Assange en Ratner in Democracy Now over mensenjacht door NSA

Julian Assange geeft vanuit Londen aan Amy Goodman van Democracy Now! een toelichting op eerdere onthullingen vandaag in een Intercept-artikel van Glenn Greenwald en Ryan Gallagher. De essentiële vraag is wat de mensenjacht op Assange en WikiLeaks met de bestrijding van het terrorisme te maken heeft. Achterliggende vragen zijn wat de rol van de journalistiek is en hoe de burgerrechten in de VS en het Verenigd Koninkrijk onder druk staan. Mensenrechtenactivist Michael Ratner licht een en ander toe vanuit de studio.

NSA en GCHQ bespioneren WikiLeaks en supporters

nsa-wl

De cartoon van WikiLeaks maakt het inzichtelijk. De NSA bespioneert WikiLeaks, maar vergeet Al Qaida. Een kern van waarheid. Uit steeds meer documenten blijkt dat de NSA en de Britse GCHQ die beweren terrorisme te bestrijden, veel middelen tegen burgers en maatschappelijke organisaties inzetten. Zoals WikiLeaks en Anonymous. Dat blijkt uit het artikel ‘Snowden Documents Reveal Covert Surveillance and Pressure Tactics Aimed at WikiLeaks and Its Supporters‘ van Glenn Greenwald en Ryan Gallagher voor The Intercept.

WikiLeaks vraagt in reactie op het Intercept-artikel in een verklaring om de benoeming van een speciale aanklager om de NSA door te lichten: ‘We call on the Obama administration to appoint a Special Prosecutor to investigate the extent of the NSA’s criminal activity against the media including WikiLeaks and its extended network‘. Des te meer omdat deze operaties tegen WikiLeaks op het hoogste niveau binnen de NSA (General Counsel) werden genomen. Niet minder verontrustend is dat Amerikaanse regering Europese landen onder druk zette om mee te werken aan de spionage die zich zelfs richtte op de bezoekers van de WikiLeaks-website: ‘No less concerning are revelations that the US government deployed “elements of state power” to pressure European nations into abusing their own legal systems; and that the British spy agency GCHQ is engaged in extensive hostile monitoring of a popular publisher’s website and its readers‘.

Het artikel dat gebaseerd is op de Snowden-documenten noemt Duitsland en IJsland als landen die met Britten en Amerikanen samenwerkten. Niet Nederland. Maar het kan uit andere bronnen of nieuwe documenten de komende tijd nog als meewerkend land tevoorschijn komen. WikiLeaks kondigt aan de verantwoordelijken juridisch ter verantwoording te roepen. Want het kan niet zo zijn dat de NSA straffeloos tegen een journalistieke organisatie als WikiLeaks optreedt: ‘No entity, including the NSA, should be permitted to act against journalists with impunity. We have instructed our General Counsel Judge Baltasar Garzón to prepare the appropriate response. (..) Make no mistake: those responsible will be held to account and brought to justice.’ Deze onthullingen doen opnieuw afbreuk aan de geloofwaardigheid van president Obama en de NSA.

Foto: Cartoon van WikiLeaks.

Pompen of verzuipen: Samenwerking Unilever en The Guardian

The Guardian doet verslag van een Nederlandse superpomp in Somerset. Behulpzaam bij de overstromingen. De rode pompen staan kek. Toeval? Mogelijk, maar enkele dagen geleden tekende het nieuwe Guardian Labs een contract met de Brits-Nederlandse voedselgigant. Van zeven cijfers zoals de Angelsaksen zeggen. Dus tussen de 1 en 10 miljoen Pond Sterling stroomt van Unilever richting The Guardian. De links-progressieve Britse krant die Glenn Greenwald de verhalen van Edward Snowden liet brengen, maar het water financieel aan de lippen staat. Het draait verlies. Het mediabedrijf moet noodgedwongen de markt op om te blijven bestaan.

Unilever en The Guardian bouwen hun samenwerking rond het etiket duurzaamheid. Unilevers Jon Goldstone laat de marketingtaal op volle toeren draaien: ‘Our partnership with Guardian Labs presents us with an innovative and unique way of engaging with a greater number of consumers than ever before, in their homes and on the move, on a subject which is core to both Unilever and the Guardian’s values – sustainability.’ Mooie woorden voor ze wil geloven. Maar het gaat gewoon om geld voor The Guardian dat het hoofd boven water wil kunnen houden. Pompen of verzuipen. Ofwel, geld in de markt zoeken of ten onder gaan. Zo simpel is het. 

