George Knight

Debat tussen links en rechts

Posts Tagged ‘Publiek

Applaus

with one comment

Er moet me iets van het hart. Ik hou er niet van om deel te zijn van een applaudisserend publiek. In de schouwburg zijn de laatste stappen nog niet gedanst, de laatste clause uitgesproken of de laatste noot gestreken of het publiek rijst op. Collectief. Als een kudde individuen die bij de overgang uit de fictieve wereld op podium en tussen proscenium boog het initiatief terugneemt met een blijk van waardering die bij nader inzien het omgekeerde is van wat het lijkt te zijn. Ook nog eens onderling verwikkeld in een concurrentiestrijd wie het eerste en hardste klapt en daarmee met het tegendeel van stilzwijgendheid en terughoudenheid de claim opeist het het beste begrepen te hebben. Applaus is het signaal waarmee het publiek in de overgang van fictie naar niet-fictie zegt de macht weer terug te nemen op de fictieve wereld van dans, drama of concert.

Ik doe daar niet aan mee. Ik ben geleerd om een voorstelling te laten bezinken, na te denken en vervolgens dan pas tot een oordeel te komen. Het applaus spoelt dat oordeel weg of dringt het op z’n best naar achteren. Ik wil best mijn emotie laten blijken en waardering uitspreken voor een danser, acteur of musicus die een paar uur hard gewerkt heeft, maar ik zou dat graag niet in de vorm van applaus doen. Hoe wel, weet ik echter niet.

Naast het applaus in schouwburg of muziektheater is er ander applaus. Voor de politicus, de sporter of de redder van het in het water gevallen kind. Ik kan me niet herinneren ooit voor een politicus geapplaudisseerd te hebben of dat in de toekomst te willen doen. Ik kan me wel voorstellen dat een politieke leider die met moed en lef de democratie redt uit handen van anti-democratische krachten ooit mijn applaus krijgt. Dat verdient. In Utrecht maakte ik afgelopen jaren op straat de doorkomst van Giro en Tour mee. Zoevende bandjes, een indrukwekkend spektakel. Mensen stonden langs de weg te klappen en te juichen voor de renners. Ook dat was naast welgemeende waardering voor de sporters een uiting van eigen expressie. Met een knipoog. Die competitie tussen de deelpublieken voegde een extra element toe en nam de spanning van de wedstrijd zelf weg. Ik herinner me mijn oudere broer die in een Zeeuwse haven een kind dat letterlijk tussen wal en schip dreigde te vallen bij de kraag pakte en het leven redde. De ouders waren perplex en vergaten te bedanken, laat staan te applaudisseren. Het was een rimpeling in het alledaagse die geen aandacht kreeg.

Applaus is afgedwongen uitstel. Een verschijnsel van het oponthoud, de vertraging, de ontlading, de verschuiving, de gewoonte en de dwang. Het is een afspraak tussen mensen om binnen grenzen op elkaar te reageren. Wie de voorwaarden niet in acht neemt maakt zich tot uitgestotene. Een paria. Dat is om bang van te worden. Zo beredeneerd volgt de schijnwereld van het applaus op de schijnwereld van de fictie en is het geen breuk, maar een voortzetting ervan. Als fictie ruim opgevat wordt en ook een politieke bijeenkomst, een sportwedstrijd of een vlucht per vliegtuig eronder vallen vanwege hun besloten wereld vol schijn en illusie, dan geldt het applaus voor alle uitingen. Het is dan in het algemeen een noodzakelijke overgang die de aanpassing van de fictieve wereld op de realiteit mogelijk maakt. Wellicht moet ik daarom mijn afkeer van applaus na een theatervoorstelling opvatten als hinder die het me kost om weer in de werkelijkheid te landen.

Written by George Knight

1 december 2019 at 17:27

Geplaatst in Cultuur, Maatschappij, Mythe

Tagged with , , ,

VVD Gelderland reist eerste klas. Geïsoleerd van de samenleving?

leave a comment »

vvd

Zijn VVD’ers non-valeurs? Da’s een te algemene vraag. Neem nou de fractieleider van de VVD in Gelderland, Hans de Haan. Of liever gezegd drs. Hans de Haan zoals hij zich voorstelt op de site van VVD Gelderland. Hij adviseert met zijn bureau voor projectmanagement vaak ‘op het snijpunt van publiek en privaat’. ‘Een interessante plek, kan ik u zeggen’ voegt hij toe. Dat valt goed te geloven voor iemand die politiek en werk combineert. Een interessante plek. Lekker dicht bij het vuur. Anders gezegd, drs. Hans de Haan probeert het beste te maken voor de individuen van dit land. Hij is zo verstandig zichzelf daarvan niet uit te zonderen.

