De waarschuwende vraag is of de Amerikaanse democratie nog te redden valt uit handen van de geradicaliseerde Republikeinse partij die onder invloed van Trump staat

CNN’s Anderson Cooper gaat in gesprek met de Harvard politicologen Steven Levitsky en Daniel Ziblatt. Steven Levitsky zegt na vier minuten over de Republikeinse partij het volgende:

‘.. the Republican Party is the only mainstream political party among all established western democracies that has turned against democracy. You won’t find a party like the Republican Party, a mainstream party, anywhere in Europe. We are entirely in new territory. You got to go back to the 1930s to find a mainstream party that is behaving in this way’.

Het is de vraag of de bewering van Levitsky klopt dat er in Europa geen mainstream partij te vinden is die vergelijkbaar is met de Amerikaanse Republikeinse partij. Want hoe passen radicaal-rechtse partijen als de PVV en FvD, het Vlaams Belang, de Duitse AfD, het Franse Rassemblement national (voormalig Front National), het Oostenrijkse FPÖ of de Italiaanse Lega (voormalig Lega Nord), de nationalistisch-katholieke Poolse regeringspartij PiS of het Hongaarse Fidesz van Viktor Orban in het beeld dat Levitsky schetst? Het zijn alle min of meer mainstream partijen die nu regeringsmacht hebben, dat recent hebben gehad of goede kans hebben om binnenkort regeringsmacht te hebben.

De claim dat er sinds de jaren 1930 in Europa geen partij is geweest die zich gedraagt als de Republikeinse partij is evenmin sterk. Het is juist dat Nieuw Rechts in Duitsland en Frankrijk met geestelijke leiders als Armin Mohler en Alain de Benoist niet zozeer een politieke partij, maar een metapolitieke beweging was. Dat intellectualistische conservatief-extremisme kan opgevat worden als wegbereider waar bovengenoemde hedendaagse Europese rechts-radicale partijen hun ideeën aan te danken hebben. In Frankrijk waren er in de jaren 1950 wel degelijk twee politieke partijen, de UDCA van Pierre Poujade en de UFF met overeenkomstige kenmerken als de Republikeinse partij, zoals het complotdenken, vreemdelingenhaat en een sekte-achtige leiderschapscultus.

Daarnaast waren er nog na-oorlogse neo-fascistische partijen in Spanje, Italië en Griekenland waarvan alleen Franco’s partij in Spanje als mainstream valt te beschouwen.

Of het historisch klopt wat deze hoogleraar zegt is echter niet de kern. Dat is een evaluatie van de geschiedenis. Hoe dan ook maakt het beeld somber dat zo realistisch toont. Iedereen kan het scenario zien van een Republikeinse partij die in 2022 mede door het hertekenen van kiesdistricten (gerrymandering) bij de tussentijdse verkiezingen het Huis terugwint en Trump die door alle illegale machinaties op staatsniveau in 2024 de verkiezingen steelt en het Witte Huis in de schoot valt. Dan komt de VS in een constitutionele crisis zonder uitweg terecht. China en de Russische Federatie zien het met genoegen aan en Europa weet zich geen raad.

Dat betekent het einde van de Amerikaanse democratie. Het is opvallend dat de laatste maand opinieleiders van zowel Democratische als Republikeinse origine waarschuwen dat de Amerikaanse democratie werktuiglijk naar de afgrond dendert zonder dat dat proces nog gestopt lijkt te kunnen worden. Maar het feit dat ze waarschuwen lijkt ook te zeggen dat het proces nog wel te stoppen valt.

Republikeinse critici lijken overigens nog meer alarmistisch omdat ze de Republikeinse partij van binnenuit kennen en weten wat voor kwaads de partij in zich draagt. Toch is het volgens velen al te laat om het lot nog af te wenden. Mede omdat president Biden verzwakt is en de Democratische partij in vooral de Senaat niet eensgezind en krachtig opereert. Zoals gezegd, de waarschuwing lijkt ook een oproep, om niet te zeggen smeekbede, aan Democraten om te handelen naar de urgentie van de situatie.

