George Knight

Debat tussen links en rechts

Posts Tagged ‘Massa

IJdele cultuurstrijd tussen voor- en tegenstanders Zwarte Piet

with 5 comments

piet

Gaat de discussie over stroopwafel, kaas, Smurf- of gekleurde Pieten ergens over? Nee. Zowel voor- als de tegenstanders maken zich belachelijk. Ze laten zich voor karretjes spannen en missen de kans om te zwijgen. Hun politieke kleur en wereldbeeld drukt Zwarte Piet kapot. Ze halen er van alles bij dat slechts zijdelings met Zwarte Piet te maken heeft: racisme, discriminatie, slavernij, nationalisme, identiteit of vaderlandsliefde.

Het debat gaat tussen de voorstanders voor verandering van Zwarte Piet en de tegenstanders ervan. Waarbij Sinterklaas zich opvallend van de domme houdt. Dat wordt uitgevochten op media waar tegenstanders de meerderheid hebben, maar voorstanders aan de winnende hand lijken omdat ze in onderonsjes meer toegang tot de oude media hebben. De FB-pagina Pietmakeover geeft voorstanders een podium. Vele voorstanders maken er een politieke exercitie van en schieten in de bevoogdende houding die afgelopen jaren de stemmers van de PvdA naar de PVV jaagde. Ondanks Wilders onvermogen dat blijkbaar kleiner is dan het onvermogen van de PvdA. Tegenstanders zetten zich schrap op de FB-pagina Pietitie met meer dan 2 miljoen likes.

Zo tekent zich een strijd af tussen een ‘elite‘ van BN’ers die door kunstzinnige of maatschappelijke ‘betere’ kringen nauwelijks gekend zal worden omdat die elite bekend is van de televisie waar ze hun onbeduidende kunstjes uitvoeren. De treurbuis die juist focus en realiteit is van de massa die door de eigen ‘elite‘ nu zo bevoogdend toegesproken wordt. Zodat de massa zich niet vertegenwoordigd voelt in het eigen domein van soap, amusement, quiz en kletsprogramma en richting volgende identiteitscrisis wordt gejaagd.

Als ik met het mes op de keel moet kiezen dan kies ik voor de massa en tegen de zelfbenoemde bovenlaag uit Hilversum die de eigen bekendheid die het enkel en alleen aan de massa ontleent inzet tegen die massa. Da’s ondankbaar en werkt averechts. Want Zwarte Piet verandert gewoon vanzelf en is afgelopen jaren stilzwijgend ook al veranderd. Maar stille diplomatie is aan het klatergoud en de eigen positionering van Pieter Hilhorst, Coosje Smid, Sophie Hilbrand, Tanja Jess en al die andere lokale helden uit het Hilversumse niet besteed.

pmo

Foto 1: Schermafbeelding van FB-pagina ‚Pietmakeover’, 18 oktober 2014.

Foto 2: Schermafbeelding van FB-pagina ‚Pietitie’, 18 oktober 2014.

Advertenties

Gelukkig is hedendaagse kunst niet zelfgenoegzaam. Wie weet dat?

with 5 comments

M’n toevallig oog viel op een artikel over hedendaagse beeldende kunst, of liever gezegd de kloof tussen massa en elite van Willem Jan Hilderink voor Dagelijkse Standaard. De titel ‘Gelukkig is hedendaagse kunst niet belerend’ is ongelukkig. Die meent te zeggen dat het publiek zich niet de les laat lezen, maar da’s wat anders. Ik viel vooral over de volgende passage: ‘Wat pas echt wringt, wat echt vervreemdt, is de drang die kunstenaars voelen het klootjesvolk op te leiden, te confronteren, de maat te nemen, belachelijk te maken.’

Dit is een aanname die de auteur niet onderbouwt en die slechts voor 25% juist is. Het is klinkklare onzin dat kunstenaars de drang voelen om de burgers op te leiden, de maat te nemen of belachelijk te maken. Op hoeveel waarnemingen, uitspraken en kunstwerken baseert Hilderink dat? Het is wel juist dat kunstenaars de samenleving een spiegel voorhouden en burgers confronteren. Logisch, want da’s exact de functie van kunst.

Eigenlijk is het precies omgekeerd aan wat Hilderink suggereert. Niet de kunstenaars maken het klootjesvolk belachelijk, maar het klootjesvolk -daartoe aangevoerd door politici van de VVD, gevolgd door die van de PVV en alle andere politici rond het Binnenhof- maken kunst en kunstenaars belachelijk. Met een moeilijk woord wordt dat dédain genoemd. Ofwel, de minachting, de neerbuigendheid en het gebrek aan respect dat de kunstenaars van delen van de samenleving krijgen. Vaak ook nog eens met een trap na.

