George Knight

Debat tussen links en rechts

Posts Tagged ‘Moralisme

Sam Harris en Noam Chomsky verschillen over goede bedoelingen om oorlog te beginnen

leave a comment »

Cenk Uygur gaat in op de polemiek tussen neurowetenschapper en atheïst (‘religie is één van de meest perverse misbruiken van intelligentie die we ooit hebben bedacht’) Sam Harris en taalwetenschapper en activist Noam Chomsky. Een debat op afstand dat geen debat wil worden, maar een zure ontmoeting is tussen iemand die chagrijnig vanuit de hoogte blijft doen (Chomsky) en iemand met de mindere argumenten (Harris).

Een debat over goede bedoelingen van politici die niet onderkennen dat het beste middel om oorlogen niet te laten ontsporen het niet beginnen ervan is. President George ‘W’ Bush begon vanuit zijn ‘goede bedoelingen’ om democratie naar het Midden-Oosten te brengen een oorlog waarvan hij de gevolgen niet begreep. Da’s onverantwoord. Slotsom? Als halfproduct voor het eigen gelijk zitten religies ernaast en heeft geen ervan recht van spreken om vanuit moralisme of culturele superioriteit gelijk te claimen. Ze falen alle op hun eigen wijze.

Vragen over de vele vragen over Aaidh ibn Abdullah al-Qarni

with one comment

saudiintheclassroom

Update: De lezingen van de Saudische islamitische geestelijke Aaidh al-Qarni in Eindhoven gaan niet door, aldus het ED. Stichting Waqf, die hem had uitgenodigd, heeft wegens alle commotie over zijn geplande komst besloten ze te annuleren. Dat liet de organisatie woensdag 29 april weten.

De Saudische islamist Aaidh ibn Abdullah al-Qarni wordt beschuldigd van plagiaat, maar is in Nederland vooral het onderwerp van vragen van lokale en landelijke politieke partijen. Naar verluidt is hij uitgenodigd voor een conferentie van de ultra-orthodoxe islamitische stichting Al Waqf al-Islami, die is verbonden aan de Marokkaanse Al-Fourqaan-moskee in Eindhoven. In 2003 stelde de AIVD vast dat er ‘er hechte religieus-ideologische, financiële, organisatorische en juridische banden tussen beide bestaan.’ Al-Qarni is de toegang tot VS en Frankrijk geweigerd vanwege z’n extremistische standpunten. Volgens een woordvoerder van de stichting Al Waqf is Al-Qarni niet gevaarlijk en zouden zijn uitspraken uit het verleden er niet toe doen.

Maar daar denken politici anders over. CDA Eindhoven, VVD Eindhoven (‘de keiharde grens van het oproepen tot geweld mag wat ons betreft niet worden overschreden’), LPF Eindhoven (‘Omdat het verwerpelijk en levensgevaarlijk is dat deze haatprediker zijn woord kan richten tot inwoners van onze stad’), OAE Eindhoven, GBVKL TK, SGP TK, PVV TK, CU/VVD/CDA/SP TK buitelen over elkaar heen en stellen tientallen vragen over Al-Qarni die omstreden sjeik, haatsjeik, geweldsprediker, uiterste radicale sjeik en haatprediker wordt genoemd.

Vanwaar de bovengemiddelde aandacht van de politieke partijen voor Aaidh Al-Qarni? Is de vrijheid van meningsuiting niet onbeperkt als Al-Qarni met zijn uitspraken binnen de wet blijft, zoals de woordvoerder van Al Waqf al-Islami stelt? Een open debat over de islam is nodig. Moralisme, beschaving en fatsoen zijn van die termen die in stelling worden gebracht als wordt gezegd ‘in principe ben ik voor openheid, maar ….‘ Dat werkt dan twee kanten op. Als Geert Wilders spreekt tegen de islam of iemand als Al-Qarni voor de islam.

Zolang sprekers binnen de wet blijven moeten van tevoren geen beperkingen opgelegd worden of een vijandige sfeer gecreëerd worden. Het is simpel, als Al-Qarni de wet overtreedt wordt hij op een zwarte lijst gezet. En komt hij volgende keer Nederland niet meer in. Dat kan niet op voorhand. Laten we beseffen dat beperkingen van het publieke debat vaak oneigenlijk zijn en niet zozeer voortkomen uit echte bekommernis met de openbare orde of wat dan ook, maar uit keiharde partijpolitieke overwegingen. Als politici echt iets willen veranderen, dan kunnen ze de regering beter vragen om alle relaties met Saoedi-Arabië te verbreken.

