Grunwald hoopt in tweet op dood Assange. Is dat journalistiek?

mg

Een tweet van Mike Grunwald, de ‘senior national correspondent’ van TIME Magazine. Hij heeft na veel kritiek de gewraakte tweet verwijderd. Grunwald biedt zijn excuus aan, maar betuigt niet echt spijt. Hij zegt dat het stom was, maar voegt intussen Assange een nieuwe belediging toe: ‘Rapist dudebros are no victims‘. Een hint naar Zweden dat de uitlevering van Julian Assange wenst om hem mee te laten werken aan een onderzoek naar de eventuele verkrachting door hem van twee vrouwen. Assange weigert dit omdat-ie door de hechte samenwerking van de Zweedse en Amerikaanse regering sterke vermoedens heeft dat-ie vervolgens aan de VS uitgeleverd wordt voor zijn werkzaamheden voor WikiLeaks die de regering-Obama in verlegenheid brachten. Uiteindelijk herhaalde Grunwald in een tweet nogmaals dat-ie stom is geweest: Ik verdien de tegenwind.

Wat bezielt een door-de-wol-geverfde journalist als Mike Grunwald om tot zo’n tweet te komen? Het is om vele redenen ongepast. In met name Pakistan, Jemen en Afghanistan brengt de Amerikaanse overheid met drone-aanvallen vele onschuldigen om het leven. Dat zorgt voor veel kritiek op Obama. Julian Assange is noch in het Verenigd Koninkrijk, Zweden of de VS officieel aangeklaagd, hoewel naar verluidt in de VS door een geheime jury al eind 2010 een geheime aanklacht tegen hem is voorbereid als-ie voet op Amerikaanse bodem zet. Grunwald gaat er nu vanuit dat Assange zonder aangeklaagd te zijn het verdient om met een drone-aanval gedood te worden. Is dat de methode waarop de ene journalist de andere journalist van repliek dient?

Er zijn verzachtende omstandigheden aan te voeren. Grunwald was moe, had te veel gedronken of bedoelde het met een ironie die door niemand herkend wordt. Maar iemand als Mike Grunwald kent de macht van het woord en de kracht van sociale media. De verklaring is dat Grunwald de tweet ongestraft dacht te kunnen versturen omdat de gevestigde media om economisch-politieke redenen per definitie in meerderheid de kant van de zittende regering kiezen. Hij voelde zich gedekt door die gezagsgetrouwe media en de regering. Hij dacht er zelfs een wit voetje te halen door op Assange’s dood te speculeren. Hoe verkeerd is Grunwald bezig.

Foto: Kopie van verwijderde twee van Mike Grunwald.

Hoe kan Nederland helpen de VS op het rechte pad te brengen?

007_1

Moet Nederland relaties onderhouden met landen die eigen oorlogsmisdadigers bewust buiten schot laten en klokkenluiders die oorlogsmisdaden in de publiciteit brengen hardhandig aanpakken? Had Nederland bondgenootschappelijke relaties kunnen onderhouden met Hitler-Duitsland, Stalin-Rusland, China van de Culturele Revolutie, Cambodja van de Rode Khmer, Bosnië van Karadzic of Rwanda van de genocide op de Tutsi’s? Moet Nederland relaties willen onderhouden met het VS van Barack Obama waar de schuldigen niet voor het gerecht worden gebracht, maar de onschuldigen die de regering in verlegenheid brengen wel?

Door de economische, militaire en politieke verwevenheid tussen Nederland en de VS valt niet in te zien wat de ruimte voor Nederland is om met kritiek te komen. Het verbreken van de banden is een brug te ver omdat het Nederland isoleert. Het zou economische zelfmoord betekenen. Daarbij komt dat het de politieke leiders van Nederland ontbreekt aan ethisch besef. Ze politiseren de economie en economiseren de politiek. In die pragmatiek stopt hun denken. Overwegingen over mensenrechten schuiven ze naar de achtergrond. Ons land kent geen grondwettelijke toetsing die de politiek met de neus op de universele waarden van de wet drukt.

