Vice News: Voorbereidingen voor het beleg van Mariupol

Simon Ostrovsky bezoekt voor Vice News het Zuid-Oost-Oekraïense Mariupol. Om drie redenen is deze belangrijke havenstad een doelwit in de Russisch-Oekraïense oorlog: 1) Vanwege het economisch belang van de lokale industrie; 2) Vanwege het strategisch belang omdat het Rusland een verbinding met de Krim geeft en 3) Vanwege het symbolische belang in de informatieoorlog. Westerse leiders hebben president Putin gewaarschuwd Mariupol niet in te nemen op straffe van strengere sancties en militaire steun aan Oekraïne.

Naar verluidt vormen zo’n 10.000 man reguliere Russische troepen de harde kern van het in Oost-Oekraïne opererende ‘separatistische’ leger dat door Russische officieren geleid wordt. Voor de verdediging vertrouwt de stad van een half miljoen inwoners op het Azov-vrijwilligersbataljon dat buiten de commandostructuur valt en daarom beter geleid wordt dan het Oekraïense leger. Maar het staat in de reuk van rechts-nationalisme.

Als het tot een confrontatie komt dan is een omsingeling door het Russische leger waarschijnlijker dan een frontale aanval. Kroatische vrijwilligers versterken het Azov-bataljon. Pikant omdat de Kroaten in 1995 in een Blitzkrieg met Operatie Storm de Servische Krajina veroverden. De grootste veldslag sinds de Tweede Wereldoorlog die de Kroaten door een goede voorbereiding, goede strategie en bikkelhard optreden wonnen.

Tussenbalans Oekraïne: het perspectief is de eenheidsstaat

Tijd voor een tussenstand nu het erop lijkt dat Rusland de grip op Oost-Oekraïne verloren heeft en morgen de presidentsverkiezingen volgens plan doorgaan. Paul Gregory geeft zes redenen waarom Putin verloren heeft. Ontwikkelingen van de laatste twee weken zijn zo sterk dat ik hezelfde concludeerde. 1) Het ‘referendum’ in het oosten was een mislukking en werd zelfs in de Russische pers terughoudend verslagen. 2) De anti-terroristische operatie van het Oekraïense leger is een mislukking, maar zal op termijn aan kracht winnen en de strijd tegen de separatisten focus geven. 3) Separatisten hebben niets bereikt in de grote steden. 4) De Donbass-regio kan economisch niet op eigen benen staan en is afhankelijk van steun uit Kiev. Economisch zijn er nadelen voor Rusland om de regio op sleeptouw te nemen. 5) Oekraïense oligarchen  hebben geen belang bij chaos of integratie in Rusland en hebben voor Kiev gekozen. 6) Putin is bevreesd voor verdere westerse sancties bij een Russische economie met een dreigende recessie en moet daarom terughoudend zijn.

Putin zal blijven proberen om Oekraïne te destabiliseren om het een zo neutraal mogelijke positie in te laten nemen, maar een Oekraïense bevolking die met een kleine meerderheid voor Europa kiest is een niet meer om te draaien ontwikkeling. De annexatie door Rusland van de Krim heeft die ontwikkeling nog versterkt. De lijn die eind november 2013 door toenmalig president Janoekovistsj verbroken werd, wordt weer opgepakt.

Velen betwijfelden hier vanaf het begin de betrokkenheid van de Russische overheid bij de ondermijning van het gezag in Oost-Oekraïne. Dat betreft dus de inzet van toeristen en Groene Mannetjes. Harde aanwijzingen ontbraken. Het was lastig te duiden omdat deze (para)-militairen opereren zonder onderscheidingstekens, met maskers op en vanuit de tweede linie. Het Winnipeg Media Centre zet het op een rijtje. Mede als antwoord op de Russische propaganda in de informatieoorlog. Er resteert een verdeeld beeld over de huurlingen. De fascisten komen niet zozeer uit Kiev, maar uit Rusland. Sommige betrokkenen zijn verbonden aan de reguliere Russische krijgsmacht, anderen zijn juist op de vlucht voor Putin. Hoe dan ook bieden militairen die hun specialisme hebben in ondermijning en vernietiging geen perspectief voor de opbouw van Oekraïne. Dat beeld is definitief tot zowel de lokale bevolking als Putin doorgedrongen en werkt nu tegen de separatisten.

Video: Simon Ostrovsky is namens Vice News terug in Oekraïne, na z’n gijzeling in Sloviansk een maand geleden door pro-Russische separatisten.

Oekraïne snijdt Rusland en de separatisten langzaam de pas af

De in Oost-Oekraïne oppermachtige oligarch Rinat Akhmetov spreekt zich uit tegen de pro-Russische separatisten die naar zijn idee genocide plegen op de Donbass  en deze regio zeker geen perspectief voor de toekomst bieden. Hij roept op tot actie tegen de separatisten en kiest eieren voor z’n geld ter verdediging van zijn zakelijke belangen die gelijk oplopen met de centrale regering in Kiev. Of liever gezegd met de vermoedelijk volgende president Petro Poroshenko, een andere oligarch en miljardair. Met chaos en Russische corruptie die nog omvangrijker is dan in Oekraïne hebben Oekraïense oligarchen niks te winnen.

De Russische premier Dmitry Medvedev verwoordde in een interview het dedain tegenover Oekraïne. Ook de halfslachtigheid. Opnieuw geeft-ie geen garantie dat Rusland de uitslag van de presidentsverkiezingen van 25 mei ondubbelzinnig erkent of de territoriale integriteit van Oekraïne respecteert. Maar Rusland is militair en economisch te zwak om dat in Oost-Oekraïne af te dwingen. Medvedev probeert krachten te mobiliseren tegen internationale steun aan dat land door op te merken dat alle landen die met Oekraïne sympathiseren de schulden -waaronder een gasschuld aan Rusland van 3,5 miljard dollar- dan maar moeten betalen. Medvedev merkt op dat alle Europese landen verschillende prijzen voor hun gas aan Rusland betalen. Als het ware een oproep aan de volgende Europese Commissie voor een gemeenschappelijke Europese energiepolitiek. 

Rusland en de pro-Russische separatisten zijn in Oost-Oekraïne aan de verliezende hand. Hun gambiet is niet doorgestoten en heeft aan verrassingskracht verloren. Het middel van intimidatie en geweld lijkt uitgewerkt. Het bleek een doodlopende weg. Tegenstanders hebben zich militair en politiek georganiseerd. De zwijgende meerderheid is de ordeloosheid en het machismo van de hardliners onder de separatisten met hun wapens, maskers, ontregeling en oorlogszuchtige taal beu. Onderling komen er geschillen tussen separatisten en de lokale bevolking aan de oppervlakte wegens het gebrek aan vooruitgang en de schade door het geweld.

chesswinter-popup

Foto: Twee mannen schaken in een park in Kiev, januari 2011. Credits: Konstantin Chernichkin/Reuters.