Het is ten dele waar dat de hedendaagse beeldende kunst het contact met de massa verloren heeft. Hoewel dat wel meevalt voor wie de bezoekcijfers van de kunstmusea ziet en daar langs een oneindig schuifelende grijze golf moet slalommen. Maar het is waar dat de experimentele, grensverleggende kunsten het relatief slecht doen. Dat geldt overigens voor alle disciplines, ook voor dans, film, literatuur, muziek of theater.

Is dat erg? Ja en nee. Het is nu eenmaal een wetmatigheid dat minder behaagzieke kunsten op minder waardering en begrip kunnen rekenen bij het brede publiek. Da’s iets van alle tijden. Pas als kunstenaars de kloof groter en onoverbrugbaarder maken dan nodig is, dan doen ze iets fundamenteel verkeerd. Eerder niet.

Hilderink laat ongenoemd dat musea met educatieve programma’s moeite doen om ‘moeilijke‘ kunst aan het publiek uit te leggen. Het is niet zo dat kunstenaars of musea vanuit een arrogante houding kunst ‘droppen‘. Zo heeft Wim T. Schippers voor Museum Boijmans meer dan 500 vragen per video beantwoord over z’n pindakaasvloer. Iets waarin Hilderink geen kunst kan zien omdat hij het niet begrijpt. Toch de juiste manier om het publiek bij kunst te betrekken die op het eerste gezicht afstoot, vreemd is en onbegrijpelijk lijkt.

Hilderink gaat ook voorbij aan al die beeldende kunstenaars die in wijken, bij manifestaties, op beurzen of in hun atelier tijdens atelierroutes moeite doen om hun kunst telkens weer uit te leggen aan een breed publiek. Kunstenaars die daar ondergemiddeld mee verdienen en doorgaans lange uren maken. En, niet iedereen hoeft geïnteresseerd te zijn in hedendaagse (beeldende) kunst. Zoals ook niet iedereen geïnteresseerd is in voetbal, schaatsen, Big Brother of Dave Roelvink. Ook voor mij nu bekend door Hans Beerekamp. Laat dat zo blijven in de pluriforme Nederlandse samenleving. Gespeeld onbegrip over zowel het een als het ander is ongepast.

Koran als moordwapen: moeder doodt zoontje

with one comment

Als we de media moeten geloven kunnen boze moslims er geen genoeg van krijgen om hun verontwaardiging met geweld te tonen. Vaak ontstaat er onrust na geruchten over het verbranden, verscheuren of hoe dan ook ontheiligen van de koran. Elke verdenking kan de vlam in de pan doen slaan. Die gaat dan als een lopend vuurtje door dessa, madrassa of stad. Massaal zijn moslims op zoek naar identiteit. In sommige landen loopt dat langs de weg van moord. We kijken allang niet meer op als in Pakistan, Egypte, Irak, Indonesië of Afghanistan weer een christen, atheïst of een moslim van een niet erkende islamitische minderheid wordt aangevallen. Waarbij de politie zich afzijdig opstelt. We kennen de beelden en kijken er niet meer van op.

Maar de koran kan ook moordwapen zijn. Dat opent ongebruikelijke perspectieven. Het herinnert aan de  balpenmoord, de ijspinmoord of de kussenmoord. Afgelopen juli verstikte in het Zweedse Halmstad een 28-jarige vrouw haar zoontje van 5 maanden met de bladzijden van een koran. Met 39 verwondingen tot gevolg. In haar psychose wilde ze hem redden van demonen. Ze zag horens uit zijn voorhoofd groeien, lange lianen op zijn lichaam en het gezicht van een oude man er bovenop. Dat beeld laat niet onberoerd. Ze geeft haar daad toe. Advocaat Göran Ruthberg eist vrijspraak, want de vrouw had niet de opzet om te doden. Aanklager Anders Johansson ziet dat anders, volgens hem smoorde de vrouw haar zoontje opzettelijk met de koran.

Of zelfs bij vrijspraak de beproeving voor de vrouw ten einde is valt te bezien. Demonen kunnen haar blijven bezoeken. In ieder geval heeft haar man haar vergeven. Of moslims hetzelfde doen is minder zeker. Want de koran is hoe dan ook ontheiligd. Daar weegt geen leven of lijdensweg tegen op. Of de vrijheid van godsdienst in Zweden zover strekt dat hetzelfde met de IKEA-gids mogelijk is, blijft deo volente een theoretische vraag.

Foto: Geopende Koran