Welk gebaar kan de Nederlandse regering maken om zich afkeurend uit te spreken over de verkeerde afslag die president Obama heeft genomen? Met zijn beleid over de mensenrechten, de nationale veiligheid en de massale spionage van alle wereldburgers? Want vrienden die als het erop aankomt elkaar de waarheid niet durven zeggen zijn geen echte vrienden. Juist het Atlantische Nederland dat zich altijd zo verbonden heeft gevoeld met de VS en dat historisch ook daadwerkelijk is kan als oude vriend de VS de waarheid zeggen.

Nederland heeft een publiek debat nodig dat twee aspecten benadrukt. Als opdracht aan de regering-Rutte. Met als uitgangspunten dat Nederland zich gebonden voelt aan de VS en zich zorgen maakt over de recente ontwikkelingen richting politiestaat die gedragen worden door het Amerikaanse establishment en de regering-Obama. En dat Nederland zich kritisch, maar vanuit de vriendschappelijke, oude relatie uitspreekt tegen deze ontwikkelingen. Nederland kan de Amerikaanse burgers en burgerrechtenactivisten die deze kritiek delen een steuntje in de rug geven en de VS vanaf afstand weer op het goede pad proberen te brengen.

Foto: De streken van Reintje van der Schalk, Markies van Eijerstruiven, circa 1840, Facsimile. Uitgeverij: NBLC, 1985

Hoe Obama nog verschrikkelijker is dan Nixon en Bush

Nog in september 2012 kopte TrouwVurig pleidooi Obama voor vrijheid van meningsuiting‘ na diens toespraak tot de VN. Ook de NRC  plaatste geen enkele kanttekening bij de claim van president Obama dat-ie opkomt voor de mensenrechten. Ik was toen verbijsterd over de wereldvreemdheid van de buitenlandredactie en schreef de NRC-Ombudsman een e-mail. Ik weet niet of het geholpen heeft, maar de NRC is nu een stuk kritischer over president Obama. ‘Machthebbers moeten de verleiding weerstaan om hardhandig op te treden tegen dissidenten’ zei Obama tot de VN. Tja, dat zeggen leiders van politiestaten altijd over de dissidenten bij de buren. In Nederland begint het publiek nu te begrijpen dat de regering-Obama geen uitzondering vormt.

Het debat dat Edward Snowden met zijn onthullingen aangezwengeld heeft lijkt succes te hebben. Trouwens nog het minst in de VS waar de media op de hand van de overheid zijn. Elementen van de controlestaat waren al jaren bekend, onder andere door onthullingen van klokkenluiders als William Binney, Thomas Drake, John Kiriakou of Bradley Manning, maar het werd uit de Amerikaanse gevestigde media geweerd zodat het publiek onwetend bleef en een maatschappelijk debat uitbleef. Edward Snowden heeft het in samenwerking met journalisten zo aangepakt dat de regering-Obama het deze keer niet meer kon afdoen als spookverhalen.

obama-yes-we-scan

Amerikaanse presidenten werken aan hun plaats in de geschiedenis. Voorgangers hebben ze als concurrenten. Deze proberen ze te overtreffen in populariteit, wetgeving en zoete herinneringen. De presidenten Franklin Roosevelt en John F. Kennedy spreken nog steeds het meest tot de verbeelding en voeren voor de 20ste eeuw deze virtuele lijst aan. Aan de negatieve kant zijn het Richard Nixon en George ‘W’ Bush die als voorbeeld worden genoemd van presidenten met een slechte status. Waar eindigt Barack Obama? Cenk Uygur van The Young Turks schat ‘m als restrictiever en minder tolerant in dan Nixon en Thomas Drake vindt Bush vergeleken bij Obama mild. Ze hebben steekhoudende argumenten. Het kan verkeren. Sinds september 2012 is er in elk geval veel veranderd in de opstelling van de Nederlandse media. Nu de rest van de wereld nog.

Foto: Obama, Yes We Scan.

Last Call For Mr Snowden. Geen nieuws, goed nieuws

BOMWNvbCQAA6spB.jpg-large

Op alles valt te gokken. De Britse bookmaker William Hill opent de weddenschap op de verblijfplaats van Edward Snowden. Sluitingsdatum 31 juli. Waar zal Ed Snowden op 1 januari 2014 zijn? Is dit gokken een sport, een verzetje, de bezwering van iets dat niet begrepen wordt of de vinger aan de pols van de tijdgeest? Of verdient het afkeuring omdat het iets van waarde domesticeert in iets vertrouwelijks? Maar toch gebeurt het. Door vraag en aanbod ontstaat een beeld van wat de gokkers het meest waarschijnlijk achten. De VS aan top, Venezuela met stip stijgend en Cuba dalend. Door nieuwe ontwikkelingen is het straks weer compleet anders. 

