alsof het niets vreest. Het doet alsof het niets doet.’ Essentieel is Havels constatering dat het systeem ‘gevangen zit in zijn eigen leugens’. Als het pad van de vervalsing eenmaal ingeslagen, dan heeft het geen keuze meer om zich eraan te onttrekken en de waarheid te vertellen. De paradox is dat vanaf een bepaalde kritische grens van vervalsing meer leugens de geloofwaardigheid meer dienen dan de waarheid die de leugens weerspreekt.

Van belang is om te benadrukken dat het bij politici als president Trump gaat om de combinatie van korte- en lange termijn effecten. Het gaat zowel om het vertellen van leugens die de 24 uurs-nieuwscyclus domineren als om het creëren van een systeem van leugens waarin de leugens en het systeem elkaar versterken. Dat plaatst de journalistiek ongewild in de frontlinie van de publieke opinie. Want het regime of de naar het autoritarisme neigende bewind dat alles vervalst, wordt zo gedwongen om de eigen claims op de waarheid te blijven vervalsen en de journalistiek die dat corrigeert in een ultiem gebaar van cynisme af te doen als vervalsing. De vervalsing van 1978 wordt nu nepnieuws genoemd. Het regime dat het heden vervalst stelt de feiten van de journalistiek voor als nepnieuws, en presenteert het eigen nepnieuws als feit.

Villamedia plaatst een beschouwing van Lars Pasveer over schrijver en docent journalistiek Dan Gillmor die probeert een antwoord te vinden op de uitdaging waarvoor de hedendaagse journalistiek gesteld wordt door autoritaire regimes en opinieleiders die een loopje met de feiten nemen. Hij roept journalisten en media op om niet langer als doorgeefluik voor leugens van de Amerikaanse overheid te fungeren: ‘Het excuus dat er enkel verslag wordt gedaan voldoet niet langer. ‘Dit zijn geen normale tijden”, stelt Gillmor. Er is volgens hem oorlog verklaard aan de journalistiek met desinformatie als strategie.’ Gillmor stelt dat een omslag in het denken van de journalistiek over objectiviteit nodig is om een passend antwoord te geven op de vervalsing die de post-Trump waarheid kenmerkt. Dat is een worsteling en zoektocht die niet makkelijk is.

De gedragsregels van de journalistiek dienen aangepast te worden. Ze gelden in een redelijke omgeving waarin alle kanten uitgaan van de feiten. Maar als die omgeving inkrimpt of zelfs verdwijnt, dan komen die regels in de lucht te hangen. Want waar geeft de hoofdregel van de journalistiek ‘Eerbied voor waarheid en voor het recht van het publiek op waarheid is de eerste plicht van de journalist’ nog antwoord op als bij een overheid niet de waarheid, maar de vervalsing ervan centraal staat? Scheiding tussen opinie en feit blijft voor de journalistiek fundamenteel, maar komt in een ander licht te staan als de feiten zelf ter discussie worden gesteld en slechts met toelichting van de eigen opinie kunnen worden beredeneerd of zelfs gerechtvaardigd.

De regering-Trump voert sinds een jaar een campagne met vervalsingen en alternatieve feiten met als doel om de kracht en de acceptatie bij de vaste achterban van het Rusland-onderzoek van speciale aanklager Robert Mueller zoveel mogelijk te verkleinen. Naar verwachting biedt het spectaculaire onthullingen. Politiek werd Trump door de Republikeinse senatoren te verstaan gegeven dat het ontslag van Mueller of verantwoordelijk onderminister van Justitie Rosenstein niet getolereerd zou worden en per omgaande beantwoord zou worden met een afzettingsprocedure. Dus die weg was voor de Trump afgesloten. In zekere zin heeft dat voor de waarheid averechts uitgepakt omdat Trump en zijn waterdragers bij gebrek aan beter het vervolgens nog meer dan voorheen over de boeg van de vervalsing gooiden.

Het hellend vlak van het activisme is voor journalisten ongewenst. Dan gaat een journalist de weg op van de spindoctor (‘het tribunaal van de publieke opinie’) of de politieke activist zoals Glenn Greenwald en houdt op journalist te zijn. Of en hoe de gedragsregels in tijden van post-waarheid aangepast kunnen worden zoals Dan Gillmor beweert is de vraag die voor de journalistiek nu aan de orde is.

Alles moet veranderen in de journalistiek om hetzelfde te blijven, zoals de kernspreuk uit Il Gattopardo luidt. Geen politiek activisme, maar actief nadenken over een nieuwe invulling van de journalistiek. Een ‘objectief‘ verslag op NPO Radio 1 dat uitgebreid de claims op de waarheid over migrantenkinderen door president Trump laat horen inclusief zijn aantoonbare leugen dat een en ander te wijten valt aan de Democraten, maar tegelijkertijd die claims onweersproken laat kan echt niet meer en is ook in 2018 slechte en luie journalistiek die meer aan informatie dan aan desinformatie doet. Nodig bij de journalistiek is bewustwording over het vak en het afwerpen van de schroom om alles bij het oude te laten. Doorgaan op hetzelfde pad speelt de tegenstanders van de waarheid die profijt hebben bij het in gelucht houden van de vervalsing in de kaart.

Foto’s: Tsjecho-Slowaakse postzegels uit respectievelijk 1978 (14e zitting van de permanente COMECON commissie voor Post- en Telegraafcommunicatie) en 1960 (Dag van de Pers).

Advertenties

Trump is opvallend afwijkend in zijn houding tot de Russische Federatie

with 3 comments

Nog steeds is de vraag niet beantwoord waarom president Trump zich zo welwillend opstelt jegens president Putin. Trump die op Twitter, en in interviews en toespraken letterlijk alles en iedereen aanvalt. Met één opvallende uitzondering: Putin. Het gaat er niet om hoe de Russen handelen, maar wat Trump doet. Of nalaat, zoals het instellen van sancties die met bijna eenstemmigheid in het congres werden aangenomen.

Het blijft gissen wat de reden voor Trumps houding is. De opties die genoemd worden zijn chantage met compromitterend materiaal ie de Russische geheime dienst over hem in bezit heeft, financiële afhankelijkheid van Russische banken die korte lijntjes met de macht in het Kremlin hebben en bij wie Trump leningen heeft uitstaan, en witwasoperaties waarbij de Russische maffia illegaal geld witwast via de aankoop van Trumps vastgoed. We weten het nog niet, maar speciale aanklager Robert Mueller brengt alle zakelijke en politieke operaties van Trump tot in detail in kaart. Ooit wordt dat gedeeld met het publiek. Pas dan weten we meer.

‘Morning Joe’ vreest en waarschuwt dat onberekenbare en in het nauw gebrachte Trump als afleiding een oorlog kan beginnen

with 4 comments

Het panel van MSNBC’s nieuwsshow ‘Morning Joe’ maakt zich ernstige zorgen over de geestelijke stabiliteit van president Trump. En tot welke gevolgen die instabiliteit kan leiden. De analyse en waarschuwing is dat Trump in een chaotisch Witte Huis geïsoleerd en in het nauw gedreven (‘cornered’) is geraakt en losgeslagen (‘unmoored’) dreigt te worden. Als het spreekwoordelijke losse kanon op het dek van een slingerend schip dat onherstelbare schade kan aanrichten. Het gevaar is dat Trump als een kat in het nauw een afleiding voor en een uitweg uit zijn benarde situatie zoekt die tot rampzalige gevolgen kan leiden. Speciale aanklager Robert Mueller lijkt in het Rusland-onderzoek ook Trumps zakendeals die het daglicht niet kunnen verdragen, bloot te leggen. De analyse krijgt er meer diepte door omdat Joe Scarborough, Donny Deutsch en Willie Geist Trump persoonlijk kennen en hem kunnen ‘lezen’. Forceert Trump een oorlog met Noord-Korea of Iran? In for a joke?

Nastya Vasjukevitsj, Alexei Navalny, Donald Trump, Paul Manafort, Oleg Deripaska, Sergei Prikhodko, Vladimir Putin en een Thaise cel

with one comment

Het is weer eens iets compleet anders. Een Russische staatsburger die in Thailand hulp vraagt aan de FBI. Het gaat om Nastya Vasjukevitsj die in een arrestantenwagen op weg naar een Thaise gevangenis haar oproep doet. Ze zegt informatie te hebben over de samenwerking van president Donald Trump met het Kremlin bij de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2016. Tamelijk dramatisch roept ze naast de genoemde FBI vrienden en journalisten op haar in een Thaise cel te zoeken ‘als ik dan nog in leven ben’. Ze presenteert de informatie als de vrijgeleide uit de hel om haar hachje te redden. Een artikel met de ronkende titel ‘A self-described sex expert says she will spill information on Trump and Russia to get out of a Thai jail’ in The Washington Post geeft de achtergronden. Het vermoeden bestaat dat Vasjukevitsj op aanwijzing van het Kremlin is opgepakt.

Vasjukevitsj speelt een rol in een video die politicus Alexei Navalny op 8 februari op zijn YouTube-kanaal  publiceerde. Inmiddels meer dan 6 miljoen keer bekeken. Het gaat over de corruptie aan de top van de Russische politiek. Met graaiers en dieven. Navalny verwijst erin ook naar een door Vasjukevitsj geschreven sleutelroman waar volgens hem veel uit af te leiden valt. Zoals corruptie, de samenwerking van de met Putin bevriende oligarch Oleg Deripaska en vice-premier Sergei Prikhodko, en het vuile werk dat de oligarch zou hebben verricht in het contact met Team Trump via Trumps voormalige campagneleider Paul Manafort.

NB: Voor het instellen van een Engelstalige ondertiteling van de Russischtalige video’s: Ga naar Instellingen (onderin beeld links naast naam YOU TUBE) en kies bij Ondertiteling ‘Engels’.

