Lees de kranten maar, er staat niet wat er staat: onze tijd

Wat is de ontwikkeling die onze tijd karakteriseert? Altijd lastig om het eigen tijdperk zonder afstand tegen het licht te moeten houden, maar ik doe een gok. Typerend voor nu is de opkomst en de vervolging van de tegenbeweging en de verdediging van oude belangen. Niet toevallig komt het overeen met de thematiek van dit blog dat veel aandacht besteedt aan de heksenjacht op Julian Assange, de opkomst en vervolging van Occupy en Anonymous, de schending van de privacy en internetvrijheid, de inperking van de burgerrechten door president Obama en het gebrek aan kritiek en samenhang over deze ontwikkelingen in de gevestigde media. Media zijn zo gefocused op het nieuws dat ze geen patroon herkennen in allerlei verschijningsvormen die samenhangen met zowel het kwaad als pogingen om het onrecht te repareren. Ze noteren de incidenten, maar missen de grote lijn. Typerend is in mijn ogen de NRC die ziende blind is en kritiek niet begrijpt.

Ook typerend aan onze tijd is dat informatie via internet beschikbaar is. Wie een paar vreemde talen beheerst, kan de wereld afzoeken. Karakteristiek aan internet boven gevestigde media is dat de eersten zich kunnen focussen en niet aan algemene berichtgeving hoeven te doen om het nieuws af te dekken. Wat doorgaans middelmatige berichten oplevert die een valkuil voor de gevestigde media worden, terwijl de poging om achter de macht te kijken achterwege moet blijven. Want een krant of omroep die verslag doet van de reis naar Birma of de onderhandelingen in het parlement moet zich per definitie beperken tot die gebeurtenis. Alleen die omstandigheid vertekent al. Zo wordt president Obama gereduceerd tot hoofdpersonage van een zichtbare agenda die het onzichtbare verbergt. Juist dat laatste is het duistere dat aan het onrecht raakt. Nieuwsmedia doen uit zelfbeperking en in hun jacht op nieuws te weinig moeite om dat te belichten.

Alles wat me bezighoudt heeft Glenn Greenwald van The Guardian recent op een rijtje gezet in de column ‘Prosecution of Anonymous activists highlights war for Internet control’. Greenwald is een Amerikaans journalist die in zijn column zijn onderwerpen kan kiezen en daarmee de onafhankelijkheid en diepte bereikt die journalisten van gevestigde media in hun kortademigheid missen. Hij bespeurt de tegenstrijdigheden in de jacht op Assange die door geen enkele instantie aangeklaagd is, maar economisch, maatschappelijk en juridisch wel door de Amerikaanse macht van politiek en bedrijfsleven onschadelijk wordt gemaakt. Voor wie het herkent is het patroon onmiskenbaar, anderen blijven hangen in een misleidend beeld dat van Assange wordt gefabriceerd om hem publicitair uit te schakelen. Voor wie het ziet een subtiel schaduwspel dat achter de schermen van de macht wordt geconstrueerd en zijn schaduwen zo herkenbaar over onze tijd werpt.

Foto: Schaduw van president Obama.