Foto: Cartoon.

Petitie: Maak van Satanisme erkend geloof. Pleidooi voor religies

with one comment

satan

De erkenning van een religie hangt af van meer dan de inhoud van de religie alleen. Een overzicht van religies met het aantal aanhangers maakt inzichtelijk hoe gefragmenteerd religies zijn. Inclusief spirituele stromingen loopt hun aantal in de duizenden. De vraag hoe bepaald wordt wat een religie is valt lastig te beantwoorden. Vaak zijn ze streekgebonden. Complicatie is dat een religie vaak een paraplu is waar veel verscheidenheid onder schuilgaat en dat religies zijn ontstaan door afsplitsingen. Zoals het christendom uit het jodendom voortkomt, of het het boeddhisme uit het hindoeïsme. Betrekkelijk nieuwe religies zijn het Pastafarianismus, het Kopinisme, het Neo-Paganisme of Wicca, Miracle of Love, Scientology en het Satanisme. 

Volgens de grondwet kan iedereen zonder overheidsbelemmering met gelijkgestemden een religie beginnen en heeft dan automatisch recht op de privileges die religieuze organisaties nu krijgen. Hoe meer religies, hoe beter. Aanhang en respect moeten ze natuurlijk zelf verdienen. Maar de overheid dient ze de kans te bieden om onder gelijke voorwaarden met bestaande religies de concurrentie om de volksgunst aan te gaan. Laat iedereen die een eigen religie wenst te beginnen een ANBI-status aanvragen. Het belastingvoordeel is groot. Iedereen heeft het recht om een religie te beginnen met leerstellingen en zingeving. Of zelfs zonder dat.

Wat volgens petitionist Jens van der Steenen een geloof erkend maakt is een moeilijkere vraag dan het op het eerste gezicht lijkt. Want erkend door wie, op welke gronden en volgens welke normen? En waarom denkt hij 10.000 handtekeningen nodig te hebben? In Binnenmaas opperde een winkelier laatst om voor zijn winkel een museum-status aan te vragen zodat hij open kon zijn op zondag. Waarom niet de religie-status aangevraagd?

De tijd is gekomen om minder verkrampt om te gaan met religieuze organisaties. Ze op dezelfde manier aan de wet te toetsen als andere maatschappelijke organisaties. Dat maakt het tevens mogelijk om achter een eventuele economische, politieke of criminele dekmantel te kijken en een organisatie die claimt een religie te zijn overheidssteun te onthouden of zelfs te verbieden. Als dat niet aan de orde is dienen organisaties die zich voegen bij bestaande religieuze organisaties en spirituele stromingen door de overheid geen strobreed in de weg te worden gelegd. En exact gelijk beoordeeld en bevooroordeeld te worden als de bestaande religies.

Foto: Schermafbeelding van petities ‘Satanisme’ van Jens van der Steenen op Petities24.com.

Ewoud van Rijn onderzoekt. Beeldende kunst en Wiccan religie

with one comment

foto 4

De Rotterdamse kunstenaar Ewoud van Rijn was een van de genomineerden voor de Dolf Henkes Prijs 2014 in TENT. Uiteindelijk gewonnen door Lidwien van de Ven met haar fotowerk. Zijn werk maakt nieuwsgierig en roept vragen op. De toelichting op zijn werk roept nieuwe vragen op: ‘In een mix van teksten, tekeningen, sculptuur en performances zoekt Van Rijn in het gebied waar beeldende kunst en esoterisch gedachtegoed elkaar overlappen naar een nieuwe, betekenisvolle positionering van de kunstenaar.’ Complexe materie dus.

Van Rijn geeft op een eigen blog meer duidelijkheid over zijn zoektocht naar de stand van de kunst waaraan hij meer koppelt dan kunst en kunstenaarspraktijk alleen. Ook moralisme of Neo-Paganisme. Ofwel Wicca, de moderne hekserij: ‘Stemming from the spiritual attitudes within early modernism, Wicca’s sampling of existing ‘traditions’ into a new religious phenomenon has many tangents with today’s artist practice. Through an output of text, images and performance, it puts forward challenging approaches to fundamental socio-cultural concepts such as time and history, nature and ecology, gender relations, spirituality and religion. Employing a wide range of media -from drawing to artists’ publications and from installation to performance- Van Rijn’s research explores Neo-Paganism as an invented revivalist tradition based on rejected knowledge.’

Hoe Wiccan religie, modernisme, kunst, media, traditie en kennis samenhangen is de vraag. Onderzoek moet beantwoorden hoe die samenhang is. Van Rijn zit op het goede spoor van een modern levensgevoel. Hij heeft beet. Hoewel de theorie zijn werk nog overspoelt en de juiste vorm niet gevonden lijkt om de bevindingen weer te geven. Het is niet dwingend. Overal worden uit politieke of maatschappelijke doeleinden met gebruikmaking van religie tradities opnieuw uitgevonden. Zie hoe Rusland en Oekraïne religie ondergeschikt maken aan de politiek of zie hoe hetzelfde gebeurt met de islam in moslimstaten. Op het niveau van individuen biedt de moderne hekserij dezelfde ontkenning van het belang van kennis en een vlucht in de romantiek. Op zoek naar zingeving, troost, verbinding en oude waarden die het modernisme omver kegelen.

Foto: Installatie van Ewoud van Rijn op de tentoonstelling Dolf Henkes Prijs 2014 in TENT. Credits: Lydia van Oosten.

Assange en Sputniknews: vijand van vijand is vriend. Simpel? Ja@%!

leave a comment »

sput

Wetmatigheid is dat westerse dissidenten steun krijgen buiten westerse landen, en niet-westerse dissidenten in het Westen. Elke vijand van de vijand wordt een vriend. Om te overleven met steun van de ander. Het zoeken van steun tast echter het beroep op bovenpartijdigheid aan. Vaclav Havel of Nelson Mandela konden winnen door zichzelf te blijven en zich niet te verlagen. Edward Snowden strandde door toedoen van de Amerikaanse overheid in Moskou. Obama trok diens paspoort in zodat de Amerikanen Snowden in de armen van de Russen dreven. Julian Assange werd zonder aanklacht door Zweden tot verdachte gemaakt in een zaak die door ontbrekend bewijs niet hard genoeg was om een rechtszaak te worden, maar hard genoeg was om jarenlang boven de markt te blijven hangen. Maar de oplossing is niet het inwisselen van de ene bruut door de andere. De oplossing is zichzelf blijven en hooguit hoognodige bescherming zoeken bij de ander zonder die ander legitimiteit te geven die deze niet verdient. Daarop worden Assange en Snowden straks afgerekend.

Foto: Schermafbeelding van tweet WikiLeaks.

Slagter: religieuze overtuiging is niets anders dan een mening

with 11 comments

sar

Ons rest niets anders dan de geprivilegieerde status die godsdienstige opvattingen ook in de westerse wereld nog steeds hebben, ter discussie te stellen. In het debat met moslims moet het Westen zich consequent op het standpunt stellen dat een religieuze overtuiging niets anders dan een mening is.’ Aldus de conclusie van filosoof Martin Slagter in een artikel in NRC. Hoe gelijk heeft Slagter en hoe slecht wordt dat begrepen.

De samenleving kent een verschil in benadering van gelovigen en andersdenkenden. Want: ‘Ook volledig geseculariseerde mensen denken vaak nog dat religieuze overtuigingen meer respect verdienen dan ‘wereldse’ opvattingen. Zo zijn bijvoorbeeld op vrijwel alle middelbare scholen petjes verboden, maar mogen moslimmeisjes wel een hoofddoek dragen.’ Dit valt niet met redelijke argumenten te verklaren, alleen door de macht en invloed die religies in onze samenleving hebben. Want: ‘Zolang door een van beide partijen aan een willekeurige verzameling oude geschriften meer autoriteit wordt toegekend dan aan empirie en rationele gevolgtrekkingen, is redelijke overeenstemming uitgesloten.

