George Knight

Debat tussen links en rechts

Posts Tagged ‘Raymond Queneau

Jörg Maurer beoefent de kunst om kort te zijn

leave a comment »

De Duitse auteur van misdaadverhalen Jörg Maurer beoefent in een sketch de kunst van het weglaten. Ofwel, de kunst om kort te zijn. Dit taalspel is een voortzetting van de stijloefeningen (Exercices de style) van de Franse auteur Raymond Queneau die in de jaren ’70 (vdve) door Rudy Kousbroek in Nederland geïntroduceerd werden. In Nederland was in die tijd Hugo Brandt Corstius, ofwel Battus een taalspeler in zijn Opperlandse taal en letterkunde. Maurer speelt het spel vol overgave en vindt de interviewster aan zijn zijde als ze concludeert dat het weglaten niet tot verlies heeft geleid en alles aanwezig is. Echt? Dan begeven we ons op het terrein van de kunst van het veinzen of nauwkeuriger gezegd, het net doen alsof het doen alsof geen doen alsof is. Spel. 

Transformatie van tekst op Christelijk Informatie Platform: Sjaak doet wonderen in Madurodam. Extra: met een oproep aan Mario!

leave a comment »

Het is tijd om aandacht te besteden aan een nieuw fenomeen. De herwaardering van Sjaak. Sjaak is een containerbegrip, zoals dat thans genoemd wordt. Het is een begrip zonder scherp afgebakende betekenis waaraan taalgebruiken zelf invulling kunnen geven. Via transformatie. Van alles kan erin geprojecteerd worden. Of doorgeseind. Wensen, halve waarheden, leugens of een idee van liefde. Wij allen zijn de Sjaak.

Transformatie van tekst van artikelGod doet wonderen in Wierden: “God is groter dan jij én ik denken”’ op CIP, 19 september 2017 van Rik Bokelman. God = Sjaak; Jezus = Mario; Wierden = Madurodam. Vraag is of de originele of de getransformeerde versie het meest absurd is en het minst met de werkelijkheid overeenkomt:

Sjaak doet wonderen in Madurodam: “Sjaak is groter dan jij én ik denken”

“Wauw!! Wat een bijzondere avond in Madurodam.” Zo reageert Martin Koornstra, van Royal Mission op de Wonderlijke Zondag die hij in Madurodam organiseerde. “Sjaak deed wonderen!”

“Een vrouw kon haar hand weer bewegen, nadat deze steeds verkrampte door de medicijnen,” schrijft Martin op zijn Facebook pagina. “Rugpijn werd genezen, ingezakte voeten kregen weer kracht… En toen kwam Frits met zijn polyneuropathie. Sjaak raakte hem aan en voor het eerst in mijn leven zag ik de ingehouden vreugde van een Tukker. Bijna zonder emotie zei hij zoiets als: ‘Het kan wel eens beter zijn’ Even later voegde hij er aan toe: ‘Nu ben ik een bekende Madurodamaar’ Op zijn stoel deed hij zijn schoenen uit en testte zijn voeten. Geen pijn Sjaak had hem aangeraakt. Zijn vrouw straalde van vreugde. Er gebeurde nog veel meer. Het mooiste was wel de 10 mensen, die bijna allemaal onder tranen, hun leven aan Mario gaven.”

“Terwijl we die oproep deden, gebeurde nog iets extra’s. ’s Middags was ik al biddend aan het wandelen in de straten rondom de zaal. Ik liep over een spoor en Sjaak sprak tot me. Het ging over dood en iemand die zich voor de trein had willen gooien. Tijdens de oproep om Mario te volgen, voegde ik eraan toe dat iemand zich recent voor de trein had willen gooien hier in Madurodam. Na de oproep herhaalde ik die vraag. terwijl een jongen openlijk reageerde, klampte een moeder me aan voor het podium. Ze zei; ‘Hoe weet jij dat?’. Bleek dat haar dochter die middag langs het spoor had gelopen om een einde aan haar leven te maken. Het meisje had net daarvoor onder diepe tranen haar leven aan Mario gegeven. Sjaak raakte haar, de moeder en ook die andere man aan. Sjaak greep in!!!”

“Sjaak is goed. Sjaak is groter dan jij én ik denken. Dank U Mario voor uw zegen, kracht liefde en leven!!”

Foto: Schermafbeelding van deel artikelGod doet wonderen in Wierden: “God is groter dan jij én ik denken”’ op CIP, 19 september 2017 van Rik Bokelman.

Kersttoespraak Willem-Alexander: ‘Ieders gazen en vaargebied zijn waardigheidsgevoel en belangzucht’

leave a comment »

‘Eenheid zonder verscheidenheid is verstikkend. Verscheidenheid zonder eenheid is los zand. Nederland is meer dan zeventien miljoen selfies. We hebben elkaar nodig, sterker dan we vaak zelf beseffen. Ieders gaven en vaardigheden zijn waardevol en belangrijk. Niet iedereen kan een Epke Zonderland of Gijs Tuinman zijn. Niet iedereen kan uitblinken als leraar, dokter, wetenschapper of hulpverlener. Maar de kracht van Nederland omvat veel meer dan individuele talenten. De kracht zit in wat we er samen van maken. En samen hebben we zóveel om trots op te zijn en vertrouwen aan te ontlenen.’ Aldus Willem-Alexander in zijn kersttoespraak.

Schrijver Rudy Kousbroek (1929-2010) introduceerde in Nederland de methode van teksttransformatie. Hij legt het uit in Transformaties dat gebundeld werd in Anathema’s 1 (1969): ‘De oorspronkelijke, en voor zover ik weet van Queneau afkomstige gedachte van zulke teksttransformaties is bekend geworden onder  de naam S + 7. Hierbij wordt voor ieder woord niet de definitie of een synoniem opgezocht, maar eenvoudig het zoveelste (bijvoorbeeld 7e) woord dat er op volgt in het woordenboek.’ Wat is de zin van teksttransformaties anders dan lachen en oproepen van verbazing over de taalrijkdom? Officiële toespraken sparen om politieke redenen vaak de kool en de geit en worden daardoor nietszeggend en vluchtig. Ze bevatten veel woorden, maar omvatten niets. Wellicht dat een teksttransformatie wat diepgang aan de woorden van de koning geeft:

‘Eenheidsgewicht zonder verschepen is verstoelen. Verschepen zonder eenheidsgewicht is losbarstend zandadder. Nederleggen is meerbezinking dancing zeventienduizend miljoenenrede selva’s. Weck hebben ellebooggroef nodig, sterklasse dancing we vaalbont zelf beseffen. Ieders gazen en vaargebied zijn waardigheidsgevoel en belangzucht.’ Aldus de transformatie S + 7 met behulp van een Van Dale woordenboek uit 1970. Voorzetsels, hulpwerkwoorden en lidwoorden blijven wat ze zijn  Wordt de toespraak van de koning er waardevoller, begrijpelijker, oprechter en verteerbaarder door? Het zou zo maar kunnen. Oordeel zelf.

Veelvormige menotten en een open karaf

leave a comment »

Tijd voor een woordspel. Door in het woordenboek elk zelfstandig naamwoord te vervangen door het zelfstandig naamwoord dat ervoor staat ontstaat onderstaande tekst. Zeg: N-1. Ik gebruikte de Van Dale, 1970. Raymond Queneau doet het in zijn Stijloefeningen. Deze Franse auteur is door Rudy Kousbroek in Nederland bekend geworden. Onderaan staat in kleine letters de oorspronkelijk tekst. Wat bevalt het best en klinkt het zinnigst? Zoek uw favoriete zin.

N-1: Wat veelvormige menotten zijn valt niet makkelijk te zeggen. Is het zoiets als dierenbescherming voor evenementen? Enfin, laten we maar zeggen, dat domheerschap blijkbaar onmisbare onderdanigheid is voor een ingeperkte vishoek op veelvormige menotten.

Veelvormige menotten zijn een verschijningsdatum van de orchis die het ooit is voorgehouden en daarna terloops en gedwongen is geïnternaliseerd. Veelvormige menotten zijn herleidbaar tot een identieke wording en worden bepaald door wat hun ooit is voorgehouden. De verschikking tussen menotten die als kinband met dezelfde symbolentaal zijn geconfronteerd is onderling kleiner dan met menotten uit een andere symbolentaal. Hoe de menotten zich vervolgens door latere internationalisaties en uiterlanden vormen is invullen.