Het enige wat ontbreekt aan het verhaal is de juridische rol en de initiatieven van de Democraten in het Huis die met het onderzoek over de opstand (bestorming Capitool) van 6 januari 2021 Trump en zijn sycofanten ter verantwoording willen roepen. Wat is de dynamiek als Trump op federaal niveau of in New York of Georgia voor een grand jury aangeklaagd en veroordeeld wordt met als gevolg dat hij van een publiek ambt uitgesloten wordt?

Betekent dat voor de leiders van de Republikeinse partij dat ze zich eindelijk durven te onttrekken aan de macht van Trump zodat de partij weer enigszins in democratisch vaarwater terecht kan komen? De VS lijkt een Houdini-act nodig te hebben om de democratie voor de poorten van de hel weg te slepen.

Beslissing van Hooggerechtshof over de abortuswet in Texas betekent meer dan de korte termijn-effecten

Mijn reactie bij een filmpje van de Family Action Council of Tennessee over de uitspraak van het Hooggerechtshof over een Texaanse anti-abortus wet die de uitspraak Roe versus Wade die vrouwen het recht op abortus geeft in Texas praktisch buiten werking zet. Dat is in de VS niet alleen bij progressieven hard aangekomen. Mijn reactie bij deze video:

Strange of you to celebrate Texas’s anti-abortion law. The law is un-American not only because it goes against the freedom and pluralism of young Americans in particular who are less and less religious, but also because it represents a radical, Christian vision supported by a shrinking percentage of the population.

It is the politicization of the Supreme Court that makes political positions more important than careful legal positions. This is a break in the trend that could also turn against conservatives in the long run. What if a progressive state like California, New York or Massachusetts decides to ban guns? The logic would be that the Supreme Court would support such a law. But it would lead to a tremendous polarization between left and right, as this Texas anti-abortion law does.

The fact that conservative chief judge John Roberts took a stand against Texas’ anti-abortion law indicates that its proponents are radical conservatives who are more extreme than Roberts. Whatever one thinks politically, it is not sustainable and undesirable for a country if a small radical minority imposes its will on the majority. That’s what happens here.

That is a bad development for the unity of the US because it makes the highest legal body of the nation lose credibility. It is out of balance with the mood in the country. There can only be a reaction to this, which may turn to the progressive side. In the end, no one benefited from that.

There is another Christian argument against Texas’ anti-abortion law. Christianity in its pure form is a religion of forgiveness and compassion for the weak. Remember the story of the Good Samaritan.

This ruling brings the battle between Christians and non-Christians to a head. As a result, extreme Christians alienate both moderate Christians and non-Christians (who now make up a quarter of the population) and Christianity as a religion is politicized because it ends up in the corner of intolerance and mercilessness. Christianity is being stolen from the faithful by radical right-wing politicians and opinion makers.

The ruling by a narrow majority (5-4) of the Supreme Court is bad for US citizens, the credibility of Christianity as a religion of compassion, public health, politics and the US justice system. Anyone celebrating the ruling should think beyond its short-term effects.

Religie in VS opereert in fantasiewereld. Extremisten en krankzinnigen kapen godsdiensten

Schermafbeelding van artikel Falls Creek Guest Preacher Wade Morris Dies After Contracting COVID-19‘, KWTV, 3 augustus 2021.

Voor extreme gelovigen is elk nadeel een voordeel. Een prediker in Oklahoma sterft aan COVID-19 (nadeel), maar geeft nu gevolg aan de opdracht van God en is bij Jezus (voordeel). Zo kun je alles recht praten wat krom is. Tot aan het absurde toe.

Schermafbeelding van artikel Falls Creek Guest Preacher Wade Morris Dies After Contracting COVID-19‘, KWTV, 3 augustus 2021.

