George Knight

Debat tussen links en rechts

Posts Tagged ‘Piet Mondriaan

Provincie Utrecht vervormt ‘De Stijl’ tot merk van economie en toerisme

with 4 comments

pu

De Provincie Utrecht zet het in een besluit van Gedeputeerde Staten van 9 februari 2016. Het AD bericht erover en citeert de volgende zin: ‘Voor de internationale bezoeker zijn de afstanden in Nederland zo klein dat ze vergelijkbaar zijn met de afstanden en reistijden tussen wijken binnen wereldsteden’. Deze zin is weer een citaat dat door de provincie Utrecht geplukt is uit de ‘Voortgangsrapportage Gastvrijheidseconomie’ van eind december 2015 van het ministerie van Economische Zaken. Toerisme dus. Nederland wordt als metropool gepresenteerd door California als norm te nemen: ‘de afstand tussen Anaheim en Malibu in Los Angeles net zo groot als de afstand tussen Amsterdam en Enschede.’ Zo klinken holle frasen van het bestuurlijk denken.

De Stijl dus. Die kunstbeweging uit de eerste helft van de 20ste eeuw met namen als Theo van Doesburg, Piet Mondriaan, Vilmos Huszár, Bart van der Leck, J.J.P. Oud, Jan Wils en Gerrit Rietveld die een hervorming van de samenleving voorstond via de kunst. Honderd jaar na de oprichting wordt het historisch besef aan De Stijl door Nederlandse overheden omgevormd tot een verlengstuk van economie en toerisme. De Stijl als gezonken cultuurgoed is niet langer kunst. Als ‘een fysieke verbinding (landmark) tussen Utrecht en Amersfoort.’ De herinnering aan De Stijl wordt verdrongen door krachttaal en opgesloten in het bestuurlijk denken over promotie, citymarketing en gastvrijheidseconomie. Uiteraard met ‘activatie van het bedrijfsleven’ en subsidie.

Foto: Schermafbeelding van deel ‘OPENBAAR VERSLAG VERGADERING GS UTRECHT 09-02-2016’.

Advertenties

Onsamenhangend voetbalcommentaar. Journalistiek of kletspraat?

leave a comment »

Directeur Benno Tempel koos de afgelopen weken voor Piet Mondriaan als rechtsback. De sterke man zag Theo van Doesburg door een moeilijke periode gaan na zijn blessure. Hij kwam langzaam aan terug en was simpelweg niet in vorm. Hij heeft zich inmiddels goed teruggeknokt, zegt Tempel. De personele problemen stapelen zich op voor de directeur van het Haags Gemeentemuseum. Naast het vaste rijtje geblesseerden zijn daar deze week richting Boijmans uit Piet Mondriaan en Bart van der Leck bijgekomen. Door de afwezigheid van dit tweetal keert de geschorste Erich Wichmann terug in de basis. Hij zal rechtsbuiten gaan spelen. De van Magyar Nemzeti Galéria uit Boedapest overgenomen stijlvaste Vilmos Huszár krijgt voor het eerst dit seizoen in de competitie de kans als basisrechtsback. De diep spelende Mark Rothko begint verrassend op de bank.

iu

Foto: Jan Hoet op doel, 1994. Voorheen Sparta Ganda. Uit verslag VRT.

Is Mondriaanhuis toe aan een monument voor Mondriaan?

leave a comment »

pm1

Het Mondriaanhuis in Amersfoort wil een monument oprichten voor Piet Mondriaan die van 1872 tot 1880 in de keistad woonde. Volgens het Museumtijdschrift wordt dit ingegeven door het idee dat er ‘geen monument voor Piet Mondriaan is in Amersfoort‘. Dus? De kunstenaars Andrei Roiter, Paul de Reus en Frank Halmans zijn door een commissie aangezocht om een monument voor Mondriaan te ontwerpen. Dat over z’n eerste acht levensjaren in Amersfoort moet gaan. Publiek en commissie kiezen in januari 2014 het winnende ontwerp.

Jammer dat een en ander niet in elkaar kan worden geschoven. Bij de in maart 2013 wegens geldproblemen gesloten Tricotfabriek in Winterswijk staat het monument ‘Always Boogie Woogie’ van Space Cowboys Albert Dedden en Paul Keizer. Dus in de openbare ruimte. Desgevraagd laat Albert Dedden weten dat de opdracht in 2004 door de gemeente Winterswijk werd gegeven voordat de Tricotfabriek kortstondig bestond.