Screen shot 2014-02-13 at 10.17.31

Foto: Merken van Unilever, straks met voorkeur in The Guardian?

NRC verschuilt zich in kwestie Demmink achter complexiteit

nrcnaar1

Update 13 februari 2014: In het Katholiek Nieuwsblad beschuldigt Jan Poot de NRC van medewerking aan de Demmink-doofpot. Als voorafje van een opiniestuk dat morgen verschijnt. Poot verwijt de NRC een veel te passieve rol ingenomen te hebben in de kwestie Demmink. Hij vraagt de krant om te erkennen dat het gefaald heeft. Poot vermoedt dat de NRC en redacteur Marcel Haenen nog steeds deel uitmaken van een cover-up. Hij is door eigen bronnen binnen Justitie al gewaarschuwd voor de te verwachten desinformatie in de zaak Demmink. ‘Desinformatie die vermoedelijk via NRC en Marcel Haenen naar buiten zal worden gebracht.’

‘Dat is ook niet zo gek, want het ging om een baaierd van geruchten en anonieme beschuldigingen, versus herhaalde ontkenningen en onderzoek dat niets opleverde. Dan valt er weinig te melden, tenzij nieuwe feiten opduiken of de zaak – zoals nu is gebeurd – in een stroomversnelling raakt. Lezers zijn wel gevoelig voor het ‘verzwijgen’ van duistere zaken door de media, maar óók voor het opzetten van journalistieke ‘hetzes’.’ Aldus het commentaar vandaag  van een ombudsman in een landelijke krant.

Wat is hier het onderwerp? De NSA en Edward Snowden? De gaswinning in Slochteren? President Hollande en de breuk met de Franse ‘First Lady‘? De geaardheid van minister-president Rutte? Het kindermisbruik en de ontkenning ervan in de katholieke kerk? Het plagiaat in de sociale wetenschap? De rituelen bij de Mormonen?

Joris Demmink. De Ombudsman van de NRC wast z’n handen schoon.’Hebben de ‘gevestigde media’ zitten slapen?‘, vraagt Sjoerd de Jong retorisch. Om zichzelf het antwoord te geven als de slager die z’n eigen vlees keurt: ‘Nou, de krant hééft dus wel degelijk over de zaak geschreven, vanaf 2007 – maar inderdaad volgend, niet agenderend.’ Een kwalificatie die voor een kwaliteitskrant dodelijk zou zijn. Als die zichzelf serieus nam.

Wat is het verschil met de verhalen over de NSA en de samenwerking met Glenn Greenwald waar de NRC zo’n mooie sier mee maakte? Die trouwens opvallend tot stilstand zijn gekomen. Ook de verhalen over Edward Snowden en de NSA gingen over geruchten, anonieme beschuldigingen, ontkenningen en onderzoek dat niks opleverde. Totdat Edward Snowden zwart-op-wit met de feiten kwam die niet meer weggewimpeld konden worden. Daarbij haakte de NRC dankbaar aan. Maar als het over Demmink gaat ligt de lat blijkbaar hoger. Wacht even, is het niet de rol van serieuze journalistiek om zelf actief op onderzoek uit te gaan? Dat heeft de NRC in 10 jaar onvoldoende gedaan. En nu wringt de ombudsman zich in bochten om dat goed te praten.

Natuurlijk wordt er campagne tegen Demmink gevoerd. De Jong doet net alsof-ie de bron daarvan niet kent. Algemeen bekend is dat Jan Poot met z’n Chipshol-affaire. Volstrekt geen geheim. Het is geen schande als een nieuwsbron als de NRC het nieuws mist. Maar flauw is het om via een Ombudsman achteraf een gelijk te willen halen dat er niet is. De NRC heeft niet geïnvesteerd in de zaak Demmink. De rest is goedpraten. Sloom.

Foto: Hoofdredacteur Peter Vandermeersch bekijkt de eerste editie van NRC Handelsblad op tabloidformaat, 2011. 

Snowden vraagt Rusland bescherming tegen Amerikaanse dreiging

Voor iedere Nederlander die opgevoed is met ten minste een half oog op de Amerikaanse samenleving met de iconische populaire cultuur van film, televisie, consumentenartikelen, levensstijl en muziek, en de democratie die het Vrij Westen symboliseert is de verloedering van de VS een teleurstelling. De vrije waarden functioneren niet meer. Geld en concentratie van macht hebben de Amerikaanse politiek om zeep geholpen. Die politiek zit op dit moment in zichzelf verstrikt. En wordt gegijzeld door belangengroepen als de bankensector of de veiligheidsindustrie. De Amerikaanse politiek is geprivatiseerd en niet meer van de burgers. President Obama en de politieke klasse zijn op hun best zwakke compromisfiguren die niet in staat zijn om dat proces van privatisering terug te draaien. Daar is een revolte voor nodig die het land schokt. En eens goed wakker schudt.

