George Knight

Debat tussen links en rechts

Posts Tagged ‘Nijntje Museum

Utrechtse museumsector: Maak nijntje museum los van Centraal Museum en investeer de afkoopsom in Museum Oud-Amelisweerd

leave a comment »

Soms hebben ideeën onvermoede effecten. De Utrechtse VVD pleitte bij de behandeling van de begroting voor het verhuizen van het nijntje museum naar stadswijk Leidsche Rijn. Dat is om meerdere redenen een slecht idee, maar het voorstel geeft wel ruimte om hierover verder na te denken. Want hoe vanzelfsprekend zijn de vanzelfsprekendheden? De uitkomst kan zijn dat het nijntje museum losgemaakt wordt van het Centraal Museum en beide musea weer op eigen benen gaan staan. Vanwege de huidige verknoping dient dan een overgangsperiode afgesproken te worden waarbij financiële en facilitaire problemen onder controle moeten worden gebracht. Het Centraal Museum kan in samenspraak met het gemeentebestuur een andere taak op zich nemen, namelijk het beheer en het uitbouwen van het onlangs failliet gegane Museum Oud-Amelisweerd waarmee de gemeente Utrecht in de maag zit. Zo resteert een driehoeksverhouding tussen Centraal Museum, nijntje museum en het nieuwe Museum Oud-Amelisweerd waar alle drie de betrokken van kunnen profiteren. Mijn reactie op de FB-pagina van VVD Utrecht over dit onderwerp:

Welk probleem denkt VVD Utrecht met de verhuizing van het nijntje museum naar Leidsche Rijn op te lossen? Dat is onduidelijk in de verantwoording van raadslid Gertjan te Hoonte die met humor die doet denken aan Seth Gaaikema praat over ‘Leidsche nijn’. In elk geval staat dit proefballonnetje haaks op de inspanningen van de gemeente Utrecht om succesvol een Museumkwartier te realiseren. De VVD breekt daar nu op in. Daarom kan het afgedaan worden als aandachttrekkerij van een backbencher die voor zijn onderwerp gaat staan. Maar helemaal nutteloos is zijn voorstel niet.

De voor ‘cultuur’ bedoelde plek in Leidsche Rijn kan door rauwe en grensverleggende kunst ingevuld worden die beter dan het nijntje museum bij deze nieuwe stadswijk aansluit. Dat zou bij voorkeur een onderwerp moeten zijn dat nu nog niet voldoende afgedekt wordt in de Utrechtse musea. Stadspromotie en city marketing gedijen ook beter bij klustering van gelijkwaardige functies. Ook daarom is de verhuizing van het nijntje museum naar Leidsche Rijn niet verstandig.

Toch is er een niet bedoeld voordeel in de verhuizing die door VVD Utrecht noch door critici wordt genoemd, namelijk de ‘bevrijding’ van het Centraal Museum. Want de verknoping van nijntje museum en Centraal Museum kent weliswaar facilitaire en publicitaire voordelen, maar heeft inhoudelijke en mentale nadelen.

Ofwel, de publiekstrekker nijntje museum waarop de kurk van het Centraal Museum de laatste decennia zakelijk drijft heeft het Centraal Museum vervreemd van zichzelf. Hoewel er voordelen zijn, want de geldstroom van het nijntje museum maakt het het Centraal Museum mogelijk om projecten van de grond te tillen die het zonder het nijntje museum niet zou kunnen realiseren. Maar dat is een onnatuurlijke situatie doordat het evenwicht steeds meer uit het lood is komen te staan vanwege het zwaarwegende financiële en publicitaire belang van het nijntje museum.

Daarbij is er een verschil. Het Centraal Museum is een veelgelaagd stads- en kunstmuseum dat een fundamenteel andere opdracht heeft dan het nijntje museum dat feitelijk onderdeel is van een andere sector. Namelijk die van het toerisme en het evenement waarbij de vaste opstelling en niet een avontuurlijke programmering het kenmerk is. Ook dit pleit voor ontknoping.

Dit mislukte proefballonnetje van VVD Utrecht kan wellicht toch onbedoeld leiden tot iets goeds. Namelijk, de ontknoping van Centraal Museum en nijntje museum. Het nijntje museum hoort thuis in het Utrechtse Museumkwartier, maar hoeft niet per se in de Agnietenstraat tegenover het Centraal Museum gehuisvest te zijn. Te denken valt aan een verhuizing naar elders in het Museumkwartier. Het nijntje museum dat 12 jaar geleden nog niet op eigen benen kon staan, kan dat inmiddels wel. Dus kan het nijntje museum verzelfstandigd worden en los van het Centraal Museum worden gezet.

Omdat dit het Centraal Museum investeringen en gederfde inkomsten kost kan voor een overgangsperiode van 10 jaar een afkoopsom afgesproken worden, zodat de bedrijfsvoering van het Centraal Museum niet onder druk komt te staan. In de uitruil kan tevens het failliete Museum Oud-Amelisweerd betrokken worden dat het Centraal Museum zoals voor 2012 weer gaat beheren. Te denken valt om hier een Museum voor Chinoiserie of Exotica in te richten.

Als kinderen uit huis gaan is dat een bevrijding voor de kinderen, maar vaak ook voor de ouders. Achteraf blijkt dan dat ze elkaar al een hele tijd in de weg zaten. Het Centraal Museum kan oude gewoontes weer oppakken. Zo is het met de ‘ouder’ Centraal Museum en het ‘kind’ nijntje museum dat in 2006 als ‘Dick Bruna Huis’ werd geopend. Voor die tijd had het Centraal Museum al een heel leven zonder nijntje museum achter zich. Het Centraal Museum kan de huidige ruimte van het nijntje museum in de Willem Arntsz-vleugel weer gaan gebruiken als nijntje het huis uit gaat. Als nieuw project kan het Centraal Museum in directe samenspraak met en op verzoek van het gemeentebestuur het Museum Oud-Amelisweerd gaan beheren om niet helemaal kinderloos en eenzaam achter te blijven. Het geld van de bruidsschat van het nijntje museum kan dan zonder bijkomende kosten of investeringen voor de gemeente Utrecht én het Centraal Museum gebruikt worden voor het uitbouwen van het nieuwe Museum Oud-Amelisweerd.

Foto: Schermafbeelding van artikelVVD wil nijntje museum naar Leidsche Rijn Centrum verhuizen’ van Diane Hoekstra in het AD, 6 november 2018.

Doet het er toe te weten of Nijntje kunst, cultuurhistorie of commercie is?

with 2 comments

Richard-Hutten-4

Nijntje was Dick Bruna, maar Nijntje is nu vooral Mercis. Tekenend is dat het ‘dick bruna huis’ als onderdeel van het Utrechtse Centraal Museum vanaf december 2015 ‘nijntje museum’ zal heten. Nijntje leeft eeuwig. De toelichting op nijntje.nl zegt bij ‘over mercis‘: ‘Mercis bv bewaakt sinds 1971 wereldwijd de auteursrechten van Dick Bruna en is nauw betrokken bij de ontwikkeling van alle producten. Zij controleert de kwaliteit van de gereproduceerde illustraties en van de producten zelf. Alle ontwerpen moten goedgekeurd worden voordat ze in productie genomen kunnen worden.’ Dat oogt streng: marketing en exploitatie voeren de boventoon.

Nijntje bestaat 60 jaar en dat jubileum wordt onder meer gevierd met een parade van beelden van Nijntje in de openbare ruimte die door vormgevers en kunstenaars met hun signatuur naar eigen hand zijn gezet. Deze nijntje art parade is door Mercis bv in samenwerking met sponsors, en met Unicef tot stand gekomen. Het 60-jarige konijntje is nu in vele verschijningsvormen te zien in Amsterdam, Schiphol, Utrecht, Den Haag en Valkenburg. En ook op zeven plekken in Japan, het land waar Nijntje ofwel Miffy immens populair is.

Die omarming en verspreiding van Nijntje roept reacties op. DUIC zegt dat de beelden eerder van straat werden gehaald omdat ze beschadigd raakten. Bij een van de Nijntjes werd een oor afgebroken en ook andere beelden hadden te maken met vandalisme. Een beeld van Richard Hutten dat aan de zijkant van het Centraal Museum was geplaatst is op 15 augustus door onbekenden van zijn sokkel getrokken en meegenomen. Of dit vandalisme specifiek gericht is op Nijntje is de vraag. Beelden in de openbare ruimte worden vaker vernield.

In de commentaren ontstond bij DUIC een interessant debat of die beelden van Nijntje nu kunst zijn of niet. Willem vindt de tsunami van Nijntjes en Nijntjes-merchandising in Utrecht te veel geworden: ‘Nijntje kunst en/of cultuurhistorie? Mag ik even lachen?!?! Nijntje is een kinderachtig en supervervelend konijn. We hebben als Utrecht wel meer te bieden dunkt me. Dat konijn heeft een eigen museum, een eigen plein (nijntje pleintje, erger kan niet), staat op verkeerslichten, heeft standbeelden en ga zo maar door…Kbtr zegt: ‘nijntje is geen kunst nijntje is een merk’. Of Nijntje kunst is of een handig door Mercis met medewerking van de kunstwereld uitgebaat merk laat onverlet dat reageerders het vandalisme afkeuren. Sowieso is Nijntje de onschuld voorbij.

Foto: Richard Hutten en zijn interpretatie van Nijntje.

%d bloggers liken dit: