George Knight

Debat tussen links en rechts

Posts Tagged ‘Rick van der Ploeg

PvdA’ers hinten op coalitie van communautaire partijen (SP, CDA, PvdA). Het proberen waard?

with 2 comments

RIJK02_NG-1981-9-26_W

Oud-fractieleider van de SP Jan Marijnissen verkneukelt zich over een opiniestuk van twee PvdA-ers senator Adri Duivesteijn en hoogleraar economie Rick van der Ploeg in NRC: ‘Zij zeggen dat de ontmanteling van de publieke sector negatief uitpakt. Aankomend weekend is het partijcongres van de PvdA, ik ben benieuwd waar dat toe gaat leiden. Als dit idee gemeengoed gaat worden binnen de partij, en de PvdA hun roots weer opzoekt, dan kan een linkse samenwerking weer mogelijk worden.’ Stoken bij de buren of welgemeend?

Naast het pleidooi van beide PvdA’ers om het uitkleden van de publieke sector te keren -te beginnen met het behoud van de vrije artsenkeuze in de Zorgwet- en de publieke instellingen van het middenveld ‘weer werkelijk te verankeren in de samenleving’ is het tekenend welke politieke samenwerking ze daartoe nodig achten ter realisatie. Een proces van elimineren. Weg van het neo-liberalisme en het individualisme. Weg van privatiseringen en het marktdenken. Weg van klantdenken en verzakelijking. Dus weg van het ik-tijdperk waarin het eigenbelang centraal stond. In de late jaren ’90 steunden ze trouwens als trouwe supporters die carriere konden maken de twee Paarse kabinetten Kok die dat proces dat ze nu veroordelen in gang zette.

Ze komen ‘negatief’ uit bij de volgende partijen: ‘Het cynische is dat het juist de communautaire partijen zijn (CDA, PvdA, SP en GroenLinks) die het in deze tijd ontbreekt aan een gemeenschappelijke opvatting hoe onze publieke taken moeten worden uitgevoerd.’ Daaraan zou nog de ChristenUnie en de Partij voor de Dieren toegevoegd kunnen worden. De politiek realiteit is dan een zespartijenkabinet dat nu volgens de actuele peilingen rond de 75 zetels schommelt. Met de SP als grootste partij die voor het eerst de minister-president zou kunnen leveren. De samenwerking van communautaire partijen is logisch en in de Nederlandse politiek nog nooit uitgeprobeerd. Kabinetten met PvdA en CDA komen nog het meest in de buurt. Maar de SP met een andere achterban en politieke stijl maakt het verschil. Gemeenschappelijk (communautair) is het nieuwe Paars.

Maar zoals vaker bij PvdA’ers laten ze zich kennen en overspelen ze hun hand door onnodig te verwijzen naar ‘progressieve partijen met een extra opdracht’. Ze kunnen beseffen dat deze ideologische PvdA-kadertaal de verdeelde CDA zal afstoten. Daarnaast lijken ze wensdenken in te wisselen voor politiek realisme. In de parlementaire geschiedenis heeft Nederland op landelijk niveau nog nooit een meerderheid van linkse (of: progressieve) partijen gehad en zal die naar verwachting de komende tijd ook niet krijgen. Dus hoe echt ze het bedoelen en op wie hun betoog is gericht is de vraag. Voor nu op de PvdA, of voor straks op SP en CDA? Waarschijnlijk het eerste, zo vlak voor het PvdA-congres. En dat maakt hun betoog gelijk een stuk minder interessant. Want durven Duivesteijn en Van der Ploeg wel echt te dromen over een samenwerking met de SP?

Foto: ‘Den Uyl sprak werknemer Van Gelder’ in de Verkiezingsstrijd ’81 van fotograaf Paul Babeliowsky, 1981.

Advertenties

Kunst is niet voor iedereen. Niets is voor iedereen

with 5 comments

9049926636_44e703227e

Kunst is voor iedereen: laat dat de basis zijn, en laten we vanuit daar zoeken naar manieren om artisticiteit en inkomsten te verenigen. Aldus toneelschrijver Winnie Hänschen in De Volkskrant. Ze houdt heel erg van puzzelen en breien, en heeft twee katten. Ze redeneert vanuit de podiumkunsten die ze ‘kunst‘ noemt.

Winnie Hänschen zegt dat kunst niet elitair is: ‘Kunst is niet elitair, en het is niet alleen gemaakt voor mensen ervoor gestudeerd hebben, of die al hun hele leven naar theaters en musea gaan.’ Die ervoor gestudeerd hebben? Maar waarom zou kunst niet ‘elitair’ mogen zijn? Stelt iemand zich ooit de vraag over religie of het gemaakt is voor dominees en mensen die al hun hele leven naar de kerk gaan? Natuurlijk is religie in die zin elitair, zoals sport, kantklossen, volksdansen, circus en wadlopen dat ook zijn. Niets is voor iedereen.

Winnie Hänschen zegt dat podiumkunst vluchtig is. Dat klopt omdat het zich altijd op een moment in de tijd afspeelt. Zoals popconcerten. Maar het is onzin om vervolgens te beweren dat dat dat tijdsaspect haar actueel en relevant maakt. Da’s namelijk volstrekt afhankelijk van hoe een voorstelling gemaakt, vormgegeven, gedistribueerd en gepresenteerd wordt. Kijk naar vele theaterstukken die zich verliezen in het herhalen van oud repertoire of het onbegrijpelijk ‘vertalen’ naar nu zonder dat een publiek het kan volgen. En registraties kunnen dat tijdsaspect zelfs oproepen. Dat maakt de podiumkunsten minder uniek dan ze vroeger waren.