Hoe is het mogelijk dat Edward Snowden in de politiestaat Rusland om bescherming moet vragen vanwege doodsbedreigingen door vertegenwoordigers van Amerikaanse veiligheidsdiensten en de politiek? Waar is hun besef gebleven dat in een westerse democratie een verdachte recht op een eerlijk proces heeft? Snowden die tegen z’n zin in in Rusland verzeild raakte omdat Buitenlandse Zaken z’n paspoort introk. De Amerikaanse regering had het vanwege de publicitaire schade nooit zover moeten laten komen. Uit een oogpunt van crisisbeheersing had het er verstandig aan gedaan om Snowden een compromis aan te bieden. Zoals garanties over een eerlijk proces en een publiek debat over de onthullingen. Maar in plaats daarvan haalde de regering-Obama voor de zevende klokkenluider op rij de Espionage Act van 1917 uit de mottenballen. Met zicht op een levenslange gevangenisstraf voor Snowden en geen publiek debat. De schade die de VS nu leiden is een direct gevolg van de arrogantie, het eigenbelang en het gebrek aan flexibiliteit van een verstarde politieke klasse.

In het opinieartikel ‘How whistleblowers are barred from defending themselves in court‘ beschrijft David Sirota hoe hypocriet de oproep van de politiek aan Snowden is naar huis te komen om zich te verantwoorden voor de rechter. Het is demagogie omdat Snowden onder de Espionage Act zich voor de rechter niet mag uitspreken. Snowden kan zich niet verdedigen omdat z’n motieven onder de Espionage Act niet relevant worden geacht. Sirota citeert een opinieartikel in de Wall Street Journal van Jesselyn Radack: ‘And there is no whistleblower defense, meaning the public value of the material disclosed does not matter at all.’ Aldus de huidige stand van de Amerikaanse democratie. Opposanten van het establishment wordt de toegang tot het publieke debat  ontzegd. Een debat dat door gevestigde media die eigenbelang voor journalistiek laten gaan toch al is gekaapt en daarom allang niet meer open en ongekleurd is. En zo is Snowden uitgerekend in Rusland gedwongen bescherming tegen de vertegenwoordigers van het Vrije Westen te zoeken. Kunnen de VS nog dieper zinken?

mm

Foto: Matteo Bertelli, Democracy. 2009. Credits: Matteo Bertelli. 

Nederlandse media leren zich kritisch uitspreken over spionage

Media die geen standpunt innemen over de massale spionage door geheime diensten of bedrijven als Google of Microsoft nemen toch een standpunt in. Da’s de paradox van de enerzijds-anderzijds journalistiek die altijd meerdere kanten van een medaille wil tonen. Met als gevolg dat het als bijvangst een hoop desinformatie van overheden overneemt en aan focus verliest. Naast de ene mening zet het de andere zonder tot een beredeneerde afweging te komen. Dat soort journalistiek wil niet pamflettistisch ogen en noemt wat het doet verslaggeving. Voor vele beleidsterreinen werkt dat uitstekend. Maar niet voor de massale spionage door overheden en bedrijven die gepaard gaat met een continue stroom aan berichten die de waarheid verdringen.

Neem nou het bericht van NSA-directeur generaal Keith Alexander dat klokkenluider Edward Snowden tot 200.000 documenten verspreid zou hebben onder journalisten. Persbureau Reuters meldt het en media nemen het over. Maar het echte nieuws is dat de NSA die alles en iedereen ter wereld in de gaten wil houden nog steeds geen idee heeft hoeveel documenten Snowden meegenomen heeft. De NSA heeft de eigen zaakjes niet op orde. De marge die Alexander aanhoudt is bijzonder groot: van 50.000 tot 200.000. Laakbaar voor een inlichtingendienst die elk geclassificeerd document zou moeten kunnen verantwoorden. Maar dat kan het overduidelijk niet. Techdirt zegt daarover: ‘Yes, nearly six months in, they still don’t know what he took. And this is the agency saying that they have such great audits that no one can abuse their systems? Really?