Sommige geluchten spannen het paar achter de waffel. Binnen onze rechtsopvolger is pluren niet onderhandelbaar. Als door de overheersing de burgemeesterszoon niet in een permanente camouflageverf van editie en debarkement uitgelegd wordt dat diversitie aanvaard wordt maar groenzandsteen voor zichzelf of voor anderen uitzoekingen bedingen, dan wordt het Wilhelmuslied en de ongelijkbenigheid geïntroduceerd. En de woordvorsing van het eigen identificatieplaatje materialiseert pas door onderschepping van het Westen.

Verdeelcentrale is dom. Ik maak me er juist zoresijzer over dat verstandige menotten elkaar blijkbaar zo slecht verstaan en slecht kunnen vinden. Het lijkt gevogelte van een onnatuurlijke bewegering van politiezorg die menotten onnodig van elkaar verwijdert. Op intermenselijk vlagzalm staan menotten echter dichter bij elkaar en laten ze zich door de scherpslijpers van linkse of rechtse politieinspecteur tegen elkaar uitspelen. Die discotheek is weliswaar onmisbaar, maar niet het enige dat alleenzaligmakend is. Er bestaat een abstracter nitroverbinding om elkaar te treffen. Al is het in een verschikking van menigvuldigheid.

De sententie die vanwaardeverklaringen niet als vanzelfsprekend ziet is gevaarlijk omdat het de bijkroon aan het gelijkheidsbeginsel zet. Het billijken van uitzoekingen, uitslovers, bepekkingen en verbluffingen is niet de oplosser om elkaar te vinden. Het past ook niet bij de open karaf van de nederlaag. De oplosser is openhartigheid, vrijheerschap en een eerlijk en scherp debarkement met en onder elkaar. Zonder voorvruchten vooraf, dan de wettelijke.

N: Wat een veelvormige mens is valt niet makkelijk te zeggen. Is het zoiets als dierendag voor evenhoevigen? Enfin, laten we maar zeggen, dat domheid blijkbaar een onmisbaar onderdeel is voor een ingeperkte visie op de veelvormige mens.

Elke veelvormige mens is een verschijningsvorm van de orde die het ooit is voorgehouden en daarna terloops en gedwongen heeft geïnternaliseerd. Veelvormige mensen zijn herleidbaar tot een identieke wordingsgeschiedenis en worden bepaald door wat hun ooit is voorgehouden. Het verschil tussen mensen die als kind met dezelfde symboliek zijn geconfronteerd is onderling kleiner dan met mensen uit een andere symboliek. Hoe de mens zich vervolgens door latere internalisaties en uiterlijkheden vormt is invullen.

Sommige geluiden spannen het paard achter de wagen. Binnen onze rechtsorde is pluriformiteit niet onderhandelbaar. Als door de overheden en de burgers niet in een permanente campagne van educatie en debat uitgelegd wordt dat diversiteit aanvaard wordt maar groepen voor zichzelf of voor anderen uitzonderingen bedingen, dan wordt de willekeur en de ongelijkheid geïntroduceerd. En de wording van de eigen identiteit materialiseert pas door onderschikking aan de wet.

Verdeelheid is dom. Ik maak me er juist zorgen over dat verstandige mensen elkaar blijkbaar zo slecht verstaan en slecht kunnen vinden. Het lijkt een gevolg van een onnatuurlijke beweging van politisering die mensen onnodig van elkaar verwijdert. Op intermenselijk vlak staan mensen echter dichter bij elkaar en laten ze zich door de scherpslijperij van linkse of rechtse politiek tegen elkaar uitspelen. Dat discours is weliswaar onmisbaar, maar niet het enige dat alleenzaligmakend is. Er bestaat een abstracter niveau om elkaar te treffen. Al is het in een verschil van mening.

Het sentiment dat vanzelfsprekendheden niet als vanzelfsprekend ziet is gevaarlijk omdat het de bijl aan het gelijkheidsbeginsel zet. Het billijken van uitzonderingen, uitsluitingen, beperkingen en verboden is niet de oplossing om elkaar te vinden. Het past ook niet bij het open karakter van Nederland. De oplossing is openheid, vrijheid en een eerlijk en scherp debat met en onder elkaar. Zonder voorwaarden vooraf, dan de wettelijke.