Laat kunst in hemelsnaam elitair zijn. Voor zoveel mogelijk mensen. Dat wel. Kunst hangt boven de cultuur zoals toneelmaker Johan Simons vorige maand zo welsprekend en beeldend in Zomergasten uitlegde. Kunst die voor allen moet zijn eindigt ermee voor niets en voor niemand te zijn. Kunst heeft het hoog in de bol. Kunst laat iedereen naast de werkelijkheid kijken. Kunst kent emancipatie, doelgroepenbeleid, economisch profijt en maatschappijvorming als terloops neveneffect, niet als hoofddoel. Kunst is per definitie elitair.

Foto: Jim Shaw, Delude of Mythical Thinking, 2013.

Werkgeversvoorzitter Wientjes vraagt de politiek om geen politiek te bedrijven

with one comment

Werkgeversvoorzitter Wientjes vraagt de oppositiepartijen voorlopig geen politiek te bedrijven. Deze uitlating deed-ie in Buitenhof. De oproep aan politieke partijen om geen politiek te bedrijven is opvallend. Bernard Wientjes vraagt om snelle hervormingen. Maar de manier waarop is een politieke keuze. Zo laten Rick van der Ploeg en Willem Vermeend de hypotheekrenteaftrek buiten schot. Andere economen onder wie Arnoud Boot, Sweder van Wijnbergen, Dirk Schoenmaker en Lans Bovenberg bepleiten juist de beperking ervan.

Als de nieuwe leider van de PvdA Diederik Samsom de oproep van Wientjes opvolgt dan maakt-ie zichzelf overbodig. Juist op het moment dat Samsom om een samenhangend pakket van hervormingen en maatregelen vraagt en zich als politiek leider wil profileren. Het scenario van een tussenformatie in de vorm van een herschikking van het kabinet is mogelijk. Maar dit is een strijd en een onderhandeling die uitsluitend langs politieke lijnen gevoerd kan worden. Hiervoor is niet minder, maar juist meer politiek nodig.

Oproepen zoals die van Wientjes wijzen nostalgisch terug naar de tijd van het Akkoord van Wassenaar. Naar 1982 toen overheid, werkgevers en werknemers een gemeenschappelijk belang hadden. Dat bestaat nu opnieuw, maar Wientjes pakt alleen kersen uit de schaal. Hij focust op de positie van het bedrijfsleven en op de macro-economie van Nederland. Logisch omdat dit past bij zijn opdracht vanuit het VNO-NCW. Maar de positie van werknemers, in de knel zittende burgers en startende ondernemers vergeet-ie voor het gemak.

Foto: Bernard Wientjes en Agnes Jongerius van de FNV. © ANP

Bezuinigen op cultuur is onverstandig

with 7 comments


Op 9 juni 2011 wordt in een commissievergadering het Advies van de Raad voor Cultuur behandeld. Staatssecretaris Halbe Zijlstra zegt voor scherpe keuzes te gaan. Hij mag van het parlement de bezuinigingen versneld doorvoeren door ze al in 2013 in plaats van 2014 in te laten gaan.

Iedereen buitelt over elkaar heen met eigen plannen, scenario’s en oplossingen. Een constante is dat buiten de cultuursector niemand van harte voor cultuur gaat en de sector verdeeld is. Zelfs de eensgezindheid uitschreeuwende Tafel van Zes vertoont scheuren door de positie van de podiumkunsten. Zelfs achtereenvolgende Cultuurnota’s van Van der Ploeg, Van der Laan en Plasterk gooien telkens het roer om. Er is geen consensus over de rol van cultuur. 

Het percentage geld dat naar de cultuursector gaat neemt af. En in Europees verband opereert Nederland in de middenmoot. Geldstromen rechtvaardigen niet de stevige vinger in de pap van de Rijksoverheid. Maar geen enkele partij gaat in tegen het laatste woord van de staatssecretaris. In apathie en verdeeldheid maken gemeenten en instellingen zich afhankelijk.  

De voorgestelde bezuinigingen van 200 miljoen en lastenverzwaring op cultuur zijn onevenredig zwaar. Zo belast de BTW-verhoging met 13% op theaterkaartjes voor 80% vrije producenten die geen cent subsidie ontvangen. Lokale bezuinigingen op kunst en cultuur versomberen het beeld nog verder. Fiscale maatregelen die het eigen initiatief ondersteunen worden gestopt. 

Cultuurconsumenten worden geacht te oordelen en conclusies te trekken. De paradox is dat in de catch-as-catch-can van het publieke debat de cultuurconsumenten in het huidige kabinet niet langer vertegenwoordigd zijn. Dat leidt van de kant van de beleidsmakers tot desinteresse, onbegrip en het wegvallen van steun voor de sector.

Vanuit het gedoogakkoord waait er rancune richting cultuur. De sector accepteert een korting van 15%, maar vindt meer niet gerechtvaardigd. Meer is ook contra-productief omdat het de rekening bij andere departementen legt die een veelvoud van de bezuinigingen omvat.

De cultuursector is door interne en politieke verdeeldheid, gebrek aan begrip voor de rol van cultuur, gebrek aan respect voor cultuur en de vermenging van welzijn en cultuur aangeschoten wild.  De oprichting van een parallelle organisatie die vanuit de tien grootste steden wordt opgezet om gaten te vullen zou de basis van een oplossing kunnen zijn. Maar het probleem blijft dat bestuurders en opiniemakers als het erop aankomt nooit voor cultuur kiezen. 

Foto: Leden Brabantse fanfare

Written by George Knight

5 juni 2011 at 14:39