George Knight

Debat tussen links en rechts

Posts Tagged ‘Opera

VVD vervolgt bij monde van cultuurwoordvoerder Thierry Aartsen zijn kruistocht tegen kunst met dom pleidooi voor volkscultuur

with one comment

Woordvoerder cultuur van de VVD in de Tweede Kamer Thierry Aartsen slaat weer toe. Deze keer in een pleidooi voor een lager BTW-tarief voor volkscultuur. Maar daar laat hij het niet bij. In zijn culturele fruitmand is alles gelijk: opera en bloemencorso’s. Hij zegt in het programma Goedemorgen Nederland van WNL: ‘Een bloemencorso is wat mij betreft net zo mooi en waardevol als een opera’. Hij zegt dat niet als individu, maar als vertegenwoordiger van de VVD. Hij verwoordt de visie van zijn partij op kunst en cultuur. Het is opvallend dat deze Brabantse provinciegenoot van fractievoorzitter Klaas Dijkhoff zijn veldtocht voor volkscultuur mag voortzetten. Zijn onuitgesproken claim is dat hij opkomt voor het volk en zich keert tegen een elite.

Aartsen creëert eerst een tegenstelling tussen hoge en lage cultuur die niet in de mate bestaat zoals hij suggereert. Want zo’n tegenstelling tussen opera en bloemencorso bestaat niet. Slechts in het denkpatroon van deze VVD’er die eerst de tegenstelling uitvergroot om zich vervolgens met de gelijkschakeling ervan te kunnen profileren. Hij geeft in zijn wijsheid steeds dezelfde voorbeelden. Aartsen kletst echter uit zijn nek en weet totaal niet waar hij het over heeft. Want er is niet te weinig aandacht en waardering voor volkscultuur.

Aartsens kijk op de kunst is eveneens van een verbijsterende onkunde en verschoond van elk historisch besef. Hij slaat zo vaak de plank mis dat hij met zijn uitspraken vooral de vraag oproept wat hij eigenlijk van kunst weet. Hoeveel onkunde en domheid is er in de VVD-fractie verzameld? Is opera niet juist de ultieme uiting van volkscultuur? In het artikel “Expecting Rain”: Opera as Popular Culture?’ citeert auteur John Storey uit ‘Getting Opera: A Guide for the Cultured but Confused’ van Matt Dobkin: ‘Mijn punt is in de kern, schuif de hele strijd tussen hoog en laag opzij. Wees zeker niet bang voor opera omdat de een of andere kracht het schaapachtig heeft geconstrueerd als het ultieme in verfijning. Opera is van oudsher een populaire kunstvorm die bedoeld was om gewone mensen te vermaken. Laat dat je niet storen, en laat een of andere nerveuze klassieke nerd je niet anders vertellen’. Of laat een populist van de VVD die erg in de war is over kunst je niet anders vertellen.

Valery Gergiev is een propagandist voor het Kremlin. Maar wordt verafgood in Rotterdam. Tijd voor bewustwording. En protest

with 5 comments

Update 10 september 2017: Het blijft onbegrijpelijk. Opnieuw geen enkele actie uit de kunstsector of de politiek tegen het Gergiev Festival in Rotterdam dat van 14 tot 17 september plaatsvindt. Dat staat in schril contrast tot protesten in andere landen, zoals Duitsland of de VS. Het uitblijven van protest tegen Gergiev en het Gergiev Festival wordt een jaarlijks terugkerende gebeurtenis. Wat zegt dat over Nederland en Rotterdam? 

Update 8 september 2016: Het is onbegrijpelijk. Geen enkele actie in Rotterdam tegen Valery Gergiev. Terwijl gewoonlijk Nederlanders voor het minste onrecht de straat op gaan om te demonstreren tegen het perfide establishment. Maar deze keer niet. Het grote onrecht van Gergiev laten ze links liggen. Wat zegt dat over Rotterdam en Nederland? Weinig goeds. Onze Rotterdamse vrienden laten het afweten. Ze laten het terrein aan Opstelten en consorten. De bewustwording is blijkbaar nog niet zo ver. Beschamend? Ja. Ontzettend. 

Sport en politiek of kunst en politiek hebben niets met elkaar te maken. Of toch wel? We spreken schande van het sjoemelen met de dopingcontrole door de Russische overheid op de Winterspelen in Sochi. Om ons op de rondetijden te richten. Kritiek ontstaat pas in de historische terugblik die afstand schept. Die ongevaarlijk maakt. We worden verontwaardigd over de collaboratie van de Duitse toneelspeler Gustaf Gründgens (1899-1963) die vele jaren later door schrijver Klaus Mann of filmer István Szabó in diens Mephisto  (1981) werd vereeuwigd als voorbeeld hoe het niet moet. Maar de Gründgens van de eigen tijd zien we over het hoofd. 