Met de onthullingen van Snowden en de spionage door de Amerikaanse overheid van de eigen en andere burgers heeft dit gokken niks te maken. Het onrecht blijft ongenoemd. Maar het nieuws is ook zo vermoeiend en moeilijk te begrijpen. Kunnen we het volgen? De New York Times zegt dat de Amerikaanse Postal Service jaarlijks alle 160 miljard brieven en poststukken kopieert en opslaat. Hoe precies is niet bekend. Dit aantal gaat ons voorstellingsvermogen te boven. En het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken laat vandaag bij monde van onderminister Sergei Ryabkov weten dat Snowden nooit asiel heeft aangevraagd in Rusland. Maar op 1 juli liet volgens de BBC consul Kim Shevchenko weten dat Snowden asiel had aangevraagd in Rusland.

Nieuws temt zichzelf. Ook de hype raakt buiten adem. Dan reduceren media een belangrijke klokkenluider tot iemand met een vader, een echtgenote of zonder verblijfplaats. Zoals Hollywood alles terugbrengt tot gedrag van personages. De structuren die de voorwaarden scheppen worden buiten beeld gehouden. Dan gaat het niet om de vraag of generaal A. liegt tegen het parlement, of president Obama zijn principes inslikt omdat-ie bang is door zijn eigen geheime dienst vermoord te worden of dat de grondwet wordt geschonden. Dan gaat het erom welke kans Edward Snowden maakt. Domesticatie als ultieme infantilisering van onderschikking.

20_Mule_Team_in_Death_Valley

Foto 1: Kansen van bookmaker William Hill op verblijfplaats van Edward Snowden op 1 januari 2014. Stand 3 juli 2013.

Foto 2: Mule Team bestaande uit 18 muilezels en twee paarden trekt een wagen met borax uit Death Valley, California. 1883-89.

All animals are equal, but Obama is more equal than Snowden

ClaireFontaine

Volgens woordvoerder Dmitry Peskov van het Kremlin heeft Snowden vandaag zelf zijn asielaanvraag aan Rusland ingetrokken vanwege de beperkende voorwaarden die president Putin gisteren stelde. Een voorwaarde was een spreekverbod, de gag order. Dit is merkwaardig omdat journalist Glenn Greenwald in een lange tweet aantoont dat Snowdens rol er zo goed als op zit: ‘Snowden’s leak is basically done‘.

Wat kan en moet Snowden nog doen? Hij heeft volgens WikiLeaks bij Oostenrijk, Bolivia, Brazilië, China, Cuba, Finland, Frankrijk, Duitsland, India, Italië, Ierland, Nederland, Nicaragua, Noorwegen, Polen, Rusland, Spanje, Zwitserland en Venezuela asiel aangevraagd. Eerdere verzoeken waren aan IJsland en Ecuador gericht. Deze landen staan onder sterke druk van de VS om deze asielaanvraag naast zich neer te leggen.

De VS schendt hiermee en met het intrekken van z’n paspoort de fundamentele mensenrechten van Snowden. Amnesty International zegt: ‘Met het intrekken van zijn paspoort hindert de VS Snowden bij de uitoefening van zijn recht om asiel aan te vragen. Een vergaande en bedenkelijke stap. Iedereen, dus ook Snowden, heeft het recht om asiel aan te vragen.‘ De regering-Obama neemt opnieuw een loopje met de burgerrechten.

Tekenend voor de verre van onafhankelijke opstelling van landen die hun eigen afweging maken is hoe de landen waar Snowden asiel heeft aangevraagd de een na de ander redenen aanvoeren en drempels opwerpen om dat niet te doen. Frankrijk lijkt een uitzondering. Daar pleiten de Groenen, de Linkse Partij en het Front National om asiel voor Snowden. Politiek asiel kan door het Bureau voor de bescherming van vluchtelingen en staatlozen OFPRA verleend worden. De Franse president heeft hierin niet meer het laatste woord zoals onder president Mitterand nog wel het geval was. Venezuela lijkt evenmin ontvankelijk voor Amerikaanse druk.