De Nederlandse media kunnen revanche nemen door zich los te maken van die weeë enerzijds-anderzijds journalistiek om zo afstand te nemen van de macht. Want die dienen ze te controleren en kritisch te volgen. Naar verluidt werkt Glenn Greenwald voor de komende onthullingen over de massale Amerikaanse spionage in Nederland samen met de NRC. Dat kan kloppen, want NRC-lezers kunnen bespeuren dat de amechtige journalistiek die Obama bewierookte sinds september ingewisseld is voor een kritische stellingname. Eind september kondigde de samenwerking zich al aan in een interview van Floor Boon met Glenn Greenwald.

Voortschrijdend inzicht komt langzaam en wordt soms geholpen door de behoefte om de concurrenten de loef af te steken. Nu nog doen wat de Duitse media durven doen: de macht uitdagen door ze een koekje van eigen deeg te geven. Maar da’s voor de gouvernementele Nederlandse media wellicht iets teveel gevraagd.

Erger dan Nixon? Journalisten waarschuwen tegen optreden Obama

Dat president Obama de weg kwijt is merken velen op. Niet over de hele linie stelt-ie teleur. Homorechten, het ontvangen van Malala, daar valt de president zich geen buil aan. Maar zijn heksenjacht op klokkenluiders en journalisten is ongekend. De retorische vraag of het nu slechter is dan onder de presidenten Nixon of Bush zegt genoeg. Afgelopen week verscheen het door Leonard Downie geschreven rapport van the Committee to Protect Journalists. De door Obama beloofde transparante overheid is veranderd in een schrikbewind van een regering die alles en iedereen wil controleren. Uncle Sam goes nuts. Binnen en buiten de overheid. Downie praat met Amy Goodman voor Democracy Now! Raadselachtig hoe Obama zo afwijkt van z’n beloften. Hij kan de ethische normen niet handhaven die hem als het ware opgelegd werden toen-ie in 2009 de Nobelprijs voor de Vrede kreeg. Deze man praat verder in Washington waar het op 12 oktober nog 12 juli is. Vervreemdend.

Greenwald komt met onthullingen over Amerikaanse spionage in Nederland

greenwald.si

Elke criticus valt het op, gisteren nog Bits of Freedom, de Nederlandse regering hult zich in stilzwijgen over de onthullingen van Edward Snowden. Deze klokkenluider heeft sinds juni journalisten bij internationale media van documenten voorzien die tot onderbouwde stukken hebben geleid die aangeven hoe Amerikaanse, maar ook Britse, Franse en Duitse inlichtingendiensten functioneren, hun burgers massaal bespioneren en ook bedrijfsspionage niet schuwen. Over Nederland bleef het tot nu toe opvallend stil. Nederlandse media waren blijkbaar niet tot de inner circle van Snowden door weten te dringen. Zodat de regering-Rutte kon volharden in haar stilzwijgen omdat in de media onthullingen over de Amerikaanse spionage in Nederland ontbraken.

Daarin komt binnenkort verandering. Guardian-columnist Glenn Greenwald gaat aandacht aan Nederland besteden. Hij is tot nu toe leidend in het selecteren en analyseren van de duizenden documenten die hij van Snowden kreeg en het publiceren van gezaghebbende artikelen over de spionage en het toelichten ervan in de publiciteit. Hij kondigt het aan in een interview in De Volkskrant met Marjolein van de Water onder de kop: ‘Jullie hebben geen idee van omvang Amerikaanse spionage in Nederland‘. Deze verbreding naar de marge is onderdeel van een campagne van Greenwald om de focus op meerdere landen te richten, zoals ook Canada.

Desgevraagd verklaart Greenwald de tot nu toe terughoudende reactie van de Nederlandse regering op de onthullingen vanuit de informatiepositie van Nederland. Als zogenaamd land van de derde categorie geeft de Nederlandse regering de Amerikanen toegang tot het systeem in ruil voor informatie die Nederland nodig heeft. Te denken valt aan terroristische dreigingen tegen de haven van Rotterdam of Schiphol. Greenwald noemt Nederland een aggressieve bondgenoot van de VS. Dat duidt op een vlijtige onderaannemer die in een niche van de spionagesector klusjes voor de VS opknapt. Greenwald wil zich verder nog niet uitspreken over de Amerikaanse spionage in Nederland omdat-ie nog niet al het materiaal bestudeerd heeft. Hij voegt wel toe: ‘De toon van het debat zal waarschijnlijk wel veranderen zodra de onthullingen er zijn.’ Het valt te hopen.

Foto: Glenn Greenwald (Reuters / Ueslei Marcelino)