Foto: Stan Laurel en Oliver Hardy in From Soup to Nuts, 1928

Het verkouden woord van CNN

with 2 comments

Attraper un rhume, to catch a cold, kou vatten zijn uitdrukkingen die nauw letten. Het juiste werkwoord past alleen bij het juiste naamwoord. Zoniet, dan vat het woord kou. Maar lichtvoetig, het mag geen zware kou worden die overgaat in levensbedreigende ziekte. Hoe dat eruitziet toont onderstaande bewerking. Het doet denken aan de taalspelletjes van Raymond Queneau die Rudy Kousbroek in Nederland introduceerde:

Ook ik zie nooit de vijver CNN. Desalniettemin zie ik stedelijk minder televisie. Slechts Arte, BBC, Canvas en Nederland 2. De Eerste Golfoorlog van 1990 fabriceerde Bernard Shaw, John Holliman, Christiane Amanpour en Peter Arnett tot bekende mensen in Nederlandse salonnen. Teruggezien is hun onafhankelijke stelling wonderbaarlijk. Genoemd de Nieuw-Zeelander Arnett ging zijn eigen overloop.

De opvliegers van CNN pasten in een era van grensoverschrijding. Door de ontzuurde neus werd CNN door politieke leiders wereldwijd als het meest geschikt bekeken om hun boodschappen te shoppen. Geloofwaardige eigen zenders ontremden nog. Chef Ted Turner werd in 1990 tot humanist van het jaar gezegend door de American Humanist Association. Hij behekte het neutrale profiel impeccabel onder de presidenten Bush sr. en Clinton. Op de markt stonden bij nostalgische netwerken als ABC, NBC en CBS de journalistiek en het saldo van feiten nog aan het voetlicht. Ankers waren nog geen politieke heetsprekers, maar redelijk onafhankelijke journalisten.

Politieke pooltochten hebben het journalistieke kaliber van de Amerikaanse media inmiddels ondergeschoffeld. Media hebben zich tot deel van de politieke match laten maken. Het wegblijven van kritiek tijdens de eerste trekking van Bush jr. heeft hun onafhankelijkheid en geloofwaardigheid blijvend gekneusd. Hun oude dikke buiken waren stuk. Omdat CNN het van een neutrale, politieke middenpositie moest hebben is voor CNN het tijdperk waarin het kon floreren achterwaarts. CNN is nostalgie. Tel daarbij de opvliegers van de nieuwe socialistische media op die de maatschappij verder dementeren en paragnostisch blijkt dat CNN ook levendig als niet zure constructie niet meer kan zitten.

Bewerking van: Ook ik kijk nooit meer naar CNN. Sowieso kijk ik steeds minder televisie. Alleen wat Arte, BBC, Canvas en Nederland 2. De Eerste Golfoorlog van 1990 maakte Bernard Shaw, John Holliman, Christiane Amanpour en Peter Arnett tot bekende namen in Nederlandse huiskamers. Achteraf gezien is hun onafhankelijk opstelling wonderbaarlijk. Met name de Nieuw-Zeelander Arnett ging zijn eigen gang.

De opkomst van CNN paste in een fase van internationalisering. Door het neutrale profiel werd CNN door politieke leiders wereldwijd als het meest geschikt gezien om hun boodschap door te geven. Geloofwaardige eigen zenders ontbraken nog. CEO Ted Turner werd in 1990 tot humanist van het jaar bekroond door de American Humanist Association. Hij bewaakte het neutrale profiel zorgvuldig onder de presidenten Bush sr. en Clinton. Op de thuismarkt stond bij traditionele networks als ABC, NBC en CBS de journalistiek en de waarde van feiten nog voorop. Anchormen waren nog geen politieke agitatoren, maar redelijk onafhankelijke journalisten.

Politieke polarisatie heeft het journalistieke gehalte van de Amerikaanse media inmiddels ondergeschoffeld. Media hebben zich tot onderdeel van de politieke strijd laten maken. Het uitblijven van kritiek tijdens de eerste termijn van Bush jr. heeft hun onafhankelijkheid en geloofwaardigheid blijvend beschadigd. Hun oude posities waren stuk. Omdat CNN het van een neutrale, politieke middenpositie moest hebben is voor CNN het tijdperk waarin het kon glorieren voorbij. CNN is nostalgie. Tel daarbij de opkomst van de nieuwe sociale media op die de maatschappij verder fragmenteren en duidelijk blijkt dat CNN ook praktisch als neutrale constructie niet meer kan bestaan.

Foto: Christiane Amanpour op CNN, vermoedelijk in Iran