Volgens Jaap de Hoop Scheffer komt Edward Snowden niet voor politiek asiel in aanmerking: ‘Hij is iemand die de Amerikaanse wet heeft overtreden, geen asielzoeker.’ Is het zo simpel? Hiermee probeert deze voormalige secretaris-generaal van de NAVO Snowden te criminaliseren. Het is echter maar net de vraag wie bepaalt hoe de wet uitgelegd moet worden. De Hoop Scheffer en alle waterdragers voor de VS lijken ermee in te stemmen dat dit land Snowdens burgerrechten mag inperken zonder aanklacht of Red Notice order van Interpol.

Foto: Claire Fontaine, ‘Capitalism Kills Love‘. Credits: Galerie Neu, Berlin. 2007.

NSA bespioneert de EU. Maar EU spioneert samen met de VS

Update: In de Tweede Kamer is met grote zorg gereageerd op het nieuws dat de Amerikanen actief zouden spioneren binnen de Europese Unie, zo noteert Spits. ‘Diplomaten aftappen kan echt niet’, aldus Jeroen Recourt van de PvdA vanmiddag. Hij wil net als veel andere partijen opheldering van minister Ronald Plasterk (Binnenlandse Zaken). Deze bezoekt de Larense kermis en Amersfoort en doet daar verslag van. Minister Frans Timmermans van Buitenlandse Zaken wil nu ook opheldering over het afluisteren van EU-diplomaten. 

Der Spiegel komt met documenten die aantonen dat de VS de EU bespioneerde. Staatsveiligheidsdienst NSA plaatste afluisterapparatuur in de EU-vestiging in Washington en drong binnen in het computernetwerk. De NSA was ook verantwoordelijk voor het elektronisch afluisteren van EU-gebouwen in Brussel. De VS kijken zo in het hoofd van de EU. Pikant is dat die operatie werd uitgevoerd vanuit het NAVO-hoofdkwartier in Brussel. Vanuit een apart gebouw van de NSA. Klokkenluider Edward Snowden gaf Der Spiegel de documenten.

Een andere onthulling lijkt hieraan tegenstrijdig. Voormalig NSA-medewerker Wayne Madsen zegt in The Privacy Surgeon dat Europese landen structureel samenwerken met de VS in het verzamelen en uitwisselen van communicatie-inlichtingen. Hij noemt naast Groot-Brittannië, Denemarken, Frankrijk, Spanje, Duitsland en Italië ook Nederland. De laatste zes hebben formeel de derde positie partij onder de NSA Signals Intelligence overeenkomsten en zijn contractueel gebonden aan de VS. Verontwaardiging van regeringsleiders als kanselier Angela Merkel over onthullingen zijn daarom merkwaardig. Madsen vindt recente verklaringen van EU-politici slechts het halve verhaal: ‘I can’t understand how Angela Merkel can keep a straight face – demanding assurances from Obama and the UK – while Germany has entered into those exact relationships‘.

Vandaag ontstond een controverse over de onthulling van Madsen. ‘In afwachting van onderzoek’ trok The Guardian een artikel terug. De scoop zou geen scoop zijn. En Madsen zou samenzweringstheorieën aanhangen. Het leedvermaak bij media die op hun handen zitten was duidelijk. Maar de scoop dat het geen scoop is lijkt op zijn beurt geen scoop te zijn. De essentie van Madsens beweringen is dat de VS en genoemde Europese landen formeel samenwerken op het gebied van spionage. En verplichtingen aan elkaar hebben.

Conclusie is dat spionage tussen landen op allerlei niveau’s speelt en wisselende partners en belangen kent. Hoe dan ook lijken de onthullingen over de relatie van de VS en Europa verder te onderschrijven dat de aanpak van het terrorisme niet de hoofdzaak is. Dit voeren deze landen tegenover hun burgers steeds aan om de grootschalige spionage van die eigen burgers te legitimeren. De Amerikaanse spionage van de EU maakt duidelijk dat het om economische spionage gaat die volstrekt niks met terrorisme te maken heeft. Media die nu nog steeds dat verhaal over veiligheid en terrorisme blijven herhalen kunnen er onderhand van beticht worden dat ze van kwade wil zijn. En hun journalistieke opdracht inwisselen voor een politieke stellingname.

