George Knight

Debat tussen links en rechts

Posts Tagged ‘MM-Nieuws

Museum Flehite en het noodlot van Amersfoort: anti-politiek

leave a comment »

Een filmpje van Rabobank TV uit april 2013 over Museum Flehite valt te lezen als de aankondiging van een ramp. Als het noodlot dat als gevolg van een besluit van een hogere macht onafwendbaar is. Het lot slaat op enig moment toe omdat het in zijn aard ligt. In Amersfoort is die hogere macht geen verticale macht die als het ware achter de wolken huist, maar een gezelschap dat voortkomt uit de plaatselijke politiek en zich aan de normale democratische controle onttrekt. Een middelgrote gemeente met 150.000 inwoners is blijkbaar net groot genoeg om zo’n informeel netwerk in stand te houden, maar te klein om het te kunnen corrigeren.

De economische crisis kastijdt het land. Onder druk van lastenverzwaringen, belastingverhogingen en de zich steeds mondiger opstellende burgers kiezen op landelijk en gemeentelijk niveau colleges voor een eerlijke verdeling van de pijn. Handen aan het bed, blauw op straat of voeten in de modder worden gespaard terwijl sectorinstituten of voorwaardenscheppende instellingen worden gekort of gesloten. In Amersfoort is dat besef nog onvoldoende doorgedrongen. Laat de burger zich er onvoldoende horen en blijft-ie te braafjes?

De gemeente Amersfoort faalt vaak in de uitvoering omdat het blijft steken in een papieren werkelijkheid van beleidsplannen. Met het Eemhuis of grondaankopen waarmee trouwens veel gemeenten door overmoedigheid de fout in zijn gegaan. Doorgaans hebben niet eens de goedwillende politici in de raad, maar het gezelschap achter de schermen het voor het zeggen. Tegen de schijndemocratie is geen oppositie mogelijk. Of correctie.

Het filmpje is illustratief voor de gesloten bestuurscultuur waarin taken en verantwoordelijkheden niet goed gescheiden zijn. Wie heeft het laatste woord? In de kunst is er de koepel Amersfoort-in-C (AiC) waarvan het bestaan in rijkere tijden verdedigbaar was, maar dat allang niet meer is. Het afgenomen volume rechtvaardigt geen bovensteuning meer. Daarbij komt dat AiC een op afstand gezette instelling is waarover de raad niets te zeggen heeft. Feitelijk beslist een partner van advies- en managementbureau BMC dat Amersfoort jaarlijks nog steeds voor zo’n 17 miljoen euro diensten laat inhuren. Dat wordt verkocht onder de slogan: ‘Meer Zelfstandigheid, Minder Overheid‘ die vooral de politiek verzwakt. En er bijvoorbeeld de voorwaarden voor creëerde dat het in Amersfoort gevestigde Armando Museum naar een rijksmonument in Bunnik kon verhuizen met een politieke besluitvorming waarin begin en eind van de procedure werden omgewisseld. 

BMC en een type als oud-burgemeester Albertine van Vliet (D66) die zelf AiC opgetuigd heeft en nu in het bestuur zit, houden de illusie in stand dat zo’n koepel ook nu nog verstandig is. De oppositie krijgt er geen vinger tussen omdat de besluiten achter de schermen worden genomen. Of worden voorgekauwd. Dus als straks medewerkers van een Amersfoorts museum gekort of ontslagen worden dan is dat niet omdat het onafwendbaar is. Hoewel dat zo zal worden medegedeeld. Maar omdat een illuster gezelschap dat onder elkaar beslist. Vanwege hun eigen economisch belang, reputaties die samenhangen met ooit genomen besluiten en een gevoel van belangrijkheid om de hotemetoot te kunnen spelen. Als in een gevangendilemma zwijgen ze samen om er beter van te worden. Deels buiten de echte politiek om, deels ermee verknoopt.

d8e8e6e09a7dd91d8d455c25e92e90f2

Foto: Paulus Bor, Aanbidding der koningen, 1634, Collectie: Museum Flehite, Amersfoort.

Advertenties

Politiek wikt en BMC beschikt over Museum Oud-Amelisweerd

with 8 comments

In de maarteditie van MM-Nieuws schetsen Marco van Vulpen en Yvonne Ploum een beeld van een museum dat de Armando Collectie in Oud-Amelisweerd huisvest. Aannames en projecties maken het levensvatbaar.

Wie plannen om in Oud-Amelisweerd een museum te vestigen tegen het licht houdt ziet vreemde zaken. Zoals de belangenverstrengeling van de directeur van het Centraal Museum Edwin Jacobs die een bestuursopdracht van cultuurwethouder Frits Lintmeijer krijgt om een bestemming voor Oud-Amelisweerd te zoeken en bij zijn partner Yvonne Ploum uitkomt. Zij is beoogd directeur van Museum Oud-Amelisweerd. Lintmeijer zet Jacobs van de zaak, maar legitimeert de belangenverstrengeling door het niet af te blazen. De Utrechtse raad neemt er genoegen mee. Omdat iedereen vuile handen heeft valt niemand van onzorgvuldig bestuur te betichten.

En Amersfoort kent belangenverstrengeling tussen de gemeente en Advies- en managementbureau BMC. Amersfoort huurt per jaar voor 31 miljoen euro diensten in bij BMC dat in Amersfoort machtig is. Zeker waar het op afstand gezette instellingen betreft, zoals Amersfoort-in-C. Daarover hebben college en raad niets te zeggen. Maar BMC wel. Partner en senior consultant van BMC is Marco van Vulpen. Jarenlang gemeentelijk hoofd cultuur en nu directeur van Amersfoort-in-C. Hij huurt zichzelf in. Ook relationeel was-ie ooit aan Ploum verbonden. Hij schrijft alle plannen voor de huisvesting van de Armando Collectie in Oud-Amelisweerd.

Bedenkelijk is niet dat bedrijven als BMC of personen als Jacobs, Ploum of Van Vulpen hun belang volgen. De laatsten met vermenging van privé en zakelijk. Het politiek tekort is dat ze er door onvoldoende toezicht en ontbrekende middelen van het openbaar bestuur mee wegkomen. Zowel de Amersfoortse cultuurwethouder Pim van den Berg (D66) als zijn Utrechtse collega Frits Lintmeijer (GroenLinks) moeten het laten gebeuren.

Steeds meer wordt  het openbaar bestuur geprivatiseerd. Wethouders spelen alsof ze besluiten nemen en hun ambtenaren plannen maken. Maar kant-en-klare plannen worden gedumpt. Het geval Oud-Amelisweerd leert dat een drietrapsraket van BMC-Van Vulpen, Van Vulpen-Ploum en Ploum-Jacobs de politieke besluitvorming kaapt. Met als gevolg dat de plannen nooit politiek zijn getoetst omdat een forum om ze te toetsen ontbrak. Raadsleden in Amersfoort en Utrecht beseffen dat drommels goed, maar staan knarsetandend aan de kant. In al hun gespletenheid verdedigen wethouders niet publieke plannen alsof het algemeen belang ervan afhangt.

Foto: Armando, Espace Criminel 10-58, 1958. Olieverf op doek. Collectie Het Kröller-Müller Museum.