Aanklager Mueller klaagt Russen aan. Dat is nog nooit gebeurd. Verandert dat de politieke situatie in Washington fundamenteel?

with 9 comments

Lawrence O’Donnell vraagt zich af wat president Putin weet over president Trump en of die wetenschap er dat een verklaring voor is dat Trump gestuurd wordt door Putin. Zoals het heet: Putin ‘owns’ Trump. Deze vragen worden al meer dan een jaar gesteld omdat het opvallend was dat Trump tot gisteren de Russische inmenging in de presidentsverkiezingen van 2016 en de doorgaande Russische inmenging in het Amerikaanse politieke systeem niet noemde, laat staan veroordeelde. De gisteren door speciale aanklager Robert Mueller naar buiten gebrachte aanklacht die door onderminister van Justitie Rod Rosenstein in het openbaar toegelicht werd laat er geen misverstand over bestaan. Russische staatsburgers in de VS mengden zich sinds 2014 via sociale media in het publieke debat. Ze overlegden met elkaar en opereerden volgens een masterplan. Ze deden zich voor als Amerikanen en communiceerden met medewerkers van Trumps campagneteam. Dit duidt vooralsnog niet op samenzwering (‘collusion’), maar evenmin op het omgekeerde. Muellers aanklacht pleit Trump niet vrij, maar benadrukt vooral zijn gebrek aan initiatief om de Amerikaanse democrate te vrijwaren van Russische invloed. Het valt te verwachten dat Mueller door zijn onderzoek het belastend materiaal vindt dat Putin over Trump heeft en deze verlamt, zodat door openbaarmaking Putins invloed op Trump teniet wordt gedaan.

Ari Melber praat in zijn programma ‘The Beat’ met voormalig Watergate-aanklager Nick Akerman en de Republikein Richard Painter die in de Amerikaanse media ‘Ethics Czar’ van George ‘W’ Bush genoemd wordt. Doordat Trump eindelijk de Russische inmenging heeft toegegeven, is de positie van speciale aanklager Mueller versterkt. Overigens brachten in januari 2017 de Amerikaanse inlichtingendiensten informatie over Russische inmenging al naar buiten. Maar tot gisteren bleef Trump dat ontkennen, of op zijn best negeren.

Het valt te bezien of de pogingen van de Republikeinen om het Rusland-onderzoek te vertragen en speciale aanklager Mueller in de wielen te rijden nu afnemen. Zolang ze het partijbelang boven het landsbelang blijven stellen zullen ze waar mogelijk op de rem blijven staan. En zo het Kremlin en president Trump ter dienste zijn. Het is in het Huis vooral voorzitter Devin Nunes van het Permanent Select Committee on Intelligence die in samenwerking me het Witte Huis een onafhankelijk onderzoek naar de banden tussen Team Trump en het Kremlin blokkeert. En hiermee het Amerikaanse politieke systeem verder heeft beschadigd dan Putin al deed.

Trump zegt dat Putin hem zei zich niet te hebben bemoeid met de verkiezingen VS. Trump gelooft Putin, maar wie gelooft Trump?

with 3 comments

Gaat bijna de hele mondiale journalistiek de fout in door te vermelden dat president Trump heeft gezegd dat president Putin hem vertelde dat de Russische Federatie zich niet met de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2016 bemoeid heeft? Het lijkt er sterk op, want de woordvoerder van het Kremlin Dmitri Peskov verklaart desgevraagd aan CNN dat Putin en Trump in de marge van een ontmoeting in Vietnam niet over dit onderwerp hebben gesproken. Intussen geven media duiding aan Trumps en Putins uitspraak die respectievelijk fantasie is of niet gedaan is. Wat Trump zegt speelt zich zoals vaker af in zijn fantasie. Hij zuigt het commentaar van Putin uit zijn duim om de Amerikaanse inlichtingendiensten die de Russische bemoeienis hebben vastgesteld en de Democraten met Hillary Clinton een veeg uit de pan te geven. Zelfs Trumps fantasie is onberekenbaar.

Al Jazeera over Trump TV dat conservatisme bezoedelt en verlamt

with one comment

Al Jazeera geeft een overzicht van ontwikkelingen van de media-uitingen van mediatycoon Rupert Murdoch, zoals Fox News en The Wall Street Journal. Waarom Murdoch zijn toon verhardt en de interne pluriformiteit opoffert en welke tegenprestatie hij van president Trump in ruil verwacht blijft onuitgesproken. Het is een publiek geheim dat Murdoch weinig waardering heeft voor Trump. Dit gaat om macht en tegenprestaties.

Opportunisme dus. Vooral de omslag van het redactioneel commentaar van The Wall Street Journal over de speciale aanklager Robert Mueller was opvallend. Het tekent de opstelling van kritisch naar pro-Trump. Het tekent niet alleen het oprukken van nepnieuws dat niet het nieuws verslaat maar er een afleiding van geeft. Het geeft het failliet aan van het conservatisme. The Washington Post citeert in een artikel Jay Rosen: ‘Er zijn geen institutionalisten meer onder ons; het is tribalisme tot helemaal beneden’. Het grootste slachtoffer van Trumps populisme is alvast het conservatisme dat aan demagogie, autoritarisme en etniciteit ten onder gaat.