NSA oogst nog steeds online gegevens. Obama poogt af te leiden

Glenn Greenwald en Spencer Ackerman van The Guardian komen opnieuw met onthullingen over de NSA-spionage. Gegevens over het email en internet gebruik van Amerikanen werden door staatsveiligheidsdienst NSA opgeslagen. Deze metadata geven de bijzonderheden over betreffende emails, maar niet de inhoud. Het programma begon in 2001 onder president Bush en werd voortgezet onder president Obama. In 2011 is het in de oude vorm stopgezet, maar documenten tonen aan dat het is voortgezet en in december 2012 nog liep. Het internet wordt nog steeds door de NSA ‘gemijnd’. Andere documenten tonen aan dat voor september 2013 zelfs enkele uitbreidingen van het programma om metadata te verzamelen gepland staan.

obama-george-w-bush-1

De Zweedse activist en oprichter van de Zweedse Piratenpartij Rick Falkvinge wijst erop dat het niet gaat om de klokkenluider of de journalist die het verhaal publiceerde maar om de overtredingen door de Amerikaanse overheid. In een publicitaire afleidingsactie probeert de regering-Obama met inzet van ‘waterdragende’ journalisten die de overheid dienen en politici van beide grote partijen de aandacht te verleggen naar Edward Snowden of journalist Glenn Greenwald. Het is de taak van verantwoordelijke media om het oog op de bal te houden: de illegale spionage door de NSA die onder de presidenten Bush en Obama praktijk werd.

Foto: De presidenten Bush en Obama met echtgenotes.

Doet het er iets toe of Snowden naar Frankrijk gaat?

8239_10151489336319431_779321299_n

Updat 1 juli: De Franse president François Hollande is woedend dat de Amerikanen de Franse ambassade in Washington en het Franse kantoor bij de VN in New York afluisteren. Hij eist dat de spionage onmiddellijk stopt. Het kwam naar buiten door onthullingen op zondag in The Guardian en Der Spiegel. De Franse Groenen en Jean-Luc Mélenchon van de Parti de Gauche uitten hun woede en roepen president Hollande op Edward Snowden asiel te verlenen. De Groenen noemen als reden dat ‘klokkenluiders een essentiële waarborg voor de democratie vormen’. Ook Marine Le Pen van het Front National roept op om Snowden asiel te verlenen. 

Edward Snowden in transit. Op de Moskouse Sheremetyevo International Airport. Met als einddoel Ecuador volgens WikiLeaks. Met de kanttekening dat Snowden zelf beslist en zijn reisdoel kan bijstellen. Waarom is-ie nog niet vertrokken uit Moskou? Een verklaring is dat-ie een minder verre bestemming op het oog heeft maar dat dit nog niet rond is. Iets van puntjes op de i, en toestemming van de VS krijgen. Twee landen komen in aanmerking: IJsland en Frankrijk. Maar IJsland heeft een conservatieve regering en lijkt minder logisch.

La Douce France. Ondanks de publicitaire rampen die zich de afgelopen weken voltrokken hebben voor de VS zal het Snowden vanwege haar invloed liever in Frankrijk zien dan in Rusland, Cuba of Ecuador. Ook Snowden zal Frankrijk verkiezen boven Ecuador. En zelfs dat land zal vanwege de druk van de VS Snowden liever elders zien. Dus iedereen heeft te winnen bij Frankrijk. Alleen kan de VS dat nu niet volmondig toegeven omdat het zich zo agressief en zelfingenomen heeft opgesteld. Dat bemoeilijkt het smeden van een compromis.

En Frankrijk zelf? Op 10 juni riep de leider van het rechtse Front National Marine Le Pen ertoe op dat Frankrijk Edward Snowden asiel verleende. Gisteren herhaalde ze deze oproep. De linkse Jean-Luc Mélenchon bezocht op 6 december 2012 Julian Assange in de Ecuadoriaanse ambassade in Londen. Dit bezoek was op te vatten als politieke steun aan WikiLeaks. Edward Snowden krijgt juridische en geldelijke steun van WikiLeaks. En de Parti Socialiste met president François Hollande houdt voorzichtig, maar afgewogen afstand tot de VS. Een asielaanvraag voor Snowden die stilzwijgende, diplomatieke instemming heeft van de VS zal het honoreren.