Waarom het Mondriaanhuis een monument als belangrijk ervaart en hoe het dit gaat financieren is de vraag. Dat alles in tijden van ‘reorganisatie‘. Dat onwaarachtige eufemisme van beleidsmakers om bezuinigingen niet bij naam te noemen. Ook nog eens bij een krimpende economie waar het geld nog schaarser is dan het al was. Hoofd Alied Ottevanger is per 19 juni teruggetreden. Want: ‘De huidige reorganisatie vraagt om een ander beleid dan zij de afgelopen twee jaar heeft voorgestaan en met haar terugtreden komt er ruimte om de nu noodzakelijke koers in te slaan.’ Da’s bestuurlijke turbotaal die ruzies en overschrijdingen verhult. Zoekt het Mondriaanhuis daarom de vlucht vooruit? Aan Andrei, Paul of Frank is de opdracht uiteraard zeer gegund.

PM2

Foto’s: ‘Always Boogie Woogie‘, Mondriaan monument in de publieke ruimte in opdracht van de gemeente Winterswijk door de Space Cowboys Albert Dedden en Paul Keizer, 2004-2006. Credits: Albert Dedden en Paul Keizer.

Hilversum verzelfstandigt Museum Hilversum. Tel uit je winst

leave a comment »

RIJK02_NG-1990-25-22_W

Het is niet meer van deze tijd dat een gemeente een Museum beheert. Met een verzelfstandiging wordt de bewegingsvrijheid voor Museum Hilversum groter’ aldus wethouder cultuur Eric van der Want van Hilversum in een persbericht. Hij suggereert met z’n turbotaal baanbrekend bij de tijd te zijn. ‘Bij een zelfstandig museum, los van de gemeente, kan het cultureel ondernemerschap beter tot zijn recht komen’. De bezwering ‘cultureel ondernemerschap‘ gebruikt-ie als geneesmiddel voor alle kwalen. De D66-cultuurwethouder presenteert dit panacee als wondermiddel en zoethoudertje tegelijk. Een oude wijsheid die elders al op de terugtocht is dringt ten langen leste tot Hilversum door. Zoals zo vaak mag een cultuurwethouder van D66 het praatje uitventen.

Zoals gebruikelijk bij verzelfstandiging blijven gebouw en collectie eigendom van de gemeente. Van der Want opereert als een tovenaar die zegt het onverzoenlijke te kunnen verzoenen. Met minder geld denkt-ie voor meer kwaliteit te zorgen: ‘Ruim een jaar geleden ben ik als wethouder Cultuur op pad gestuurd met als opdracht een forse bezuiniging op cultuur en een verbetering van de kwaliteit in de sector. Mijn ambitie was gericht op ontwikkeling van cultureel ondernemerschap en versterking van de culturele functies door samenwerking tussen de instellingen. En dat met heel veel minder geld.‘ De verzelfstandiging van het lokale museum is onderdeel van een grootscheepse bezuinigingsoperatie. Maar wordt toch niet zo gepresenteerd.

Gemeenten doen met musea, wat de rijksoverheid met gemeenten doet. Ze schuiven eigenmachtig en verhuld de lasten door. De gemeente gooit de lastenverzwaring over de schutting bij het museum. Hilversum heeft het lef om ‘verder bezuinigingen op cultuur niet verantwoord‘ te noemen, maar tegelijk niets anders te doen dan bezuinigen. Om die tegenstelling te maskeren noemt het daarom een bezuiniging geen bezuiniging, maar ‘cultureel ondernemerschap‘. Als semantisch sluitstuk van een traditie die bij het oud vuil wordt gezet.

Overal is wel een museumdirecteur te vinden die cultureel ondernemer wil spelen. En volop denkt te kunnen genieten van de vrijheid van de markt die voor kleinere instellingen een valkuil wordt. De praktijk leert dat pas als alle reserves verteerd zijn de opvolgers van wethouder en directeur in de problemen komen. Museum Hilversum krijgt een maximale jaarlijkse subsidie van €600.000 en eenmalig een startsubsidie van €100.000.

Foto: “Compositie met twee lijnen” van Piet Mondriaan. ‘Een bezoekster poseert bij “Compositie met twee lijnen” van Piet Mondriaan. Het schilderij werd voor 2,5 miljoen gulden gekocht van de gemeente Hilversum door het Stedelijk Museum Amsterdam. Het Stedelijk Museum Amsterdam had het werk al sedert 1951 in bruikleen van de gemeente. In 1987 besloot de gemeente Hilversum het schilderij te veilen om de renovatie van het cultureel centrum “Gooiland” te financieren. Dit besluit veroorzaakte veel opschudding, er werd gevreesd dat het schilderij naar het buitenland zou verdwijnen. Het schilderij is niet geveild en voor 2,5 miljoen gulden in handen gekomen van het Stedelijk Museum Amsterdam.‘ Credits: Ferry André de la Porte.