En in Rotterdam al helemaal. Of dat voortkomt uit naïviteit, provincialisme, misplaatste solidariteit met een ontspoorde kunstenaar, gebrek aan politiek besef of gemakzucht is de vraag. Er bestaat geen twijfel over dat Gergiev een fervent supporter is van het bewind van Putin en zich voor propagandadoeleinden laat inzetten. Putin en Gergiev zijn goede vrienden en zouden peetvader van elkaars kinderen zijn, aldus een bericht in de The Telegraph. Laatst was er het optreden van het Kirov Orkest van het Mariinski Theater uit Sint-Petersburg in het Syrische Palmyra. De NOS schreef over Gergiev in een bericht: ‘Hij zei dat hij met muziek wil protesteren tegen “de barbaren die monumenten van de wereldcultuur hebben verwoest”‘. Het is echter niet IS, maar Gergiev die door zo’n optreden de cultuur verwoest door het voor het karretje van de politiek te spannen. Maar in Rotterdam wordt tegen beter weten in volgehouden dat Gergiev in een politiek vacuüm opereert.

Waar is het politieke besef van de Nederlanders gebleven? In 1983 gaf W.F. Hermans een serie lezingen in Zuid-Afrika die wisselend werden gewaardeerd. Hoofdstedelijke PvdA’ers hadden het idee dat Hermans een internationale culturele boycot had doorbroken en verklaarden hem in 1986 tot persona non grata in de hoofdstad. Dat waren nog eens tijden. Nu heerst gezapigheid bij de culturele, bestuurlijke elite van Nederland. Veelzeggend is dat afgelopen jaren op het Groninger Museum na geen Nederlandse culturele organisatie zich inzette voor Ai Weiwei en Chinese dissidenten. Ian Buruma verklaarde in 2002 in The Guardian dat de bouw in China door een westerse architect van een ziekenhuis, hotel of universiteit niet over een grens gaat, maar de bouw van een gebouw dat direct onderdeel is van de propagandamachine wel. Toen Rem Koolhaas in 2008 het prestigieuze CCTV-gebouw als deel van de propagandamachine voor de Chinese autoriteiten bouwde voerde het Oranje-gevoel de boventoon. Rotterdamse koopmansgeest die de dominee maar even vergeet?

e26c125b1970bc54d5e54b63845f2275

Met de organisatie van het Gergiev Festival laten de organisatoren zich voor het karretje van de Russische propaganda spannen. Al is het maar door te helpen Gergiev een neutraal image in het Westen te verschaffen. We moeten ons ervan bewust zijn waar collaboratie met het Russische bewind begint. Het is op z’n minst lichtzinnig te noemen dat burgemeester Aboutaleb die zich zo vaak kritisch uitspreekt over maatschappelijke ontwikkelingen die verder gaan dan zijn functie deel uitmaakt van het Comité van Aanbeveling. Dit steekt des te meer omdat het komende Gergiev Festival in het teken staat van de Russische componist Sergei Prokofjev die tijdens het Stalin-bewind werd beschuldigd van anti-democratisch formalisme en werd verplicht om mee te werken aan de Stalinistische propaganda. Het Kremlin herwaardeert Stalin nu als nationalistisch icoon.

De Rotterdamse elite kan achteraf niet zeggen niet te hebben geweten dat Valery Gergiev aan de verkeerde kant van de geschiedenis is terecht gekomen. De signalen zijn overduidelijk en klinken wereldwijd. Er waren   afgelopen jaren volop protesten tegen de collaboratie van Gergiev. Zo ageerde Dmitry Smelansky in januari 2015 in een posting op de FB-pagina Arts Against Aggression tegen zangeres Anna Netrebko en Valery Gergiev als ‘twee prominente supporters’ van ‘het bloedige bewind van Putin’. Dit naar aanleiding van een optreden in de Metropolitan Opera in New York. Smelansky: ‘Mr. Putin counts on his supporters to continue to see no evil in his actions and on the civilized world to continue to hear no evil and speak no evil. We can and must do better than that.’ Ja, we kunnen en moeten beter doen dan wegkijken. Te beginnen in Rotterdam. 

Foto: Vladimir Putin schudt Anna Netrebko de hand, 2013. In het midden Valery Gergiev.