De eindredactie van NRC begrijpt evenmin wat een seculiere samenleving is. Secularisme is een politiek idee dat kerk en staat gescheiden zijn. Secularisme spreekt zich er niet over uit of er een God bestaat. Het doet er welbeschouwd niet toe. Omdat secularisme geen vijand van religie is, kunnen uiteenlopende religies er naast elkaar bestaan. Juist daar bescherming vinden. Maar NRC voegt door een  ondertitel een schijntegenstelling toe: ‘Behandel gelovigen en ongelovigen als gelijken, betoogt Martin Slagter’. Los van het feit dat Slagter het adjectief ongelovig slechts eenmaal onder voorbehoud (‘  ‘) gebruikt betoogt hij wat anders. Hij stelt dat in een seculiere samenleving een religieuze overtuiging evenveel respect verdient als een wereldse opvatting.

Slagter geeft het voorbeeld van islamitische docenten die begrip krijgen omdat ze het tijdens de Ramadan lieten afweten, terwijl docenten die het laten afweten tijdens het WK Voetbal geen begrip van hun collega’s krijgen. Dit is krom. Met de term ‘werelds’ introduceert Slagter overigens ruis. Dat suggereert dat het secularisme tegenover religie staat, maar dat is niet zo. Religie schuilt onder de paraplu van het secularisme en is even ‘werelds‘ als welke willekeurige opvatting. Begripsverwarring typeert de overgangssituatie waarin religies aan macht en invloed inboeten en hun voorkeurspositie verliezen. Maar in het openbare debat is dat nog niet goed doorgedrongen. Er zijn nog geen algemeen aanvaarde woorden die dat einddoel van het secularisme passend omschrijven. Nu is het nog behelpen met de aan religies ontleende termen.

Foto: Sarkis, ‘Landscape Forever‘ in Museum Boijmans Van Beuningen, 2008.

Porno in Enschede: Een verhaal van twee petities en maatvoering

leave a comment »

act

Leve de segregatie. Porno is voor mannen en porna voor vrouwen. Dé christelijke studentenvereniging van Enschede C.S.V. Alpha vindt dat porno en porna niet in de openbare ruimte vertoond mogen worden. Het is bovenstaande petitie op activism begonnen. In september 2013 werd tijdens het multimediafestival GOGBOT in Enschede porna op de kerktoren vertoond. De lokale CU maakte bezwaar. Opvallend is dat het op de eigen  website er geen nieuwsbericht aan besteed, terwijl het dat bij het festival 2012 nog wel deed toen activistes van FEMEN topless drie kruizen omzaagden. Verontwaardiging is een spaarzaam inzetbaar instrument. Het CDA wil in de Enschedese raad de subsidieaanvraag voor 2014 van GOGBOT afwijzen omdat het ‘te ver ging’.

De actie om een petitie te beginnen van de christelijke studenten riep reactie op van de bij kennisbedrijf U-Needle werkzame Lars Zondervan en San Punt. Ze draaiden het standpunt om in een eigen petitie en vinden als ‘vrijdenkenden en toffe mensen’ dat porno en porna wel in de openbare ruimte vertoond mag worden. Ze halen heel wat uit de kast door preutsheid, schaamte en twijfel rondom liefde erbij te halen. Gaat het daarom?

peti

Ik zal geen van deze petities ondertekenen. Het is de maatvoering die ze naar mijn idee uit het oog hebben verloren. Van de ene kant is het schieten met een kanon op een mug om een incidentele voorstelling tijdens een multimediafestival te willen verbieden. Op zondag worden ook beierende kerkklokken door niet-gelovigen getolereerd. Van de andere kant gaat het ver om aan het vertonen van porno in de openbare ruimte geen enkele voorwaarde te verbinden. In een pluriforme samenleving werkt de verwijzing naar normen en waarden slecht omdat niet iedereen daar hetzelfde onder verstaat. Dat wordt slechts overstegen in de wet. Het is praten in eigen kring om een zakelijk bezwaar te verbinden met moralisme (‘normen en waarden’).

Foto 1: Schermafbeelding van petitie ‘Porno/ porna mag niet in de openbare ruimte worden vertoond’, 11 februari 2014.

Foto 2: Schermafbeelding van petitie ‘Porno en porna in de openbare ruimte‘, 11 februari 2014.

Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

Doe mee met 275 andere volgers