Kunstroof in Kunsthal

with 2 comments

Update: De politie heeft laten weten dat de volgende schilderijen gestolen zijn: Pablo Picasso: ‘Tête d’Arlequin‘ (1971); Henri Matisse: ‘la Liseuse en Blanc et Jaune‘ (1919); Claude Monet: ‘Waterloo Bridge, London‘ (1901)’; Claude Monet: ‘Charing Cross Bridge, London‘ (1901); Paul Gauguin: ‘Femme devant une fenêtre ouverte, dite la Fiancée‘ (1888); Meyer de Haan: ‘Autoportrait‘ (circa 1889 – ’91 en Lucian Freud ‘Woman with Eyes Closed‘ (2002). De handelswaarde van het gestolen goed is onduidelijk.

In de Rotterdamse Kunsthal zijn afgelopen nacht enkele schilderijen gestolen. Het gaat om schilderijen van de Triton Foundation die hingen op de tentoonstelling ‘Avant-gardes; De collectie van de Triton Foundation‘. Deze collecte van de vorig jaar overleden havenbaron Willem Cordia behoort volgens ARTNews tot de top 200. Het bevat onder meer werken van Picasso, Mondriaan, Braque, Duchamp, Klein. De politie doet nog geen mededelingen vanwege het onderzoek. De roof roept vragen op over de beveiliging van de Kunsthal en de Nederlandse musea. Een eis van verzekeraars over uitgebreide nachtbewaking ter plekke tijdens grote tentoonstellingen kan de volgende stap zijn. Dat zal de museumsector financieel verder onder druk zetten.

Foto: Waterloo Bridge, 1901 door Claude Monet (1840–1926). Pastel, 305 x 480 mm. Collectie Triton Foundation. Gestolen uit de Kunsthal op 16 oktober 2012. 

Gouwe handel van museumgoudA

with one comment

Graag stem ik in met voorzitter Siebe Weide van de Nederlandse Museumvereniging (NMV) die constateert dat museumgoudA zich ondergeschikt maakt aan de kunsthandel. In een commentaar noemde ik het gedrag van museumgoudA eerder inhoudelijk kwestieus, politiek onhandig, niet collegiaal en niet professioneel. Weide heeft geen goed woord over voor museumgoudA dat zijn kostbaarste bezit wil laten veilen bij Christie’s in Londen, maar er juridisch mee weg lijkt te kunnen komen. MuseumgoudA loopt het risico zich buiten de museumorde te plaatsen.

Als uiterste middel kan de dreigende verdwijning naar het buitenland van een topstuk van Nederlandse bekendste levende kunstenaar voor de regering reden zijn om het besluit van museumgoudA te ontbinden. Zoals eerder dreigde te gebeuren toen in 1987 minister Brinkman een raadsbesluit van Hilversum wilde schorsen om een werk van Piet Mondriaan te verkopen. Hilversum keerde op haar schreden terug. Vraag is of achter de schermen nu dezelfde druk op gemeente Gouda en museumgoudA kan worden opgebouwd. Hier de tekst van Siebe Weide:

Om de enorme bezuinigingen het hoofd te bieden is museumgoudA voornemens een kostbaar werk van Marlene Dumas te laten veilen. Uit nood, maar ogenschijnlijk in strijd met de Ethische Code voor musea. Aan de commissie om te zien hoe het in dit geval werkelijk zit.

Een treurige zaak, wat de uitkomst ook zal zijn. Een gemeente die zijn kostbaarste museale bezit ziet als een ruilmiddel om de eigen begroting op orde te brengen, is de bijl aan de wortel van het openbaar kunstbezit. Het zet een streep door het vertrouwen dat de overheid kunst voor de toekomst verwerft en bewaart. Het reduceert musea tot opslag van handelswaar.

Sinds begin juni en tot eind november tonen verschillende landen hun beste inzicht in de hedendaagse kunst op de Biënnale van Venetië. Om die statelijke niet-commerciële presentaties hangt onmiskenbaar de lucht van handel. Niet voor niets leggen miljardairs als Abramovich er hun kolossale jachtschepen aan de kade. Hier worden reputaties van kunstenaars gemaakt of gebroken en daarmee hun handelswaarde. Drie dagen later kan die op Art Bazel worden verzilverd. Goed voor de handel, goed voor de kunstenaars.

Venetië laat zien dat de keuzes van door de staat aangestelde curatoren onbedoeld de kunsthandel beïnvloeden. Dat is niet anders voor de keuzes van musea om te verwerven, bewaren, tonen en af te stoten. Zolang zij hun keuzes maar niet door de kunsthandel laten bepalen. Dat is de wereld op z’n kop.

Siebe Weide, 6 juni 2011  

Foto: Rodney Smith