In de VS lusten deze gelovigen pap van het gebrek aan logisch denken. Enfin, dat is nou eenmaal het kenmerk van religie. Het sluit perfect aan bij wat religie in de kern is: een fictief verhaal dat gebaseerd is op veronderstellingen die niet objectief zijn te toetsen. Dus in een godsdienst kan iedereen straffeloos alles beweren zonder dat het weerlegd kan worden. Dat maakt godsdienst de vrijplaats voor extremisten en krankzinnigen. Wat in de gewone wereld niet kan, kan binnen een godsdienst ongestraft. Men kan er onder elkaar ongestoord gestoord zijn.

De constatering kan dus niet anders zijn dan dat religie steeds meer onderdak biedt aan extremisten en krankzinnigen. Dat was natuurlijk altijd al zo, maar door de politisering komen deze godsdiensten nog verder van de realiteit af te staan. Niet alleen de dogmatiek is een fantasiewereld dat het altijd al was, maar de omgeving waarin de godsdienst opereert wordt ook steeds meer een fantasiewereld.

Extremisten en krankzinnigen kapen die godsdiensten. Ook omdat de redelijke gelovigen het voor gezien houden door de politisering van hun godsdienst. Door die politisering wordt het fenomeen ‘godsdienst’ bezoedeld en verliest het aan geloofwaardigheid. Vooral jongeren keren godsdiensten de rug toe. Ze willen in de wereld leven, niet in een fantasiewereld.

Voor critici van godsdienst is deze radicalisering van godsdiensten voor de korte termijn een slechte zaak, maar voor de langere termijn een goede ontwikkeling. De extremisten en krankzinnigen resideren in wolken koekoek-land en zonderen zich steeds meer af van de normaliteit. Je kunt ook zeggen dat ze het ware gezicht van godsdienst tonen.

Maar dat is te negatief gedacht over alle goedwillende gelovigen die wel de verbinding met elkaar en de wereld nastreven. Ze zijn echter wat ze zijn: goedwillend in een vijandige omgeving waar de krankzinnigheid op dit moment de macht heeft gegrepen en de redelijkheid verdringt.

Video die we van Café Weltschmerz niet mogen zien. Ab Gietelink verliest coronadebat van Maarten Keulemans

Villamedia meldt in het artikelCafé Weltschmerz wist video coronadebat wetenschapsjournalist Maarten Keulemans‘ het volgende medianieuws: ‘Wetenschapsredacteur Maarten Keulemans (Volkskrant) heeft zijn ergernis laten blijken over een door discussieplatform Café Weltschmerz verwijderde video van een gesprek tussen hemzelf en publicist en coronascepticus Ab Gietelink. Volgens Café Weltschmerz was het debat inhoudelijk niet goed genoeg.

De claim van Café Weltschmerz is onjuist. Keulemans slaat Gietelink in het gesprek knockout. Hij beschuldigt hem in het gesprek van populisme en Gietelink heeft daar geen antwoord op.

Uit het artikel van Villamedia blijkt dat nadat Café Weltschmerz de video van het gesprek tussen Gietelink en Keulemans offline heeft gehaald er een kopie circuleert die Yarno Ritzen ervan heeft gemaakt. Keulemans bedankt Ritzen daarvoor in een tweet. Deze video is hier te zien. Het maakt het mogelijk voor kijkers om zelf te controleren of de bewering van Café Weltschmerz klopt of uitsluitend dient om Ab Gietelink en de eigen agenda te beschermen.

Gietelink is een prominente presentator op Café Weltschmerz die sinds begin 2020 COVID-19 als aandachtsterrein heeft gekozen en daarmee een nieuwe alternatieve loopbaan probeert op te bouwen. Hij is van oorsprong theatermaker zonder medische expertise.

Gietelink trekt in eigen kring met een schare van vaste medestanders voortdurend de wetenschap, de politiek en de media in twijfel. Ook dat verwijt Keulemans hem en daar heeft Gietelink geen weerwoord op. Keulemans verwijt Gietelink dat hij voortdurend beschuldigingen over ‘de media’ ventileert zonder concreet te worden, zodat media zich niet verdedigen kunnen tegen deze ongerijmde aantijgingen.

Feit dat Café Weltschmerz deze video verwijdert geeft aan dat het zelf precies doet wat het ‘de media’ verwijt. Namelijk, selectief en eenzijdig te werk gaan. Feitelijk zijn ‘de media’ pluriformer en geven meer ruimte aan ‘tegengeluid’ dan Café Weltschmerz dat vrijwel uitsluitend vanuit een gesloten wereldbeeld voor eigen parochie preekt. Media hanteren een professionele code en zijn daardoor verplicht zich aan een aantal gedragsregels te houden, terwijl Café Weltschmerz dat niet doet.

Ab Gietelink is de prediker die ontmaskerd wordt als inhoudsloos en demagogisch. Keulemans prikt dat keihard door.

Het is duidelijk waarom Café Weltschmerz dit gesprek heeft verwijderd. Gietelink heeft geen argumenten en dat wordt hem door Keulemans verteld. Café Weltschmerz kan de video niet online laten staan omdat daardoor de bodem onder de eigen agenda wordt weggeslagen. Met terugwerkende kracht blijkt er namelijk uit dat wat Gietelink in tientallen video’s over de medische, publicitaire, politieke en andere aspecten van COVID-19 heeft beweerd niet onderbouwd is en geen basis in de werkelijkheid, maar in zijn eigen fantasie vindt. Dat dient de harde kern van kijkers van Café Weltschmerz onthouden te worden omdat het schadelijk is voor de geloofwaardigheid van Gietelink en Café Weltschmerz.

Om het in zichzelf gesloten wereldbeeld van Trump, Wilders en Baudet te begrijpen kan het helpen om terug te kijken naar Pierre Poujade

Pierre Poujade was een Franse populist en antisemiet die in de jaren 1950 vele mensen op de been bracht. Hij mobiliseerde de kleine man door te ageren tegen belastingen en de macht van de staat. De term ‘Poujadisme’ is eraan ontleend en valt te definiëren als ‘kleinburgerlijk’. Poujade valt te vergelijken met andere politici die zich tot spreekbuis van de kleine man maakten. Dat is een gevarieerd gezelschap dat gaat van Abraham Kuyper, Anton Mussert, Boer Koekoek, Mogens Glistrup, Grover Norquist tot Geert Wilders die claimt namens ‘het volk’ te spreken. De tragiek is dat deze conservatieve politici op enig moment radicaliseren en de geest niet meer terug in de fles krijgen. Poujade besefte dat en nam later afstand van Jean-Marie Le Pen die binnen Poujades beweging carrière had gemaakt.

De Franse schrijver Roland Barthes karakteriseert in het stuk ‘Enige opmerkingen van Poujade’ in zijn bundel Mythologieën (1957) het Poujadisme als een beweging die in zichzelf gesloten is: ‘Wat de kleinburger de meeste eerbied inboezemt is de immanentie: hij houdt van ieder verschijnsel dat in zichzelf besloten is door naar zichzelf te verwijzen, dat wil zeggen alles wat letterlijk betaald is. De taal is in zijn wendingen en tot in de zinsconstructie belast met het verbreiden van de moraal van lik-op-stuk. (..) Zo blijkt opnieuw uit de taal van Poujade wat de hele kleinburgerlijke mythologie impliceert: de weigering van het anders zijn, het ontkennen van verschillen, het geluk van het identiek zijn, de verheerlijking van de gelijkvormigheid.’ Wie het rechts-populisme van Baudet, Wilders of Trump wil begrijpen kan er baat bij hebben door naar de wortels ervan te gaan. Het beroep op kleinburgerlijkheid en het gezond verstand van deze populisten definiëren ze als een waarheid als een koe en blaten ze elkaar in de geschiedenis na. Niks nieuws onder de zon.