Rusland: ‘Tannhäuser’ van Kulyabin wacht censuur na klacht kerk

with 7 comments

IMG_6415

Update 29 maart 2015: Vandaag heeft de Russische cultuurminister Vladimir Medinsky directeur Boris Mezdrich van het in Novosibirsk gevestigde Staats Opera en Ballet Theater ontslagen. Hij wordt vervangen door Vladimir Kekhman, directeur van het Mikhailovsky Theater in St. Petersburg. Velen uit de culturele wereld hadden zich tegen het ontslag uitgesproken waar de Russisch Orthodoxe kerk sterk op heeft aangedrongen. 

Een bericht van persbureau AFP haalt via The Guardian de wereldpers. Wat is er aan de hand? Theatermaker Timofei Kulyabin heeft voor het in het Siberische Novosibirsk gevestigde Staats Opera en Ballet Theater Tannhäuser van Richard Wagner geënsceneerd. Thema van de opera is volgens Wikipedia de rebellie van een kunstenaar (Tannhäuser), wiens behoefte zich over te geven aan zinnelijke lust hem in conflict brengt met zijn religieus ingestelde verstand. Na een tweestrijd vindt hij verlossing als hem in zijn doodsnood nog eenmaal de naam van zijn redster Elisabeth wordt genoemd. Hij vindt vrede in God: ‘De genade van de verlossing wordt toegekend aan de boetvaardige, gaat hij nu in de gezegende vrede!’ Die zinnelijkheid wordt vrijelijk getoond.

Maar Tannhäuser is een tweestrijd die eindigt met een terugkeer in de schoot van het christendom. Een goede afloop voor christenen. Maar Tikhon de metropoliet van Novosibirsk ziet dat anders. Hij diende een klacht in nadat gelovigen hem vertelden zich gekwetst te voelen. Waarschijnlijk vanwege het getoonde bloot. Kulyabin legt de klachten naast zich neer en deelt het waardensysteem van deze gelovigen niet omdat theater volgens eigen theaterwetten werkt. Samen met theaterdirecteur Boris Mezdrich moest hij gisteren bij de autoriteiten een verklaring afleggen. Kulyabin vreest aanpassing of zelfs een verbod vanwege een aanklacht wegens ‘Opzettelijke openbare ontheiliging van religieuze of theologische literatuur, voorwerpen van religieuze verering, tekenen of emblemen ideologische symbolen en voorwerpen van enige schade of vernietiging’.

i-m-0

Het bericht van AFP zoals The Guardian dat brengt geeft weinig bijzonderheden over de aanklacht zelf. De Russische kunstsite Colta.ru doet dat wel. In een licht gewijzigde Engelse vertaling via Google Translate:

Investigative Committee reviews the Novosibirsk “Tannhauser”
Investigation Department of the Investigative Committee of the Russian Federation in Novosibirsk region inspects staging of Wagner’s “Tannhauser” at the Novosibirsk Opera and Ballet Theater, said the prosecutor’s office, Metropolitan of Novosibirsk and Berdsk Tikhon.
“Testing is conducted under Article 148 of the Criminal Code” Violation of the right to freedom of conscience and religion. ” It will last a month “, – told Tass the Investigation Committee.
Apparently refers to the first part of this article, “Public action, expressing clear disrespect for society and committed to insult the religious feelings of believers”, which provides for a maximum penalty of imprisonment for a term not exceeding one year.
“Tannhauser” is in NGATOiB from December 2014. Director-producer Timothy Kulyabin transferred the action of Wagner to the present, making the knight Heinrich Tannhauser filmmaker, who directed the film “Venus Grotto” the so-called lost years of Jesus’ life.
Performance angered Metropolitan Tikhon of Novosibirsk and Berd, who saw in it “humiliation feelings of believers, the Orthodox Church insult and incitement to religious hatred” and in late January complained of “Tannhauser” in the prosecutor’s office and the regional legislature.
At the request of the Metropolitan Prosecutor’s Office conducted an audit of Novosibirsk and 24 February filed an administrative case with regard to Timothy Kuljabina and director Boris NGATOiB Mezdricha for hours. 2, Art. 5.26 of the Administrative Code (“Intentional public desecration of religious or theological literature, objects of religious veneration, signs or emblems ideological symbols and paraphernalia of any damage or destruction”).
House statement said that it “intends to defend his professional attitude and artistic policy under the current legislation of the Russian Federation.”
“The next show will be held in March, we sell tickets. – Commented on the latest developments Boris Mezdrich. – Closer to the performance we will decide what to do now. Perhaps he will be corrected, but the withdrawal of the opera is no issue. “
Timothy Kulyabin said to Tass that those who see in the opera “Tannhauser” an attack against Christian values, carelessly treated the story setting. He recalled that the whole conflict Wagner has to do with Catholicism. “The situation itself Tannhauser pilgrimage to Rome for absolution from the Pope takes the story beyond Orthodoxy. All this creates a sufficient distance between the Orthodox believers and the realities of staging “, – said the director.

IMG_6787(2)-1

Foto’s: Toneelbeeld van Wagners Tannhäuser door regisseur Timofei Kulyabin voor het Staats Opera en Ballet Theater in Novosibirsk, december 2014.

Oproep tot boycot Gergiev en Netrebko omdat ze Putin steunen

leave a comment »

pet

Niemand hoeft tegen kunstenaars te zijn die zich politiek uitspreken. Linksom of rechtsom. Zoals dat ook sporters of wetenschappers geldt. Gewild of ongewild worden ze altijd tot onderdeel van een ideologie, partij of hoger doel gemaakt. De uitspraak ‘politiek en kunst/ sport/ wetenschap hebben niets met elkaar te maken’ klopt dus niet. Een leugen om verantwoordelijkheid te ontlopen. Kunst, sport en wetenschap  hebben alles met politiek te maken. Of door een actieve opstelling of door het aanvaarden van de bestaande macht die door de politiek bevestigd wordt. Het laatste oogt alleen passiever dan het eerste, maar is feitelijk hetzelfde.

Maar iedereen kan tegen kunstenaars zijn die zich politiek uitspreken. Zoals Dmitry Smelansky en Arts Against Aggression doen in een oproep om te protesteren tegen optredens in New York van dirigent Valery Gergiev en zangeres Anna Netrebko. Zij werd een maand geleden al geconfronteerd met een oproep tot boycot van een optreden in de Met door dezelfde beweging. Wat weinig opleverde. Dmitry Smelansky probeert het nu opnieuw omdat hij beide kunstenaars als uitgesproken supporters van president Putin ziet. Dat gaat verder dan net doen alsof politiek en kunst niets met elkaar te maken hebben en roept blijkbaar actie op.

Foto: Schermafbeelding van persverklaring over boycot van Gergiev en Netrebko door ‘Arts Against Aggression‘, 13 januari 2015.

Anna Netrebko geconfronteerd met boycot vanwege Oekraïne

with 3 comments

net

Los van onjuistheden -zo was het neerschieten van de MH17 geen argument voor sancties- is de opzet van deze open brief aan de Metropolitan Opera in New York duidelijk. Actiegroep ‘Arts Against Aggression’ roept de opera op alle geplande voorstellingen van de Russisch-Oostenrijkse sopraan Anna Netrebko te annuleren en vraagt het publiek haar voorstellingen te boycotten. Reden is dat zij in St. Petersburg achter een vlag van Novorossiya met Oleg Tsarjov -die door de Oekraïense regering wordt gezocht- poseerde en een miljoen roebel doneerde aan de opera van Donetsk. Hiermee spreekt de sopraan zich politiek uit ten gunste van de Oekraïne-politiek van president Putin en steunt ze de pro-Russische separatisten. Of: terroristen.

Russia-sorprano-Netrebko

De Met reageerde afhoudend en verklaart zonder het met haar politieke stellingname eens te zijn dat Anna Netrebko zich volgens de vrijheid van meningsuiting kan uitspreken. Dit is een juist standpunt. In het algemeen roept het echter de vraag op wat er dan wel nodig is voor een culturele instelling om tot een boycot te komen van een kunstenaar die zich politiek uitspreekt. Zou de Met identiek reageren als Netrebko met een ISIS-vlag poseerde naast een van de beulen die een Amerikaanse journalist een kopje kleiner had gemaakt?

10308196_894818170538494_2829115306167660741_n

Hoe dan ook was het onverstandig van Netrebko om zich in een controversiële kwestie die al een jaar hoog op de agenda staat politiek zo te profileren. In een reactie verklaarde ze dat ze de vlag die ze vasthield niet had herkend. Een niet erg waarschijnlijke of naïeve verklaring. Vooral in Oostenrijk waar ze woont was de kritiek niet mals. Austrian Airlines door wie ze was ingehuurd voor een campagne verbrak het contract met haar. Een woordvoerder van AA: ‘It‘s problematic to get yourself photographed with an eastern Ukrainian separatist and his flag. It‘s clear that such photos will be immediately be misused for propaganda purposes’. Wat gebeurde.

Foto 1: Open brief aan The Metropolitan Opera van ‘Arts Against Aggression’.

Foto 2: ‘Opera singer Anna Netrebko and Oleg Tsaryov, former deputy of the Ukrainian parliament and pro-Russian politician, hold a flag of Novorossiya (New Russia) during a charitable ceremony and press conference in St. Petersburg.’ Credits: Reuters.

Foto 3: Antwoord van de afdeling klantbetrekkingen van de Met op open brief van actiegroep ‘Arts Against Aggression’.