Doet het ertoe waarheen Snowden doorreist? Voor de zaak niet, voor z’n persoonlijk leven wel. Hoofdzaak is dat Snowden documenten in zijn bezit heeft die de illegale spionagepraktijken van de staatsveiligheidsdienst NSA aan de kaak stellen en zwart op wit onderbouwen. De NSA die zoals de andere klokkenluider Russ Tice onlangs heeft herhaald ook senatoren, hoge rechters, journalisten en in 2004 toenmalig kandidaat-senator Barack Obama aftapte. Dat moet ook Obama te denken geven over de macht van NSA-baas Keith Alexander. De paranoia van de hoorzittingen uit de jaren ’50 ten tijde van senator Joseph McCarty herleven voor onze ogen in een in zichzelf verstrikt zittend overheidsapparaat waar met het programma Insider Threat iedere medewerker verdacht is. De echte reis van Snowden is het zoeken van de waarheid door onrecht aan te tonen.

Foto: Norman Parkinson, Cardin Hat over Paris, 1960.

Waarom zochten de VS geen compromis met Snowden?

hongkong-popup

Met de dominerende rol die de VS sinds het eind van de Koude Oorlog in 1989 speelt schiet het in de eigen voet. Het heeft alle bemiddeling afgesloten. Neem het bericht in de New York Times van vandaag dat de Chinese geheime dienst de inhoud van de vier laptops die Edward Snowden in zijn hotel in Hong Kong bij zich had heeft zou hebben gekopieerd. Vol top secret documenten over de Amerikaanse staatsveiligheidsdienst. Snowden ontkent trouwens dat-ie geheimen aan overheden heeft gegeven. ‘Twee experts van Westerse inlichtingendiensten’ komen met de beschuldiging. De berichtgeving past in het patroon dat de Amerikaanse overheid met behulp van een groot deel van de gevestigde journalistiek klokkenluiders zwartmaakt als afleiding voor de berichten over de controlestaat en de opslag van communicatie van onschuldige burgers.

Nu lijkt Snowden in Moskou te zijn, hoewel er over z’n verblijfplaats sinds zijn vertrek uit Hong Kong geen onafhankelijke getuigenissen zijn. Mogelijk heeft de Russische geheime dienst belangstelling voor de inhoud van de vier laptops. Vermoedelijk beveiligd en geëncrypteerd door Snowden. Of de Chinese of Russische geheime dienst de inhoud van Snowdens laptops heeft ‘afgetapt’ is mogelijk. Toch valt deze berichtgeving voornamelijk op te vatten als het gooien van modder door Amerikaanse politici die de grenzen van hun macht niet willen toegeven. Alsof ze de hele wereld bezitten en andere landen naar hun pijpen moeten dansen.

Feit is dat de Chinezen en Russen de topgeheime documenten hadden kunnen aftappen. Ook buiten de toestemming van Snowden om. Vanuit Amerikaans perspectief had zich die situatie nooit voor mogen doen Snowden vluchtte al op 20 mei in Hong Kong en op 9 juni maakte hij zijn vlucht openbaar via The Guardian.

De VS zijn in verlegenheid gebracht door hun spierballentaal. Alsof ze alleen maar dat ene register van machtsvertoon kennen. De Amerikaanse regering had het vanwege het veiligheidsrisico echter nooit zover moeten laten komen. Weliswaar had het de vlucht van Snowden niet kunnen voorkomen, maar het had er vanwege de crisisbeheersing verstandig aan gedaan Snowden na 20 mei een compromis aan te bieden. Zoals garanties over een eerlijk proces en een publiek debat over de onthullingen. Maar in plaats daarvan haalde de regering-Obama voor de zevende klokkenluider op rij de Espionage Act van 1917 uit de mottenballen. Met kans op een levenslange gevangenisstraf voor Snowden. Dat sloot elke bemiddeling af. De schade die de Amerikaanse overheid vanuit een oogpunt van publiciteit en staatsveiligheid nu leidt is een direct gevolg van haar eigen gebrek aan flexibiliteit en de arrogante houding om anderen menen te kunnen ringeloren.

Foto: ‘Supporters of Edward J. Snowden, the former National Security Agency contractor, with his photograph at a demonstration outside the American Consulate in Hong Kong this month.’ Credits: Bobby Yip, Reuters.