Vandaag kwam drs. Hans de Haan in het nieuws. Niet om te vertellen over zijn interessante plek op het snijpunt van publiek en privaat, maar als reactie op de SP, GroenLinks en de Partij voor de Dieren die er kritiek op hadden dat de Gelderse Statenleden een ov-jaarkaart eerste klas kregen. Na de kritiek werden de eerste klas ov-kaarten vervangen door tweede klas ov-kaarten. Maar dan hadden SP, GroenLinks en de Partij voor de Dieren buiten drs. Hans de Haan gerekend: ‘Onze mensen willen niet tweede klas reizen’ zei hij volgens Omroep Gelderland. Hij zou bezig zijn om voor de VVD-statenleden een eerste klas ov-jaarkaart te regelen.

De hoon voor de VVD en drs. Hans de Haan die opereert op het snijvlak van publiek en privaat was niet van de lucht. De landelijke VVD probeerde bij monde van partijvoorzitter Henry Keizer het brandje nog te blussen: ‘niet tweede klas willen reizen is niet waar de VVD voor staat’ maar het was al een uitslaande brand op sociale media. De veenbrand van ongenoegen die al vijf jaar over de VVD smeult barstte naar buiten. Eindelijk was er een aangrijpingspunt om de brallerigheid, de arrogantie en de dubbele standaard van de VVD’ers terug te betalen. Van die Ivo Opsteltens, Halbe Zijlstra’s, Joris Demminken, Ton Hooijmaijers en al die drs. Hans de Haanen binnen de VVD. De non-valeurs die zich heel wat voelen. Daar op het snijvlak van publiek en privaat.

Foto: Schermafbeelding van omslagfoto en reactie op FB-pagina VVD Gelderland. (Met drs. Hans de Haan derde van links).

Over genres en generaties binnen de beeldende kunst

leave a comment »

Hedendaagse beeldende kunst kent talloze genres die verschillende soorten mensen aantrekken. Kunstenaars en bijpassend publiek vinden elkaar. Genres proberen zich ten opzichte van elkaar te onderscheiden. Het kan confronterend of beeldbestormend zijn. Typisch iets voor de aanstormende generatie. Het kan museaal of kunsthistorisch zijn. Vooral bedoeld om het museum te halen. Typisch iets voor een generatie in opmars. Deze kunst onderstreept zowel zichzelf als een bijkomende opzet die naar de samenleving verwijst.

Dan zijn er de genres waarin kunst een belangrijke bijzaak is. Dan wordt kunst tot halfproduct voor sociale wisselwerking tussen gelijkgestemden. Dan wordt kunst een excuus voor gezelligheid, voor afbakening van de eigen sociale klasse en voor netwerken. Smaakvol en risicoloos zijn hierbij de steekwoorden. Doorgaans gesymboliseerd door ooit krachtige kunstenaars die ingelijfd worden omdat ze het aanzien van rebellie nog in zich dragen, maar die door de jaren heen tandeloos zijn geworden. Typisch voor een gearriveerde generatie vol blablabla die meent van alles verstand te hebben, zelfs van beeldende kunst, maar vooral op zeker speelt.

Dan is er het meest ontwapenende, maar ook wel stakkerige genre van de non-kunst binnen de kunst. Een grensgebied dat samengaat met bezigheidstherapie, miskendheid en gebrek aan kwaliteit. Typisch iets voor een generatie die tussen wal en schip is gevallen, dat beseft maar toch niet erkennen kan. Deze non-kunst is gangbare kunst in lokale galerieën, op kunstmarkten en rustieke molens die knus draaien op de volksgunst.

Soms lopen de vier genres door elkaar heen en begint het spel van dubbele bodems en spiegelingen. Dan verliest de kijker de zekerheid van wat nou wat is. Net als bij onroerend goed gaat het bij kunst om de locatie. Die bepaalt grotendeels de betekenis. Guillaume Bijl die een caravanshow nabouwt in het museum. Of de ZomerExpo in het Haags Gemeentemuseum waarin amateurs een plek in het museum krijgen. Vermenging, grenzeloosheid en fusion worden zo steekwoorden van een zich nieuw aftekenend genre. Is dit een bewuste genrevervaging bedoeld om de afzonderlijke genres weer samen te vatten binnen hetzelfde kader? Het kan zo bedoeld zijn, het samenvoegen oogt soms zelfs wat geforceerd en vaag, maar daarmee zijn de achterliggende sociologische aspecten nog niet doorbroken. Die zijn hardnekkiger dan de grenzen tussen de genres.

134_guillaume-bijl-installation-caravan-show-1989

Foto: Guillaume Bijl, Caravan Show, 1989.

%d bloggers liken dit: