George Knight

Debat tussen links en rechts

Posts Tagged ‘Menselijk gedrag

Online cursus religiewetenschap op edX

leave a comment »

Wat is in hemelsnaam religie? Waarom is het ontstaan en welk belang dient het? Wie of wat omsluit het en wie of wat sluit het uit? Wat is de oorsprong van religie? Bij welke menselijke behoefte sluit religie aan? Waarom groeperen mensen zich rond duizenden religies die ze alle afzonderlijk als uniek beschouwen? Als het waar is dat religie slecht begrepen wordt, zit dat ingebakken in het kenmerk ervan? Anders gezegd, is het de opzet van religie om slecht begrepen te worden omdat het dan beter doorvoeld kan worden? Omdat zo de werking ervan op het gedrag van mensen krachtiger wordt? Maar zijn de vaag omschreven uitgangspunten niet tegelijk de zwakte? Want het maakt religie over de ruggen van de gelovigen kwetsbaar voor misbruik en manipulatie.

Religie verdient het om als ‘naturalistisch fenomeen’ beter begrepen en empirisch onderzocht te worden volgens de wetenschappelijke methode zoals die gangbaar is in de wetenschap. Vanaf 15 maart 2017 geeft The University of British Columbia een gratis online cursus ‘The Science of Religion‘ op edX. Het YouTube-kanaal van MIT en Harvard. Zie hier voor meer informatie. Het containerbegrip religie wacht op afbakening.

Nooit Meer Oorlog in Europa. Wegkijken voor vrouwenleed in Oekraïne

with 3 comments

nooit

Geschiedenis herhaalt zich op dit moment in Europa en is niet ten einde, zoals Francis Fukuyma in 1992 nog meende in zijn boek ‘The End of History and the Last Man’. De eenzijdige benadering  van het ik-tijdperk is voorbij. Susanne Piët ziet in haar boek Egolutie zelfs een trendbreuk: ‘de verheerlijking van ego, bezit en geld en het nietsontziend faken en profiteren hebben hun tijd gehad. Gewetensvol leven is de nieuwe trend.’ Dat speelt dan op het niveau van de cultuurpsychologie, menselijk gedrag dat gestuurd wordt door culturele patronen. Maar hoe zit het met menselijk gedrag dat gestuurd wordt door de politieke psychologie? Kort door de bocht gezegd, de positionering van het individu binnen een groep in relatie tot de werking van de macht.

Europese geschiedenis van de Eerste en de Tweede Wereldoorlog of de Joegoslavische burgeroorlog herhaalt zich op dit moment in Oekraïne. Op de Krim en in een deel van de Donbas in Oost-Oekraïne. Rusland straft Oekraïne met een militaire invasie, gedeeltelijke vernietiging en ontwrichting omdat het voor Europa gekozen heeft. Maar de meeste Europeanen kijken weg en verblijven in hun biotoop vol buurtfeesten, zelfmaaksites en ruilapps. Ze kijken bij nationale herdenkingen vertederd terug naar het leed van de eigen oorlogen die ze zijn gaan koesteren. Het waren immers hun eigen ouders of grootouders die het toen zo hard hadden en waarover de verhalen worden verteld. En herhaald. Ze roepen lichtzinnig omdat ze de consequentie van hun woorden niet inzien: ‘Nooit Meer Oorlog’. In hun biotoop betekent dat: ‘Nooit meer oorlog in mijn eigen achtertuin’.

Het project op het raakvlak van journalistiek en mensenrechten WMC’s Women Under Siege besteedt aandacht aan de Russisch-Oekraïense oorlog. Het vraagt zich af in ‘All-enveloping silence persists around rape in Ukraine conflict’ waar het zwijgen vandaan komt over het seksueel geweld jegens de Oekraïense vrouwen. Immers een oorlogsmisdaad. Waarbij het voor hun welzijn minder urgent is om nu te focussen op de daders, dan het leed van de betrokken vrouwen te erkennen. Maar de slachtoffers zelf treden niet naar voren, en de economische, politieke en militaire problemen van de oorlog domineren het nieuws dat dit lastig benoembare menselijke leed wegdrukt. Via een omweg steunt dat de Europeanen in hun wegkijken voor een oorlog die geen oorlog genoemd mag worden omdat het Nooit Meer Oorlog mag zijn in Europa. Een kwestie van biotoop.

Foto: Schermafbeelding van educatief project ‘Nooit Meer Oorlog’ over de Eerste Wereldoorlog. Vlaanderen, 2014.