Kamerdebat over asielaanvraag Edward Snowden gevraagd

wiki

Update 2 juli: De juridisch medewerkster van WikiLeaks Sarah Harrison die Edward Snowden sinds zijn vlucht vanuit Hong Kong begeleidt heeft namens hem op 30 juni asiel aangevraagd in Nederland. Aldus een verklaring van WikiLeaks. Ook in andere landen werd een verzoek ingediend: Oostenrijk, Bolivia, Brazilië, China, Cuba, Finland, Frankrijk, Duitsland, India, Italië, Ierland, Nicaragua, Noorwegen, Polen, Rusland, Spanje, Zwitserland en Venezuela. De verzoeken werden afgelopen zondagavond bij het Russische consulaat op het vliegveld Sheremetyevo afgeleverd. Van daaruit worden ze naar de ambassades in Moskou doorgestuurd. Het is onduidelijk of het al bij de Nederlandse ambassade ontvangen is. Of bij het ministerie in Den Haag. Op dit moment heeft Rusland positief gereageerd en Edward Snowden onder voorwaarden asiel verleend. Naar verluidt heeft Snowden daarom zijn aanvraag ingetrokken. 

Update 11 juni: In het mondelinge vragenuurtje wijzen de kamerleden Ronald van Raak (SP), Liesbeth van Tongeren (GL) en Esther Ouwehand (PvdD) minister Opstelten op de mogelijkheid dat Nederland of de EU Edward Snowden asiel verleent. Van Tongeren: ‘Nu is Den Haag natuurlijk de stad van het internationale recht. Ik hoorde de minister zonet abusievelijk zeggen dat de Verenigde Staten asiel zouden moeten verlenen aan hun eigen onderdaan, maar zo werkt het natuurlijk niet. Zou Nederland niet bereid zijn om te overwegen om asiel te verlenen aan Snowden?’ Minister Opstelten reageert niet inhoudelijk op de suggesties. 

Republikein Peter King is voorzitter van het homeland security subcommittee in het Huis van Afgevaardigden. Hij probeert landen onder druk te zetten over een asielaanvraag van Snowden: ‘The United States must make it clear that no country should be granting this individual asylum. This is a matter of extraordinary consequence to American intelligence.’ En valt eraan toe te voegen, een zaak van Nederlandse soevereiniteit.

Leden van de Tweede Kamer kunnen positief aan de slag met de onthullingen van Edward Snowden over de opbouw van de controlestaat door de Amerikaanse staatsveiligheidsdienst NSA. Ze kunnen door vragen aan het kabinet een procedure in gang zetten om hem in Nederland asiel aan te bieden. In een interview noemde Snowden IJsland als zijn favoriete plek, maar WikiLeaks merkt in een tweet op dat daar sinds een maand een conservatieve regering aan de macht is. Dat maakt zijn kansen nihil. Snowden is hierover slecht geïnformeerd.

Nederland heeft met het Internationaal Gerechtshof in Den Haag het belangrijkste gerechtelijke orgaan binnen de Verenigde Naties in huis. En daarnaast ook nog enkele andere strafhoven. Met de ambitie om een neutrale plek te bieden aan de rechtspraak is het toekennen van asiel aan klokkenluider Snowden niet strijdig. En zoals bovengenoemde tweet opmerkt is het aanbieden ervan -of zelfs het debatteren erover- de lakmoesproef voor de vraag hoe echt onafhankelijk Nederland is. En hoe vrij Nederlandse bestuurders en politici durven denken.

Nederlandse kamerleden en bestuurders kunnen in een kamerdebat over een asielaanvraag voor Snowden hun principes verduidelijken over de opbouw van de controlestaat, de gewenste afstand van ons land ten opzichte van de VS en andere bondgenoten, de traditie van een neutraal Nederland, de internetvrijheid, de bescherming van persoonsgegevens, de wetgeving in een techniserende samenleving en het toezicht op de staatsmacht.

In aansluiting op bovenstaande oproep kan op petities.nl de volgende petitie ondertekend worden:

Asiel

Foto 1: Tweet van WikiLeaks, 9 juni 2013.

Foto 2: Schermafbeelding van petitie ‘Nederlands asiel voor klokkenluider Edward Snowden‘ op petities.nl. 10 juni 2013.